Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu dao động thẳng đứng của ghế ngồi trên xe ô tô forland vận chuyển gỗ và giải pháp nâng cao độ êm dịu cho người lái

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu dao động thẳng đứng của ghế ngồi trên xe ô tô forland vận chuyển gỗ và giải pháp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Văn Luyện
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Nhật Chiêu
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kỹ thuật máy và thiết bị cơ giới hoá nông lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu dao động thẳng đứng của ghế ngồi trên xe ô tô Forland vận chuyển gỗ và giải pháp nâng cao độ êm dịu cho người lái
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu, ứng dụng các loại ô tô trong vận chuyển gỗ
• 1.2. Tình hình nghiên cứu về dao động của ô tô - máy kéo trên thế giới
• 1.3. Tình hình nghiên cứu về dao động của ô tô - máy kéo ở Việt nam
• 1.4. Tình hình nghiên cứu về chống rung cho người điều khiển máy

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu cải tiến ghế ngồi xe ô tô Forland

Nghiên cứu cải tiến ghế ngồi xe ô tô Forland nhằm nâng cao độ êm dịu cho người lái là một vấn đề quan trọng trong ngành công nghiệp ô tô. Ghế ngồi không chỉ ảnh hưởng đến sự thoải mái mà còn tác động đến sức khỏe và hiệu suất làm việc của người lái. Việc cải tiến này không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm lái xe mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

1.1. Tình hình hiện tại của ghế ngồi xe ô tô Forland

Ghế ngồi trên xe ô tô Forland hiện tại được thiết kế đơn giản, không có hệ thống giảm chấn. Điều này dẫn đến việc người lái phải chịu đựng nhiều rung động khi xe di chuyển trên địa hình không bằng phẳng, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự tập trung.

1.2. Ý nghĩa của việc cải tiến ghế ngồi

Cải tiến ghế ngồi không chỉ giúp nâng cao độ êm dịu mà còn giảm thiểu các tác động tiêu cực đến sức khỏe người lái. Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tiến này có thể làm giảm tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến cột sống và tăng cường hiệu suất làm việc.

II. Vấn đề và thách thức trong việc cải tiến ghế ngồi

Việc cải tiến ghế ngồi xe ô tô Forland gặp phải nhiều thách thức, từ thiết kế đến vật liệu sử dụng. Các yếu tố như độ cứng, khả năng giảm chấn và sự thoải mái đều cần được xem xét kỹ lưỡng. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất cũng là một thách thức lớn.

2.1. Các vấn đề về thiết kế ghế ngồi hiện tại

Thiết kế ghế ngồi hiện tại không đáp ứng được yêu cầu về độ êm dịu. Ghế ngồi cứng và không có bộ phận giảm chấn khiến người lái dễ bị mệt mỏi khi lái xe trong thời gian dài.

2.2. Thách thức trong việc lựa chọn vật liệu

Việc lựa chọn vật liệu phù hợp cho ghế ngồi là một thách thức lớn. Các vật liệu cần đảm bảo độ bền, nhẹ và khả năng giảm chấn tốt để nâng cao trải nghiệm lái xe.

III. Phương pháp nghiên cứu cải tiến ghế ngồi xe ô tô Forland

Nghiên cứu cải tiến ghế ngồi sẽ được thực hiện thông qua các phương pháp khảo sát, phân tích và thử nghiệm. Các phương pháp này sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến độ êm dịu của ghế ngồi và đề xuất các giải pháp cải tiến hiệu quả.

3.1. Khảo sát và phân tích dao động ghế ngồi

Khảo sát dao động của ghế ngồi khi xe di chuyển trên các loại địa hình khác nhau sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của rung động đến người lái. Phân tích này sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc cải tiến thiết kế.

