Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu bệnh hại lá trên cây bạch đàn eucalyptys urophylla dòng pn2 u6 và thử nghiệm một số thuốc hóa học tại vườn ươm thuộc huyện phù ninh tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ hóa học nghiên cứu hay nghiên cứu bệnh hại lá trên cây bạch đàn eucalyptys urophylla dòng pn2 u6 và thử nghiệm một số, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Người hướng dẫn: G.S Trần Văn Mão
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu bệnh hại lá trên cây bạch đàn Eucalyptus urophylla và thử nghiệm thuốc hóa học
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tĩnh

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: Tổng quan về vườn ươm nghiên cứu
• 1.1. Nghiên cứu trên thế giới
• 2. Chương 2: Đối tượng, Phạm vi, mục tiêu, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu bệnh hại lá bạch đàn Eucalyptus urophylla

Bạch đàn Eucalyptus urophylla là một trong những loài cây trồng chủ lực tại Việt Nam, đặc biệt trong ngành lâm nghiệp. Nghiên cứu về bệnh hại lá bạch đàn không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các bệnh hại thường gặp trên cây bạch đàn bao gồm bệnh nấm và vi khuẩn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây. Việc tìm hiểu nguyên nhân và biện pháp phòng trừ là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của cây bạch đàn.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây bạch đàn Eucalyptus urophylla

Cây bạch đàn Eucalyptus urophylla có khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với nhiều loại đất. Loài cây này có giá trị kinh tế cao, được sử dụng trong sản xuất giấy, gỗ và tinh dầu. Tuy nhiên, cây cũng dễ bị tấn công bởi các loại bệnh hại lá bạch đàn, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu bệnh hại trên cây bạch đàn

Nghiên cứu về bệnh hại lá bạch đàn giúp xác định các yếu tố gây bệnh và tìm ra giải pháp hiệu quả. Điều này không chỉ bảo vệ cây trồng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp tại Việt Nam.

II. Các vấn đề và thách thức trong nghiên cứu bệnh hại lá bạch đàn

Mặc dù cây bạch đàn có nhiều lợi ích, nhưng việc phát hiện và xử lý các bệnh hại lá bạch đàn vẫn gặp nhiều khó khăn. Các bệnh này thường phát triển nhanh chóng và khó kiểm soát, đặc biệt trong điều kiện khí hậu ẩm ướt. Việc thiếu thông tin về các loại bệnh và phương pháp phòng trừ cũng là một thách thức lớn.

2.1. Các loại bệnh hại phổ biến trên cây bạch đàn

Các bệnh hại phổ biến trên cây bạch đàn bao gồm bệnh nấm, bệnh vi khuẩn và bệnh virus. Những bệnh này có thể gây ra hiện tượng vàng lá, rụng lá và giảm năng suất cây trồng. Việc nhận diện sớm các triệu chứng là rất quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời.

2.2. Tác động của môi trường đến sự phát triển của bệnh

Điều kiện môi trường như độ ẩm, nhiệt độ và ánh sáng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của bệnh hại lá bạch đàn. Những yếu tố này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các loại nấm và vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh.

III. Phương pháp nghiên cứu bệnh hại lá bạch đàn Eucalyptus urophylla

Để nghiên cứu hiệu quả các bệnh hại lá bạch đàn, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc thu thập mẫu bệnh, phân tích mẫu và thử nghiệm các loại thuốc hóa học là những bước quan trọng trong quá trình nghiên cứu. Các phương pháp này giúp xác định nguyên nhân gây bệnh và tìm ra giải pháp điều trị hiệu quả.

3.1. Phương pháp thu thập mẫu và phân tích

Việc thu thập mẫu bệnh từ các vườn bạch đàn là bước đầu tiên trong nghiên cứu. Mẫu bệnh sẽ được phân tích để xác định loại bệnh và mức độ nghiêm trọng. Phân tích này giúp đưa ra các biện pháp phòng trừ phù hợp.

3.2. Thử nghiệm thuốc hóa học điều trị bệnh

Thử nghiệm các loại thuốc hóa học điều trị bệnh là một phần quan trọng trong nghiên cứu. Các loại thuốc này sẽ được áp dụng trên các mẫu bệnh để đánh giá hiệu quả và độ an toàn trước khi đưa vào sử dụng rộng rãi.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về bệnh hại lá bạch đàn đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời có thể giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. Các loại thuốc hóa học đã được thử nghiệm cho thấy hiệu quả cao trong việc kiểm soát bệnh, giúp bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất.

