Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bệnh thối gốc rễ phytophthora sp và bệnh đốm nâu alternaria sp cây chanh leo tại một số tỉnh tây nguyên miền trung và miền bắc

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu bệnh thối gốc rễ phytophthora sp và bệnh đốm nâu alternaria sp cây chanh leo tại một số, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Xuân Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Huy
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Thối Gốc Rễ và Đốm Nâu Cây Chanh Leo Tại Một Số Tỉnh Tây Nguyên, Miền Trung và Miền Bắc
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Danh mục đồ thị
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.10. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.10.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.10.2. Giới thiệu sơ lược về cây chanh leo
• 1.10.3. Nghiên cứu về bệnh hại cây chanh leo
• 1.10.3.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.10.3.2. Bệnh đốm nâu do Alternaria
• 1.10.3.3. Bệnh do Phytophthora
• 1.10.3.4. Nghiên cứu về các biện pháp sinh học trong phòng trừ Phytophthora
• 1.11. Đối tượng, vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng, vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.11.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.1.2. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 1.11.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.11.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.11.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.11.3.1. Phương pháp điều tra mức độ và diễn biến bệnh ngoài đồng ruộng
• 1.11.3.2. Phương pháp chẩn đoán bệnh
• 1.11.3.3. Phương pháp thu thập mẫu
• 1.11.3.4. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm
• 1.11.3.4.1. Phương pháp phân lập Phytophthora sp. gây bệnh thối gốc rễ cây chanh leo
• 1.11.3.4.2. Xác định nấm gây bệnh tàn lụi bằng kĩ thuật PCR, giải trình tự vùng ITS của nấm và phân tích trình tự
• 1.11.3.4.3. Nghiên cứu đặc điểm hình thái, sinh học của Phytophthora nicotinanae
• 1.11.3.4.4. Phương pháp kích thích sinh bọc bào tử
• 1.11.3.4.5. Phương pháp lây bệnh nhân tạo
• 1.11.3.4.6. Phương pháp khảo sát hiệu lực của chế phẩm sinh học
• 1.11.4. Chỉ tiêu theo dõi, đánh giá và xử lý số liệu
• 1.12. Kết quả nghiên cứu
• 1.12.1. Kết quả điều tra thành phần bệnh, hiện trạng và diễn biến bệnh thối gốc rễ, đốm nâu lá chanh leo tại vùng Tây Nguyên, miền Trung và miền Bắc
• 1.12.1.1. Kết quả điều tra thành phần bệnh và diễn biến bệnh hại chanh leo tại vùng Tây Nguyên
• 1.12.1.2. Kết quả điều tra thành phần bệnh và diễn biến bệnh hại chanh leo tại các tỉnh miền Bắc
• 1.12.1.3. Diễn biến bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Gia Lai và Sơn La
• 1.12.1.3.1. Tình hình bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Gia Lai
• 1.12.1.3.2. Tình hình bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Sơn La
• 1.12.1.4. Tình hình bệnh đốm nâu lá chanh leo tại các tỉnh Tây Nguyên
• 1.12.2. Kết quả phân thu thập và giám định Phytophthora sp.
• 1.12.2.1. Kết quả thu thập mẫu bệnh
• 1.12.2.2. Kết quả xác định nấm gây bệnh bằng kỹ thuật PCR và giải trình tự gene vùng ITS của nấm gây bệnh
• 1.12.2.3. Kết quả lây bệnh nhân tạo Phytophthora nicotianae gây bệnh trên chanh leo trong điều kiện invitro
• 1.12.3. Nghiên cứu đặc điểm hình thái và sinh học của Phytophthora nicotianae
• 1.12.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ, pH và môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae
• 1.12.5. Thử nghiệm hiệu lực ức chế của nấm, vi khuẩn đối kháng và thuốc đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae
• 1.12.5.1. Hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng Bacillus velezensis đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae
• 1.12.5.2. Hiệu lực ức chế của nấm đối kháng Tricoderma asperellum đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae
• 1.12.6. Thử nghiệm phòng trừ Phytophthora nicotianae bằng biện pháp hóa học
• 1.12.6.1. Thử nghiệm phòng chống Phytophthora nicotianae gây bệnh thối gốc rễ chanh leo
• 1.12.6.2. Hiệu lực ức chế của sản phẩm KR833 chiết tách từ xạ khuẩn Streptomyces đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Thối Gốc Rễ Đốm Nâu Chanh Leo Tại VN

Chanh leo (Passiflora edulis) là cây trồng có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng chanh leo gặp nhiều thách thức do sự bùng phát của các loại bệnh hại, đặc biệt là bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu. Bệnh thối gốc rễ chanh leo do nấm Phytophthora sp. gây ra, làm cây suy yếu, giảm năng suất, thậm chí chết cây hàng loạt. Bệnh đốm nâu chanh leo do nấm Alternaria sp. gây ra, ảnh hưởng đến chất lượng quả và năng suất. Theo thống kê, nhiều diện tích trồng chanh leo tại các tỉnh như Sơn La, Nghệ An, Gia Lai đã phải chuyển sang trồng các loại cây khác do thiệt hại nặng nề từ bệnh thối gốc rễ. Nghiên cứu về hai loại bệnh này là vô cùng cấp thiết để tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả, giúp người trồng chanh leo ổn định sản xuất và nâng cao thu nhập. Việc nghiên cứu này không chỉ giúp xác định rõ nguyên nhân gây bệnh mà còn đưa ra các giải pháp quản lý bệnh một cách bền vững, góp phần vào sự phát triển của ngành trồng chanh leo tại Việt Nam. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng các giống kháng bệnh, áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý và sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Cây Chanh Leo Với Nền Kinh Tế VN