3.2. Thử nghiệm các giải pháp cải tiến

Các giải pháp cải tiến sẽ được thử nghiệm trên các mẫu ghế ngồi mới. Việc thử nghiệm này sẽ giúp đánh giá hiệu quả của các giải pháp và điều chỉnh thiết kế cho phù hợp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào sản xuất ghế ngồi cho xe ô tô Forland. Việc cải tiến này không chỉ nâng cao độ êm dịu mà còn đảm bảo an toàn cho người lái. Các ứng dụng thực tiễn sẽ được triển khai để đánh giá hiệu quả của các giải pháp cải tiến.

4.1. Đánh giá hiệu quả cải tiến ghế ngồi

Đánh giá hiệu quả của ghế ngồi sau khi cải tiến sẽ được thực hiện thông qua các cuộc khảo sát và phản hồi từ người lái. Điều này sẽ giúp xác định mức độ hài lòng và sự thoải mái của người sử dụng.

4.2. Ứng dụng trong sản xuất hàng loạt

Sau khi hoàn thiện thiết kế, các giải pháp cải tiến sẽ được áp dụng vào sản xuất hàng loạt. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu cải tiến ghế ngồi

Nghiên cứu cải tiến ghế ngồi xe ô tô Forland là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm lái xe. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục mở rộng với việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến thiết kế để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

5.1. Tương lai của công nghệ ghế ngồi

Công nghệ ghế ngồi sẽ tiếp tục phát triển với việc áp dụng các vật liệu mới và công nghệ giảm chấn tiên tiến. Điều này sẽ giúp nâng cao độ êm dịu và sự thoải mái cho người lái.

5.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu sẽ tiếp tục tập trung vào việc cải tiến các bộ phận khác của xe ô tô Forland để nâng cao hiệu suất và an toàn cho người sử dụng. Các nghiên cứu này sẽ đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp ô tô.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa ngành nông lâm nghiệp, khâu vận chuyển gỗ đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng sản phẩm rừng trồng. Trước thực trạng các dòng xe siêu trường siêu trọng như KAMAZ hay ZIL-130 không còn phù hợp với địa hình phân tán và đường xá nhỏ hẹp, dòng xe ô tô Forland tải trọng 1.250 kg do Việt Nam lắp ráp với kích thước bao 4.950 x 1.900 x 2.170 mm và chiều dài cơ sở 2.600 mm đã trở thành phương tiện vận chuyển chủ lực. Tuy nhiên, kết cấu nguyên bản của xe Forland bố trí ghế lái liên kết cứng trực tiếp với sàn xe, hoàn toàn không trang bị cụm phần tử đàn hồi và giảm chấn phụ trợ.

Khi vận hành trên các tuyến đường lâm nghiệp gồ ghề với độ mấp mô bề mặt trung bình 0,1 m và bước sóng 0,8 m, toàn bộ rung động va đập từ mặt đường truyền thẳng qua hệ thống treo lá nhíp phụ thuộc lên thân xe và tác động trực tiếp vào cột sống người lái. Các khảo sát sức khỏe nghề nghiệp cho thấy khoảng 85% người điều khiển phương tiện vận tải lâm nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi rung chấn, làm suy giảm hiệu suất vận hành xuống còn khoảng 65% công suất thiết kế của máy. Đáng chú ý, có tới 32% công nhân lái xe mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ và 52% bị đau thắt lưng mạn tính.

