Luận văn thạc sĩ nghiên cứu về bệnh cầu trùng ở đàn thỏ nuôi tại trung tâm nghiên cứu dê và thỏ sơn tây ba vì hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu về bệnh cầu trùng ở đàn thỏ nuôi tại trung tâm nghiên cứu dê và thỏ sơn tây ba vì hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trịnh Thanh Minh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Thăng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Bệnh Cầu Trùng Ở Đàn Thỏ Nuôi Tại Trung Tâm Nghiên Cứu Dê Và Thỏ Sơn Tây – Ba Vì – Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện địa hình, đất đai
• 1.1.1.3. Điều kiện khí hậu thủy văn
• 1.1.2. Điều kiện giao thông
• 1.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.1.4. Tình hình phát triển của Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây
• 1.1.4.1. Quá trình hình thành
• 1.1.4.2. Cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Trung tâm
• 1.1.4.3. Tình hình sản xuất và nghiên cứu của Trung tâm
• 1.1.5. Đánh giá chung
• 1.1.5.1. Thuận lợi
• 1.1.5.2. Khó khăn
• 1.2. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.2.1. Nội dung công tác phục vụ sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tiến hành
• 1.2.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.2.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.2.3.1.1. Công tác giống
• 1.2.3.1.2. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng
• 1.2.3.2. Công tác thú y
• 1.2.3.2.1. Công tác tiêm phòng
• 1.2.3.2.2. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 1.3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 1.4. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 1.4.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.5.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.5.2. Những hiểu biết về cầu trùng và bệnh cầu trùng thỏ
• 1.5.3. Triệu chứng và bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng
• 1.5.4. Chẩn đoán bệnh cầu trùng thỏ. Phòng và điều trị bệnh cầu trùng thỏ
• 1.5.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 1.5.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.5.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.6. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Đối tượng, vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.6.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.6.2.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng thỏ
• 1.6.2.2. Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh
• 1.6.2.3. Nghiên cứu một số đặc điểm của bệnh cầu trùng thỏ
• 1.6.2.4. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh cầu trùng thỏ. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu, xét nghiệm và đánh giá cường độ nhiễm cầu trùng
• 1.6.2.5. Phương pháp xác định một số đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng thỏ
• 1.6.2.6. Nghiên cứu Oocyst cầu trùng ở ngoại cảnh
• 1.6.2.7. Phương pháp theo dõi các biểu hiện lâm sàng của thỏ bị bệnh cầu trùng
• 1.6.2.8. Phương pháp xác định bệnh tích đại thể
• 1.6.2.9. Phương pháp theo dõi hiệu quả và độ an toàn của thuốc điều trị bệnh cầu trùng
• 1.6.2.10. Phương pháp xác định các chỉ tiêu nghiên cứu. Phương pháp xử lí số liệu
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.7.1. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng thỏ
• 1.7.1.1. Tỷ lệ nhiễm cầu trùng theo giống thỏ nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây
• 1.7.1.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo lứa tuổi thỏ
• 1.7.1.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo tháng
• 1.7.1.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo trạng thái phân thỏ
• 1.7.1.5. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ theo tình trạng vệ sinh thú y
• 1.7.2. Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh
• 1.7.2.1. Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở đáy lồng, nền chuồng, mẫu đất xung quanh chuồng nuôi thỏ
• 1.7.2.2. Tỷ lệ thỏ có triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của bệnh cầu trùng
• 1.7.2.3. Tỷ lệ thỏ có biểu hiện lâm sàng trong số thỏ nhiễm cầu trùng
• 1.7.2.4. Bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng
• 1.7.2.5. Biện pháp phòng, trị bệnh cầu trùng cho thỏ
• 1.8. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh cầu trùng ở thỏ nuôi

Bệnh cầu trùng là một trong những bệnh phổ biến và nguy hiểm đối với đàn thỏ nuôi. Nguyên nhân chính gây ra bệnh này là do ký sinh trùng Eimeria. Bệnh cầu trùng thường xảy ra ở thỏ con từ 2 tuần tuổi và có thể gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Tại Trung tâm Nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây, việc nghiên cứu và phòng ngừa bệnh cầu trùng là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe đàn thỏ và nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo thống kê, tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở thỏ có thể lên đến 50% trong một số trường hợp. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra.

1.1. Triệu chứng và bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng

Triệu chứng của bệnh cầu trùng ở thỏ thường bao gồm kém ăn, xù lông, chảy nước mũi và nước dãi. Thân nhiệt của thỏ mắc bệnh thường cao hơn bình thường, và nếu không được điều trị kịp thời, thỏ có thể gầy dần và chết. Bệnh tích thường thấy là viêm ruột và tổn thương ở hệ tiêu hóa. Việc nhận diện triệu chứng sớm giúp người chăn nuôi có biện pháp can thiệp kịp thời, từ đó giảm thiểu tỷ lệ tử vong trong đàn thỏ.