4.1. Hiệu quả của các biện pháp phòng trừ bệnh

Các biện pháp phòng trừ bệnh như sử dụng thuốc hóa học và biện pháp canh tác hợp lý đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc áp dụng đúng cách giúp giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ sức khỏe cây trồng.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng vào thực tiễn sản xuất, giúp nông dân có thêm kiến thức và công cụ để phòng trừ bệnh hại. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về bệnh hại lá bạch đàn Eucalyptus urophylla là một lĩnh vực quan trọng trong ngành lâm nghiệp. Việc phát hiện và xử lý kịp thời các bệnh hại sẽ giúp bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các biện pháp phòng trừ bền vững và hiệu quả hơn. Điều này sẽ giúp bảo vệ cây bạch đàn khỏi các bệnh hại và nâng cao năng suất.

5.2. Hướng đi mới trong nghiên cứu bệnh hại cây trồng

Hướng đi mới trong nghiên cứu có thể bao gồm việc áp dụng công nghệ sinh học và các phương pháp canh tác hiện đại. Những tiến bộ này sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng trừ bệnh và bảo vệ cây trồng một cách bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây bạch đàn giữ vị thế chiến lược hàng đầu trong cơ cấu cây trồng rừng nguyên liệu tại Việt Nam. Tính đến giai đoạn giữa thập niên 1990, cả nước đã phát triển khoảng 144.417 ha rừng bạch đàn các loại, chiếm tới 35% tổng diện tích rừng trồng toàn quốc. Tại địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, diện tích đất rừng sản xuất đạt 3.111,93 ha với độ che phủ chung toàn huyện đạt 42%. Nơi đây giữ vai trò là trung tâm cung ứng cây giống bạch đàn vô tính chủ lực cho các chương trình trồng rừng nguyên liệu giấy của tỉnh Phú Thọ và nhiều địa phương lân cận, trong đó hai dòng vô tính Eucalyptus urophylla PN2 và U6 được gieo ươm với quy mô hàng triệu cây mỗi năm.

Tuy nhiên, quá trình sản xuất cây mô hom ở giai đoạn vườn ươm đối mặt với thách thức nghiêm trọng từ các dịch bệnh hại lá do nấm gây ra. Khảo sát thực tế tại các vườn ươm trên địa bàn cho thấy tỷ lệ cây con nhiễm bệnh đốm lá, cháy lá dao động từ 20% đến hơn 40%, làm suy giảm nghiêm trọng phẩm chất cây giống, thậm chí gây chết hàng loạt nếu không được xử lý kịp thời.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định thành phần nấm gây bệnh hại lá chính trên hai dòng bạch đàn PN2 và U6, làm rõ quy luật phát sinh gây hại, mức độ cảm nhiễm theo từng cấp tuổi cây (từ 1,5 đến 3 tháng tuổi), đồng thời thử nghiệm hiệu lực của các loại thuốc hóa học chuyên dụng. Nghiên cứu được triển khai tại 3 cơ sở vườn ươm điển hình thuộc các xã Phù Ninh và Trạm Thản, mang lại cơ sở khoa học thiết thực giúp hạ thấp tỷ lệ nhiễm bệnh xuống dưới 10% và nâng cao tỷ lệ xuất vườn cây giống đạt chuẩn trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nguyên lý dịch tễ học bệnh cây rừng (Forest Pathology Epidemiology) theo khung hướng dẫn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và hệ thống phân loại nấm bất toàn Deuteromycotina của Ainsworth và Hawksworth (năm 1972). Các mô hình phân loại nấm chuyên sâu tập trung vào lớp Coelomycetes, bộ Sphaeropsidales và họ Sphaeropsidaceae để định danh các chủng vi nấm ký sinh gây tổn thương biểu bì thực vật.

Nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm và chỉ số bệnh học cốt lõi:

• Tỷ lệ cây bị bệnh (ký hiệu P%): Đo lường mức độ lan rộng của quần thể nấm trên tổng số cá thể khảo sát.
• Mức độ bị bệnh (ký hiệu R%): Đánh giá tỷ lệ diện tích tán lá hoặc phiến lá bị hoại tử theo 5 cấp độ tổn thương từ nhẹ đến rất nặng.
• Chỉ số bệnh (Disease Index - ký hiệu DI): Tích số giữa tỷ lệ bệnh và mức độ hại (DI = P% x R%), phản ánh mức độ nguy hiểm tổng thể của ổ dịch.
• Tính mẫn cảm di truyền của dòng vô tính (Clone Sensitivity): Mức độ đề kháng tự nhiên của các kiểu gen PN2 và U6 trước sự xâm nhiễm của bào tử phân sinh (conidium).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra dịch tễ học tại 3 vườn ươm đại diện (VU1, VU2, VU3) trên địa bàn huyện Phù Ninh trong suốt chu kỳ ươm cây mô hom. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống được áp dụng với việc thiết lập các ô tiêu chuẩn diện tích 1 m² theo phương thức luống cách luống, tổng diện tích ô tiêu chuẩn chiếm 2% tổng diện tích mỗi vườn ươm. Tại mỗi ô tiêu chuẩn, 30 cây con được chọn ngẫu nhiên để kiểm đếm số lá bị bệnh và phân loại cấp độ tổn hại chi tiết.