Đề tài tập trung nghiên cứu dao động thẳng đứng của ghế ngồi trên xe Forland khi vận chuyển lâm sản tại các cung đường rừng khu vực Thanh Hóa trong giai đoạn 2011 - 2012. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng mô hình toán học động lực học 5 bậc tự do, đánh giá mức độ êm dịu theo tiêu chuẩn an toàn lao động và đề xuất giải pháp kỹ thuật lắp đặt hệ thống treo đàn hồi giảm chấn cho ghế lái, giúp giảm thiểu tối đa gia tốc rung động thẳng đứng truyền vào cơ thể người điều khiển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết động lực học dao động ô tô trong hệ thống liên hợp tổng thể gồm ba thành phần tương tác: Đường - Xe - Người. Để mô tả chuyển vị không gian, cơ hệ được thiết lập dựa trên phương trình vi phân Lagrange loại II nhằm xây dựng mô hình dao động 5 bậc tự do trong mặt phẳng thẳng đứng dọc, tương ứng với các tọa độ suy rộng: chuyển vị thẳng đứng của ghế ngồi, chuyển vị thẳng đứng của trọng tâm phần được treo, góc lắc dọc của thân xe, cùng chuyển vị thẳng đứng của cầu trước và cầu sau.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết phản ứng sinh học của cơ thể người dưới tác động của rung động cơ học. Cơ thể người đặc biệt nhạy cảm với dải tần số dao động thẳng đứng từ 6 đến 11 Hz, là vùng tần số dễ gây hiện tượng cộng hưởng các cơ quan nội tạng, và dải tần từ 11 đến 45 Hz gây phân tán thị lực cũng như giảm khả năng phản xạ điều khiển. Đánh giá độ êm dịu chuyển động dựa trên tiêu chuẩn VDI với hệ số êm dịu mục tiêu dao động trong khoảng 10 đến 25 cho điều kiện xe tải, kết hợp chỉ tiêu gia tốc bình phương trung bình theo quy chuẩn an toàn lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp mô phỏng số giải tích và khảo nghiệm thực nghiệm ngoài hiện trường. Về mặt lý thuyết, hệ 5 phương trình vi phân phi tuyến bậc hai được biểu diễn dưới dạng ma trận khối lượng 5x5, ma trận hệ số cản và ma trận độ cứng, sau đó giải và mô phỏng trên nền tảng phần mềm Matlab Simulink nhằm xác định biên độ dịch chuyển và biên độ gia tốc của ghế lái tại các dải vận tốc từ 10 đến 35 km/h.

Về phương pháp thực nghiệm, nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích trên đoạn đường lâm nghiệp tiêu chuẩn dài 100 m tại tỉnh Thanh Hóa với kích thước mấp mô đỉnh sóng trung bình 0,1 m và bước sóng 0,8 m. Cỡ mẫu khảo nghiệm thực tế gồm 3 chuỗi đo lặp lại ở 3 chế độ tải trọng khác nhau: xe không tải, xe chở bán tải 500 kg và xe chở đủ tải 1.250 kg gỗ tròn đường kính 10 - 30 cm. Quá trình thu thập dữ liệu sử dụng đầu đo gia tốc công nghiệp B12/1000 kết nối với bộ khuếch đại tín hiệu kỹ thuật số Spider 8, đồng hồ bấm giây điện tử độ chính xác 0,01 giây và máy tính xách tay chuyên dụng. Áp suất lốp trước và sau được kiểm soát ổn định ở mức 2,5 kG/cm2 để loại bỏ sai số đàn hồi cục bộ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích động lực học của xe Forland nguyên bản cho thấy khi di chuyển trên đường lâm nghiệp ở tay số 2 và số 3, gia tốc dao động thẳng đứng cực đại tác động lên người lái tại điểm đặt ghế nối cứng đạt giá trị từ 3,2 đến 4,8 m/s2. Mức gia tốc này vượt từ 1,5 đến 2,2 lần so với ngưỡng giới hạn cho phép của Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2156-90 đối với thời gian lao động liên tục 480 phút mỗi ngày.

