chương 1: Trong chương này chủng ta sẽ cùng tìm hiểu về thị trường giải trí truyền hình tại TPHCM; Bên cạnh đó sẽ tìm hiểu khái quát nhất về thể loại THTT, sức hút của loại hình giải trí này trên truyền hình, những tác động của nó đến đời sổng của khán giả tại TPHCM nói riêng và trong cả nước nói chung. Sau cùng là xem xét hiện trạng thực tế của loại hình giải trí này trong những năm gần đây. Đôi nét về thị trường truyền thông Việt Nam 1. Truyền hình Từ lâu tivi đã trở thành phương tiện truyền thông không thể thiếu đối với hầu hết cás Hộ Gia Đình (HGĐ) ở khu vực thành thị và cho đến nay tỷ lệ HGĐ sở hữu ít nhất 1 TV vẫn vượt xa các phương tiện truyền thông (PTTT) khác như radio, đầu chơi băng/đĩa, dàn nghe nhạc v.
Mặt khác, tỷ lệ HGĐ có hơn 1 chiếc TV để đáp ứng nhu cầu xem khác nhau của các thành viên trong gia đình cũng đang ngày càng tăng. Theo kết quả “Khảo sát thói quen sử dụng các phương tiện truyền thông” (MHS) năm 2011 cho thấy số HGĐ sở hữu 3 tivi trở lên ở TP.HCM hiện đã chiếm 13%.1: TỶ LỆ Hộ GIA ĐÌNH SỞ HỮU TIVI VÀ CÁC PTTT KHẢC Ở 4 THÀNH PHÓ ■TVseỉ ■ VCR player □VCĐ player ■DVD player ■Karaoke player Q Laptop/Desktop PC* a Radio/Radío-casseíĩe 2005 2008 2010 2011 Nguồn: Bảo cảo thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam / Kết quả khảo sát cho thấy đa số hộ gia đình ở khu vực nội thành của 4 thành phố hiện tại đã kết nối với các mạng truyền hình cáp. Dan đầu là TPHCM với tỷ lệ 88% và Hà Nội là 86%. Ở Đà Nang và cần Thơ, loại hình bắt sóng bằng Ăng- ten trời vẫn còn phổ biến và chiếm tỷ lệ lần lượt là 49.
Với sự mở rộng nhanh chóng củá các mạng truyền hình cáp ở khắp các TP lớn hiện nay, nhất là TPHCM với hơn một triệu thuê bao, tiếp theo đó là Hà Nội, Đà Nằng, càn Thơ. Các HGĐ ngày càng có cơ hội chọn lựa nhiều chương trình phong phú hơn trên nhiều kênh khác nhau, không những các kênh quảng bá địa phương mình và các tỉnh thành khác, mà cả các kênh truyền hình trả tiền trong và ngoài nước. Theo số liệu MHS 2011 của TNS Media Việt Nam, các hộ gia đình ở TPHCM bắt được nhiều kênh nhất, trung bình mỗi hộ bắt được 53 kênh truyền hình trong đó có 35 kênh trong nước và 18 kênh nước ngoài, mức độ cạnh tranh về nội dung chương trình của các kênh truyền hình nhằm thu hút khán giả ở khu vực này vẫn là lớn nhất hiện nay.2: SỐ LƯỢNG KÊNH TRUYẺN HÌNH TRUNG BÌNH MỘT Hộ GIA ĐÌNH CÓ THẺ XEM ĐƯỢC 40 Hà Nội TPHCM CẳnThơ Nguồn: Thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam. Năm 2011 có sự xuất hiên của một số kênh truyền hình mới, giúp cho người xem / có nhiều lựa chọn nhiều chương trình phong phú hơn.
Đặc biệt là ở TPHCM và cần Thơ, mỗi hộ gia đình có thể xem thêm từ 12 đến 15 kềnh mới.3 : SỐ LƯỢNG KÊNH TRUYỀN HÌNH TRONG NƯỚC MỘT Hộ GIA ĐÌNH CÓ THẺ XEM ĐƯỢC Nguồn: Báo cáo thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam Thị trường truyền hình không có nhiều thay đổi trong năm 2011. Các kênh truyền hình quảng bá vẫn chiếm thị phần lớn tại các thị trường tương ứng, điển hình HTV7, VTV3, VTV-Đà Nang, VL1 là các kênh dẫn đầu về thị phần khán giả trên 04 thành phố chính Tp. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nang, cần Thơ. Điềm nổi bật, ngoài thị trường Hà Nội, kênh VTV3 vẫn có thế mạnh lớn ở Đà Nắng, cần Thơ.