Phương pháp nội nghiệp kết hợp quan sát triệu chứng vi mô bằng kính lúp 20 lần và kính hiển vi quang học độ phóng đại 200 lần đến 400 lần để đo đạc kích thước túi bào tử (pycnidium) và bào tử phân sinh. Tốc độ lan rộng của vết bệnh (tính bằng mm²/ngày) được theo dõi liên tục trên 30 mẫu lá thông qua 4 chu kỳ đo đếm, mỗi chu kỳ cách nhau 10 ngày bằng phương pháp căn giấy kẻ ly.

Đối với thí nghiệm phòng trừ hóa học, đề tài tiến hành thử nghiệm 3 loại thuốc phổ biến gồm Boóc-đô 1%, Viben-C 50BTN nồng độ 0,2% và Đồng Oxyclorua 30BTN nồng độ 0,3% với 3 lần lặp lại, chu kỳ phun 3 lần cách nhau 7 ngày và theo dõi đối chứng không phun. Toàn bộ dữ liệu được xử lý thống kê bằng phân tích phương sai một nhân tố và hai nhân tố (ANOVA) kết hợp kiểm định Duncan trên phần mềm SPSS ở mức ý nghĩa p < 0,05 để bảo đảm tính chính xác của các kết luận lâm sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận và định lượng 3 phát hiện khoa học quan trọng tại các vườn ươm bạch đàn:

Thứ nhất, định danh chính xác 3 tác nhân nấm gây bệnh hại lá nguy hiểm trên dòng PN2 và U6:

• Nấm Phaeoseptoria eucalypti Hanst gây bệnh đốm tím, có túi bào tử hình cầu dẹt kích thước 103-155 µm x 83-124 µm và bào tử phân sinh hình kim mang 3-5 vách ngăn.
• Nấm Coniothyrium kallangurense gây bệnh đốm nâu, tạo vỏ bào tử dưới biểu bì kích thước 100-162 µm x 75-112 µm với bào tử đơn bào kích thước 7-14 µm x 5-5,5 µm.
• Nấm Phyllosticta eucalypti Thüm gây cháy lá với vỏ bào tử màu đen và bào tử phân sinh không màu kích thước 10-13 µm.

Thứ hai, mức độ phân bố và tần suất gây hại có sự chênh lệch rõ rệt giữa các dạng bệnh. Bệnh đốm tím chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ lệ cây bị bệnh trung bình từ 21,33% đến 40,00%, kế tiếp là bệnh cháy lá (18,33% đến 26,52%) và bệnh đốm nâu (12,11% đến 30,43%). Cả 3 dạng bệnh đều phân bố theo dạng đám trong vườn ươm. Mức độ bị hại (R%) của bệnh đốm nâu tại vườn ươm số 2 đạt đỉnh 39,82%, trong khi đốm tím đạt mức 25,21% đến 35,00%.

Thứ ba, sự sai khác về tính mẫn cảm bệnh theo cấp tuổi cây diễn ra rất rõ ràng. Cây con ở giai đoạn 1,5 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm bệnh trung bình ở dòng PN2 là 32,99% và dòng U6 là 32,94%, cao hơn đáng kể so với cây 3 tháng tuổi (dòng PN2 đạt 25,11% và U6 đạt 28,49%). Mức độ hại R% ở tuổi 1,5 tháng dao động từ 31,71% đến 34,46%, vượt trội so với mức 21,76% đến 22,87% ở tuổi 3 tháng. Chỉ số bệnh DI tổng hợp dao động từ 0,05 đến 0,15, cao nhất ở bệnh đốm tím (DI = 0,15).

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh mối liên hệ mật thiết giữa điều kiện môi trường tự nhiên huyện Phù Ninh với dịch tễ học nấm hại. Khí hậu địa phương có độ ẩm trung bình hàng năm lên tới 85,5% - 86,0%, lượng mưa bình quân 1.502,6 mm với mùa mưa kéo dài từ tháng 2 đến tháng 10. Nhiệt độ mùa nóng trung bình 26,87°C tạo môi trường hoàn hảo cho bào tử phân sinh nảy mầm và xâm nhập qua khí khổng lá non. Cây con 1,5 tháng tuổi có tầng cutin mỏng và mô tế bào non mềm nên mức độ mẫn cảm cao hơn hẳn cây 3 tháng tuổi đã tích lũy đủ vách xenlulôza dày.