Khi khảo sát phương án cải tiến lắp đặt cụm treo ghế có phần tử đàn hồi lò xo trụ kết hợp bộ giảm chấn thủy lực, kết quả mô phỏng và thực nghiệm ghi nhận sự cải thiện rõ rệt:

1. Biên độ gia tốc thẳng đứng truyền lên người lái giảm mạnh từ 40% đến 58% trên toàn bộ các dải tốc độ làm việc từ 15 đến 25 km/h.
2. Hệ số truyền dao động từ sàn xe lên thân người giảm xuống dưới ngưỡng 0,55, ngăn chặn triệt để hiện tượng va đập cứng khi xe đi qua các gờ mấp mô cao 0,1 m.
3. Khi xe chở đủ tải 1.250 kg ở tốc độ 20 km/h, gia tốc hiệu dụng bình phương trung bình trên ghế giảm từ 3,85 m/s2 xuống còn 1,72 m/s2, hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn sức khỏe nghề nghiệp.
4. Tần số dao động riêng của hệ ghế và người sau cải tiến được hạ xuống mức 1,2 đến 1,5 Hz, nằm ngoài dải tần số nguy hại 6 đến 11 Hz của cơ thể người.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được tổng hợp trực quan qua biểu đồ phổ phản ứng tần số và bảng so sánh các thông số động lực học trước và sau khi cải tiến kết cấu treo ghế. Nguyên nhân chính khiến xe Forland nguyên bản có độ êm dịu rất kém bắt nguồn từ việc hệ thống treo trước và sau đều sử dụng nhíp lá phụ thuộc có độ cứng lớn nhằm ưu tiên khả năng chịu tải 1.250 kg, trong khi ghế lái lại bắt chặt vào sàn cabin. Do đó, toàn bộ xung lực va đập từ 4 bánh xe trên mặt đường đất mấp mô đều chuyển hóa thành lực kích động tác dụng trực tiếp lên thân người.

So sánh với các nghiên cứu dao động trên dòng máy kéo kéo rơ moóc chở gỗ hay xe tải hạng trung, giải pháp bổ sung liên kết mềm trung gian tại vị trí ghế ngồi là phương án tối ưu nhất về mặt kỹ thuật và chi phí. Bằng việc lựa chọn độ cứng lò xo và hệ số cản của giảm chấn thủy lực theo tỷ số truyền tối ưu 0,5 - 0,6 so với tần số kích động chính, năng lượng dao động va đập đã được dập tắt nhanh chóng trong vòng 0,3 đến 0,5 giây, bảo vệ tối đa hệ thống cơ xương khớp của người vận hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao điều kiện lao động và đảm bảo an toàn vận hành phương tiện vận chuyển gỗ rừng trồng, các giải pháp kỹ thuật và quản trị cụ thể cần được triển khai đồng bộ:

1. Chế tạo và lắp đặt cụm module treo ghế giảm chấn cho toàn bộ các xe Forland vận chuyển gỗ, tích hợp lò xo trụ có độ cứng tính toán phù hợp với người lái có khối lượng 60 - 85 kg và bộ giảm chấn thủy lực hai chiều, hoàn thành lắp đặt thí điểm trong vòng 3 tháng.
2. Ban hành quy chuẩn vận tốc khai thác tối đa không quá 20 km/h khi xe chở đầy tải 1.250 kg di chuyển qua các cung đường lâm nghiệp cấp phối hoặc đường đất tự nhiên để giảm 30% tải trọng động tác dụng lên hệ thống treo.
3. Thiết lập chế độ bảo dưỡng định kỳ sau mỗi 5.000 km vận hành, tập trung kiểm tra độ hồi vị của bộ giảm chấn ghế lái, siết chặt các bu lông định vị và duy trì áp suất lốp trước sau ổn định ở mức 2,5 kG/cm2.
4. Các công ty lâm nghiệp và đơn vị khai thác rừng trồng phối hợp cùng các cơ sở cơ khí địa phương để chuyển giao bản vẽ thiết kế cải tiến ghế ngồi, đặt mục tiêu đạt 100% tỷ lệ phương tiện đạt chuẩn êm dịu trước năm 2014.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Kỹ sư thiết kế và cải tiến ô tô máy kéo: Ứng dụng mô hình toán học 5 bậc tự do và quy trình lập trình mô phỏng trên Matlab Simulink để tính toán, tối ưu hóa các cụm chi tiết giảm chấn trên các dòng xe cơ giới chuyên dụng.
2. Các chủ rừng, hợp tác xã và doanh nghiệp vận tải lâm nghiệp: Tham khảo giải pháp cải tiến kết cấu ghế lái với chi phí thi công thấp nhằm bảo vệ sức khỏe cho đội ngũ tài xế, nâng cao 20% năng suất vận chuyển hàng ngày.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kỹ thuật cơ khí động lực: Sử dụng tài liệu như một công trình mẫu mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa cơ học giải tích Lagrange loại II và đo đạc thực nghiệm bằng thiết bị kỹ thuật số Spider 8.
4. Cơ quan quản lý an toàn lao động và y tế ngành lâm nghiệp: Khai thác các số liệu định lượng về gia tốc rung chấn để xây dựng bộ định mức tiêu chuẩn sức khỏe nghề nghiệp cho công nhân vận hành thiết bị cơ giới hóa nông lâm nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao xe ô tô Forland nguyên bản lại gây mệt mỏi và đau lưng cho người lái?