II. Phương pháp nghiên cứu bệnh cầu trùng

Nghiên cứu bệnh cầu trùng ở thỏ nuôi tại Trung tâm Nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau. Đầu tiên, việc thu thập mẫu phân từ đàn thỏ là rất quan trọng để xác định sự hiện diện của Oocyst cầu trùng. Các mẫu này được phân tích tại phòng thí nghiệm để xác định tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm cầu trùng. Ngoài ra, việc theo dõi các biểu hiện lâm sàng của thỏ cũng được thực hiện để đánh giá tình trạng sức khỏe của đàn. Phương pháp này không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn cung cấp thông tin về đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng ở thỏ nuôi.

2.1. Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng

Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở ngoại cảnh là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự lây lan của bệnh. Tại Trung tâm, các mẫu đất, đáy lồng và nền chuồng nuôi thỏ được thu thập và phân tích để xác định mức độ ô nhiễm. Kết quả cho thấy rằng các khu vực có mật độ thỏ nuôi cao thường có tỷ lệ ô nhiễm Oocyst cao hơn. Điều này cho thấy rằng việc quản lý vệ sinh chuồng trại và môi trường sống là rất cần thiết để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh cầu trùng.

III. Biện pháp phòng và điều trị bệnh cầu trùng

Để phòng và điều trị bệnh cầu trùng ở thỏ, Trung tâm Nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. Việc tiêm phòng định kỳ cho đàn thỏ là một trong những biện pháp quan trọng nhất. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc điều trị như Vimecox-SPE3 cũng được khuyến cáo để điều trị cho thỏ mắc bệnh. Các biện pháp vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh. Việc giáo dục người chăn nuôi về các triệu chứng và biện pháp phòng ngừa cũng là một phần không thể thiếu trong công tác phòng chống bệnh cầu trùng.

3.1. Tầm quan trọng của công tác vệ sinh thú y

Công tác vệ sinh thú y là một trong những yếu tố quyết định trong việc phòng ngừa bệnh cầu trùng. Việc duy trì môi trường sống sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh chuồng trại và thực hiện các biện pháp khử trùng là rất cần thiết. Người chăn nuôi cần được hướng dẫn về cách thức thực hiện vệ sinh đúng cách để đảm bảo sức khỏe cho đàn thỏ. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm các triệu chứng bệnh cũng giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh cầu trùng gây ra.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi thỏ đang phát triển theo mô hình trang trại và gia trại nhằm cung cấp nguồn thực phẩm giàu protein, hàm lượng mỡ thấp, đồng thời cung cấp lông, da cho công nghiệp may mặc và phục vụ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Việc nhập khẩu và nhân thuần các giống thỏ ngoại nhập cao sản như Newzealand White và California đã góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi. Tuy nhiên, rủi ro dịch bệnh trên đàn thỏ là nguyên nhân gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng, đặc biệt là bệnh cầu trùng do đơn bào ký sinh Eimeria gây ra trên đường tiêu hóa và gan, có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở thỏ con.

Nhằm xác định thực trạng và tìm kiếm giải pháp phòng trị hiệu quả, đề tài "Nghiên cứu về bệnh cầu trùng ở đàn thỏ nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây – Ba Vì – Hà Nội" được thực hiện bởi sinh viên Trịnh Thanh Minh, chuyên ngành Thú y (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) dưới sự hướng dẫn của TS. Trần Văn Thăng (năm 2013).

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Xác định thực trạng bệnh cầu trùng trên đàn thỏ nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây (tỷ lệ và cường độ nhiễm theo giống, lứa tuổi, thời gian các tháng, trạng thái phân, điều kiện vệ sinh thú y và mức độ ô nhiễm ngoại cảnh).
2. Khảo sát các triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể và thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh cầu trùng thỏ, từ đó đề xuất biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn thỏ giống Newzealand White và thỏ California ở các lứa tuổi khác nhau (giai đoạn bú mẹ $\le 4$ tuần tuổi, sau cai sữa $> 4 - 8$ tuần tuổi, hậu bị $> 8 - 12$ tuần tuổi và thỏ trưởng thành $> 12$ tuần tuổi); các mẫu phân thỏ, mẫu noãn nang (Oocyst) ngoài môi trường và thỏ bệnh.
• Không gian nghiên cứu: Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây trực thuộc Viện Chăn nuôi Quốc gia, đóng tại phường Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội (tổng diện tích 64,69 ha).
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 10/06/2013 đến ngày 18/11/2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận về ký sinh trùng học

Bệnh cầu trùng thỏ do đơn bào thuộc ngành Protozoa, lớp Sporozoa, bộ Coccidia, họ Eimeridae, giống Eimeria ký sinh gây ra. Đề tài tổng hợp 10 loài cầu trùng phổ biến ở thỏ: Eimeria exigua, Eimeria piriformis, Eimeria irresidua, Eimeria intestinalis, Eimeria perforans, Eimeria magna, Eimeria stiedae, Eimeria flavescens, Eimeria coecicola và Eimeria media.

