Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Bệnh Lý Của Bệnh Đầu Đen Do Histomonas sp. Gây Ra Trên Gà Thả Vườn

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do histomonas sp gây ra trên gà thả vườn và ứng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Đầu Đen Do Histomonas Sp. Gây Ra Trên Gà Thả Vườn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Ý nghĩa khoa học
• 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH ĐẦU ĐEN DO Histomonas sp. GÂY RA Ở TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 6.1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong nước

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Đầu Đen Ở Gà Thả Vườn Nguyên Nhân Tác Hại

Bệnh đầu đen ở gà do Histomonas meleagridis gây ra là một vấn đề nghiêm trọng đối với ngành chăn nuôi gà thả vườn tại Việt Nam. Bệnh gây ra những tổn thất đáng kể về kinh tế do tỷ lệ chết cao và giảm năng suất. Histomonas sp. là một loại ký sinh trùng đơn bào, gây viêm loét manh tràng và hoại tử gan ở gà. Việc hiểu rõ về bệnh, từ nguyên nhân, triệu chứng đến phương pháp phòng và điều trị, là vô cùng quan trọng để bảo vệ đàn gà và đảm bảo hiệu quả chăn nuôi. Bệnh thường xảy ra ở các trang trại chăn nuôi gà thịt đang bị ô nhiễm nặng với giun kim mà nó được biết đến như một vectơ sinh học truyền bệnh hoặc các trang trại chăn nuôi gà ta và gà tây. Theo nghiên cứu của Lê Thị Hòa (2011), gà thả vườn mắc bệnh Histomonosis với tỷ lệ mắc bệnh tại các gia trại dao động từ 54,66% - 61,17%, tỷ lệ gà chết dao động từ 48,94% - 56,75%.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh Đầu Đen Trên Gà

Nghiên cứu về bệnh đầu đen ở gà là rất quan trọng vì bệnh gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về chu kỳ lây nhiễm bệnh đầu đen, triệu chứng bệnh đầu đen ở gà và các yếu tố nguy cơ giúp phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Hơn nữa, nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng các chương trình kiểm soát bệnh và nâng cao năng suất chăn nuôi gà thả vườn.

1.2. Giới Thiệu Về Tác Nhân Gây Bệnh Histomonas meleagridis

Histomonas meleagridis là một loại ký sinh trùng đơn bào thuộc lớp trùng roi. Nó là tác nhân chính gây ra bệnh đầu đen ở gà. Ký sinh trùng này lây nhiễm vào gà thông qua nhiều con đường, bao gồm tiếp xúc với phân nhiễm bệnh, giun kim mang mầm bệnh và các vật chủ trung gian khác. Khi xâm nhập vào cơ thể gà, Histomonas gây tổn thương nghiêm trọng ở gan và manh tràng, dẫn đến các triệu chứng lâm sàng đặc trưng của bệnh.

II. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Điều Trị Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Việc chẩn đoán và điều trị bệnh đầu đen ở gà gặp nhiều thách thức do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu và sự phức tạp trong chu kỳ lây nhiễm bệnh đầu đen. Các phương pháp chẩn đoán truyền thống dựa trên triệu chứng và bệnh tích thường không đủ chính xác. Việc sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh cũng gặp nhiều hạn chế do tình trạng kháng thuốc và tác dụng phụ. Do đó, cần có các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác và các biện pháp điều trị hiệu quả, an toàn hơn. Bệnh Histomonosis là bệnh mới nên khi bệnh xảy ra làm cho các cán bộ kỹ thuật và người chăn nuôi gà lúng túng trong chẩn đoán và phòng chống bệnh. Bệnh có những bệnh tích đặc trưng: Viêm hoại tử ở manh tràng và gan, thể trạng xấu, da vùng đầu và mào tích thâm đen.

2.1. Khó Khăn Trong Phân Biệt Bệnh Đầu Đen Với Các Bệnh Khác

Một trong những thách thức lớn nhất trong chẩn đoán bệnh đầu đen ở gà là sự tương đồng về triệu chứng với các bệnh khác, chẳng hạn như cầu trùng, thương hàn và các bệnh nhiễm trùng đường ruột khác. Điều này có thể dẫn đến chẩn đoán sai và điều trị không hiệu quả. Do đó, cần có các xét nghiệm chẩn đoán đặc hiệu để phân biệt bệnh đầu đen với các bệnh khác.