Xe Forland nguyên bản được thiết kế cho đường bằng phẳng nên ghế lái bắt cứng trực tiếp vào sàn xe. Khi chạy trên đường lâm nghiệp có độ mấp mô 0,1 m, gia tốc dao động đạt 3,2 - 4,8 m/s2, vượt ngưỡng an toàn của TCVN 2156-90 và gây cộng hưởng ở dải tần số 6 - 11 Hz.

Mô hình động lực học của luận văn mô tả những bậc tự do nào?

Mô hình toán học gồm 5 bậc tự do: chuyển vị thẳng đứng của ghế lái và người, chuyển vị thẳng đứng của thân xe tại trọng tâm, góc lắc dọc của thân xe, cùng chuyển vị thẳng đứng của cầu trước và cầu sau xe Forland.

Giải pháp cải tiến ghế ngồi mang lại hiệu quả giảm chấn cụ thể ra sao?

Cụm treo ghế bổ sung lò xo trụ và giảm chấn thủy lực giúp giảm từ 40% đến 58% biên độ gia tốc thẳng đứng, hạ gia tốc bình phương trung bình xuống còn 1,72 m/s2 ở tải trọng 1.250 kg, đưa độ êm dịu về dải an toàn cho người lái.

Thiết bị và phần mềm nào được sử dụng trong quá trình thực nghiệm?

Nghiên cứu sử dụng cảm biến gia tốc B12/1000, bộ khuếch đại số Spider 8, đồng hồ điện tử chính xác 0,01 giây để đo đạc thực địa tại Thanh Hóa, kết hợp phần mềm Matlab Simulink để giải và mô phỏng hệ phương trình vi phân.

Cải tiến hệ thống treo ghế ngồi có làm thay đổi kết cấu tổng thể của xe không?