Vòng đời của Eimeria trải qua 3 giai đoạn sinh học:

• Giai đoạn sinh sản vô tính (Schizogony): Noãn nang cảm nhiễm vào dạ dày và ruột non giải phóng Sporozoit, xâm nhập tế bào biểu mô tạo thể phân lập (Schizont), sinh ra các Merozoit.
• Giai đoạn sinh sản hữu tính (Gametogony): Các Merozoit phát triển thành giao tử đực (Microgamet) và giao tử cái (Macrogamet), thụ tinh tạo hợp tử và hình thành noãn nang (Oocyst) chưa sinh bào tử thải ra theo phân.
• Giai đoạn sinh sản bào tử (Sporogony): Diễn ra ngoài môi trường tự nhiên, noãn nang phát triển thành 4 túi bào tử (Sporocyst), mỗi túi chứa 2 bào tử con (Sporozoit) để trở thành noãn nang có sức gây bệnh.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và xét nghiệm thú y

• Phương pháp xét nghiệm định tính: Sử dụng phương pháp Fulleborn (dung dịch muối ăn NaCl bão hòa có tỷ trọng $d = 1,18 - 1,20$, cao hơn tỷ trọng noãn nang $d = 1,01 - 1,02$) để làm nổi và phát hiện Oocyst.
• Phương pháp đếm định lượng: Dùng buồng đếm McMaster xác định số lượng Oocyst trong 1 gam phân ($A \times 45 / (0,15 \times 3)$) để đánh giá cường độ nhiễm theo 4 mức độ:
  • Nhiễm nhẹ (+): $\le 5.000\text{ Oocyst/g}$ phân.
  • Nhiễm trung bình (++): $> 5.000 - 10.000\text{ Oocyst/g}$ phân.
  • Nhiễm nặng (+++): $> 10.000 - 50.000\text{ Oocyst/g}$ phân.
  • Nhiễm rất nặng (++++): $> 50.000\text{ Oocyst/g}$ phân.
• Khảo sát dịch tễ học thực địa: Lấy 800 mẫu phân (400 thỏ Newzealand, 400 thỏ California) phân theo 4 nhóm tuổi; theo dõi 400 thỏ California liên tục qua 4 tháng (tháng 7 đến tháng 10); xét nghiệm 958 mẫu phân theo 3 trạng thái phân (bình thường, phân sệt, phân lỏng); thu thập mẫu cặn đáy lồng, nền chuồng và đất quanh chuồng.
• Khảo sát lâm sàng và bệnh tích: Theo dõi triệu chứng trên 50 thỏ nhiễm bệnh có xét nghiệm phân dương tính; mổ khám 30 thỏ mắc bệnh nặng không nhiễm ghép trùng khác để quan sát bệnh tích đại thể ở ruột và gan.
• Thử nghiệm phác đồ điều trị: Thực hiện trên 18 thỏ Newzealand nhiễm nặng, chia đều 3 lô (6 con/lô), áp dụng liệu trình 5-2-5 (uống 5 ngày, nghỉ 2 ngày, uống tiếp 5 ngày) với 3 loại thuốc:
  • Lô 1: Vimecox-SPE3 (Sulfachloropyrazine) liều $2\text{ g}/8\text{ kg TT}$.
  • Lô 2: Vicox-Toltra liều $1\text{ ml/con}$.
  • Lô 3: Haneba 30% liều $2\text{ g/lít nước}$ uống.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel 2003 theo hướng dẫn của Nguyễn Văn Thiện (2000).

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Phần này phản ánh quá trình điều tra cơ bản và thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật chăn nuôi, thú y tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây:

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất: Trung tâm nằm trên địa bàn xã Tản Lĩnh và phường Xuân Khanh, có khí hậu nhiệt đới gió mùa (nhiệt độ trung bình $28,5^\circ\text{C}$, cao nhất $35^\circ\text{C}$, thấp nhất $22^\circ\text{C}$; ẩm độ trung bình $83,5%$; lượng mưa trung bình $2.850\text{ mm}$). Cơ cấu nhân sự gồm 64 cán bộ công nhân viên (2 Tiến sĩ, 8 Thạc sĩ, 20 Kỹ sư, 9 Trung cấp, 25 Công nhân). Quy mô đàn vật nuôi thời điểm tháng 4/2013 gồm 318 con dê, 61 con cừu Phan Rang và 2.066 con thỏ (1.342 con Newzealand White, 724 con California).
• Kết quả thực hiện công tác kỹ thuật:
  • Tiêm phòng vắc xin xuất huyết truyền nhiễm thỏ (bại huyết thỏ) đạt 1.560 lượt con an toàn; cho uống thuốc phòng ỉa chảy và cầu trùng 1.250 lượt con.
  • Trực tiếp điều trị khỏi bệnh cho gia súc: bệnh tiêu chảy thỏ đạt tỷ lệ khỏi $88,8%$ (119/134 con); bệnh cầu trùng thỏ đạt tỷ lệ khỏi $92,3%$ (145/157 con); bệnh viêm phổi đạt tỷ lệ khỏi $97,5%$ (120/123 con).
  • Quản lý chăm sóc nuôi dưỡng 330 thỏ sinh sản, 1.230 thỏ hậu bị; tham gia sản xuất, chế biến $300\text{ kg}$ thức ăn thô xanh/ngày và $110\text{ kg}$ thức ăn hỗn hợp ép viên/ngày.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học — Kết quả nghiên cứu dịch tễ học bệnh cầu trùng thỏ

