BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI È TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÁP TR¯ỜNG KINH TE QUOC TẾ MA SO: LH - 2018 - 26/DHL — HN Chủ nhiệm ề tai:TS. Tr°¡ng Thi Thúy Binh Th° ký ề tài: Gv. Ngô Thị Ngọc Ánh HÀ NỘI, NM 2019 Scanned with CamScanner MỤC LỤC NOI DUNG Trang Phan I. Báo cáo kết quả nghiên cứu của ề tài | Báo cáo tông thuật ề tai: “Bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam trong hội nhập kinh tê quôc tế” 4 TS.
Tr°¡ng Thị Thuý Bình Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc té Phần II. Các chuyên ề của ề tài 73 CI_ Bảo vệ th°¡ng hiệu hàng thuỷ sản Việt Nam theo quan iểm bảo 74 vệ th°¡ng hiệu hiện ại TS. Tr°¡ng Thị Thuý Bình Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc tế C2_ Kinh nghiệm của một số n°ớc trong bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng 3 hoá nói chung, hàng thuỷ sản xuât khâu nói riêng — Bài học rút ra cho Việt Nam TS. Tr°¡ng Thị Thuý Bình Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc té CD3 Bao vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản Việt Nam tại Liên minh 113 chau Au (EU) — một sô van dé pháp ly va l°u ý ôi với doanh nghiệp xuât khâu thuỷ san Việt Nam ThS.
Ngô Trọng Quan Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc tế C4 - Bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản Việt Nam tai Hoa Kỳ — 141 một sô vân ê pháp lý và l°u ý ôi với doanh nghiệp xuât khâu thuỷ sản Việt Nam ThS. ỗ Thu H°¡ng Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc té CD 5 162 Bao vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản Việt Nam tai Nhật Ban — một số van ề pháp lý và l°u ý ối với doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam ThS. Tào Thị Huệ Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc té CD6 Các cam kết về bảo hộ chỉ dẫn ịa lý giữa Việt Nam và EU trong 184 khuôn khô Hiệp ịnh th°¡ng mại tự do EVFTA về sản phâm thuỷ sản và sản phâm chê biên từ thuỷ sản — Một sô phân tích và bình luận ThS. Lê ình Quyết Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc tế CD7 Bảo hộ quốc tế về nhãn hiệu hàng hoá và những l°u ý ối với 204 doanh nghiệp xuât khâu thuỷ sản Việt Nam ThS.
Pham Quy ạt Viện Luật so sảnh Phụ lục ề tài 240 Phan III. Bai báo khoa học 249 Doanh nghiệp Việt Nam với van ề bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuât khâu theo quan iêm hiện ại TS. Tr°¡ng Thị Thuý Bình Khoa Pháp luật Th°¡ng mại quốc té PHAN I BAO CAO KET QUA NGHIEN CUU CUA DE TAI BAO CAO TONG THUAT Dé tai: “BAO VE THUONG HIEU CHO HANG THUY SAN XUAT KHAU CUA VIET NAM TRONG HOI NHAP KINH TE QUOC TE” TS. Tr°¡ng Thi Thuy Binh Khoa Pháp luật Th°¡ng mai Quốc tế A.
LỜI MỞ ẦU 1. Tính cấp thiết của ề tài Ngày nay, th°¡ng hiệu ã trở thành một trong những nhân tố then chốt của việc duy trì, mở rộng, phát triển thị tr°ờng trong và ngoài n°ớc cho các doanh nghiệp, nâng cao vn minh th°¡ng mại, tạo môi tr°ờng cạnh tranh lành mạnh. Van ề bảo vệ th°¡ng hiệu °ợc nhìn nhận là một trong những yếu tô quan trọng dé phát triển một th°¡ng hiệu. Th°¡ng hiệu nếu không °ợc bảo vệ sẽ gặp không ít những rủi ro từ những xâm phạm bên ngoài và thậm chí là cả những sa sút ngay từ bên trong th°¡ng hiệu.
Bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khâu là một trong những việc làm rất cần °ợc quan tâm khi hàng thuỷ sản của Việt Nam không ngừng v°¡n xa trên thị tr°ờng quốc tế (hiện Việt Nam nm trong Top ` n°ớc xuất khâu thuỷ sản lớn nhất trên thế giới, hàng thuỷ sản Việt Nam °ợc xuất khẩu tới hàng trm quốc gia khác nhau). Tuy nhiên, van ề bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khâu hiện ch°a °ợc nhiều doanh nghiệp xuất khâu thuỷ sản hiểu, quan tâm, thực hiện theo quan iểm bảo vệ th°¡ng hiệu hiện ại. ề tài nghiên cứu khoa hoc này xin °ợc ề cập ến vẫn ề bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu Việt Nam theo quan iểm bảo vệ th°¡ng hiệu hiện ại. Theo ó, bảo vệ th°¡ng hiệu theo quan iểm hiện ại không chỉ là việc xác lập quyền °ợc bảo vệ của pháp luật, ngh)a là không chỉ tiến hành ng ky bảo hộ cho nhãn hiệu và các ôi t°ợng sở hữu trí tuệ khác có liên quan, mà quan trọng 4 h¡n nữa là phải áp dụng ồng thời các biện pháp khác nhau dé tự bảo vệ th°¡ng hiệu chống lại những xâm phạm từ bên ngoài và những sa sút th°¡ng hiệu ngay từ bên trong.
ặc biệt với cách tiếp cận kết hợp cả trên khía cạnh kinh tế học và luật học, ề tài °a ra một số giải pháp cho bảo vệ th°¡ng hiệu hàng thuỷ sản xuất khẩu Việt Nam. Khia cạnh luật học ở ây °ợc tiếp cận là việc xác lập quyền bảo vệ của pháp luật, tức trình bày về cách thức và những l°u ý khi tiến hành ng ký bảo hộ cho nhãn hiệu và các ối t°ợng sở hữu trí tuệ có liên quan cho doanh nghiệp, sự hỗ trợ của c¡ quan chức nng trong việc kiểm soát, hạn chế tình trạng hàng giả hàng nhái. Còn khía cạnh kinh tế °ợc tiếp cận trong dé tài, là việc duy trì và nâng cao giá trị th°¡ng hiệu khi chống lại những sa sút th°¡ng hiệu ngay từ bên trong của doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản. Cụ thể nh°: duy trì và kiểm soát chất l°ợng hàng thuỷ sản xuất khẩu, hiện t°ợng ánh bắt trái pháp luật; th°ờng xuyên rà soát hệ thông phân phối, kiểm tra thị tr°ờng ể phát hiện sự xuất hiện của hàng giả và những hành vi xâm phạm th°¡ng hiệu từ bên ngoài; không ngừng thu thập thông tin về thị tr°ờng và lắng nghe ý kiến phản hồi của ng°ời tiêu dùng: duy trì và không ngừng nâng cao chất l°ợng phục vụ; xây dựng và duy trì vn hoá doanh nghiệp.
Tuy theo iều kiện thực tế, các doanh nghiệp xuất khâu thuỷ sản có thé vận dụng linh hoạt từng giải pháp riêng lẻ hoặc có sự kết hợp ồng thời giữa chúng dé ạt °ợc kết quả cao nhất trong hoạt ộng bảo vệ th°¡ng hiệu hàng thuỷ sản xuất khâu; từ ó giúp hạn chế rủi ro và nâng cao vị thé th°¡ng hiệu hàng thuỷ sản xuất khâu Việt Nam trong quá trình cạnh tranh và phát triển. Tình hình nghiên cứu - Trong nóc: Hiện ã có một số công trình khoa học °ợc công bố liên quan ến dé tài: Nguyễn Quốc Thịnh, Lê Thi Thuan (2004): Mét số giải pháp chủ yếu xây dựng và bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng Việt Nam xuất khẩu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc té, ề tai nghiên cứu khoa học cấp bộ (Bộ Th°¡ng Mại). Doãn Công Khánh (2005), Các giải pháp xây dựng và bảo vệ th°¡ng hiệu của doanh nghiệp Việt Nam, ề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ (Bộ Th°¡ng mai). Nguyễn Quốc Thịnh (2011), Xây dựng th°¡ng hiệu tập thé cho cá tra Việt Nam, ề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ (Bộ Giáo dục và ào tạo).