Giải pháp cải tiến được thiết kế dưới dạng cụm module độc lập lắp đặt trực tiếp giữa chân ghế và sàn cabin mà không làm thay đổi kết cấu khung gầm, hệ thống truyền động hay kích thước cơ sở 2.600 mm của xe Forland.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng dao động và chỉ ra điểm hạn chế cốt lõi của kết cấu ghế nối cứng trên xe ô tô Forland 1.250 kg khi chạy đường rừng.
• Xây dựng thành công mô hình dao động thẳng đứng 5 bậc tự do bằng phương pháp Lagrange loại II, giải quyết bài toán động lực học thông qua phần mềm Matlab Simulink.
• Khảo nghiệm thực tế tại Thanh Hóa chứng minh giải pháp lắp đặt cụm treo đàn hồi và giảm chấn thủy lực giúp giảm từ 40% đến 58% gia tốc rung chấn thẳng đứng.
• Đưa ra bộ thông số kỹ thuật tối ưu cho lò xo và giảm chấn ghế lái, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn lao động TCVN 2156-90 trong thời gian làm việc 480 phút.
• Đề xuất lộ trình áp dụng thực tiễn trong vòng 6 đến 12 tháng tại các xí nghiệp khai thác gỗ rừng trồng, góp phần hiện đại hóa trang thiết bị cơ giới và bảo vệ sức khỏe người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu, ứng dụng các loại ô tô trong vận chuyển gỗ. Trong khai thác rừng, việc vận chuyển gỗ đây là khâu khó khăn, nặng nhọc, phức tạp nhất trong dây chuyền công nghệ khai thác gỗ, nó ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và giá thành sản phẩm của quá trình sản xuất, mặt khác nó cũng tác động rất lớn đến việc bảo vệ cây con và đất rừng. Căn cứ vào phương tiện vận chuyển và nguồn động lực, có các loại hình vận chuyển gỗ: Vận chuyển bằng súc vật; Vận chuyển bằng máng lao; Vận chuyển bằng máy kéo; Vận chuyển bằng đường cáp; Vận chuyển bằng ô tô…Mỗi loại hình vận chuyển chỉ phù hợp với những điều kiện địa hình rừng nhất định.

Trong các loại hình vận chuyển nêu trên thì vận chuyển bằng ô tô chiếm ưu thế. Các ô tô dùng trong vận chuyển gỗ rất đa dạng, song có thể chia làm hai nhóm: Nhóm ô tô tải trọng lớn và nhóm ô tô tải trọng vừa và nhỏ. Ô tô tải trọng vừa và nhỏ có ưu điểm nổi trội hơn: Chúng có khối lượng nhỏ, tốc độ làm việc rất phù hợp, chi phí nhiên liệu tiết kiệm. Ô tô tải trọng nhỏ ít phá hoại cây con, đất rừng hơn, rất phù hợp với rừng trồng.

Với những ưu điểm như vậy nên ô tô tải trọng vừa và nhỏ được sử dụng ngày càng rộng rãi và chiếm ưu thế hơn so với ô tô tải trọng lớn trong vận chuyển lâm nghiệp. Hiện nay, với nhiều lý do về tài nguyên rừng của nước ta bị cạn kiệt [8] [28] Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo vệ, khôi phục và phát triển kinh doanh nghề rừng [7] Dự án đạt 5 triệu héc ta rừng trồng tới năm 2020, chính sách giao đất, giao rừng đến từng hộ gia đình, chính sách ưu đãi vay vốn cho sản xuất kinh doanh lâm nghiệp … Nhà nước chủ trương đóng cửa rừng tự nhiên, chuyển cơ chế sản xuất lâm nghiệp sang sản xuất kinh doanh rừng trồng là chính. Với cơ chế chính sách mới, rừng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 trồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái đồng thời cung cấp gỗ củi cho nền kinh tế quốc dân [29]. Đặc điểm của rừng trồng là phân tán, trữ lượng không lớn, quy mô khai thác không tập trung, điều kiện đường xá nhỏ hẹp do vậy việc sử dụng ô tô tải trọng lớn như trước đây là không còn phù hợp, kém hiệu quả.

Một vấn đề đặt ra là cần phải có loại ô tô phù hợp, sử dụng có hiệu quả trong vận chuyển gỗ rừng trồng. Để từng bước giải quyết vấn đề này các nhà khoa học đã đi sâu nghiên cứu để đưa ô tô tải trọng nhỏ vào sản xuất lâm nghiệp.TS Nguyễn Nhật Chiêu và một số cán bộ giảng dạy trường đại học Lâm nghiệp đã nghiên cứu thành công đề tài KN03-04: (( Thiết kế, chế tạo và khảo nghiệm sản xuất thiết bị vận xuất, bốc dỡ vận chuyển để khai thác vùng nguyên liệu giấy gỗ nhỏ rừng trồng)) [30]. Năm 1994, nghiên cứu của PGS.TS Nguyễn Nhật Chiêu [5] về thiết bị chuyên dùng để vận xuất, vận chuyển gỗ nhỏ rừng trồng. được đăng trên tạp chí Lâm nghiệp số 1/1994.

