Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sử dụng chế phẩm probiotic bacillus subtilis và lactobacillus plantarum trong khẩu phần thức ăn nuôi lợn f1 large white x móng cái giai đoạn lợn con sau cai sữa và lợn thịt

Tài liệu Chế phẩm probiotic bacillus subtilis và lactobacillus plantarum trong tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành

• Tác giả: Nguyễn Minh Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn An
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu chế phẩm probiotic Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum trong thức ăn cho lợn F1
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT DỤC CỦA LỢN
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VÀ SINH LÝ TIÊU HÓA CỦA LỢN
• 2.2.1. Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hóa của lợn
• 2.2.2. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở dạ dày lợn
• 2.2.3. Đặc điểm cấu tạo và sinh lý tiêu hóa của ruột
• 2.2.4. Hệ vi sinh vật trong đường tiêu hóa của lợn
• 2.2.5. Vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột
• 2.2.6. Cấu tạo nhung mao ruột non và pH của đường tiêu hóa
• 2.2.7. Thành phần bã đậu nành
• 2.3. TỔNG QUAN VỀ PROBIOTIC
• 2.3.1. Khái niệm về Probiotic
• 2.3.2. Đặc điểm chung của vi sinh vật probiotic
• 2.3.3. Cơ chế tác dụng của Probiotic
• 2.3.4. Vai trò của probiotic
• 2.3.5. Một số chế phẩm có chứa Lactobacillus plantarum và Bacillus subtilis
• 2.3.6. Thành phần hỗn hợp chủng vi sinh vật Lactobacillus plantarum và Bacillus subtilis
• 2.3.7. TÓM TẮT MỘT SỐ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG CHẾ PHẨM PROBIOITC BACILLUS SUTILIS VÀ LACTOBACILLUS PLANTARUM TRÊN VẬT NUÔI
• 2.3.7.1. Một số nghiên cứu ở trong nước
• 2.3.7.2. Một số nghiên cứu ở nước ngoài
• 2.4. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.4.2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.2.1. Thí nghiệm 1: Nghiên cứu sự thay đổi một số tính chất của hỗn hợp bã đậu nành sau khi nuôi cấy Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum được phối trộn theo tỷ lệ khác nhau. Từ đó, xác định được tỷ lệ phối trộn thích hợp và thời gian ủ thích hợp để bổ sung vào thức ăn cho lợn
• 2.4.2.2. Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng bổ sung hỗn hợp chế phẩm probiotic (Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum) trong khẩu phần thức đến hiệu quả sinh trưởng của lợn con sau cai sữa và lợn thịt.
• 2.4.3. Xử lý số liệu
• 2.5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 2.5.1. SỰ BIẾN ĐỔI MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA SẢN PHẨM TRONG QUÁ TRÌNH BẢO QUẢN Ở NHIỆT ĐỘ THƯỜNG KHI PHỐI TRỘN BÃ ĐẬU NÀNH ĐÃ ĐƯỢC XỬ LÝ BỞI BACILLUS SUBTILIS DC5 VÀ LACTOBACILLUS PLANTARUM N5 VỚI TỶ LỆ KHÁC NHAU
• 2.5.1.1. Sự biến đổi của hoạt độ amylase
• 2.5.1.2. Biến đổi của hoạt độ protease
• 2.5.1.3. Biến đổi giá trị pH theo thời gian bảo quản
• 2.6. KẾT QUẢ CỦA THÍ NGHIỆM 2: ẢNH HƯỞNG BỔ SUNG HỖN HỢP CHẾ PHẨM PROBIOTIC (BACILLUS SUBTILIS VÀ LACTOBACILLUS PLANTARUM) TRONG KHẨU PHẦN THỨC ĂN ĐẾN HIỆU QUẢ SINH TRƯỞNG CỦA LỢN CON SAU CAI SỮA VÀ LỢN THỊT
• 2.6.1. Ảnh hưởng bổ sung hỗn hợp chế phẩm probiotic trong khẩu phần thức ăn đến tốc độ sinh trưởng, hiệu quả chuyển hóa thức ăn giai đoạn I (7 - 20kg) và giai đoạn II (20 - 50kg)
• 2.6.2. Ảnh hưởng bổ sung hỗn hợp chế phẩm probiotic (Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum) trong khẩu phần thức ăn cho lợn giai đoạn 7 - 50kg đến tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn giai đoạn III từ 50 - 80kg
• 2.6.3. Ảnh hưởng bổ sung hỗn hợp chế phẩm probiotic Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum đến cơ cấu quần thể vi sinh vật ở hồi tràng và manh tràng của lợn con
• 2.7. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC HÌNH ẢNH ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng quan về chế phẩm probiotic