Cây chanh leo mang lại giá trị kinh tế cao, được trồng rộng rãi ở nhiều địa phương. Theo Cục Bảo vệ thực vật, diện tích trồng chanh leo cả nước đạt hơn 4.000ha vào năm 2016, tập trung ở các tỉnh như Gia Lai, Nghệ An, Lâm Đồng, Sơn La. Chanh leo được xem là cây xóa đói giảm nghèo cho vùng núi, vùng sản xuất cây công nghiệp gặp khó khăn. Quả chanh leo được sử dụng làm nguyên liệu chế biến nước giải khát, thực phẩm, thuốc chữa bệnh. Do đó, việc bảo vệ cây chanh leo khỏi bệnh hại là rất quan trọng để duy trì và phát triển ngành trồng chanh leo.

1.2. Thực Trạng Bệnh Thối Gốc Rễ Và Đốm Nâu Trên Chanh Leo

Bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu là hai bệnh hại nghiêm trọng trên cây chanh leo. Bệnh thối gốc rễ do nấm Phytophthora sp. gây ra, làm cây chết hàng loạt. Bệnh đốm nâu do nấm Alternaria sp. gây ra, ảnh hưởng đến chất lượng quả. Nhiều diện tích trồng chanh leo đã phải chuyển đổi sang cây trồng khác do bệnh hại. Theo nghiên cứu của Nguyễn Xuân Vân (2019), tại Đăk Nông, khoảng 70% diện tích chanh leo bị nhiễm bệnh bã trầu, thối cổ rễ và nhiễm virus.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Thối Gốc Rễ Chanh Leo Nghiên Cứu Sâu

Nguyên nhân chính gây bệnh thối gốc rễ chanh leo là do nấm Phytophthora sp., đặc biệt là Phytophthora nicotianae. Nấm này tấn công vào rễ cây, gây thối rễ, làm cây không hấp thụ được nước và dinh dưỡng, dẫn đến suy yếu và chết. Điều kiện thời tiết nóng ẩm, đất trồng kém thoát nước tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển và gây bệnh. Nguồn bệnh có thể tồn tại trong đất, tàn dư cây trồng và lây lan qua nước tưới, dụng cụ làm vườn. Việc xác định chính xác loài nấm gây bệnh và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm là rất quan trọng để đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Theo nghiên cứu của Nguyễn Xuân Vân (2019), Phytophthora nicotianae phát triển tốt ở nhiệt độ 25-30°C và pH 6-8.

2.1. Vai Trò Của Nấm Phytophthora Trong Bệnh Thối Gốc Rễ

Nấm Phytophthora là tác nhân chính gây bệnh thối gốc rễ chanh leo. Nấm tấn công rễ, gây thối rễ, làm cây suy yếu và chết. Phytophthora nicotianae là một trong những loài Phytophthora phổ biến gây bệnh trên chanh leo. Nấm có thể tồn tại trong đất và lây lan qua nước, dụng cụ làm vườn.

2.2. Các Yếu Tố Môi Trường Ảnh Hưởng Đến Sự Phát Triển Của Nấm

Điều kiện thời tiết nóng ẩm, đất trồng kém thoát nước tạo điều kiện thuận lợi cho nấm Phytophthora phát triển. Nhiệt độ thích hợp cho sự phát triển của nấm là 25-30°C. pH đất từ 6-8 cũng tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Việc cải thiện hệ thống thoát nước và điều chỉnh pH đất có thể giúp hạn chế sự phát triển của nấm.

III. Triệu Chứng Bệnh Thối Gốc Rễ Đốm Nâu Chanh Leo Nhận Biết Sớm

Việc nhận biết sớm các triệu chứng của bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu là rất quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời. Triệu chứng bệnh thối gốc rễ bao gồm: cây sinh trưởng kém, lá vàng úa, rễ bị thối đen, vỏ rễ dễ bong tróc. Triệu chứng bệnh đốm nâu bao gồm: trên lá xuất hiện các đốm tròn màu nâu, lan rộng và gây rụng lá. Trên quả có thể xuất hiện các vết thâm đen, làm giảm chất lượng quả. Việc quan sát thường xuyên vườn chanh leo và kiểm tra rễ, lá, quả là cần thiết để phát hiện sớm bệnh.

3.1. Dấu Hiệu Nhận Biết Bệnh Thối Gốc Rễ Chanh Leo

Cây sinh trưởng kém, còi cọc. Lá vàng úa, rụng sớm. Rễ bị thối đen, vỏ rễ dễ bong tróc. Cây dễ bị chết khi bệnh nặng. Kiểm tra rễ cây thường xuyên để phát hiện sớm bệnh.