So với các ghi nhận dịch tễ của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam tại khu vực Thừa Thiên Huế và Đông Nam Bộ, thành phần loài nấm tại Phù Ninh có tính tương đồng cao, đặc biệt là sự hiện diện của chi Phaeoseptoria và Phyllosticta. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ phân bố cột và bảng phân tích phương sai ANOVA cho thấy giá trị Sig F giữa hai dòng PN2 và U6 đạt 0,001 (nhỏ hơn 0,05), khẳng định dòng vô tính có tác động đến tính kháng bệnh, dù cả hai dòng đều chịu thiệt hại nặng nhất ở giai đoạn vườn ươm ban đầu. Chỉ số DI ở mức dưới 0,25 chỉ ra rằng bệnh chưa đến mức hủy diệt toàn vườn nhưng cần can thiệp xử lý kịp thời bằng các biện pháp canh tác và thuốc trừ nấm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, 4 giải pháp đồng bộ được đề xuất nhằm tối ưu hóa công tác phòng trừ dịch bệnh hại lá bạch đàn:

• Khử trùng triệt để giá thể đất đóng bầu: Sử dụng chế phẩm diệt nấm hoặc xử lý nhiệt đối với 100% lượng đất đóng bầu vườn ươm trước khi cấy mô hom từ 15 đến 20 ngày, nhằm loại bỏ hơn 85% mầm mống nấm hoại sinh tồn dư từ đất canh tác nông nghiệp, do các chủ cơ sở vườn ươm và hộ gia đình trực tiếp thực hiện.
• Cải tạo giàn ươm và mật độ luống: Chuyển đổi toàn bộ hệ thống luống nền đất mềm sang giàn ươm cách ly cách mặt đất tối thiểu 0,5 m, bố trí khoảng cách giữa các luống rộng 0,6 m nhằm tăng độ thông thoáng, giảm độ ẩm lưu đọng trên bề mặt tán lá xuống dưới 75%, hoàn thành trước chu kỳ gieo ươm vụ xuân hè do cán bộ kỹ thuật cơ sở phụ trách.
• Ứng dụng phác đồ xử lý thuốc hóa học luân phiên: Tiến hành phun Boóc-đô 1% hoặc Viben-C 50BTN nồng độ 0,2% định kỳ 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 ngày ngay khi phát hiện chỉ số bệnh DI đạt ngưỡng từ 0,05 đến 0,10, giúp nâng cao hiệu quả kỹ thuật phòng trừ đạt trên 75% sau 30 ngày theo dõi, thực hiện bởi kỹ thuật viên bảo vệ thực vật.
• Thiết lập quy chế kiểm soát chất lượng cây giống xuất vườn: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phù Ninh phối hợp cùng các viện nghiên cứu lâm nghiệp triển khai 2 đợt kiểm dịch cây giống hàng năm, kiên quyết loại bỏ các lô cây có chỉ số DI vượt quá 0,25, bảo đảm 100% cây con xuất vườn đưa đi trồng rừng đạt tiêu chuẩn sạch bệnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và lý luận cao cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

• Kỹ sư lâm sinh và quản lý vườn ươm giống cây rừng: Cung cấp tài liệu tra cứu trực quan về hình thái triệu chứng và quy trình sử dụng thuốc hóa học đúng liều lượng, giúp giảm tỷ lệ hao hụt cây giống từ 30% xuống dưới 5% trong mỗi vụ sản xuất.
• Học viên, sinh viên và nghiên cứu viên ngành Lâm học và Bảo vệ thực vật: Cung cấp khung phương pháp luận tiêu chuẩn về điều tra ô mẫu 1 m², cách tính toán các chỉ số P%, R%, DI và ứng dụng mô hình ANOVA trên SPSS trong nghiên cứu bệnh học cây rừng.
• Chủ doanh nghiệp sản xuất giấy và chủ rừng trồng nguyên liệu: Giúp hoạch định cơ cấu tuyển chọn dòng bạch đàn vô tính (PN2, U6) phù hợp với điều kiện sinh thái trung du, hạn chế rủi ro bùng phát dịch bệnh diện rộng trên rừng trồng tập trung.
• Cán bộ khuyến nông và cơ quan quản lý nông lâm nghiệp cấp huyện/tỉnh: Làm căn cứ khoa học để biên soạn cẩm nang hướng dẫn kỹ thuật gieo ươm cây mô hom đạt chuẩn cho các dự án lâm nghiệp cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

• Dấu hiệu đặc trưng nhất để nhận biết bệnh đốm tím trên lá cây bạch đàn con là gì? Bệnh đốm tím do nấm Phaeoseptoria eucalypti gây ra với triệu chứng ban đầu là các đốm nhỏ màu xanh nhạt, sau đó chuyển sang màu tím hoặc hồng góc cạnh kích thước 0,5 - 2,0 mm trên cả hai mặt lá. Khi thời tiết ẩm ướt, bề mặt đốm bệnh xuất hiện các chấm đen nhỏ li ti dạng bột do nấm sản sinh bào tử phân sinh.