Chế phẩm probiotic là những vi sinh vật sống có lợi cho sức khỏe của vật nuôi. Trong nghiên cứu này, hai chủng vi sinh vật chính được sử dụng là Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum. Những vi sinh vật này có khả năng bám vào tế bào biểu mô ruột, giúp cải thiện sức khỏe đường ruột của lợn. Chúng cạnh tranh dinh dưỡng với vi khuẩn gây bệnh, từ đó ngăn chặn sự phát triển của các tác nhân gây hại. Theo FAO/WHO (2001), việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn có thể làm tăng khả năng tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng, đồng thời giảm thiểu tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con. Nghiên cứu của Trần Quốc Việt và cộng sự (2010) cho thấy việc bổ sung chế phẩm probiotic với mật độ 108 CFU/g có thể làm tăng tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô và chất hữu cơ, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

II. Nghiên cứu thí nghiệm 1 Sự thay đổi tính chất của hỗn hợp bã đậu nành

Thí nghiệm đầu tiên tập trung vào việc nghiên cứu sự thay đổi một số tính chất của hỗn hợp bã đậu nành sau khi nuôi cấy Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum. Kết quả cho thấy, tỷ lệ phối trộn 2:01 (2 B. subtilis DC5 và 1 L. plantarum N5) có hoạt độ enzyme cao nhất trong ngày đầu tiên. Hoạt độ protease cũng tăng nhanh chóng và sau đó giảm nhẹ theo thời gian bảo quản. Giá trị pH của các nghiệm thức có phối trộn cũng giảm theo thời gian bảo quản. Điều này cho thấy sự tương tác giữa hai chủng vi sinh vật có thể tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của chúng, đồng thời cải thiện chất lượng dinh dưỡng của thức ăn cho lợn.

2.1. Biến đổi hoạt độ enzyme

Hoạt độ amylase và protease trong hỗn hợp bã đậu nành được nuôi cấy có sự biến đổi rõ rệt. Hoạt độ amylase tăng lên trong những ngày đầu và sau đó giảm nhẹ, trong khi hoạt độ protease duy trì ở mức cao. Điều này cho thấy rằng việc bổ sung probiotic có thể cải thiện khả năng tiêu hóa thức ăn của lợn, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2.2. Biến đổi giá trị pH

Giá trị pH của hỗn hợp bã đậu nành cũng có sự thay đổi theo thời gian bảo quản. Sự giảm pH cho thấy sự phát triển của các vi sinh vật có lợi, đồng thời ức chế sự phát triển của các vi sinh vật gây hại. Điều này có thể giúp cải thiện sức khỏe đường ruột của lợn, giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa.

III. Nghiên cứu thí nghiệm 2 Ảnh hưởng của chế phẩm probiotic đến lợn con

Thí nghiệm thứ hai khảo sát ảnh hưởng của việc bổ sung hỗn hợp chế phẩm probiotic vào khẩu phần thức ăn của lợn con sau cai sữa và lợn thịt. Kết quả cho thấy, lợn được bổ sung chế phẩm ở mức 3x108 CFU/g thức ăn có khối lượng cơ thể cao nhất, đạt 71,58 kg, tăng 16,71% so với nhóm đối chứng. Mức bổ sung này không chỉ cải thiện tốc độ tăng trưởng mà còn giảm chi phí thức ăn đến 16%. Điều này chứng tỏ rằng việc sử dụng probiotic có thể thay thế kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế.

3.1. Tăng trưởng và chuyển hóa thức ăn

Kết quả cho thấy, lợn con được bổ sung chế phẩm probiotic có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, với lượng ăn vào cao hơn. Điều này cho thấy rằng chế phẩm probiotic không chỉ cải thiện sức khỏe đường ruột mà còn nâng cao khả năng chuyển hóa thức ăn, từ đó tăng năng suất chăn nuôi.