1. Tỷ lệ nhiễm theo giống thỏ

Khảo sát trên 800 cá thể cho thấy tỷ lệ nhiễm cầu trùng chung là $52,37%$ (419/800 mẫu). Trong đó, giống thỏ California có tỷ lệ nhiễm $54,75%$ (219/400 mẫu), cao hơn so với giống thỏ Newzealand có tỷ lệ nhiễm $50,00%$ (200/400 mẫu). Mức chênh lệch không lớn nhưng phản ánh khả năng thích nghi và sức đề kháng của thỏ Newzealand đối với điều kiện địa phương cao hơn thỏ California.

2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm theo lứa tuổi thỏ

Kết quả xét nghiệm cho thấy quy luật biến động rõ rệt theo các giai đoạn sinh trưởng của cả hai giống thỏ:

Giống thỏ	Nhóm tuổi (tuần)	Số mẫu kiểm tra	Số mẫu nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Nhiễm nhẹ (+) (%)	Nhiễm TB (++) (%)	Nhiễm nặng (+++) (%)	Nhiễm rất nặng (++++) (%)
California	$\le 4$	100	37	37,00	35,14	45,95	16,22	2,70
	$> 4 - 8$	100	89	89,00	15,73	19,10	38,20	26,97
	$> 8 - 12$	100	76	76,00	6,58	32,89	35,53	25,00
	$> 12$	100	17	17,00	70,59	17,65	11,76	0,00
	Tổng	400	219	54,75	20,09	28,31	31,51	20,09
Newzealand	$\le 4$	100	34	34,00	29,41	44,12	26,47	0,00
	$> 4 - 8$	100	88	88,00	14,77	19,32	26,14	39,77
	$> 8 - 12$	100	63	63,00	20,63	19,05	42,86	17,46
	$> 12$	100	15	15,00	26,67	60,00	13,33	0,00
	Tổng	400	200	50,00	20,00	26,50	30,50	23,00

Tỷ lệ nhiễm đạt đỉnh cao nhất ở giai đoạn cai sữa $> 4 - 8$ tuần tuổi ($89,00%$ ở California và $88,00%$ ở Newzealand), với cường độ nhiễm nặng và rất nặng chiếm tỷ trọng áp đảo. Giai đoạn thỏ trưởng thành ($> 12$ tuần tuổi), tỷ lệ nhiễm giảm xuống mức thấp nhất ($15,00% - 17,00%$) và chủ yếu ở mức độ nhẹ đến trung bình do cơ thể đã hình thành đáp ứng miễn dịch sau lần nhiễm đầu.

3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm theo tháng nghiên cứu

Theo dõi trên đàn thỏ California qua 4 tháng cho thấy ảnh hưởng của điều kiện khí hậu:

Tháng theo dõi	Số mẫu kiểm tra	Số mẫu nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Mức độ (+) (%)	Mức độ (++) (%)	Mức độ (+++) (%)	Mức độ (++++) (%)
Tháng 7	100	81	81,00	28,40	25,93	27,16	18,52
Tháng 8	100	69	69,00	21,74	31,88	28,99	17,39
Tháng 9	100	40	40,00	5,00	35,00	35,00	25,00
Tháng 10	100	29	29,00	13,79	17,24	44,83	24,14
Tổng cộng	400	219	54,75	20,09	28,31	31,50	20,09

Tỷ lệ nhiễm cao nhất vào tháng 7 ($81,00%$) và tháng 8 ($69,00%$) do trùng với thời kỳ thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, thức ăn thô xanh dễ dính nước và ẩm mốc. Sang tháng 9 ($40,00%$) và tháng 10 ($29,00%$), thời tiết chuyển sang thu khô ráo, nhiệt độ giảm làm giảm khả năng hình thành bào tử của noãn nang ngoài môi trường.

4. Tương quan giữa trạng thái phân và mức độ nhiễm cầu trùng

Khảo sát 958 mẫu phân thỏ ghi nhận:

• Phân lỏng (thỏ bị tiêu chảy): Tỷ lệ nhiễm đạt $86,00%$ (43/50 mẫu), trong đó nhiễm nặng chiếm $51,16%$ và rất nặng chiếm $39,53%$.
• Phân sệt: Tỷ lệ nhiễm đạt $71,43%$ (50/70 mẫu), với $36,00%$ nhiễm nặng và $28,00%$ nhiễm rất nặng.
• Phân bình thường: Tỷ lệ nhiễm đạt $45,82%$ (384/838 mẫu), chủ yếu ở mức độ nhẹ ($24,48%$) và trung bình ($29,43%$).