2.2. Hạn Chế Của Các Phương Pháp Điều Trị Bệnh Đầu Đen Hiện Tại

Các phương pháp điều trị bệnh đầu đen ở gà hiện tại chủ yếu dựa vào việc sử dụng kháng sinh và các loại thuốc chống ký sinh trùng. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này thường không cao và có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn. Hơn nữa, tình trạng kháng thuốc ngày càng gia tăng đang làm giảm hiệu quả của các loại thuốc này. Vì vậy, cần có các biện pháp điều trị mới, an toàn và hiệu quả hơn.

2.3. Ảnh Hưởng Của Bệnh Đầu Đen Đến Năng Suất Gà Thả Vườn

Ảnh hưởng của bệnh đầu đen đến năng suất gà là rất lớn. Gà mắc bệnh thường chậm lớn, giảm sản lượng trứng và có tỷ lệ chết cao. Điều này gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Ngoài ra, bệnh còn ảnh hưởng đến chất lượng thịt gà, làm giảm giá trị thương phẩm.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Đầu Đen PCR Triệu Chứng Lâm Sàng

Nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction) để chẩn đoán bệnh đầu đen ở gà. PCR là một phương pháp xét nghiệm phân tử có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, cho phép phát hiện nhanh chóng và chính xác sự hiện diện của Histomonas meleagridis trong mẫu bệnh phẩm. Bên cạnh đó, việc quan sát và ghi nhận các triệu chứng bệnh đầu đen ở gà cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán. Quy trình PCR đã thiết lập có tính ổn định và độ tin cậy cao cho phép chẩn đoán nhanh và chính xác gà mắc bệnh đầu đen.

3.1. Kỹ Thuật PCR Trong Chẩn Đoán Bệnh Đầu Đen Ưu Điểm Vượt Trội

Kỹ thuật PCR có nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp chẩn đoán truyền thống. Nó có độ nhạy cao, cho phép phát hiện Histomonas meleagridis ngay cả khi số lượng ký sinh trùng trong mẫu bệnh phẩm rất thấp. PCR cũng có độ đặc hiệu cao, giúp phân biệt bệnh đầu đen với các bệnh khác có triệu chứng tương tự. Ngoài ra, PCR cho kết quả nhanh chóng, giúp bác sĩ thú y đưa ra quyết định điều trị kịp thời.

3.2. Triệu Chứng Lâm Sàng Điển Hình Của Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Các triệu chứng lâm sàng điển hình của bệnh đầu đen ở gà bao gồm: gà ủ rũ, kém ăn, xù lông, mào và tích nhợt nhạt hoặc tím tái, tiêu chảy phân vàng hoặc xanh lá cây, và đôi khi có triệu chứng thần kinh như liệt chân hoặc cánh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các triệu chứng này có thể không đặc hiệu và có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Bệnh xảy ra đột ngột: Gà kém vận động, ủ rũ (94,29%); sốt cao trên 42,50C (84,76%); giảm ăn, gầy, xù lông, run rẩy (87,62%); mào tích, da vùng đầu nhợt nhạt hoặc tái xanh (66,67%), ỉa chảy (68,57%). Bị liệt chân hoặc cánh (20,95%).

IV. Nghiên Cứu Bệnh Tích Đại Thể Vi Thể Của Bệnh Đầu Đen Trên Gà

Nghiên cứu này cũng tập trung vào việc mô tả chi tiết các bệnh tích đại thể (quan sát bằng mắt thường) và bệnh tích vi thể (quan sát dưới kính hiển vi) của bệnh đầu đen ở gà. Các bệnh tích này giúp xác định mức độ tổn thương ở gan và manh tràng do Histomonas meleagridis gây ra, đồng thời cung cấp thông tin quan trọng cho việc chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị. Bệnh tích đại thể tập trung ở gan và manh tràng. Trong đó tỷ lệ gan biến đổi là 82,86 %. Gan sưng to gấp 2-3 lần, mềm nhũn và nhìn thấy 2 quá trình biến đổi đặc trưng: lúc đầu gan bị viêm xuất huyết làm cho bề mặt gan lỗ chỗ hình hoa cúc, hình thành những u cục màu trắng xanh nổi rõ lên bề mặt gan, sau đó các điểm xuất huyết này tạo ra các ổ viêm loét, hoại tử thành các ổ bã đậu màu trắng. Tỷ lệ manh tràng biến đổi là 88,57%.