Xu hướng khán giả tập trung nhiều nhất để xem truyền hình vẫn là khung giờ trưal2:00 - 13:00 và 19:00-22:00. Xu hướng đầu tư quảng cáo trên các phương tiện truyền thông tin đại chúng Cũng theo báo cáo thị trường truyền thông Việt Nam năm 2011, do công ty TNS thực hiện nhận định: Năm 2011, tổng chi phí đầu tư cho quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng, bao gồm truyền hình, báo & tạp chí (in), đài phát thanh và Internet, đạt 16.357 tỷ đồng1, tăng 24% so với năm 2010. Cho đến nay, truyền hình vẫn là phương tiện được ưu tiên đầu tư để quảng bá cho hầu hết các sản phẩm và dịch vụ tại Việt Nam. Năm 2011 chi phí quảng cáo trên truyền hình chiếm 80% tổng chi phí quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng (2).
Mặc dù nền kinh tế Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn khó khăn do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, chi phí đầu tư quảng cáo trên truyền hình năm sau vẫn cao hơn năm trước, và năm 2011 tăng 24% so với năm 2010. Báo và tạp chí là phương tiện quảng bá quan trọng thứ nhì được các chủ thể quảng cáo chọn lựa và trong năm 2011 qua, chiếm 14,28% tổng chi phí đầu tư cho quảng cáo. Quảng cáo trực tuyến là loại hình tương đối mới mẻ ở Việt Nam và hiện tại mới chỉ chiếm thịphần khá khiêm tốn, nhưng tỉ trọng tăng trưởng khá nhanh. Theo thống kê của TNS, doanh số quảng cáo trực tuyến trên 10 website hàng đầu, năm 2010 1 Không tính các chi phí quàng cáo theo hình thức tài trợ.
Quảng cáo trên đài phát thanh mới thống kê được trên 1 kênh duy nhất là FM 99.9 Mhz của Đài TNND TPHCM 2 Không tính đến các chi phí quảng cáo ngoài trời. 11 chiếm khoản 3% tổng chi phí quảng cáo, năm nay, đã tăng lên, chiếm 4.89% tổng chi phí quảng cáo năm 2011. Hầu hết các chuyên gia đều lạc quan về tiềm năng tăng trưởng của loại hình quảng cáo này nhờ có sự phát triển mạnh mẽ của Internet và các loại hình trao đổi thông tin & giao lưu trực tuyến như email, chat, blog và mạng xã hội.4 : DOANH THU QUẢNG CÁO NĂM 2010 & 2011 CHIA THEO PHƯONG TIỆN TRUYỀN THÔNG Nguồn: Thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam TPHCM với hơn 7 triệu dân (chiếm hơn gần % dân số thành thị của cả nước), hiện nay vẫn là thị trường quan trọrig nhất của hầu hết các loại hàng hóa và sản phẩm, đây cũng là lý do tại sao các chủ thể quảng cáo tập trung đầu tư vào thị trường này. Năm 2011, 49% tổng chi phí quảng cáo trong cả nước được đầu tư cho các kênh truyền hình có thị phàn khán giả chủ yếu là.HCM, như HTVs, SCTVs, HTVCs, VTV9, Vĩnh Long, Bình Dương & Đồng Nai (3).
Trong khi đó chỉ có 8% tổng chi phí quảng cáo được đàu tư cho các kênh có địa bàn phủ sóng chính là Hà Nội, Hải Phòng. 29% tổng chi phí quảng cáo được đầu tư cho các kênh VTV1, VTV2, VTV3 & VTV6 vơi mục tiêu quảng bá sản phẩm & dịch vụ trên khắp cả nước, nhưng có thể nói trọng tâm chính vẫn là thị trường Hà Nội. 3 Khỗng kể các kênh thuộc VTV 12 1. Đặc điểm của khán giả truyền hình tại Việt Nam Thói quen xem truyền hình tại 6 thành phố (4) Bất chấp 1 số dự báo không mấy lạc quan về sứ phát triển của ngành truyền hình )ng những năm tới, cho đến nay truyền hình vẫn là phương tiện thông tin, truyền ông & giẳi trí quan trọng nhất của hầu hết người dẫn Việt Nam.