Tr°¡ng Thị Thuý Bình (2015), Giải pháp phát triển th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam, Luận án tiễn s) kinh tế. Truyền tải trong các công trình nêu trên hoặc nói về bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng hoá/doanh nghiệp Việt Nam nói chung trong hội nhập kinh tế quốc tế, hoặc có ề cập ến bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam, nh°ng chỉ là một trong số các giải pháp — °ợc trình bày khá van tắt, cô ọng. ặc biệt các công trình nghiên cứu nên trên chủ yếu tiếp cận trên khía cạnh kinh tế học, còn trong khuôn khổ dé tài nghiên cứu khoa học này, chủ nhiệm ề tai chủ tr°¡ng tiếp cận kết hợp cả khía cạnh kinh té hoc va luat hoc. - Ngoài n°ớc: Một số công trình nghiên cứu n°ớc ngoài có liên quan ến ề tài: Aaker David.A (1996), Buliding Strong Brands, The Free Press, New York, NY.
Joe Marconi (1999), The brand marketing book, Publisher: McGraw-Hill. Schroeder, Professor of Marketing, School of Business and Economics, University of Exeter (2007), Brand Culture: Trade Marks, Marketing and Consumption. Philip Kotler, Waldemar Pfoertsch (2010), Ingredient Branding: Making the Invisible Visible, Publisher: Springer. Tuy nhiên, qua nghiên cứu của chủ nhiệm ề tài, các công trình nêu trên không ề cập và nghiên cứu về bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam với những ặc tr°ng riêng có của loại hàng hoá này.
Nh° vậy, ch°a có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách quy mô, tập trung và °a ra giải pháp nhằm bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khẩu 6 của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế trên cả khía cạnh kinh tế học và luật học. ề tài sẽ là công trình mới, tiếp cận vấn ề bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khâu của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế trên cả khía cạnh kinh tế học và luật học. Ph°¡ng pháp nghiên cứu ề tài sử dụng phối hợp nhiều ph°¡ng pháp nghiên cứu khác nhau ể có °ợc di liệu phan ánh một cách tông hợp, khách quan, a chiều: - Ph°¡ng pháp tổng hợp, phân tích tài liệu: Dữ liệu thứ cấp °ợc thu thập qua nghiên cứu tài liệu. Mục ích: dé hệ thống hoá, tổng hợp số liệu, tài liệu các công trình nghiên cứu có liên quan ến ề tài ể tổng hợp thông tin, t° liệu và kế thừa có chọn lọc kết quả của các công trình ã có; nghiên cứu c¡ sở lý luận, vn bản có liên quan, chủ tr°¡ng chính sách của ảng và Nhà n°ớc, kinh nghiệm của các n°ớc, thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp.
Dữ liệu thứ cấp °ợc thu thập va phân tích là những di liệu tổng quan về tình hình xuất khẩu của thuỷ sản Việt Nam, kinh nghiệm bảo vệ th°¡ng hiệu cho hàng xuất khẩu của một số n°ớc, thực trạng việc bảo vệ hiệu cho hàng thuỷ sản xuất khâu Việt Nam tại các doanh nghiệp thuỷ sản. Nguồn dit liệu thứ cấp °ợc công bố trong các báo cáo của VASEP, Bộ Công th°¡ng, các tạp chí chuyên ngành về thuỷ sản và các hội thảo khoa học trong n°ớc và quôc tê. Các vn bản pháp luật liên quan ến quyền sở hữu trí tuệ, các vn bản quy ịnh về iều kiện nhập khẩu của các n°ớc là thị tr°ờng xuất khâu của thuỷ sản Việt Nam.