4.1. Bệnh Tích Đại Thể Đặc Trưng Của Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Các bệnh tích đại thể đặc trưng của bệnh đầu đen ở gà bao gồm: gan sưng to, có các ổ hoại tử màu trắng hoặc vàng trên bề mặt, manh tràng viêm loét, dày lên và chứa đầy chất hoại tử. Trong một số trường hợp, có thể thấy các ổ hoại tử lan rộng sang các cơ quan khác như lách và phổi. Một bên hoặc hai bên của manh tràng phồng rất to, dài hơn bình thường, màu sắc và độ đàn hồi thay đổi. Bề mặt bên trong lòng manh tràng sần sùi, thành manh tràng bị viêm hoại tử, xuất huyết và tăng sinh nên rất dày. Chất chứa trong manh tràng màu trắng hoặc trắng vàng, vón thành cục dạng bã đậu.

4.2. Bệnh Tích Vi Thể Điển Hình Của Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Các bệnh tích vi thể điển hình của bệnh đầu đen ở gà bao gồm: hoại tử tế bào gan, thâm nhiễm tế bào viêm (chủ yếu là bạch cầu đơn nhân) trong gan và manh tràng, và sự hiện diện của Histomonas meleagridis trong các mô bị tổn thương. Các bệnh tích vi thể này giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và phân biệt bệnh đầu đen với các bệnh khác. Xuất hiện nhiều ổ viêm, hoại tử ở gan và manh tràng. Tế bào gan thoái hoá, hoại tử do sự xâm nhập của Histomonas sp., ở gan hình thành những ổ bệnh do Histomonas xâm nhập. Thấy có các noãn nang của Histomonas ở gan. Manh tràng: Noãn nang tràn ngập ở hạ niêm mạc sát với cơ niêm. Noãn nang còn tràn ngập trong chất chứa của manh tràng. Bạch cầu ái toan thâm nhập ở hạ niêm mạc ruột.

V. Biện Pháp Phòng Ngừa Kiểm Soát Bệnh Đầu Đen Cho Gà Thả Vườn

Phòng ngừa bệnh đầu đen ở gà là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, kiểm soát giun kim, sử dụng thức ăn và nước uống sạch, và tăng cường sức đề kháng cho gà. Khi phát hiện gà mắc bệnh, cần cách ly và điều trị kịp thời để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Người làm công tác chăn nuôi và thú y gia cầm ở nước ta chưa có điều kiện để tiếp xúc hiểu biết một cách đầy đủ về bản chất bệnh Histomonosis. Vì vậy việc hiểu biết bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra, chẩn đoán nhanh và chính xác bệnh để có biện pháp phòng chống bệnh có hiệu quả là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Trong Phòng Bệnh Đầu Đen

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa bệnh đầu đen ở gà. Chuồng trại cần được dọn dẹp và khử trùng thường xuyên để loại bỏ mầm bệnh. Chất thải cần được xử lý đúng cách để ngăn chặn sự lây lan của Histomonas meleagridis. Ngoài ra, cần đảm bảo chuồng trại thông thoáng, khô ráo và có đủ ánh sáng.

5.2. Kiểm Soát Giun Kim Ngăn Chặn Lây Lan Bệnh Đầu Đen

Giun kim đóng vai trò quan trọng trong chu kỳ lây nhiễm bệnh đầu đen. Do đó, việc kiểm soát giun kim là rất cần thiết để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Cần tẩy giun định kỳ cho gà và sử dụng các biện pháp kiểm soát giun kim trong môi trường chăn nuôi. Bệnh thường xảy ra ở các trang trại chăn nuôi gà thịt đang bị ô nhiễm nặng với giun kim mà nó được biết đến như một vectơ sinh học truyền bệnh hoặc các trang trại chăn nuôi gà ta và gà tây.