• Tại sao cây con bạch đàn 1,5 tháng tuổi lại dễ bị nhiễm bệnh hơn cây 3 tháng tuổi? Cây 1,5 tháng tuổi có hệ thống biểu bì lá và mô giậu non mềm, tầng cutin mỏng chưa hoàn thiện, khả năng đề kháng cơ học trước sự xâm nhiễm của vòi hút nấm còn yếu. Tỷ lệ nhiễm bệnh trung bình ở giai đoạn này lên đến 32,99% (so với 25,11% ở cây 3 tháng tuổi), đòi hỏi chế độ chăm sóc che chắn nghiêm ngặt hơn.

• Các loại nấm chính gây hại lá bạch đàn tại vườn ươm huyện Phù Ninh gồm những loài nào? Nghiên cứu đã định danh 3 loài nấm hại chủ yếu gồm Phaeoseptoria eucalypti gây bệnh đốm tím, Coniothyrium kallangurense gây bệnh đốm nâu hoại tử mép lá và Phyllosticta eucalypti gây bệnh cháy khô phiến lá từ phần ngọn xuống.

• Biện pháp hóa học nào mang lại hiệu lực phòng trừ nấm hại lá cao nhất? Phác đồ sử dụng thuốc diệt nấm Viben-C 50BTN ở nồng độ 0,2% hoặc hỗn dịch Boóc-đô 1% phun 3 đợt liên tiếp cách nhau 7 ngày đem lại hiệu quả triệt tiêu mầm bệnh rõ rệt, khống chế sự lan rộng của vết hoại tử sau 30 ngày xử lý.

• Chỉ số bệnh DI mang ý nghĩa gì trong việc đưa ra quyết định xử lý vườn ươm? Chỉ số DI kết hợp giữa tỷ lệ nhiễm và mức độ tổn hại của lá. Nếu DI dưới 0,10, chỉ cần phun thuốc phòng ngừa; nếu DI từ 0,10 đến 0,25, cần cắt tỉa toàn bộ lá bệnh kết hợp phun thuốc đặc trị; khi DI vượt quá 0,50, bắt buộc phải loại bỏ luống cây để chống lây lan dịch.

Kết luận

• Đề tài đã xác định chính xác 3 chủng nấm gây bệnh hại lá nguy hiểm trên bạch đàn mô hom tại Phù Ninh gồm Phaeoseptoria eucalypti, Coniothyrium kallangurense và Phyllosticta eucalypti.
• Bệnh đốm tím xuất hiện phổ biến nhất với tỷ lệ cây bị bệnh từ 21,33% đến 40,00%, trong khi bệnh đốm nâu gây mức độ hại phiến lá cao nhất lên tới 39,82%.
• Nghiên cứu chứng minh cây con giai đoạn 1,5 tháng tuổi có tính mẫn cảm bệnh cao hơn rõ rệt so với giai đoạn 3 tháng tuổi với độ tin cậy thống kê cao (p < 0,05).
• Thử nghiệm lâm sinh khẳng định hiệu lực tối ưu của thuốc Boóc-đô 1% và Viben-C 50BTN 0,2% qua quy trình phun 3 lần cách nhau 7 ngày.
• Đóng góp nổi bật của luận văn là hoàn thiện gói giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) thích ứng hoàn hảo cho các vườn ươm vùng nguyên liệu giấy Phú Thọ.

Kế hoạch triển khai tiếp theo cần tập trung mở rộng mô hình canh tác luống cách ly cao 0,5 m trên 100% diện tích vườn ươm trong quý 1 và quý 2 của niên vụ tới. Quý độc giả, kỹ sư lâm nghiệp và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn để tiếp cận chi tiết các bảng tra cứu nấm bệnh học và biểu mẫu thực nghiệm chuẩn xác!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn thÞ thanh thuû Nghiªn cøu bÖnh h¹i l¸ trªn c©y b¹ch ®µn (Eucalyptus urophylla) dßng PN2, U6 vµ thö nghiÖm mét sè thuèc ho¸ häc t¹i v­ên ­¬m thuéc huyÖn Phï Ninh - TØnh Phó Thä LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc L©m nghiÖp Hà T©y 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn thÞ thanh thuû Nghiªn cøu bÖnh h¹i l¸ trªn c©y b¹ch ®µn (Eucalyptus urophylla) dßng PN2, U6 vµ thö nghiÖm mét sè thuèc ho¸ häc t¹i v­ên ­¬m thuéc huyÖn Phï Ninh - TØnh Phó Thä Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc L©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn: G.S TrÇn v¨n m·o Hà T©y 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lêi nãi ®Çu N©ng cao chÊt l­îng ®µo t¹o b»ng nghiªn cøu khoa häc lµ môc tiªu quan träng trong viÖc ®µo t¹o cao häc cña Tr­êng ®¹i häc L©m nghiÖp. §Ó hoµn thµnh ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o Cao häc L©m nghiÖp kho¸ häc 2005- 2007, ®­îc sù ®ång ý cña Khoa sau ®¹i häc - Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp, t«i thùc hiÖn ®Ò tµi tèt nghiÖp: “Nghiªn cøu bÖnh h¹i l¸ trªn c©y B¹ch ®àn (Eucalyptus urophylla) dßng PN2, U6 vµ thö nghiÖm mét sè thuèc ho¸ häc t¹i v­ên ­¬m thuéc huyÖn Phï Ninh - TØnh Phó Thä”. §­îc sù nhÊt trÝ cña Ban l·nh ®¹o ViÖn nghiªn cøu c©y nguyªn liÖu giÊy, Phßng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn Phï Ninh, tØnh Phó Thä ®Ò tµi ®· ®­îc tiÕn hµnh t¹i mét sè ®Þa ®iÓm kh¸c nhau trong huyÖn Phï Ninh. §Ó ®¹t ®­îc kÕt qu¶ trong häc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n tèt nghiÖp nµy, t¸c gi¶ ®· nhËn ®­îc sù quan t©m vµ gióp ®ì tËn t×nh vÒ nhiÒu mÆt cña Tr­êng ®¹i häc L©m nghiÖp, ®Æc biÖt lµ Khoa sau ®¹i häc, cïng tÊt c¶ c¸c thÇy c« gi¸o trùc tiÕp gi¶ng d¹y, còng nh­ l·nh ®¹o ViÖn nghiªn cøu c©y nguyªn liÖu giÊy, Phßng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn Phï Ninh.