3.2. Cơ cấu quần thể vi sinh vật

Việc bổ sung chế phẩm probiotic cũng có ảnh hưởng tích cực đến cơ cấu quần thể vi sinh vật trong đường ruột của lợn. Sự gia tăng của các vi sinh vật có lợi giúp cải thiện sức khỏe đường ruột, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo vệ sức khỏe cho lợn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vị trí quan trọng trong nền nông nghiệp và kinh tế quốc dân Việt Nam, đặc biệt là giai đoạn lợn con sau cai sữa, nơi vật nuôi chịu nhiều stress dinh dưỡng và sinh lý, dẫn đến giảm sức tiêu thụ thức ăn, tăng nguy cơ tiêu chảy và giảm hiệu quả chăn nuôi. Theo ước tính, tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con sau cai sữa có thể lên đến 39-51%, gây thiệt hại đáng kể về năng suất và kinh tế. Trước đây, kháng sinh liều thấp được sử dụng phổ biến để khắc phục, nhưng tồn dư kháng sinh trong sản phẩm chăn nuôi gây nguy cơ sức khỏe cho người tiêu dùng và bị cấm ở nhiều quốc gia. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả là cấp thiết.

Luận văn nghiên cứu sử dụng chế phẩm probiotic gồm Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum trong khẩu phần thức ăn nuôi lợn F1 (Large White x Móng Cái) giai đoạn lợn con sau cai sữa và lợn thịt nhằm thay thế kháng sinh, tăng năng suất và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu được thực hiện tại Viện Nghiên cứu phát triển, Trường Đại học Nông Lâm Huế trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2016. Mục tiêu cụ thể là xác định ảnh hưởng của probiotic đến khu hệ vi sinh vật đường ruột, khả năng sinh trưởng, chuyển hóa thức ăn và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ vai trò của probiotic trong cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột và sinh trưởng lợn, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu cho ứng dụng thực tiễn nhằm thay thế kháng sinh, giảm bệnh tiêu chảy và nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về probiotic và hệ vi sinh vật đường tiêu hóa của lợn:

• Lý thuyết về hệ vi sinh vật đường ruột: Hệ vi sinh vật gồm ba nhóm chính: vi khuẩn có lợi (>90%), vi khuẩn trung gian (~1%) và vi khuẩn gây bệnh (<0,01%). Sự cân bằng hệ vi sinh (eubiosis) là yếu tố quyết định sức khỏe đường ruột và hiệu quả tiêu hóa. Khi mất cân bằng (dysbiosis), lợn dễ mắc bệnh tiêu chảy và giảm hấp thu dinh dưỡng.

• Lý thuyết về probiotic: Probiotic là vi sinh vật sống khi được bổ sung với lượng thích hợp sẽ mang lại lợi ích cho vật chủ, bao gồm khả năng chịu pH thấp, muối mật, kháng kháng sinh, bám dính vào biểu mô ruột, sản xuất enzyme tiêu hóa và chất kháng khuẩn như bacteriocin, H2O2. Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum là hai chủng probiotic có khả năng kích thích tiêu hóa, tăng trưởng và ức chế vi khuẩn gây bệnh.

• Khái niệm enzyme tiêu hóa ngoại bào: Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum sản xuất các enzyme amylase, protease, lipase giúp phân giải tinh bột, protein và lipid, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.

• Mô hình nghiên cứu sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn: Tăng trọng, lượng ăn vào, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) và chi phí thức ăn/kg tăng trọng là các chỉ số đánh giá hiệu quả chăn nuôi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành qua hai thí nghiệm chính tại Phòng thí nghiệm trung tâm và Trại thí nghiệm Thủy An, Viện Nghiên cứu phát triển, Trường Đại học Nông Lâm Huế, từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2016.

• Thí nghiệm 1: Nghiên cứu sự biến đổi các tính chất của hỗn hợp bã đậu nành sau khi nuôi cấy Bacillus subtilis DC5 và Lactobacillus plantarum N5 theo tỷ lệ phối trộn khác nhau (1:0:1, 1:0:2, 2:0:1, 0:0:1). Thiết kế hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức, 3 lần lặp lại. Các chỉ tiêu đo gồm hoạt độ amylase (U/ml), hoạt độ protease (HP/g), và pH theo thời gian bảo quản (1-15 ngày). Mẫu bã đậu nành được hấp tiệt trùng, phối trộn vi sinh vật và ủ ở nhiệt độ phòng.