Điều này khẳng định thỏ có phân bình thường vẫn mang trùng và là nguồn bài thải mầm bệnh tiềm tàng ra môi trường xung quanh.

5. Mức độ ô nhiễm Oocyst ở ngoại cảnh

Xét nghiệm mẫu môi trường xác định sự tồn lưu của noãn nang cầu trùng tại đáy lồng nuôi, nền chuồng và đất xung quanh chuồng trại, cho thấy nguy cơ tái nhiễm thường trực nếu khâu vệ sinh cơ giới và tiêu độc sát trùng không được thực hiện triệt để.

Phần 3: Đặc điểm lâm sàng, bệnh tích và thử nghiệm điều trị

• Biểu hiện lâm sàng: Thỏ mắc bệnh có triệu chứng giảm ăn hoặc bỏ ăn, cơ thể suy nhược, sút cân nhanh, lông xù mất độ bóng, chảy nước mũi và nước dãi làm bết dính vùng miệng mép; thân nhiệt tăng nhẹ, bụng chướng to, tiêu chảy phân sệt chuyển sang lỏng, có lẫn bọt khí, màng giả niêm mạc và vệt máu.
• Bệnh tích đại thể: Khám mổ 30 thỏ bệnh ghi nhận vách ruột non và tá tràng sung huyết, viêm cata dày lên, có nhiều điểm xuất huyết rải rác; niêm mạc manh tràng và đoạn nối ruột thừa xuất hiện các nốt hạch trắng xám dạng bã đậu kích thước bằng đầu tăm; ở thể gan, gan sưng to thoái hóa, ống dẫn mật dãn rộng xơ hóa, bề mặt và nhu mô gan có các nốt hoại tử màu trắng đục hoặc vàng nhạt chứa đầy noãn nang.
• Thử nghiệm điều trị: Cả 3 phác đồ điều trị thử nghiệm (Vimecox-SPE3, Vicox-Toltra và Haneba 30%) theo liệu trình 5-2-5 đều cho thấy hiệu lực làm giảm và sạch số lượng Oocyst trong phân, phục hồi thể trạng cho thỏ bệnh nhẹ và trung bình.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính rút ra từ văn bản

1. Xác định tỷ lệ nhiễm cầu trùng trung bình trên đàn thỏ tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây là $52,37%$; trong đó thỏ California ($54,75%$) mẫn cảm hơn thỏ Newzealand ($50,00%$).
2. Xác định nhóm tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao nhất là thỏ sau cai sữa từ $> 4 - 8$ tuần tuổi (tỷ lệ nhiễm lên đến $88,00% - 89,00%$), với cường độ nhiễm rất nặng chiếm $26,97% - 39,77%$.
3. Xác lập mối tương quan giữa thời tiết và dịch tễ: mùa mưa nóng ẩm (tháng 7 - 8) có tỷ lệ nhiễm cao nhất ($69,00% - 81,00%$), giảm rõ rệt vào mùa hanh khô (tháng 9 - 10 với $29,00% - 40,00%$).
4. Chỉ ra $45,82%$ thỏ có trạng thái phân hoàn toàn bình thường vẫn mang và bài thải mầm bệnh Oocyst.

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Vệ sinh chuồng trại: Thiết kế đáy lồng phẳng, có khe hở và rãnh thoát phân, nước tiểu thuận tiện; quét dọn phân hàng ngày, không để phân lưu cữu quá 24 giờ.
• Quản lý thức ăn và nước uống: Thu hái rau cỏ khô ráo, nhặt sạch lá úa, không cho thỏ ăn thức ăn xanh ướt nước mưa; định kỳ cọ rửa và sát trùng máng ăn, máng uống.
• Quy trình dùng thuốc phòng ngừa: Bắt đầu dùng thuốc phòng bệnh cầu trùng cho thỏ con sau khi tách mẹ 1 tuần; áp dụng phác đồ điều trị ngắt quãng (như liệu trình 5-2-5) kết hợp chăm sóc nâng cao sức đề kháng để tránh hiện tượng tái nhiễm.
• Đầu tư cơ sở vật chất: Khuyến nghị Trung tâm cải tạo hệ thống chuồng trại đã xuống cấp, trang bị thêm thiết bị chẩn đoán xét nghiệm chuyên sâu tại chỗ.