Năm 2000, nghiên cứu của Nguyễn Tiến Đạt [6], những tiến bộ trong khâu vận xuất, vận chuyển gỗ. Viện khoa học Lâm nghiệp Việt nam. Tổng quan về nghiên cứu dao động của ô tô và máy kéo. Các ô tô sử dụng trong sản xuất lâm nghiệp thường làm việc trong điều kiện không có đường hoặc trên tuyến đường lâm nghiệp có độ mấp mô mặt đường lớn, nghĩa là hoạt động trong điều kiện không thuận lợi xét về mặt dao động.

Do vậy ảnh hưởng xấu đến những chỉ tiêu sử dụng quan trọng của liên hợp máy như: Độ êm dịu, độ ổn định, độ bền lâu, sức khoẻ của người lái. Vì vậy nghiên cứu dao động của ô tô là vấn đề cần thiết có ý nghĩa trong thực tế sử dụng, thiết kế cải tiến liên hợp máy nhằm bảo đảm điều kiện an toàn, cải thiện điều làm việc cho người điều khiển. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình nghiên cứu về dao động của ô tô - máy kéo trên thế giới.

Nghiên cứu cơ bản xây dựng cơ sở lý thuyết của ô tô - máy kéo: Công trình nghiên cứu đầu tiên trong lĩnh vực này là Viện sỹ E. Chudacop và giáo sư Lơvôp, tiếp theo là các công trình nghiên cứu của D. Các công trình này đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản về lý thuyết ô tô - máy kéo chung. Kế tiếp là những công trình đi sâu nghiên cứu về cơ sở lý thuyết cho ô tô - máy kéo lâm nghiệp chuyên dùng của S.

Oclôp và được hoàn thiện với những công trình tiếp theo cũng của S. Giucôp các công trình nghiên cứu thường sử dụng các mô hình tính toán với dao động nhiều bậc tự do. Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về dao động của ô tô và máy kéo, có thể kể ra một số công trình tiêu biểu sau: Trong công trình [35], tất cả các loại dao động của máy kéo bánh hơi, Muller đã đưa ra mô hình không gian mô tả tất cả các loại dao động của máy kéo bánh hơi, tác giả đã bỏ qua các tác động của tải trọng kéo và các yếu tố ảnh hưởng khác. Tác giả Volgel [33], đã nghiên cứu tính chất động lực học của liên hợp máy cày, khi lực kéo và tải trọng thẳng đứng dao động có kể đến tính đàn hồi, cả của hệ truyền lực bánh xe.

Công trình cho phép đánh giá một cách khái quát tác động của các yếu tố ảnh hưởng tới dao động của máy khi cày đất, tuy nhiên chưa có thực nghiệm để chứng minh các giả thiết đưa ra. Trong công trình của Wendebon [34], bằng lý thuyết và thực nghiệm, tác giả đã xây dựng mô hình nghiên cứu tính chất động lực học của dao động thẳng đứng máy kéo, tác giả không quan tâm tới chuyển động quay và các chuyển động khác. Năm 1973 Barski [36], nghiên cứu động lực học máy kéo. Tác giả đã LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 nghiên cứu đầy đủ động lực học của máy kéo bánh hơi, máy kéo bánh xích và độ êm dịu chuyển động của máy kéo.

Bên cạnh đó còn có một số công trình nghiên cứu về dao động thẳng đứng của máy kéo có kể đến các yếu tố ảnh hưởng của điều kiện làm việc: Tải trọng, vận tốc, độ mấp mô mặt đường. Ngày nay trên thế giới các nghiên cứu về dao động của ô tô đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Dao động của ô tô được nghiên cứu trong tổng thể hệ thống (( Đường - Xe - Người)). Để nghiên cứu riêng biệt và tổng thể mối quan hệ vừa nêu, các hãng sản xuất ô tô và các cơ quan chuyên môn hàng đầu trên thế giới đã thiết lập các phòng thí nghiệm, xây dựng các bãi thử để nghiên cứu dao động của ô tô, trong đó kể đến biến dạng thực tế của mặt đường và khả năng của con người chịu tác động của dao động.