3.2. Dấu Hiệu Nhận Biết Bệnh Đốm Nâu Chanh Leo

Trên lá xuất hiện các đốm tròn màu nâu, lan rộng. Đốm bệnh có thể liên kết lại thành các mảng lớn. Lá bị rụng sớm. Trên quả xuất hiện các vết thâm đen, làm giảm chất lượng quả.

IV. Cách Phòng Ngừa Bệnh Thối Gốc Rễ Đốm Nâu Chanh Leo Hiệu Quả

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu là rất quan trọng. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: chọn giống kháng bệnh, xử lý đất trước khi trồng, trồng cây với mật độ hợp lý, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý, vệ sinh vườn thường xuyên, luân canh cây trồng. Sử dụng các chế phẩm sinh học để tăng cường sức đề kháng cho cây. Kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện sớm bệnh và có biện pháp xử lý kịp thời.

4.1. Biện Pháp Canh Tác Phòng Ngừa Bệnh Chanh Leo

Chọn giống chanh leo kháng bệnh. Xử lý đất trước khi trồng bằng vôi hoặc các chế phẩm sinh học. Trồng cây với mật độ hợp lý để đảm bảo thông thoáng. Bón phân cân đối, tránh bón quá nhiều đạm. Tưới nước hợp lý, tránh tưới quá nhiều gây úng nước. Vệ sinh vườn thường xuyên, loại bỏ tàn dư cây trồng.

4.2. Sử Dụng Chế Phẩm Sinh Học Tăng Sức Đề Kháng Cho Cây

Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma sp. hoặc vi khuẩn Bacillus sp. để phòng ngừa bệnh thối gốc rễ. Các chế phẩm này giúp tăng cường sức đề kháng cho cây và ức chế sự phát triển của nấm gây bệnh. Sử dụng các chế phẩm sinh học theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

V. Điều Trị Bệnh Thối Gốc Rễ Đốm Nâu Chanh Leo Hướng Dẫn Chi Tiết

Khi phát hiện cây bị bệnh thối gốc rễ hoặc bệnh đốm nâu, cần có biện pháp điều trị kịp thời để hạn chế sự lây lan của bệnh. Các biện pháp điều trị bao gồm: cắt tỉa các cành, lá bị bệnh, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân để tăng cường sức đề kháng cho cây. Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ nguyên tắc 4 đúng. Luân phiên sử dụng các loại thuốc khác nhau để tránh tình trạng kháng thuốc.

5.1. Sử Dụng Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Đặc Trị Bệnh Chanh Leo

Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật có chứa hoạt chất như Mancozeb, Metalaxyl, Propineb để phòng trừ bệnh đốm nâu và thối gốc rễ. Phun thuốc theo liều lượng và thời gian khuyến cáo của nhà sản xuất. Luân phiên sử dụng các loại thuốc khác nhau để tránh tình trạng kháng thuốc.

5.2. Biện Pháp Phục Hồi Cây Bị Bệnh Thối Gốc Rễ Đốm Nâu

Cắt tỉa các cành, lá bị bệnh. Bón phân để tăng cường sức đề kháng cho cây. Tưới nước hợp lý, tránh tưới quá nhiều. Sử dụng các chế phẩm sinh học để kích thích sự phát triển của rễ. Che chắn cho cây khỏi ánh nắng trực tiếp.

VI. Nghiên Cứu Mới Về Phòng Trừ Bệnh Chanh Leo Triển Vọng Tương Lai

Các nghiên cứu mới đang tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp phòng trừ bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu một cách bền vững và thân thiện với môi trường. Nghiên cứu về sử dụng các chủng vi sinh vật đối kháng, các hợp chất tự nhiên từ thực vật để phòng trừ bệnh. Nghiên cứu về phát triển các giống chanh leo kháng bệnh. Ứng dụng công nghệ sinh học để chẩn đoán bệnh sớm và chính xác.

6.1. Ứng Dụng Vi Sinh Vật Đối Kháng Trong Phòng Trừ Bệnh

Nấm Trichoderma sp. và vi khuẩn Bacillus sp. là những vi sinh vật đối kháng có khả năng ức chế sự phát triển của nấm gây bệnh. Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa các vi sinh vật này để phòng trừ bệnh thối gốc rễ và đốm nâu.

6.2. Phát Triển Giống Chanh Leo Kháng Bệnh Giải Pháp Bền Vững

Nghiên cứu và phát triển các giống chanh leo có khả năng kháng bệnh thối gốc rễ và đốm nâu. Sử dụng các phương pháp lai tạo truyền thống và công nghệ sinh học để tạo ra các giống kháng bệnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây chanh leo (Passiflora edulis) là một trong những cây ăn quả có giá trị kinh tế vượt trội, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược xóa đói giảm nghèo tại nhiều vùng đồi núi của Việt Nam. Đến năm 2016, tổng diện tích trồng chanh leo trên cả nước đã vượt mức 4.000 ha, tập trung tại các vùng trọng điểm như Gia Lai với 1.323 ha, Nghệ An với 900 ha, Lâm Đồng với 656 ha và Sơn La với 487 ha. Tuy nhiên, sự gia tăng diện tích canh tác quá nhanh và thâm canh liên tục đã làm bùng phát nhiều dịch bệnh nguy hiểm. Điển hình tại Đắk Nông, có tới khoảng 70% diện tích chanh leo bị nhiễm các bệnh thối cổ rễ, bã trầu và virus, dẫn đến nguy cơ xóa sổ nhiều vườn cây và gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng.