5.3. Tăng Cường Sức Đề Kháng Cho Gà Giải Pháp Phòng Bệnh Hiệu Quả

Tăng cường sức đề kháng cho gà là một giải pháp phòng bệnh hiệu quả. Cần cung cấp cho gà thức ăn và nước uống đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất, và tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin. Ngoài ra, cần giảm thiểu stress cho gà bằng cách đảm bảo môi trường chăn nuôi thoải mái và tránh các yếu tố gây căng thẳng.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về bệnh đầu đen ở gà, từ nguyên nhân, triệu chứng, bệnh tích đến phương pháp chẩn đoán và phòng ngừa. Kết quả nghiên cứu cho thấy kỹ thuật PCR là một phương pháp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác và hiệu quả cho bệnh đầu đen. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về các biện pháp điều trị mới, an toàn và hiệu quả hơn cho bệnh này. Kết quả đề tài cung cấp những thông tin khoa học về bệnh lý, dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra cho gà chăn nuôi theo hình thức thả vườn ở huyện Tân Yên- Bắc Giang, huyện Khoái Châu- Hưng Yên và quy trình chẩn đoán bệnh đầu đen bằng kỹ thuật PCR.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Nghiên cứu đã xác định được các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đặc trưng của bệnh đầu đen ở gà. Kỹ thuật PCR đã được chứng minh là một phương pháp chẩn đoán hiệu quả cho bệnh này. Các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh đã được đề xuất để giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Về Bệnh Đầu Đen Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về các biện pháp điều trị mới, an toàn và hiệu quả hơn cho bệnh đầu đen ở gà. Các nghiên cứu về vắc-xin phòng bệnh cũng rất cần thiết để bảo vệ đàn gà khỏi bệnh này. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về dịch tễ học của bệnh để hiểu rõ hơn về sự lây lan của bệnh và phát triển các biện pháp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ GIANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH ĐẦU ĐEN DO Histomonas sp. GÂY RA TRÊN GÀ THẢ VƯỜN VÀ ỨNG DỤNG KỸ THUẬT PCR TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Lan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Thị Lan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng thí nghiệm Trọng điểm công nghệ sinh học thú y đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang ii c MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.

vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong và ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong nước. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở ngoài nước.

Một số thông tin về bệnh đầu đen do Histomonas sp. Một số hiểu biết về Histomonas và Heterakis. Đặc điểm dịch tễ của bệnh do Histomonas sp. Đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám.

Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý và quan sát bệnh tích vi thể. Phương pháp xét nghiệm một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Phương pháp PCR. Xử lý số liệu.

Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn. Kết quả nghiên cứu xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra trên gà. Kết quả nghiên cứu biến đổi đại thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu biến đổi vi thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra trên gà thả vườn. Kết quả xác định một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán gà mắc đầu đen do Histomonas sp. Kết luận và kiến nghị.

55 Danh mục các công trình công bố. 55 Tài liệu tham khảo. 57 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CD Cell dyn DNA axit deoxyribo nucleic dNTP Deoxynucleoside triphosphate GOT Glutamic Oxaloaxetic Tranxaminaza GPT Glutamic Gyruvic Tranxaminaza HE Haematoxilin – Eosin (HE) HGB Hemoglobin LDH Lactic Dehydrogenase PCR Polymereasa Chain Reaction RBC Red Bood Cells (Hồng cầu) rRNA Ribonucleic Acid TBE Đệm Tris – borate - EDTA USD United Stated dollar (Đô la Mỹ) v c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

Biến đổi đại thể các cơ quan của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Tần số biến đổi của gan và manh tràng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Biến đổi vi thể các cơ quan gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra theo địa phương nghiên cứu. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra theo nhóm tuổi. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra theo mùa vụ. Một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu bạch cầu của gà. Kết quả chẩn đoán bằng phản ứng PCR.

52 vi c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Gà bệnh ủ rũ, mào nhợt nhạt. Gà chết do Histomonas sp. Phân màu vàng xanh.

Phân vàng, nhầy, lẫn máu. Phân nhầy, đục như nước vo gạo. Xác gà bệnh gầy. Hoại tử bã đậu trên gan và manh tràng.

Gan sưng to, có các ổ hoại tử trên bề mặt. Các ổ hoại tử trên gan tạo thành các u, cục. Hoại tử bã đậu trên bề mặt gan. Gan có các ổ hoại tử lớn hình hoa cúc.

Gan và manh tràng sưng to, hoại tử. Ruột xuất huyết. Lách sưng to, xuất huyết. Niêm mạc manh tràng bị viêm loét.