• Thí nghiệm 2: Khảo sát ảnh hưởng bổ sung hỗn hợp probiotic Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum vào khẩu phần thức ăn của 36 con lợn F1 (Large White x Móng Cái), 35 ngày tuổi, khối lượng trung bình 7,5 ± 0,12 kg. Thiết kế phân lô ngẫu nhiên gồm 4 nghiệm thức: CT0 (không bổ sung), CTBL1 (1x10^8 CFU/g thức ăn), CTBL2 (2x10^8 CFU/g thức ăn), CTBL3 (3x10^8 CFU/g thức ăn). Mỗi nghiệm thức có 3 lần lặp lại, 3 con lợn/ô chuồng. Thí nghiệm kéo dài qua 3 giai đoạn nuôi: 7-20kg, 20-50kg (bổ sung probiotic), và 50-80kg (không bổ sung). Các chỉ tiêu theo dõi gồm tăng trọng, lượng ăn vào, hệ số chuyển hóa thức ăn, chi phí thức ăn/kg tăng trọng và mật độ vi sinh vật đường ruột (CFU/g).

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Minitab-16, trình bày kết quả dưới dạng trung bình ± sai số trung bình (SEM). Các phương pháp phân tích enzyme, pH, vi sinh vật theo tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ phối trộn probiotic tối ưu trong bã đậu nành: Nghiệm thức NT3 (tỷ lệ 2 Bacillus subtilis DC5 : 1 Lactobacillus plantarum N5) có hoạt độ enzyme cao nhất trong ngày đầu ủ (73,744 U/g) và duy trì ổn định sau 7 ngày, trong khi các nghiệm thức khác giảm đáng kể. Hoạt độ protease cũng tăng nhanh và duy trì cao ở NT3. Giá trị pH giảm dần theo thời gian bảo quản, tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật có lợi phát triển.

2. Ảnh hưởng bổ sung probiotic đến tăng trưởng lợn: Sau thí nghiệm, khối lượng cơ thể lợn ở nghiệm thức CTBL3 (3x10^8 CFU/g thức ăn) đạt 71,58 kg, tăng 16,71% so với CT0 (61,33 kg). Tăng trọng bình quân đạt 638,8 g/ngày ở CTBL3, cao hơn đáng kể so với các nghiệm thức khác.

3. Hiệu quả sử dụng thức ăn và chi phí: Mức bổ sung probiotic cao nhất (CTBL3) làm giảm chi phí thức ăn/kg tăng trọng đến 16% so với lô đối chứng. Hệ số chuyển hóa thức ăn cải thiện rõ rệt, cho thấy hiệu quả kinh tế tăng lên.

4. Ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột: Bổ sung probiotic làm tăng mật độ vi khuẩn Lactobacillus sp. và Bacillus sp. trong ruột non và ruột già, đồng thời giảm số lượng vi khuẩn gây bệnh như E. coli. Điều này góp phần cải thiện sức khỏe đường ruột và giảm tỷ lệ tiêu chảy.

Thảo luận kết quả

Kết quả thí nghiệm 1 cho thấy tỷ lệ phối trộn 2:1 giữa Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum là tối ưu để tạo ra hỗn hợp bã đậu nành giàu enzyme tiêu hóa, phù hợp bổ sung vào khẩu phần thức ăn. Hoạt độ enzyme cao giúp tăng khả năng phân giải tinh bột và protein, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn cho lợn.

Thí nghiệm 2 chứng minh rằng bổ sung probiotic với mật độ 3x10^8 CFU/g thức ăn cải thiện đáng kể tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn con sau cai sữa và lợn thịt. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với mức tăng trọng từ 8-17% và giảm tiêu tốn thức ăn từ 7-16%. Việc tăng mật độ vi khuẩn có lợi và giảm vi khuẩn gây bệnh trong đường ruột giúp cân bằng hệ vi sinh, giảm stress tiêu hóa và nguy cơ tiêu chảy.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng theo thời gian, bảng so sánh mật độ vi sinh vật và chi phí thức ăn/kg tăng trọng giữa các nghiệm thức, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của probiotic.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng tỷ lệ phối trộn probiotic 2:1 (Bacillus subtilis : Lactobacillus plantarum) trong bã đậu nành để sản xuất thức ăn bổ sung cho lợn con sau cai sữa, nhằm tối ưu hoạt độ enzyme tiêu hóa. Thời gian ủ nên duy trì ít nhất 7 ngày để đảm bảo hiệu quả enzyme.