Trước thực trạng đó, công trình nghiên cứu được triển khai nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng dịch bệnh, diễn biến phát sinh của bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu trên cây chanh leo. Đồng thời, nghiên cứu tiến hành phân lập, định danh chính xác tác nhân gây bệnh ở cấp độ sinh học phân tử, nghiên cứu các đặc điểm sinh học và thử nghiệm các giải pháp phòng trừ sinh học, hóa học hiệu quả.

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 11 năm 2018 đến tháng 8 năm 2019 trên phạm vi trải dài từ Tây Nguyên (Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông, Kon Tum), miền Trung (Nghệ An) đến miền Bắc (Sơn La, Cao Bằng). Kết quả của công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác định được tác nhân Phytophthora nicotianae và kiểm chứng các giải pháp sinh học đạt hiệu lực ức chế nấm bệnh trên 73%, góp phần xây dựng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp bền vững cho ngành sản xuất chanh leo Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết dịch tễ học bệnh cây trồng và lý thuyết kiểm soát sinh học vi sinh vật trong nông nghiệp. Khung lý thuyết dịch tễ học tập trung phân tích mối tương tác tam giác giữa mầm bệnh, cây ký chủ và điều kiện môi trường tự nhiên, giải thích cơ chế xâm nhiễm và lan truyền của các loại nấm ký sinh qua đất và nước. Lý thuyết kiểm soát sinh học phân tích khả năng đối kháng của các chủng vi sinh vật bản địa thông qua cơ chế cạnh tranh không gian sống, cạnh tranh nguồn dinh dưỡng, tiết enzyme phân giải vách tế bào nấm (như beta-glucanase, chitinase) và sinh tổng hợp các hợp chất kháng sinh tự nhiên.

Nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm nền tảng:

• Bệnh thối gốc rễ do nấm thuộc chi Phytophthora (lớp Oomycetes): Tác nhân phá hủy hệ mạch dẫn, làm thối rễ, héo rũ và chết cây nhanh chóng.
• Bệnh đốm nâu do Alternaria sp.: Gây tổn thương mô lá và vỏ quả, làm giảm khả năng quang hợp và mẫu mã thương phẩm.
• Khả năng đối kháng vi sinh: Cơ chế ký sinh trực tiếp của nấm Trichoderma asperellum và sinh chất kháng sinh lipopeptide của vi khuẩn Bacillus velezensis.
• Hiệu lực phòng trừ Abbott: Chỉ số định lượng tỷ lệ phần trăm ức chế sự phát triển của khuẩn lạc nấm bệnh dưới tác động của các tác nhân sinh học và hóa học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa điều tra dịch tễ đồng ruộng và phân tích chuyên sâu trong phòng thí nghiệm:

• Phương pháp điều tra đồng ruộng: Thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-38:2010/BNNPTNT. Điều tra định kỳ 1 tháng một lần tại 5 điểm theo đường chéo góc trên mỗi khu ruộng, mỗi điểm đánh giá 50 cây (tổng số 250 cây trên mỗi vườn điều tra). Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện thống kê cao cho từng tiểu vùng khí hậu.

• Phương pháp phân lập và giám định: Thu thập mẫu đất và rễ bệnh tại tầng đất 10-15 cm. Tác nhân Phytophthora được bẫy sinh học bằng cánh hoa hồng sạch trong môi trường nước vô trùng, sau đó phân lập đơn bào tử trên môi trường thạch nước (WA) và nhân nuôi trên môi trường PGA, PDA, PCA, Pea-Agar và V8-Juice.

• Phương pháp sinh học phân tử: Tách chiết DNA tổng số của mẫu nấm thuần theo quy trình CTAB. Phản ứng nhân chuỗi PCR sử dụng cặp mồi chuẩn ITS4 và ITS5 để khuếch đại vùng gen sao chép nội bộ (ITS). Sản phẩm PCR được điện di trên gel agarose 1%, tinh sạch và giải trình tự tại Công ty Macrogen (Hàn Quốc) nhằm đối chiếu ngân hàng gen NCBI.

• Phương pháp thử nghiệm đối kháng và xử lý số liệu: Đánh giá hiệu lực ức chế in vitro của vi khuẩn Bacillus velezensis, nấm Trichoderma asperellum, dịch chiết H216 (KR833) từ xạ khuẩn Streptomyces ở nồng độ 0,3%, cùng 3 loại thuốc bảo vệ thực vật (Ridomil Gold 68WG, Aliette 800WG, Anvil 5SC) ở nồng độ 0,01%. Toàn bộ dữ liệu được lặp lại 3 lần và xử lý thống kê bằng phần mềm Excel và IRRISTAT.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành phần bệnh và diễn biến phát sinh trên diện rộng: Tại vùng Tây Nguyên, nghiên cứu xác định được 4 loại bệnh chính, trong đó bệnh thối gốc rễ (Phytophthora sp.) và bệnh ghẻ quả (Cladosporium sp.) xuất hiện thường xuyên với tần suất bắt gặp từ 11% đến 50%. Tại các tỉnh phía Bắc, ghi nhận 5 loại bệnh hại, bệnh thối gốc rễ có tần suất xuất hiện từ 5% đến 10%. Bệnh thối gốc rễ bùng phát dữ dội nhất trong giai đoạn mùa mưa từ tháng 7 đến tháng 9, khi nhiệt độ môi trường đạt 28-30°C và độ ẩm đất bão hòa. Vào mùa khô ở Tây Nguyên và mùa đông lạnh ở miền Bắc, bệnh gần như ngừng phát triển.