Đóng góp về mặt khoa học và thực tiễn

Khóa luận đã hệ thống hóa các dẫn liệu dịch tễ học thực địa về bệnh cầu trùng thỏ trên hai giống ngoại nhập nuôi tại khu vực bán sơn địa miền Bắc Việt Nam. Kết quả cung cấp căn cứ định lượng về quy luật biến động theo lứa tuổi và mùa vụ, giúp các cơ sở chăn nuôi xác định chính xác "thời điểm vàng" để can thiệp thuốc phòng và siết chặt quy trình vệ sinh thú y.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Khảo sát dịch tễ theo thời gian chỉ mới thực hiện liên tục trong 4 tháng (tháng 7 đến tháng 10/2013), chưa bao quát trọn vẹn chu kỳ 12 tháng trong năm (đặc biệt là mùa đông lạnh và mùa xuân ẩm ướt).
• Chưa tiến hành phân lập, định danh chi tiết tỷ lệ nhiễm cụ thể của từng loài trong số 10 loài Eimeria ký sinh trên các mẫu phân thu thập được.
• Thử nghiệm lâm sàng so sánh hiệu lực của 3 loại thuốc điều trị chỉ mới dừng lại ở quy mô hẹp trên 18 cá thể thỏ Newzealand.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi và thời gian theo dõi dịch tễ học đầy đủ các mùa trong năm trên quy mô đàn lớn hơn.
• Ứng dụng phương pháp hình thái học chuyên sâu kết hợp sinh học phân tử để xác định chính xác cơ cấu thành phần loài Eimeria gây bệnh chủ yếu tại trại.
• Mở rộng thử nghiệm đánh giá hiệu quả kinh tế và độ an toàn tồn dư của các nhóm thuốc trị cầu trùng mới kết hợp chế phẩm sinh học/thảo dược phòng bệnh.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị ứng dụng cụ thể cho các đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Thú y và Chăn nuôi: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về quy trình lấy mẫu, kỹ thuật xét nghiệm nổi Fulleborn và phương pháp đếm định lượng noãn nang Oocyst bằng buồng đếm McMaster; phương pháp mổ khám định bệnh tích ký sinh trùng đường tiêu hóa.
• Cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại nuôi thỏ: Cung cấp các mốc dịch tễ quan trọng (đặc biệt là nguy cơ bùng phát ở thỏ $4 - 8$ tuần tuổi và vào các tháng mưa ẩm) để xây dựng lịch phòng thuốc, quy trình chọn giống, phối giống và vệ sinh sát trùng chuồng trại định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

1. Giống thỏ nào có tỷ lệ nhiễm cầu trùng cao hơn trong nghiên cứu?

Kết quả xét nghiệm trên 800 mẫu phân cho thấy giống thỏ California có tỷ lệ nhiễm cầu trùng ($54,75%$) cao hơn so với giống thỏ Newzealand ($50,00%$). Sự chênh lệch này cho thấy thỏ Newzealand có khả năng thích nghi và sức đề kháng bệnh nhỉnh hơn thỏ California trong cùng điều kiện chăn nuôi.

2. Lứa tuổi nào của thỏ mẫn cảm và có tỷ lệ nhiễm bệnh cầu trùng cao nhất?

Lứa tuổi thỏ sau cai sữa từ $> 4 - 8$ tuần tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất ở cả 2 giống ($89,00%$ ở thỏ California và $88,00%$ ở thỏ Newzealand). Đây cũng là giai đoạn có cường độ nhiễm rất nặng cao nhất ($26,97%$ ở California và $39,77%$ ở Newzealand) do thỏ bị suy giảm kháng thể mẹ truyền, thay đổi khẩu phần ăn và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.

3. Tỷ lệ nhiễm cầu trùng thay đổi như thế nào qua các tháng theo dõi?

Tỷ lệ nhiễm đạt mức cao nhất vào tháng 7 ($81,00%$) và tháng 8 ($69,00%$) do nhiệt độ cao kết hợp ẩm độ lớn và mưa nhiều. Sau đó, tỷ lệ nhiễm giảm mạnh vào tháng 9 ($40,00%$) và đạt mức thấp nhất vào tháng 10 ($29,00%$) khi thời tiết chuyển sang khô ráo, se lạnh.

4. Thỏ có phân bình thường có mang mầm bệnh cầu trùng không?

Có. Kết quả xét nghiệm 838 mẫu thỏ có phân hoàn toàn bình thường cho thấy vẫn có $45,82%$ số mẫu dương tính với noãn nang Oocyst (trong đó mức độ nhiễm nhẹ chiếm $24,48%$, trung bình chiếm $29,43%$). Nhóm thỏ này đóng vai trò là nguồn mang trùng và bài thải mầm bệnh ra môi trường.