2. Bổ sung hỗn hợp probiotic với mật độ 3x10^8 CFU/g thức ăn trong khẩu phần lợn con giai đoạn 7-50kg để tăng tốc độ sinh trưởng, cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn và giảm chi phí chăn nuôi. Thời gian áp dụng ít nhất 2 giai đoạn nuôi (7-20kg và 20-50kg).

3. Tăng cường kiểm soát và theo dõi hệ vi sinh vật đường ruột trong quá trình nuôi để đảm bảo cân bằng vi sinh, giảm thiểu vi khuẩn gây bệnh, từ đó hạn chế bệnh tiêu chảy và tăng sức đề kháng cho lợn.

4. Đào tạo và hướng dẫn người chăn nuôi về cách sử dụng probiotic đúng liều lượng, phối trộn thức ăn và bảo quản chế phẩm để phát huy tối đa hiệu quả, đồng thời giảm thiểu sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi lợn quy mô nông hộ và trang trại: Nắm bắt giải pháp thay thế kháng sinh an toàn, nâng cao hiệu quả sinh trưởng và giảm chi phí thức ăn.

2. Chuyên gia dinh dưỡng và kỹ thuật viên chăn nuôi: Áp dụng kiến thức về probiotic và phối trộn thức ăn để thiết kế khẩu phần tối ưu cho lợn con sau cai sữa và lợn thịt.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi, thú y: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và cơ sở lý thuyết về probiotic trong chăn nuôi lợn.

4. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế phẩm sinh học: Phát triển sản phẩm probiotic phù hợp với nhu cầu thị trường, nâng cao chất lượng và hiệu quả sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Probiotic là gì và tại sao lại quan trọng trong chăn nuôi lợn?
   Probiotic là vi sinh vật sống có lợi giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, đồng thời ức chế vi khuẩn gây bệnh. Trong chăn nuôi lợn, probiotic giúp giảm tiêu chảy, tăng trưởng nhanh và giảm sử dụng kháng sinh.

2. Tại sao chọn Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum làm probiotic?
   Hai chủng này có khả năng chịu pH thấp, muối mật, sản xuất enzyme tiêu hóa và chất kháng khuẩn, bám dính tốt vào biểu mô ruột, giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột và tăng hiệu quả sinh trưởng.

3. Liều lượng bổ sung probiotic như thế nào là hiệu quả?
   Nghiên cứu cho thấy bổ sung hỗn hợp probiotic với mật độ 3x10^8 CFU/g thức ăn mang lại hiệu quả tăng trưởng và chuyển hóa thức ăn tốt nhất cho lợn con sau cai sữa và lợn thịt.

4. Probiotic có thể thay thế hoàn toàn kháng sinh trong chăn nuôi không?
   Probiotic là giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả trong nhiều trường hợp, đặc biệt giúp giảm sử dụng kháng sinh. Tuy nhiên, trong một số tình huống bệnh lý nghiêm trọng, kháng sinh vẫn cần thiết theo chỉ định thú y.

5. Làm thế nào để bảo quản và sử dụng probiotic đúng cách?
   Probiotic nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp. Khi sử dụng, trộn đều vào thức ăn trước khi cho lợn ăn, đảm bảo liều lượng và thời gian bổ sung theo hướng dẫn để phát huy tối đa hiệu quả.

Kết luận

• Đã xác định được tỷ lệ phối trộn tối ưu 2:1 giữa Bacillus subtilis và Lactobacillus plantarum trong bã đậu nành, tạo ra hỗn hợp probiotic giàu enzyme tiêu hóa ổn định trong 7 ngày ủ.
• Bổ sung hỗn hợp probiotic với mật độ 3x10^8 CFU/g thức ăn cải thiện tăng trọng lợn con sau cai sữa và lợn thịt lên 16,71%, giảm chi phí thức ăn 16% so với đối chứng.
• Probiotic giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, tăng mật độ vi khuẩn có lợi, giảm vi khuẩn gây bệnh, từ đó giảm tỷ lệ tiêu chảy và tăng sức đề kháng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để ứng dụng probiotic thay thế kháng sinh trong chăn nuôi lợn, nâng cao hiệu quả kinh tế và an toàn thực phẩm.
• Đề xuất triển khai áp dụng trong chăn nuôi thực tế, đồng thời nghiên cứu mở rộng về các chủng probiotic và liều lượng phù hợp cho từng giai đoạn phát triển của lợn.