2. Định danh chính xác tác nhân gây thối gốc rễ: Từ 6 địa điểm khảo sát, nhóm tác giả đã thu thập và làm thuần thành công 7 mẫu nấm. Dựa trên đặc điểm hình thái tản nấm hình hoa màu trắng, sợi nấm dạng san hô không vách ngăn, bọc bào tử hình chanh yên kích thước lớn cùng kết quả giải trình tự vùng gen ITS của mẫu nấm tại Gia Lai, tác nhân gây bệnh thối gốc rễ được định danh chính xác là Phytophthora nicotianae. Nấm sinh trưởng tối ưu ở nhiệt độ 25-30°C (thuận lợi nhất tại 25°C) và dải pH từ 6 đến 8 trên môi trường V8-Juice và PDA.

3. Hiệu lực đối kháng sinh học vượt trội: Trong điều kiện in vitro, vi khuẩn đối kháng Bacillus velezensis thể hiện khả năng ức chế mạnh sự phát triển của sợi nấm Phytophthora nicotianae, đạt hiệu lực phòng trừ 73,2% sau 6 ngày đồng nuôi cấy. Chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma asperellum đạt hiệu lực ức chế 73,6% khi được cấy trước nấm bệnh 24 giờ. Dịch chiết sinh học H216 tách chiết từ xạ khuẩn Streptomyces ở nồng độ 0,3% cũng ngăn chặn đáng kể sự lan rộng của tản nấm gây bệnh.

4. Đánh giá hiệu lực của thuốc bảo vệ thực vật: Trong số các loại thuốc hóa học thử nghiệm ở nồng độ 0,01%, thuốc Ridomil Gold 68WG cho hiệu lực ức chế tuyệt đối đạt 100% đối với sự phát triển của sợi nấm Phytophthora nicotianae sau 7 ngày xử lý, vượt trội hơn so với Aliette 800WG và Anvil 5SC.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân lập và định danh Phytophthora nicotianae hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế tại New Zealand, Úc và Nam Phi, chứng minh đây là mối đe dọa hàng đầu đối với các vùng trồng chanh leo thâm canh cao. Tốc độ lây lan nhanh của bệnh trong khoảng nhiệt độ 28-30°C và độ ẩm cao giải thích vì sao các nhà vườn tại Ia Grai (Gia Lai) và Mộc Châu (Sơn La) chịu tổn thất nặng nề vào các tháng mưa rào liên tục, buộc nhiều hộ phải phá bỏ vườn cây để chuyển sang trồng ngô và sắn.

Cơ chế kiểm soát sinh học của Trichoderma asperellum được chứng minh là do hiện tượng giao thoa sợi nấm, bao bọc và tiết enzyme thủy phân phá vỡ vách tế bào Phytophthora. Việc cấy trước nấm đối kháng đạt hiệu lực 73,6% (cao hơn nhiều so với cấy đồng thời hoặc cấy sau) khẳng định nguyên lý phòng bệnh chủ động giữ vai trò quyết định. Đối với vi khuẩn Bacillus velezensis, hiệu lực 73,2% bắt nguồn từ khả năng tiết các peptide kháng sinh bề mặt và màng sinh học biofilm.

Để tối ưu hóa việc phân tích và theo dõi diễn biến, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ đường thể hiện tốc độ phát triển đường kính tản nấm theo các ngưỡng nhiệt độ (20°C, 25°C, 30°C, 35°C) và độ pH (4 đến 8), kết hợp với bảng số liệu tổng hợp so sánh tỷ lệ phần trăm ức chế theo công thức Abbott giữa các nghiệm thức sinh học và hóa học qua các mốc thời gian từ ngày 1 đến ngày 7 sau xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chủ động xử lý nấm đối kháng Trichoderma asperellum vào đất: Bà con nông dân và hợp tác xã cần tiến hành bổ sung chế phẩm Trichoderma asperellum vào vùng rễ cây chanh leo với mục tiêu tạo màng bảo vệ sinh học, giảm thiểu 70-75% nguy cơ nhiễm bệnh. Hoạt động này cần thực hiện định kỳ 2-3 tháng một lần, đặc biệt là vào thời điểm đầu mùa mưa (tháng 5 đến tháng 6 hàng năm) trước khi nấm bệnh phát sinh.

2. Áp dụng quy trình dập dịch khẩn cấp bằng Ridomil Gold 68WG: Khi phát hiện cây chớm xuất hiện vết thối cổ rễ, người canh tác cần sử dụng ngay thuốc Ridomil Gold 68WG ở nồng độ 0,01% để tưới gốc hoặc phun cục bộ, nhằm đạt hiệu lực ức chế nấm 100% trong vòng 7 ngày đầu. Quá trình xử lý phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc 4 đúng và đảm bảo thời gian cách ly để tránh tồn dư thuốc trên quả xuất khẩu.