Theo kết quả khảo t MHS 2011 và số liệu đo lường khán giả hàng ngày của TNS, hiện tại truyền hình in đang dẫn đầu với gần 3 giờ xem mỗi ngày. Tuy nhiên, cũng cần phải thẳng thắn lìn nhận một thực tế là truyền hình ngày nay không còn ở vị trí độc tôn như những ím trước đây nữa. Với sự phát triển vũ bão của công nghệ nói chung và CNTT nói êng, khán giả ngày càng dành nhiều thời gian hơn để sử dụng các PTTT mới như itemet, điện thoại di động và các thiết bị di động hỗ trợ cá nhân khác, cũng như ic thiết bị nghe nhìn tại nhà với chất lượng cao.5 : XU HƯỚNG sử DỤNG CÁC PTTT TẠI 6 THÀNH PHỐ, 2001 -2011 100 HXera TV a nhái isphúííngáv 80 ■ĐộCfeấOi'tạp chí bâng ngậy 60 EDũng Èữtarnet hàng rtgẳy sXem viiieo hảng tuần 40 Ehỉghtì rađiứ háng tuần 20 □Đỉ xem phím ử tap hồng tíìàng 0 Nguồn: Thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam Với sự cạnh tranh ngày càng tăng của các PTTT mới, thời gian dành để xem ruyền hình của khán giả đang có xu hướng giảm dần ở hầu hết mọi nhóm tuổi. Trong rông 5 năm qua, sự suy giảm mạnh nhất xảy ra ở nhóm tuổi trung niên (35-44 tuổi), rong khi đó nhóm khán giả trên 45 tuổi vẫn tỗ ra khá trung thành với truyền hình.
4 Tính cho dân số trong độ tuổi 15-54 tại 6 thành phố chính (Hà Nội, Hải Phòng. Đà Nắng, Nha Trang, cần Pho, TP.6: BÌNH QUÂN SỐ PHÚT XEM TIVI/NGƯỜI/NGÀY TẠI 6 THÀNH PHỐ CHIA THEO NHÓM TUỔI CỦA KHÁN GIẢ, 2011 - 2011 —■ 4-14 M 25-S& "M 20 45-5# ,IWiM. 2007 2008 2000 2010 2011 Nguồn: Thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam ở TPHCM và Hà Nội, ngựời dân ở có xu hướng xem tivi nhiều hơn vào ngày thứ bảy và chủ nhật. Tuy nhiên ở Hải Phòng và Đà Nằng hầu như không có sự khác biệt nào.
Trong khi ở Nha Trang và cần Thơ, người dân có xu hướng xem TV nhiều hơn vào các ngày trong tuần.7 : BÌNH QUÂN SỐ PHÚT XEM TIVI/NGƯỜI/NGÀY TẠI 6 THANH PHỐ NĂM 2011 CHIA THEO NGÀY TRONG TUẦN Nguồn: Bảo cảo thị trường trụyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam 14 Kết quả nghiên cứu của TNS cho thấy thói quen xem truyền hình của người dân ở 6 thành phố không có sự khác biệt rõ rệt giữa cảc mùa trong năm như thường thấy ở nhiều nước khác. Chỉ có mùa hè, thời gian học sinh - sinh viên được nghỉ học, tỉ lệ rating tăng nhẹ. Các sự kiện thể thao lởn rihứ WorldCup 2010 (tháng 6-7/2010), Seagames 27 (tháng 11/2011) cũng làm tỷ lệ xẽm tăng. Khán giả ở các thành phố đều dành phần lớn thời gian để xem các chương trình phim truyện và giải trí tổng hợp.
Riêng khán giả TPHCM và cần Thơ dành nhiêu thời gian cho phim truyện hơn hẳn các TP khác.8 : PHÂN PHỐI QUỸ THỜI GIAN XEM CÁC THẺ LOẠI CHƯƠNG TRÌNH TIVI CỦA KHÁN GIẢ NĂM 2011 0% 20% 40% 60% 60% 100% Nguồn: Thị trường truyền thông Viẹt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam 1. Đặc điểm khán giả truyền hình tại TP.9 : TỶ LỆ NGƯÒI XEM TIVI (RATING) CHIA THEO GIỜ TRONG NGÀY Ở TPHCM 15 40 Nguồn: Thị trường truyền thông Việt Nam, 2012, TNS Media Việt Nam HÌNH 1.