Cho phÐp t«i ®­îc bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh ®Õn c¸c thÇy, c« gi¸o, ®Æc biÖt lµ G.S TrÇn V¨n M·o cïng toµn thÓ c¸n bé c«ng nh©n viªn t¹i viÖn nghiªn cøu ®· tËn t×nh h­íng dÉn, chØ b¶o gióp ®ì t«i hoµn thµnh b¶n luËn v¨n nµy. Trong b¶n luËn v¨n nµy kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt, rÊt mong ®­îc sù chØ b¶o bæ sung ý kiÕn cña c¸c nhµ khoa häc, c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó c«ng tr×nh nghiªn cøu nµy ®­îc hoµn thiÖn. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Hµ T©y, Ngµy 25/09/2007 T¸c gi¶ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] §Æt vÊn ®Ò B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo ViÖt Nam tõ tr­íc n¨m 1945. Do cã nh÷ng ®Æc tÝnh ­u viÖt: sinh tr­ëng nhanh, biªn ®é sinh th¸i réng, dÔ trång, Ýt s©u bÖnh, gç cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ nhiÒu c«ng dông nh­: gç x©y dùng, bét giÊy, xuÊt khÈu, lµm cñi lÊy tinh dÇu, tanin, nu«i ong mËt …Nªn tõ nh÷ng n¨m 60 ®· ph¸t triển mạnh, được g©y trồng rộng r·i, tÝnh ®Õn năm 1995, Việt Nam cã khoảng 144.417 ha rừng Bạch đàn c¸c loại, chiếm 35% diÖn tÝch rừng trồng cả nước, giữ vị trÝ hàng đầu trong c¸c c©y trồng rừng chủ yếu (Nguyễn Ngọc Lung, 1995).[9] B¹ch ®µn trång ë n­íc ta cã nhiÒu loµi, nh­ng theo Lª §×nh Kh¶ th× B¹ch ®µn Urophylla lµ loµi ®­îc c«ng nhËn lµ gièng quèc gia vµ ®­îc ®­a vµo g©y trång ë nhiÒu n¬i.

HuyÖn Phï Ninh cã nhiÒu c¬ së tham gia s¶n xuÊt c©y gièng B¹ch ®µn vµ ®©y còng lµ trung t©m cung cÊp c©y gièng B¹ch ®µn Urophylla dßng v« tÝnh cho c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng dßng v« tÝnh cña tØnh Phó Thä vµ c¸c tØnh b¹n. C¸c dßng b¹ch ®µn ®­îc nh©n gièng t¹i ®©y lµ dßng PN2 vµ U6. Tuy nhiªn ®Ó cã ®ñ nguån gièng phôc vô cho c¸c ®¬n vÞ trång rõng vµ nh©n d©n th× kh©u kü thuËt s¶n xuÊt c©y gièng ë giai ®o¹n v­ên ­¬m lµ v« cïng quan träng. Khi c©y ë giai ®o¹n v­ên ­¬m th­êng m¾c ph¶i mét sè lo¹i bÖnh h¹i l¸, th©n cµnh b¹ch ®µn vµ nguyªn nh©n chñ yÕu do nÊm g©y ra.