3. Thiết kế hệ thống thoát nước vườn và cải tạo lý hóa tính đất: Chủ trang trại cần khẩn trương đào rãnh thoát nước sâu 30-40 cm giữa các luống trồng trước mùa mưa bão, duy trì độ pH đất trong ngưỡng thích hợp từ 6,0 đến 6,5, tránh bón thừa đạm làm tăng độ chua của đất. Biện pháp này giúp triệt tiêu môi trường bão hòa nước vốn là điều kiện thuận lợi nhất để du động bào tử Phytophthora di chuyển xâm nhiễm.

4. Đẩy mạnh thương mại hóa chế phẩm vi khuẩn Bacillus velezensis và dịch chiết Streptomyces: Các doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật sinh học và viện nghiên cứu cần phối hợp chuẩn hóa công nghệ lên men chủng Bacillus velezensis và tinh chế dịch chiết H216 (KR833), phấn đấu đưa ra thị trường các sản phẩm sinh học dạng bột hòa tan trong giai đoạn 2024-2026 nhằm thay thế dần thuốc hóa học độc hại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Kỹ sư nông nghiệp và cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật: Nắm bắt bức tranh toàn diện về dịch tễ học và phương pháp chẩn đoán nhanh mầm bệnh Phytophthora nicotianae trên cây chanh leo, từ đó xây dựng kế hoạch dự tính, dự báo và chỉ đạo phòng trừ dịch hại chính xác tại các địa phương.

2. Doanh nghiệp sản xuất chế phẩm sinh học và phân bón vi sinh: Khai thác dữ liệu thực nghiệm về hoạt lực đối kháng của chủng Bacillus velezensis và nấm Trichoderma asperellum để tối ưu hóa công thức phối trộn men vi sinh, phát triển các dòng sản phẩm đặc trị nấm rễ cho cây ăn quả nhiệt đới.

3. Chủ trang trại, hợp tác xã và hộ nông dân chuyên canh chanh leo: Áp dụng trực tiếp quy trình kỹ thuật phòng ngừa từ gốc, nhận biết chuẩn xác triệu chứng thối gốc rễ và đốm nâu, đồng thời lựa chọn đúng chủng loại thuốc và thời điểm xử lý sinh học để tiết kiệm 30-40% chi phí bảo vệ thực vật.

4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Bảo vệ thực vật, Nông học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu bệnh cây, từ kỹ thuật bẫy nấm bằng cánh hoa hồng, chiết tách DNA bằng CTAB đến phân tích trình tự chuỗi gen ITS.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác nhân chính gây bệnh thối gốc rễ trên cây chanh leo trong nghiên cứu được xác định là gì? Tác nhân chính gây bệnh thối gốc rễ chanh leo tại các tỉnh khảo sát là nấm Phytophthora nicotianae. Kết quả này được xác định chính xác thông qua việc kết hợp quan sát đặc điểm hình thái sợi nấm, bọc bào tử và giải trình tự phân tử vùng gen ITS mẫu nấm thu thập tại Gia Lai đối chiếu trên GenBank.

2. Điều kiện môi trường nào khiến bệnh thối gốc rễ chanh leo bùng phát nghiêm trọng nhất? Bệnh thối gốc rễ phát triển mạnh nhất trong điều kiện nóng ẩm vào mùa mưa, đặc biệt từ tháng 7 đến tháng 9 khi nhiệt độ dao động trong khoảng 28-30°C và đất ngập úng. Ngược lại, vào mùa khô tại Tây Nguyên và mùa đông lạnh ở miền Bắc, nấm bệnh hầu như không phát triển.

3. Tại sao nên sử dụng nấm đối kháng Trichoderma asperellum trước khi cây xuất hiện triệu chứng bệnh? Thử nghiệm in vitro cho thấy Trichoderma asperellum đạt hiệu lực phòng trừ cao nhất tới 73,6% khi được cấy trước nấm bệnh 24 giờ. Cơ chế đối kháng cần thời gian để hệ sợi Trichoderma phát triển, bao bọc và tiết enzyme phân giải vách tế bào mầm bệnh, do đó phòng bệnh sớm mang lại hiệu quả vượt trội.

4. Vi khuẩn Bacillus velezensis có khả năng kiểm soát Phytophthora nicotianae ở mức độ nào? Vi khuẩn Bacillus velezensis thể hiện hoạt tính đối kháng sinh học rất tốt, đạt hiệu lực ức chế 73,2% sự phát triển của sợi nấm Phytophthora nicotianae sau 6 ngày nuôi cấy đồng thời. Vi khuẩn ức chế nấm thông qua việc sinh tổng hợp các hợp chất lipopeptide và cạnh tranh dinh dưỡng.

5. Loại thuốc bảo vệ thực vật nào cho hiệu lực ức chế tuyệt đối nấm gây bệnh trong phòng thí nghiệm? Ở nồng độ thử nghiệm 0,01%, thuốc Ridomil Gold 68WG cho hiệu lực ức chế sự sinh trưởng của sợi nấm Phytophthora nicotianae đạt 100% sau 7 ngày xử lý. Đây là loại thuốc có hiệu lực cao nhất trong các thuốc hóa học được đánh giá trong công trình nghiên cứu.