Khuyến khích các cơ sở chăn nuôi và doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi áp dụng kết quả nghiên cứu, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để hoàn thiện giải pháp probiotic trong chăn nuôi bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT DỤC CỦA LỢN Theo Whitemore (1993), sinh trưởng là quá trình tăng khối lượng cơ thể do sự tăng lên về số lượng và lớn lên của các tế bào trong các cơ quan và tổ chức. “Thực chất của sinh trưởng chính là sự tăng trưởng và sự phân chia của các tế bào trong cơ thể”.

Cùng với quá trình sinh trưởng các tổ chức cơ thể luôn hoàn thiện chức năng sinh lý của mình dẫn đến phát dục. Phát dục là một quá trình thay đổi về chất lượng tức là sự thay đổi, tăng thêm và hoàn chỉnh các tính chất, chức năng của các cơ quan, bộ phận. Trong cơ thể, nhờ vậy vật nuôi hoàn thiện được các chức năng của cơ thể sống. Nghiên cứu về đặc điểm sinh trưởng cho thấy, lợn con giai đoạn sau cai sữa có khả năng sinh trưởng phát triển nhanh, cường độ trao đổi chất mạnh.

Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) cho biết: Lợn con ở 3 tuần tuổi, mỗi ngày tích luỹ được 9 - 14 g protein/kg tăng khối lượng. Trong khi đó, lợn trưởng thành chỉ tích luỹ được 0,3 - 0,4 g protein/kg tăng khối lượng. Hơn nữa, để tăng 1 kg khối lượng cơ thể, lợn con cần rất ít năng lượng, nghĩa là tiêu tốn thức ăn thấp, vì giai đoạn này tích luỹ chủ yếu là nạc, mà để sản xuất ra 1kg thịt nạc cần ít năng lượng hơn để sản xuất ra 1 kg thịt mỡ. Đồng thời, bên cạnh đó cũng thấy rằng lợn con sinh trưởng nhanh, nhưng không đồng đều qua từng giai đoạn tuổi.

Trong 21 ngày đầu sau khi sinh, lợn sinh trưởng nhanh, sau đó giảm dần, mà nguyên nhân chủ yếu do lượng sữa mẹ cung cấp không đủ nhu cầu, thời gian giảm sinh trưởng kéo dài khoảng 2 tuần, thời kỳ này được gọi là giai đoạn khủng hoảng của lợn con. Đó là do ảnh hưởng bất lợi của môi trường sống và thay đổi về dinh dưỡng. Sự thay đổi thức ăn từ sữa của lợn mẹ sang thức ăn do con người cung cấp là nguyên nhân chính dẫn đến giảm tốc độ sinh trưởng trong tuần đầu tiên sau cai sữa. Chính vì vậy người ta phải tập cho lợn con ăn sớm (Kornegay et al., 1979; Lecce et al., 1979; Amstrong et al., 1980; Funderburke et al.

Như vậy cần tìm hiểu và nắm vững đặc điểm sinh trưởng cũng như sinh lý tiêu hóa của lợn để tác động các biện pháp kỹ thuật nuôi dưỡng và phương pháp chế biến thức ăn cho lợn phù hợp, để đẩy nhanh tốc độ sinh trưởng, nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi lợn con sau cai sữa. Đồng thời, cần chú ý đến khẩu phần chăm sóc nuôi dưỡng trong giai đoạn đầu, để giúp cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết để con vật sinh trưởng và phát triển tốt nhưng không ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng, nâng cao hiệu quả kinh tế. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 1. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VÀ SINH LÝ TIÊU HÓA CỦA LỢN 1.