Mµ thùc tÕ lµm viÖc vµ kh¶o s¸t ë c¸c v­ên ­¬m lín, võa vµ nhá trong khu vùc huyªn Phï Ninh t«i nhËn thÊy hÇu hÕt c¸c v­ên ­¬m nµy ®Òu xuÊt hiÖn c¸c lo¹i bÖnh h¹i B¹ch ®µn tuy nhiªn møc ®é bÞ bÖnh vµ tæn thÊt do bÖnh g©y ra lµ kh¸c nhau. C¸c lo¹i bÖnh nµy g©y ¶nh h­ëng ®Õn sinh tr­ëng vµ chÊt l­îng c©y gièng vµ cã thÓ lµm chÕt hµng lo¹t c©y con. NÕu kh«ng ®­îc ph¸t hiÖn vµ cã biÖn ph¸p phßng trõ kÞp thêi th× ®©y còng chÝnh lµ nguån bÖnh g©y h¹i cho rõng trång, cã thÓ dÉn ®Õn nh÷ng tæn thÊt rÊt lín vÒ kinh tÕ, m«i tr­êng vµ x· héi. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] XuÊt ph¸t tõ thùc tr¹ng nh­ tr×nh bµy ë trªn, ®Ó gi¶m thiÓu ¶nh h­ëng nghiªm träng cña bÖnh lµ cÇn thiÕt nªn t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “Nghiªn cøu bÖnh h¹i l¸ trªn c©y B¹ch ®àn (Eucalyptus urophylla) dßng PN2, U6 vµ thö nghiÖm mét sè thuèc ho¸ häc t¹i v­ên ­¬m thuéc huyÖn Phï Ninh - TØnh Phó Thä”.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Nghiªn cøu trªn thÕ giíi B¹ch ®àn ®­îc coi là c©y ®Æc tr­ng cña lôc ®Þa Australia. Nh­ng hiÖn nay c¸c ®¶o lín cña T©n Ghi-Nª ë phÝa B¾c cña Australia, mét sè ®¶o nhá ë phÝa §«ng cña Indonesia (Timor,Wetar .) cã nhiÒu loµi ®ang tån t¹i trong tr¹ng th¸i tù nhiªn. Do sự phong phó vÒ loài, biªn ®é sinh th¸i réng, cã kh¶ n¨ng tån t¹i và sinh tr­ëng tốt trªn nhiÒu d¹ng lËp ®Þa, nhÊt là nh÷ng d¹ng lËp ®Þa phức tạp nghÌo dinh d­ìng, năng suất cao, lu©n kú khai th¸c ng¾n, gi¸ trÞ kinh tÕ lín.

V× thÕ mµ trong hai thËp kû qua B¹ch ®µn ®­îc trång réng r·i ngoµi khu vùc ph©n bè vµ ®· trë thµnh c©y trång cña c¶ thÕ giíi. Ngµy nay cµng nhiÒu n­íc nhËp néi vµ më réng diÖn tÝch trång B¹ch ®µn thay cho c¸c loµi c©y Ýt cã gi¸ trÞ ë ®Þa ph­¬ng. HiÖn nay ®· cã 58 n­íc trång B¹ch ®µn víi tæng diÖn tÝch lªn tíi 7.000 ha vµ 50 n­íc kh¸c ®ang trång thö nghiÖm, ®­a B¹ch ®µn lªn vÞ trÝ ®øng ®Çu trong c¸c loµi c©y trång cña thÕ giíi.[24] Nghiªn cøu vÒ bÖnh h¹i B¹ch ®µn ë giai ®o¹n rõng trång vµ giai ®o¹n v­ên ­¬m ®­îc thùc hiÖn t­¬ng ®èi phæ biÕn, cã tÝnh hÖ thèng ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi. C¸c nghiªn cøu nµy còng ®· ®­îc nhiÒu t¸c gi¶ quan t©m (FAO – 1982), cã thÓ tãm t¾t t×nh h×nh nghiªn cøu bÖnh h¹i B¹ch ®µn trªn thÕ giíi nh­ sau: Ng­êi ®Çu tiªn ph¸t hiÖn bÖnh h¹i l¸ B¹ch ®µn ë trªn c©y con lµ Yong.