Kết luận

• Công trình đã xác định được 4 loại bệnh hại chanh leo tại Tây Nguyên và 5 loại bệnh tại miền Bắc, trong đó bệnh thối gốc rễ có tần suất xuất hiện từ 5% đến 50%.
• Giám định chính xác tác nhân gây bệnh thối gốc rễ chanh leo là nấm Phytophthora nicotianae dựa trên phân tích hình thái và giải trình tự vùng gen ITS.
• Xác định khoảng nhiệt độ tối ưu cho Phytophthora nicotianae sinh trưởng là 25-30°C, độ pH từ 6 đến 8, với đỉnh dịch tập trung vào các tháng mưa nhiều từ tháng 7 đến tháng 9.
• Chứng minh hiệu lực đối kháng in vitro đạt trên 73% của vi khuẩn Bacillus velezensis (73,2%) và nấm Trichoderma asperellum (73,6%), cùng hiệu lực dập dịch 100% của Ridomil Gold 68WG ở nồng độ 0,01%.
• Mở ra định hướng ứng dụng thực tế các chế phẩm sinh học kết hợp canh tác thoát nước bền vững để bảo vệ vùng nguyên liệu chanh leo cả nước.

Để tiếp tục phát huy giá trị của đề tài, các viện nghiên cứu và địa phương cần đẩy mạnh khảo nghiệm diện rộng các chế phẩm sinh học trên đồng ruộng trong giai đoạn 2024-2025. Hãy chủ động liên kết giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân để chuyển giao quy trình quản lý bệnh thối gốc rễ ngay từ đầu vụ canh tác, bảo đảm năng suất và chất lượng chanh leo thương phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN VÂN NGHIÊN CỨU BỆNH THỐI GỐC RỄ (PHYTOPHTHORA SP.) VÀ BỆNH ĐỐM NÂU (ALTERNARIA SP.) CÂY CHANH LEO TẠI MỘT SỐ TỈNH TÂY NGUYÊN, MIỀN TRUNG VÀ MIỀN BẮC Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 8620112 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đức Huy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Vân i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt, sâu sắc nhất và lòng biết ơn chân thành đến TS. Nguyễn Đức Huy, người đã tận tâm hướng dẫn, chỉ bảo trực tiếp và tạo mọi điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực Hải Phòng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian tôi học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè đã luôn động viên và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Vân ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Danh mục đồ thị.

viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu nghiên cứu.

Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Giới thiệu sơ lược về cây chanh leo. Nghiên cứu về bệnh hại cây chanh leo. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Bệnh đốm nâu do Alternaria. Bệnh do Phytophthora. Nghiên cứu về các biện pháp sinh học trong phòng trừ Phytophthora. Đối tượng, vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng, vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra mức độ và diễn biến bệnh ngoài đồng ruộng. Phương pháp chẩn đoán bệnh.

Phương pháp thu thập mẫu. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Phương pháp phân lập Phytophthora sp. gây bệnh thối gốc rễ cây chanh leo.

Xác định nấm gây bệnh tàn lụi bằng kĩ thuật PCR, giải trình tự vùng ITS của nấm và phân tích trình tự. Nghiên cứu đặc điểm hình thái, sinh học của Phytophthora nicotinanae. Phương pháp kích thích sinh bọc bào tử. Phương pháp lây bệnh nhân tạo.

Phương pháp khảo sát hiệu lực của chế phẩm sinh học. Chỉ tiêu theo dõi, đánh giá và xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu. Kết quả điều tra thành phần bệnh, hiện trạng và diễn biến bệnh thối gốc rễ, đốm nâu lá chanh leo tại vùng Tây Nguyên, miền Trung và miền Bắc.

Kết quả điều tra thành phần bệnh và diễn biến bệnh hại chanh leo tại vùng Tây Nguyên. Kết quả điều tra thành phần bệnh và diễn biến bệnh hại chanh leo tại các tỉnh miền Bắc. Diễn biến bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Gia Lai và Sơn La. Tình hình bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Gia Lai.

Tình hình bệnh thối gốc rễ trên chanh leo tại Sơn La. Tình hình bệnh đốm nâu lá chanh leo tại các tỉnh Tây Nguyên. Kết quả phân thu thập và giám định Phytophthora sp. Kết quả thu thập mẫu bệnh.

Kết quả xác định nấm gây bệnh bằng kỹ thuật PCR và giải trình tự gene vùng ITS của nấm gây bệnh. Kết quả lây bệnh nhân tạo Phytophthora nicotianae gây bệnh trên chanh leo trong điều kiện invitro. Nghiên cứu đặc điểm hình thái và sinh học của Phytophthora nicotianae. Nghiên cứu đặc điểm hình thái và sinh học của Phytophthora nicotianae.

Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ, pH và môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Thử nghiệm hiệu lực ức chế của nấm, vi khuẩn đối kháng và thuốc đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng Bacillus velezensis đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của nấm đối kháng Tricoderma asperellum đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae.