Manh tràng chứa hoại tử bã đậu rắn chắc. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Thâm nhiễm tế bào viêm ở thành ruột (HE.

Noãn nang tràn ngập trong ống ruột (HE. Manh tràng chứa nhiều noãn nang (HE. Noãn nang trong chất chứa của manh tràng bị sưng to (HE. Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE.

Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE. Lẫn trong đám hoại tử bã đậu màu hồng là các noãn nang của Histomonas (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Noãn nang của Histomonas ở gan (HE.

Noãn nang của Histomonas ở manh tràng (HE. Kết quả điện di sản phẩm phản ứng PCR. 52 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Giang Tên Luận văn: Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn và ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Làm rõ đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen trên gà do Histomonas sp.

Ứng dụng được kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh. Kết quả của nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mô hình phòng chống bệnh thích hợp, hạn chế dịch bệnh lây lan và giảm thiệt hại cho người chăn nuôi Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn. Nghiên cứu chẩn đoán bệnh dầu đen bằng kỹ thuật PCR.

Gà bị bệnh đầu đen tại ổ dịch ở các trại chăn nuôi gà thả vườn tại Tân Yên- Bắc Giang và Khoái Châu- Hưng Yên. Bể ổn nhiệt, máy đúc chuyển mẫu tự động, máy cắt tổ chức Microtom, máy làm khô tiêu bản, kính hiển vi quang học, máy xét nghiệm huyết học tự động CELL-DYN 3700, kít tách chiết DNA tổng số, cặp mồi (HIS5F, HIS5R), kít phản ứng PCR. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen bằng các phương pháp thường quy như: phương pháp khám lâm sàng; phương pháp mổ khám, quan sát bệnh tích đại thể; phương pháp làm tiêu bản vi thể và quan sát bệnh tích trên tiêu bản; phương pháp xét nghiệm các chỉ tiêu huyết học, xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm Excel và phần mềm Minitab. Nghiên cứu chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR.

Kết quả chính và kết luận Tình hình mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên thả vườn tại huyện Tân Yên- Bắc Giang và huyện Khoái Châu, Hưng Yên như sau: Tỷ lệ nhiễm trung bình 2 vùng nghiên cứu là 12,56%. Tỷ lệ gà mắc bệnh ở tỉnh Bắc Giang: 15,09%; Hưng Yên: 10,34%. Gà dưới 1 tháng tuổi tỷ lệ mắc là 3,59%.

Gà từ 1 đến 2 tháng tuổi mắc bệnh với tỷ lệ là 11,17%. Gà từ 3 đến 4 tháng mắc bệnh cao nhất, tỷ lệ mắc là 20,47%. Tỷ lệ gà trên 4 tháng tuổi mắc bệnh là 14,09%, tỷ lệ mắc có xu hướng giảm. Gà nuôi trong mùa xuân có tỷ lệ mắc cao nhất: 19,72%, thứ đến là mùa hè: 15,38%, mùa thu: 8,95% và thấp nhất là gà nuôi trong mùa đông là 5,91%.

Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của gà mắc bệnh đầu đen như sau: Bệnh xảy ra đột ngột: Gà kém vận động, ủ rũ (94,29%); sốt cao trên 42,50C (84,76%); giảm ăn, gầy, viii c xù lông, run rẩy (87,62%); mào tích, da vùng đầu nhợt nhạt hoặc tái xanh (66,67%), ỉa chảy (68,57%). Bị liệt chân hoặc cánh (20,95%); Bệnh tích đại thể tập trung ở gan và manh tràng. Trong đó tỷ lệ gan biến đổi là 82,86 %. Gan sưng to gấp 2-3 lần, mềm nhũn và nhìn thấy 2 quá trình biến đổi đặc trưng: lúc đầu gan bị viêm xuất huyết làm cho bề mặt gan lỗ chỗ hình hoa cúc, hình thành những u cục màu trắng xanh nổi rõ lên bề mặt gan, sau đó các điểm xuất huyết này tạo ra các ổ viêm loét, hoại tử thành các ổ bã đậu màu trắng.

Tỷ lệ manh tràng biến đổi là 88,57%. Một bên hoặc hai bên của manh tràng phồng rất to, dài hơn bình thường, màu sắc và độ đàn hồi thay đổi.