5. Những loại thuốc nào đã được thử nghiệm điều trị trong đề tài và áp dụng theo liệu trình nào?

Ba loại thuốc được thử nghiệm trên 18 thỏ Newzealand gồm: Vimecox-SPE3 ($2\text{ g}/8\text{ kg TT}$), Vicox-Toltra ($1\text{ ml/con}$) và Haneba 30% ($2\text{ g/lít nước}$). Cả 3 phác đồ đều áp dụng theo liệu trình ngắt quãng 5-2-5 (cho uống thuốc 5 ngày liên tục, nghỉ 2 ngày, tiếp tục uống 5 ngày).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trịnh Thanh Minh đã phản ánh bức tranh dịch tễ học thực địa về bệnh cầu trùng trên đàn thỏ nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây với tỷ lệ nhiễm chung là $52,37%$. Công trình đã xác định rõ giai đoạn thỏ sau cai sữa từ $> 4 - 8$ tuần tuổi và thời điểm thời tiết mưa ẩm (tháng 7 - 8) là những yếu tố nguy cơ hàng đầu làm gia tăng tỷ lệ cũng như cường độ nhiễm bệnh. Các kết quả thực nghiệm điều trị và đề xuất quy trình vệ sinh phòng dịch ngắt quãng có giá trị ứng dụng trực tiếp, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho nghề chăn nuôi thỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM --------- -------- TRỊNH THANH MINH Tên đề tài: T NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH CẦU TRÙNG Ở ĐÀN THỎ NUÔI TẠI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU DÊ VÀ THỎ SƠN TÂY – BA VÌ – HÀ NỘI KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khoá học : 2009 - 2014 Thái nguyên - 2013 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM --------- -------- TRỊNH THANH MINH Tên đề tài: T NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH CẦU TRÙNG Ở ĐÀN THỎ NUÔI TẠI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU DÊ VÀ THỎ SƠN TÂY - BA VÌ – HÀ NỘI KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khoá học : 2009 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : TS. Trần Văn Thăng Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Thái nguyên - 2013 n LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực tập, rèn luyện dưới mái trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cũng như khi thực tập tốt nghiệp, em nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong khoa Chăn nuôi - Thú y. Qua đây, em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo trong khoa Chăn nuôi Thú y. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn đề tài, TS.

Trần Văn Thăng đã tận tình hướng dẫn để em hoàn thành tốt khoá luận này. Đồng thời cho em gửi lời cảm ơn tới các anh chị trong Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây – Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập. Một lần nữa em xin được gửi tới các thầy giáo, cô giáo và các bạn bè đồng nghiệp lời cảm ơn sâu sắc, lời chúc sức khoẻ cùng những điều tốt đẹp. Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 12 năm 2013 Sinh viên Trịnh Thanh Minh n MỤC LỤC Trang Phần 1.

CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. ĐIỀU TRA CƠ BẢN. Điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý.

Điều kiện địa hình, đất đai. Điều kiện khí hậu thủy văn. Điều kiện giao thông. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Tình hình phát triển của Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây. Quá trình hình thành. Cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Trung tâm. Tình hình sản xuất và nghiên cứu của Trung tâm.

Đánh giá chung. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Nội dung công tác phục vụ sản xuất. Phương pháp tiến hành.

Kết quả phục vụ sản xuất. Công tác chăn nuôi. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC.

Tính cấp thiết của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài .Những hiểu biết về cầu trùng và bệnh cầu trùng thỏ. Triệu chứng và bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng.

Chẩn đoán bệnh cầu trùng thỏ. Phòng và điều trị bệnh cầu trùng thỏ. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Tình hình nghiên cứu ngoài nước. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng thỏ. Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh. Nghiên cứu một số đặc điểm của bệnh cầu trùng thỏ. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh cầu trùng thỏ.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lấy mẫu, xét nghiệm và đánh giá cường độ nhiễm cầu trùng. Phương pháp xác định một số đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng thỏ. Nghiên cứu Oocyst cầu trùng ở ngoại cảnh.

Phương pháp theo dõi các biểu hiện lâm sàng của thỏ bị bệnh cầu trùng. Phương pháp xác định bệnh tích đại thể. Phương pháp theo dõi hiệu quả và độ an toàn của thuốc điều trị bệnh cầu trùng. Phương pháp xác định các chỉ tiêu nghiên cứu.

Phương pháp xử lí số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng thỏ. Tỷ lệ nhiễm cầu trùng theo giống thỏ nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây.

Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo lứa tuổi thỏ. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo tháng. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo trạng thái phân thỏ. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ theo tình trạng vệ sinh thú y 42 2.

Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh. Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở đáy lồng, nền chuồng, mẫu đất xung quanh chuồng nuôi thỏ. Tỷ lệ thỏ có triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của bệnh cầu trùng. Tỷ lệ thỏ có biểu hiện lâm sàng trong số thỏ nhiễm cầu trùng.

Bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng. Biện pháp phòng, trị bệnh cầu trùng cho thỏ. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ .50 TÀI LIỆU THAM KHẢO .51 n DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Điều kiện thời tiết, khí hậu .2: Cơ cấu đàn vật nuôi tại Trung tâm năm 2013.3: Kết quả công tác phục vụ sản xuất .1: Phác đồ điều trị thử nghiệm bệnh cầu trùng thỏ.2: Tỷ lệ nhiễm cầu trùng theo giống thỏ.3: Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ California theo lứa tuổi .4: Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ Newzealand. 37 theo lứa tuổi .5: Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo tháng .6: Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ theo trạng thái phân .7: Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ.