Sau ®ã c¸c t¸c gi¶ kh¸c nh­ Thomson.A (1966) ®· ph¸t hiÖn ®­îc bÖnh nµy trªn nhiÒu loµi c©y kh¸c, trong ®ã cã bÖnh ®èm l¸ B¹ch ®µn xanh (Eucalyptus globolus) chóng ph©n bè ë c¸c n­íc nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi nh­ Fiji, Ghana, India, Kenya, Malaysia, Papua, Tazania, Uganda. [25] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ë Ên §é cã 3 lo¹i bÖnh do virus g©y ra ®· lµm suy gi¶m c¶ sè l­îng vµ chÊt l­îng tinh dÇu trong l¸ B¹ch ®µn chanh E.citriodora ë Philippin cã hai lo¹i bÖnh g©y thiÖt h¹i cho th©n c©y, ®ã lµ bÖnh “suy yÕu cña B¹ch ®µn” g©y ra ho¹i tö ë vá vµ rông l¸ sím cho E.saligna vµ “bÖnh h¹i ngän c©y” g©y ra kh« hÐo ®Çu cµnh, sinh tr­ëng chËm vµ chÕt ®èi víi E.[27] Nghiªn cøu vÒ s©u bÖnh h¹i v­ên ­¬m ®· cã nhiÒu t¸c gi¶ trong vµ ngoµi n­íc ®Ò cËp ®Õn, hÇu hÕt c¸c gi¸o tr×nh bÖnh c©y rõng ®Òu nãi ®Õn c©y v­ên ­¬m, ng­êi ®Çu tiªn ph¶i ®Ò cËp ®Õn lµ c¸c t¸c gi¶ ng­êi Nga nh­: Vanhin (1950), Minkevich (1960), sau ®ã lµ ng­êi §øc Ulign (1968) råi ®Õn c¸c nhµ bÖnh c©y ng­êi Mü Hodge (1970), Anh, Australia, Trung Quèc, NhËt B¶n. Trong ®ã c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ bÖnh c©y rõng ë nhiÖt ®íi nh­ cña Roges, John Boyce, Teng, Bakshi, Peace … ®Òu ®Ò cËp ®Õn bÖnh h¹i c©y B¹ch ®µn. [5] Ph¶i nãi r»ng bÖnh c©y v­ên ­¬m ®· ®­îc nhiÒu nhµ bÖnh c©y rõng chó ý vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµo nh÷ng n¨m cña thËp kû 60.

Thêi kú ®· c«ng t¸c trång rõng c¸c c©y nhËp néi nh­ Th«ng, B¹ch ®µn ®­îc ph¸t triÓn vµ b¾t ®Çu c«ng viÖc gieo ­¬m c©y con cïng víi xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu bÖnh h¹i cho c©y con. Tuy nhiªn nh÷ng tµi liÖu ®ã còng chØ ®Ò cËp ®Õn c¸c lo¹i thuèc diÖt nÊm, khö trïng ®Êt ®Ó tiªu diÖt nÊm g©y bÖnh ë v­ên ­¬m. C¸c n­íc trong khu vùc còng ®· cã nh÷ng nghiªn cøu vÒ phßng trõ s©u bÖnh h¹i c©y rõng ®­îc c«ng bè trªn c¸c t¹p chÝ vµ t¹i c¸c héi th¶o Quèc tÕ nh­ bÖnh phÊn hång trªn b¹ch ®µn t¹i Ên ®é (Pink disease of Eucalyptus in India.Seth,KS 1978), bÖnh mÊt mµu vµ rçng ruét ë Keo tai t­îng (Dis colouration and heartrot of Acasia mangium, lee,SS,1988), dÞch häc vµ phßng trõ bÖnh trªn b¹ch ®µn t¹i Kerala - Ên ®é (Epidemiology and Control of disease of Eucalyptus, Sharma 1991). [24] N¨m 1996, trong cuèn gi¸o tr×nh BÖnh c©y rõng dïng cho c¸c tr­êng §¹i häc Trung Quèc, Yang Wang ®· ®Ò cËp ®Õn mét sè bÖnh h¹i b¹ch ®µn nh­ bÖnh thèi cæ rÔ, bÖnh sïi gèc, bÖnh kh« xanh, bÖnh hÐo vµng, bÖnh loÐt th©n, bÖnh loÐt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tr¾ng gèc, bÖnh ®èm n©u, bÖnh ®èm tÝm, bÖnh ®èm l¸, bÖnh loÐt vá vµ bÖnh c©y ký sinh.

Nghiªn cøu trong n­íc B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo n­íc ta tr­íc n¨m 1945, nh­ng chñ yÕu lµ trång thö nghiÖm, ch­a trång thµnh rõng kinh tÕ tËp trung. ViÖc ph¸t triÓn trång B¹ch ®µn trªn quy m« lín, míi chØ ®­îc b¾t ®Çu tõ n¨m 1960. B¹ch ®µn ur« lµ loµi c©y mäc nhanh, cã kh¶ n¨ng sèng trªn ®Êt ®åi nghÌo xÊu, cã thÓ g©y trång thµnh rõng thuÇn loµi hoÆc hçn giao víi keo ë c¸c tØnh vïng trung du. Gç B¹ch ®µn ®­îc sö dông rÊt nhiÒu trong v¸n xÎ, x©y dùng vµ lµm ®å gia dông.

Mét sè n­íc trªn thÕ giíi, trång B¹ch ®µn chñ yÕu ®Ó lµm nguyªn liÖu giÊy, l¸ B¹ch ®µn dïng ®Ó tr­ng cÊt tinh dÇu, lµm thuèc ch÷a bÖnh c¶m cóm, phong thÊp,.§Æc biÖt, B¹ch ®µn cã th©n th¼ng, trßn, gç cøng, v× vËy lµm gç trô má rÊt tèt.