Đặc điểm cấu tạo bộ máy tiêu hóa của lợn Hoàng Toàn Thắng và cs (2006), cho biết dạ dày lợn là dạ dày trung gian giữa dạ dày đơn và dạ dày kép, bao gồm 5 phần: dạ dày đơn vùng thực quản (nhỏ), vùng manh nang, vùng thượng vị, vùng thân vị và vùng hạ vị. Vùng thực quản không có tuyến, vùng manh nang và thượng vị có tuyến tiết ra dịch nhầy không có pepsin và HCL. Hệ tiêu hóa lợn thay đổi khối lượng, kích thước và thể tích tùy theo giống, thức ăn, phương thức chăn nuôi. Do ăn nhiều thức ăn thô xanh nên ruột già tồn tại hệ vi sinh vật có khả năng tiêu hóa một phần celluloza.

Đặc điểm hoạt động thần kinh và thể dịch mà lợn có khả năng tiêu hóa thức ăn cao. Để sản xuất ra một khối lượng cơ thể, lợn chỉ sử dụng hết 4 - 6 kg thức ăn, trong đó bò phải ăn hết 8 - 12 kg thức ăn. Dựa vào đặc điểm sinh học của hệ tiêu hóa nói trên chúng ta có thể nghiên cứu phối hợp khẩu phần ăn cho phù hợp với hệ tiêu hóa của lợn, để tăng cường khả năng chuyển hóa thức ăn, tăng năng suất và nâng cao hiểu quả kinh tế trong chăn nuôi. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở dạ dày lợn Đặc điểm cơ quan tiêu hoá lợn con giai đoạn theo mẹ phát triển nhanh về cấu tạo và hoàn thiện dần về chức năng tiêu hoá.

Dung tích dạ dày lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 3 lần lúc sơ sinh, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp 8 lần, lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 60 lần (dung tích lúc sơ sinh khoảng 0,03 lít). Đối với lợn con, sự tiết dịch có những đặc điểm khác biệt so với lợn trưởng thành. Lợn con 20 ngày tuổi có phản xạ tiết dịch cònchưa rõ, ban đêm lợn mẹ tiết nhiều sữa kích thích sự tiết dịch vị ở lợn con. Khi cai sữa lượng dịch vị tiết ra ngày và đêm gần bằng nhau, độ acid của dịch vị lợn con thấp nên hoạt hoá pepsin kém, khả năng diệt khuẩn kém.

Hàm lượng acid biến đổi theo lứa tuổi của lợn con, acid HCl tự do xuất hiện ở 25 - 30 ngày tuổi và diệt khuẩn rõ nhất ở 40 - 50 ngày tuổi. Ở lợn con hàm lượng HCL là 0,05 - 0,15%, lợn 9 ngày tuổi 0,2 - 0,25%, ở lợn trưởng thành hàm lượng HCL là 0,35 - 0,4% (Nguyễn Thiện và cs, 1998). Theo Hoàng Toàn Thắng và cs (2006), cho biết chức năng tiêu hoá của lợn con sơ sinh chưa hoàn thiện. Trong giai đoạn theo mẹ, chức năng của bộ máy tiêu hoá lợn con được hoàn thiện dần thể hiện sự thay đổi hoạt tính các enzyme trong dịch vị.

Men pepsin: Lợn con dưới 1 tháng tuổi, men pepsin trong dạ dày lợn con chưa có khả năng tiêu hoá protein của thức ăn, vì lúc này dịch vị dạ dày lợn con không có HCl tự do, lượng acid tiết ra rất ít và nhanh chóng liên kết với dịch nhầy, gây ra hiện tượng thiếu acid hay còn gọi là “Hypoclohydric”. Sau 3 tuần tuổi, lượng HCl tự do Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 trong dịch vị mới tăng dần. Vì thiếu HCl tự do nên dịch vị không có tính sát trùng, vi sinh vật xâm nhập vào dạ dày dễ sinh sôi nảy nở và phát triển gây bệnh về đường tiêu hoá ở lợn con đặc biệt là bệnh lợn con phân trắng. Men catepsin: Là men tiêu hoá protein trong sữa có tác dụng giống men pepsin, thuỷ phân protein và các mạch peptit thành amino acid, hoạt động thích hợp trong khoảng pH = 4 - 5.

Vì thích hợp với pH cao nên catepsin hoạt động mạnh ở động vật non bú sữa khi mà HCl tự do hình thành chưa nhiều. Ở động vật trưởng thành catepsin hầu như không hoạt động, khi vật nuôi chết catepsin hoạt động phân giải protein dạ dày. Men chymosin (hay rennin) có hoạt tính mạnh trong 3 tuần đầu và sau giảm dần. Men này có tác dụng làm ngưng đặc sữa, hoạt động tốt ở pH = 4 - 5.