Tình hình nghiên cứu về dao động của ô tô - máy kéo ở Việt nam Ở nước ta các công trình nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu dao động của ô tô- máy kéo, có ít các công trình nghiên cứu để cải tiến các bộ phận trên ô tô máy kéo. Các nghiên cứu về độ ổn định, khả năng kéo bám khi tải trọng ngoài thay đổi, các đặc trưng động lực học. của các bộ phận làm việc của ô tô, máy kéo hoạt động trên các địa hình và các điều kiện làm việc khác nhau chưa được đề cập nhiều. Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu về ô tô máy kéo ở nước ta như sau: Nghiên cứu của Nguyễn Văn An [1] về ảnh hưởng của độ mấp mô mặt đất và tốc độ chuyển động đến phản lực pháp tuyến lên cầu trước của máy kéo DFH-180 khi vận chuyển gỗ rừng trồng.

Công trình nghiên cứu của GS. Nguyễn Hữu Cẩn và các cộng sự [4], cho thấy: Tính êm dịu trong chuyển động của ô tô - máy kéo được đánh giá qua các chỉ tiêu: Tần số dao động thích hợp, gia tốc dao động thích hợp, thời gian tác động của dao động. Tác giả cũng đưa ra sơ đồ tính toán hệ thống LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 treo cho ghế ngồi với dạng kích động lực và cho rằng khi tính toán thiết kế hệ thống treo cho ghế nên chọn tỷ số giữa tần số kích động và tần số dao động riêng của ghế trong khoảng 0,5 - 0,6. Võ Văn Hường [10], đã nghiên cứu hoàn thiện mô hình khảo sát dao động ô tô tải nhiều cầu.

Tác giả xây dựng và đã mô phỏng được ô tô tải nhiều cầu khi chạy trên địa hình khác nhau. Lưu Văn Hưng [11], đã nghiên cứu dao động của rơ moóc một trục chở gỗ khi lắp thêm bộ phận đàn hồi có giảm chấn giữa khung và trục bánh xe. Các công trình nghiên cứu dao động của máy kéo ở nước ta chưa nhiều và xuất hiện trong những năm gần đây [25], các công trình này nghiên cứu trong phạm vi hẹp nhằm xác định ảnh hưởng của rung xóc tới sức khoẻ của công nhân lái máy và bước đầu đặt ra một số biện pháp chống rung cho người lái máy như cải tiến ghế chống rung, gang tay bảo hộ lao động. Tuy nhiên các tác giả mới xem xét dao động của máy kéo trong một số điều kiện cụ thể khi xem hệ là tuyến tính, một bậc tự do chịu tác động của mặt đường dạng hàm xác định.

Một số công trình nghiên cứu thiết kế giảm rung [21] [22], đã dựa trên cơ sở các số liệu về dao động con người, chọn sơ bộ các thông số chủ yếu: Khối lượng người - ghế, độ cứng lò xo, hệ số cản và tính toán theo điều kiện cho phép về biên độ dịch chuyển.Trịnh Minh Hoàng [12], nghiên cứu khảo sát dao động của xe tải hai cầu dưới tác động ngẫu nhiên của mặt đường. Tác giả đã trình bày một mô hình dao động xe tải hai cầu ( không gian) và mô phỏng bằng Matlap Simulinhk 5. Phần mô hình và tính toán khá hoàn chỉnh, đã trình bày một phần dao động dưới kích động ngẫu nhiên của mặt đường. Luận án TS của tác giả Nguyễn Phúc Hiểu (( Nghiên cứu ảnh hưởng của LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.