43 theo tình trạng vệ sinh thú y .8: Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở đáy lồng nền chuồng và mẫu đất xung quanh chuồng nuôi thỏ .9: Triệu chứng lâm sàng của thỏ mắc bệnh cầu trùng .10: Bệnh tích ở các phần của hệ tiêu hóa thỏ .11: Hiệu quả của một số loại thuốc. 48 n DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2.1: Hình dạng các Oocyst gây bệnh cầu trùng thỏ .2: Vị trí ký sinh của các loài cầu trùng thỏ,.3: Chu trình sinh học phát triển của cầu trùng .4: Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở thỏ California theo lứa tuổi .5: Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở thỏ Newzealand theo lứa tuổi .6: Biểu đồ tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ theo các tháng.7: Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng thỏ theo trạng thái phân .8: Biểu đồ tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ theo tình trạng vệ sinh thú y. 44 n DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Cs : Cộng sự g : Gam E : Eimeria Kg TT : Kilogram thể trọng VSTY : Vệ sinh thú y n 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN 1.

Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ, Sơn Tây trực thuộc Viện chăn nuôi Quốc gia, nằm cách thủ đô Hà Nội 45 km, cách thị xã Sơn Tây 8 km, thuộc phường Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây - Hà Nội. Trung tâm tiếp giáp với các địa danh sau: - Phía Đông giáp phường Xuân Khanh - thị xã Sơn Tây - Hà Nội - Phía Tây giáp xã Tản Lĩnh - Ba Vì - Hà Nội - Phía Bắc giáp xã Xuân Sơn - thị xã Sơn Tây - Hà Nội - Phía Nam giáp Trung tâm nghiên cứu Bò và đồng cỏ Ba Vì 1. Điều kiện địa hình, đất đai Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ, Sơn Tây nằm trên vùng đồi núi Ba Vì - Sơn Tây, điều kiện địa hình, đất đai rất giống nhiều vùng đồi núi phía bắc nước ta.

Tổng diện tích: 64,69 ha trong đó: - Diện tích trồng rừng (bạch đàn, keo tai tượng) : 32 ha - Diện tích trồng cỏ, sắn, chuối : 16 ha - Diện tích xây dựng : 5 ha - Diện tích ao hồ thả cá : 6 ha - Diện tích trồng cỏ thí nghiệm : 1 ha - Diện tích thâm canh cỏ nước, ngô : 4,5 ha 1. Điều kiện khí hậu thủy văn Khí hậu ở vùng Sơn Tây - Ba Vì mang tính chất chung của khí hậu miền Bắc là nhiệt đới gió mùa được chia thành 4 mùa rõ rệt. - Mùa Đông từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau, nhiệt độ thấp, ít mưa, độ ẩm thấp nhưng lại có gió mùa Đông Bắc nên rét buốt. - Mùa Xuân từ tháng 2 đến tháng 4 mưa nhiều hơn, nhiệt độ cao hơn, có mưa phùn, độ ẩm rất cao.

n 2 - Mùa Hạ từ tháng 5 đến tháng 7 nắng nhiều, nhiệt độ cao đôi khi có gió Lào khô nóng, gần cuối mùa Hạ còn có mưa bão lớn. - Mùa Thu từ tháng 8 đến tháng 10 nhiệt độ thấp dần, lượng mưa giảm. Qua tìm hiểu chúng tôi đã thu được một số thông tin về khí hậu tại vùng Sơn Tây – Ba Vì như sau: Bảng 1.1: Điều kiện thời tiết, khí hậu Nhiệt độ Ẩm độ Lượng mưa Chỉ tiêu (0C) (%) (mm) Cao nhất 35 91 Thấp nhất 22 76 2850 Trung bình 28,5 83,5 Qua bảng 1.1, cho thấy cho thấy với đặc điểm khí hậu nêu trên đã tạo nên một khó khăn rất lớn đối với một cơ sở nghiên cứu chăn nuôi, nó ảnh hưởng nhiều đến việc đảm bảo đủ lượng thức ăn thô xanh quanh năm cho đàn gia súc giống là dê, thỏ và cừu nuôi tại Trung tâm cũng như ngoài gia đình. Vào mùa mưa lượng thức ăn xanh đủ cho nhu cầu của gia súc, nhưng vào mùa khô thiếu thức ăn xanh.

Do vậy Trung tâm đã thực hiện thu cắt các loại thức ăn thô xanh bao gồm: cỏ ghinê, ngọn lá sắn, cây đậu Sơn Tây, ngô hạt…. sau đó dùng máy cắt và thái nhỏ phơi khô rồi bảo quản bằng túi nilông để dự trữ với mục đích duy trì đầy đủ lượng thức ăn thô xanh quanh năm cho đàn vật nuôi. Điều kiện giao thông Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ, Sơn Tây cách Trung tâm thị xã Sơn Tây 8 km, nằm trên trục đường tỉnh lộ 87A, nối với các trục đường quốc lộ 32 và 21, rất thuận lợi về đường bộ nối thẳng với thủ đô Hà Nội và một số thành phố khác.