Dưới tác dụng của chymosin và Ca++, protein trong sữa là caseinogen ở dạng hoà tan chuyển thành caseinatcalci (dạng đông vón), có thể lưu lâu trong dạ dày tạo điều kiện cho pepsin hoạt động, phần nhũ thanh (dịch trong còn lại) của sữa được chuyển xuống ruột non để tiêu hoá. Đặc điểm cấu tạo và sinh lý tiêu hóa của ruột Dung tích ruột non ở lợn con sơ sinh là 100ml, 20 ngày tuổi tăng lên 7 lần, tháng thứ 3 đạt 6 lít, 12 tháng đạt 20 lít. Ruột già ở lợn sơ sinh dung tích 40 - 50ml, 20 ngày 100ml, tháng thứ 3 khoảng 2,1 lít, tháng thứ 4 là 7 lít, tháng thứ 7 là 11 - 12 lít. Tiêu hoá ở ruột nhờ tuyến tụy, tuyến tụy tiết ra dịch tụy theo ống dẫn tụy Wirsung đổ vào tá tràng (chức năng ngoại tiết).

Dịch tụy có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự tiêu hoá: Dịch tụy có tác dụng phân giải từ 60 - 80% protein, gluxit và lipit của thức ăn. Trong dịch tụy có chứa các enzyme phân giải protein, phân giải bột đường và enzyme phân giải mỡ. Hoạt tính của các enzyme thay đổi từ sơ sinh đến trưởng thành. * Nhóm enzyme phân giải protein - Men trypsine: là men tiêu hóa do dịch tụy tiết ra dưới dạng tripsinogen không hoạt động sau đó được enzyme enterokinase của tá tràng hoạt hoá trở thành dạng trypsin hoạt động và diễn ra quá trình hoạt hoá trypsinogen.

Ở lợn con mới đẻ ra thì hoạt tính của men trypsine dịch tụy rất cao để bù đắp lại khả năng tiêu hoá kém của men pepsin dạ dày. Trypsin có hoạt lực cao nhất ở pH = 8, tác dụng tương tự như pepsin nhưng hoạt lực mạnh và triệt để hơn. - Chimotripsin cũng được tiết ra dưới dạng không hoạt động là chimotripsinogen sau đó được trypsin hoạt hoá chuyển thành chimotripsin hoạt động, pH tối ưu = 8, tác dụng tương tự trypsin. - Alastase phân giải alastin (gân, bạc nhạc) thành peptid và amino acid.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 Carboxipolipeptidase tác dụng phân giải peptid ở đầu có nhóm COO- tự do và tách amino acid ra khỏi phân tử peptid. - Dipeptidase phân giải dipepti thành 2 amino acid. - Protaminase phân giải protamin thành peptid và amino acid. - Nuclease phân giải acid nucleic thành mono nucleotid.

* Nhóm men thuỷ phân glucid. - Men Amylase và Mantase: Hai men này có trong nước bọt và trong dịch tụy khi lợn con mới đẻ ra nhưng dưới 3 tuần hoạt tính còn thấp, do đó khả năng tiêu hoá tinh bột còn kém, chỉ tiêu tiêu hoá được 50% lượng tinh bột ăn vào. Đối với tinh bột sống, lợn con tiêu hoá càng kém. Sau 3 tuần tuổi, enzyme amylase và mantase có hoạt tính mạnh nên khả năng tiêu hoá tinh bột của lợn con tốt hơn.

Amylase hoạt động tối ưu trong môi trường pH = 7,1. Nó cắt liên kết 1 - 4α glucozit của cả tinh bột sống và chín cho ra maltose. Maltase phân giải đường maltose thành glucose. - Men Saccarase: Đối với lợn con dưới 2 tuần tuổi, men saccarase hoạt tính còn thấp, nếu cho lợn con ăn đường saccarase thì rất dễ bị tiêu chảy.

- Men lipase: Hoạt động tối ưu ở pH = 6,8. Lipase cắt các liên kết este giữa glycerol và acid béo, do đó phân giải glycerid đã được nhũ hoá bằng dịch ruột để tạo ra mono lycerid, acid béo và glycerol. - Men lactase: Có tác dụng tiêu hoá đường lactose trong sữa.