Thử nghiệm phòng trừ Phytophthora nicotianae bằng biện pháp hóa học. Thử nghiệm phòng chống Phytophthora nicotianae gây bệnh thối gốc rễ chanh leo. Hiệu lực ức chế của sản phẩm KR833 chiết tách từ xạ khuẩn Streptomyces đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Kết luận và kiến nghị.

64 Tài liệu tham khảo. 71 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt BVTV Plant ptotection Bảo vệ thực vật DNA Deoxyribonucleic acid Axit deoxyribonucleic HCN xianhidric acid axit xianhiđric IAA Indole - 3 - axetic acid Axit Indole - 3 – axetic ITS Internal transcribed spacer Vùng sao chép nội bộ PCA Potato carot agar Môi trường thạch - khoai tây - cà rốt PDA Potato dextrose agar Môi trường thạch – khoai tây - đường dextrose vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tình hình bệnh hại chanh leo tại các tỉnh Tây Nguyên. Tình hình bệnh hại chanh leo tại các tỉnh miền Bắc.

Tỷ lệ bệnh thối gốc rễ tại Gia Lai, Tây Nguyên. Tỷ lệ bệnh thối gốc rễ tại Sơn La. Tình hình bệnh đốm nâu cây chanh leo tại một số tỉnh Tây Nguyên. Tình hình bệnh đốm nâu cây chanh leo tại một số tỉnh miền Trung và miền Bắc.

Kết quả thu thập và phân lập Phytophthora sp. từ một số mẫu tại Tây Nguyên và các tỉnh miền Bắc. Kết quả xác định mẫu Phytophthora sp. gây bệnh thối gốc rễ chanh leo tại Gia Lai bằng giải trình tự và tìm kiếm các chuỗi gần gũi trên ngân hàng gene (GenBank).

Kết quả lây nhiễm bệnh nhân tạo Phytophthora nicotiana trên cây chanh leo. Đặc điểm hình thái Phytophthora nicotiana trên môi trường PDA. Ảnh hưởng của nhiệt độ sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae (sử dụng môi trường PDA).

Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng Bacillus velezensis đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của nấm đối kháng Trichoderma asperellum đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Khảo sát hiệu lực ức chế Phytophthora nicotiana của 3 loại thuốc: Aliette 800WG, Ridomil Gold 68 WG, Anvil 5SC.

Kết quả thử nghiệm phòng chống Phytophthora nicotianae gây bệnh thối gốc rễ chanh leo. Thử nghiệm hiệu lực ức chế của sản phẩm KR833 chiết tách từ xạ khuẩn Streptomyces đối với Phytophthora nicotianae trên môi trường PDA. 61 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Một số hình ảnh bệnh hại chanh leo tại Tây Nguyên.

Một số triệu chứng bệnh hại chanh leo tại Sơn La và Cao Bằng. Mẫu Phytophthora sp. phân lập từ đất phần gốc rễ bị thối của cây chanh leo tại La Gra - Gia Lai (a, d), Cư M’gar - Đắk Lắk (b) và Ngọc Hồi - Kon Tum (c). Thí nghiệm lây Phytophthora nicotiana trên cây chanh leo.

Tản và bọc bào tử của Phytophthora nicotiana. Hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng B. velezensis đến sự phát triển của P. Thí nghiệm hiệu lực ức chế của nấm đối kháng Trichoderma asperellum đối với Phytophthora nicotiana.

a) T cấy trước P 24 giờ, T và P cấy cùng thời điểm và c) T cấy sau P. 56 viii c DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Diễn biến của bệnh thối gốc rễ chanh leo tại Gia Lai. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae trên môi trường PDA.

Ảnh hưởng của độ pH đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae trên môi trường PDA. Ảnh hưởng của môi trường đến sự phát triển của Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng B. velezensis đến sự phát triển của P.

Hiệu lực của nấm đối kháng Trichoderma asperellum đối với Phytophthora nicotianae. Hiệu lực ức chế của một số thuốc bảo vệ thực vật đối với Phytophthora nicotianae. Hiệu lực phòng chống của một số phẩm sinh học đối với Phytophthora nicotianae. 60 ix c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Xuân Vân Tên Luận văn: “Nghiên cứu bệnh thối gốc rễ (Phytophthora sp.) và bệnh đốm nâu (Alternaria sp.) cây chanh leo tại một số tỉnh Tây Nguyên, Miền Trung và Miền Bắc”.

Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 8620112 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Điều tra hiện trạng bệnh hại chanh leo, bệnh thối gốc rễ và bệnh đốm nâu hại cây chanh leo tại một số tỉnh Tây Nguyên, Miền Trung và Miền Bắc Việt Nam. Nghiên cứu đặc điểm sinh học và thử nghiệm phòng trừ bệnh thối gốc rễ bằng sinh học. Phương pháp nghiên cứu Điều tra thành phần, mức độ phổ biến, diễn biến bệnh trên ruộng theo phương pháp điều tra theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng QCVN 01-38:2010/BNNPTNT. Phân lập nấm gây bệnh bằng kỹ thuật phân lập đơn bào tử trên môi trường WA.

DNA của nấm được chiết theo phương pháp CTAB. Sử dụng nguồn nấm thuần để quan sát các đặc điểm như sự phát triển của nấm, màu sắc tản nấm, hình thái của sợi nấm, bọc bào tử và du động bào tử trên kính hiển vi.