MỞ ĐẦU 1 1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1 1.2 Mục tiêu của đề tài 2 1.3 Phạm vi nghiên cứu 2 1.4 Những đóng góp mới của đề tài 3 1.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4 2.1 Cơ sở lý luận về tích tụ đất nông nghiệp 4 2.1 Khái niệm về đất và đất đai 4 2.2 Khái niệm về sử dụng đất nông nghiệp 5 2.3 Khái niệm về tích tụ đất nông nghiệp 8 2.2 Tích tụ đất nông nghiệp tại một số nƣớc trên thế giới 17 2.3 Tích tụ đất nông nghiệp tại Việt Nam 22 2.1 Chính sách pháp luật đất đai liên quan đến tích tụ đất nông nghiệp 22 2.2 Kết quả tích tụ đất nông nghiệp ở Việt Nam 30 iii 2.4 Nhận xét chung và hƣớng nghiên cứu 36 2.1 Kinh nghiệm tích tụ đất nông nghiệp tại Việt Nam từ thực tiễn tại một số nƣớc trên thế giới 36 2.2 Hƣớng nghiên cứu của đề tài 38 PHẦN 3 VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 41 3.1 Địa điểm nghiên cứu 41 3.2 Thời gian nghiên cứu 41 3.3 Đối tƣợng nghiên cứu 41 3.4 Nội dung nghiên cứu 41 3.1 Đặc điểm vùng nghiên cứu 41 3.2 Thực trạng tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 41 3.3 Ảnh hƣởng của tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định 42 3.4 Một số mô hình tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 42 3.5 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho các hộ dân tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 42 3.5 Phƣơng pháp nghiên cứu 42 3.1 Phƣơng pháp thu thập số liệu thứ cấp 42 3.2 Phƣơng pháp chọn điểm nghiên cứu 43 3.3 Phƣơng pháp thu thập số liệu sơ cấp 44 3.4 Phƣơng pháp lựa chọn và theo dõi mô hình 45 3.5 Phƣơng pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất 46 3.6 Phƣơng pháp đánh giá hiệu quả tổng hợp theo Walfredo Ravel Rola 47 3.7 Phƣơng pháp xử lý và phân tích số liệu 48 3.8 Khung logic nghiên cứu 49 PHẦN 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 51 4.1 Đặc điểm vùng nghiên cứu 51 4.1 Điều kiện tự nhiên của vùng nghiên cứu 51 4.2 Các nguồn tài nguyên 54 4.3 Thực trạng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Nam Định 55 4.4 Hiện trạng và biến động sử dụng đất nông nghiệp của tỉnh Nam Định 58 4.5 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh có liên quan đến đề tài nghiên cứu 61 iv 4.2 Thực trạng tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 61 4.1 Khái quát chung về tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 61 4.2 Kết quả công tác dồn điền đổi thửa của tỉnh Nam Định 63 4.3 Kết quả tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 69 4.4 Một số hạn chế đến thực hiện tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 83 4.3 Ảnh hƣởng của tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất 88 4.1 Ảnh hƣởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến phát triển loại hình sử dụng đất 88 4.2 Ảnh hƣởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến phƣơng thức sản xuất 90 4.3 Ảnh hƣởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến tính ổn định và bền vững của thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm 95 4.4 Ảnh hƣởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến thu nhập của các hộ 97 4.5 Ảnh hƣởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến hiệu quả sử dụng đất 98 4.4 Mội số mô hình tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 131 4.1 Hiệu quả tổng hợp của các mô hình theo dõi 131 4.2 So sánh hiệu quả sử dụng đất của các loại hình sử dụng đất tại tỉnh Nam Định 136 4.5 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho các hộ dân tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 140 4.1 Giải pháp về nâng cao hiệu quả sử dụng đất 140 4.2 Giải pháp về tổ chức thực hiện tích tụ đất nông nghiệp 142 4.3 Giải pháp về tăng cƣờng tích tụ đất nông nghiệp 143 4.4 Giải pháp về huy động vốn phục vụ tích tụ đất nông nghiệp 145 4.5 Giải pháp về tính ổn định và bền vững của thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm 146 PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 147 5.2 Kiến nghị 148 Danh mục các công trình công bố 149 Tài liệu tham khảo 150 Phụ lục 158 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật BNNPTNT Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn CP Chính phủ ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức Lƣơng thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc GDP/PPP Tổng giá trị quốc nội quy đổi theo sức mua tƣơng đƣơng HGĐ Hộ gia đình HTX Hợp tác xã LUT Loại hình sử dụng đất NĐ Nghị định NQ Nghị quyết NN Nông nghiệp NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTTS Nuôi trồng thủy sản Max Giá trị cao nhất Min Giá trị nhỏ nhất QSDĐ Quyền sử dụng đất SX NN Sản xuất nông nghiệp TNMT Tài nguyên môi trƣờng TB Trung bình TT Thông tƣ Trđ Triệu đồng TNHH Trách nhiệm hữu hạn TW Trung ƣơng UBND Ủy ban nhân dân UNESCO Tổ chức Liên Hợp Quốc về giáo dục, khoa học và văn hóa USD Đô la Mỹ VAC Vƣờn ao chuồng WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới (Tổ chức mậu dịch thế giới) vi DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang 2.1 Quy mô bình quân trang trại của một số nƣớc 18 2.2 Một số chỉ tiêu sản xuất nông nghiệp của các nƣớc trên thế giới 18 2.3 Số lƣợng trang trại ở Việt Nam từ năm 2011 - 2014 33 2.4 Số trang trại năm 2011 của các vùng kinh tế 33 2.5 Tình hình nắm giữ ruộng đất của các hộ nông dân ở An Giang 35 3.1 Phân loại quy mô tích tụ của các hộ tích tụ đất nông nghiệp 45 3.2 Phân bố phiếu điều tra theo quy mô tích tụ đất nông nghiệp 45 3.3 Các chỉ tiêu định lƣợng lựa chọn khi đánh giá hiệu quả tổng hợp của các quy mô tích tụ với từng loại hình sử dụng đất 48 4.1 Một số chỉ tiêu về khí hậu của tỉnh Nam Định giai đoạn 2010-2014 52 4.2 Thủy văn trên các con sông chính của tỉnh Nam Định 53 4.3 Thống kê phân loại đất theo tiêu chuẩn quốc tế (FAO) tại tỉnh Nam Định 54 4.4 Dân số và lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc tại tỉnh Nam Định giai đoạn từ 2010 - 2014 58 4.5 Hiện trạng đất nông nghiệp tỉnh Nam Định năm 2014 59 4.6 Tình hình biến động đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định giai đoạn 2005 – 2014 60 4.7 Diện tích đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã tại tỉnh Nam Định 63 4.8 Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa giai đoạn 2002 – 2004 tại tỉnh Nam Định 65 4.9 Kết quả thực hiện các bƣớc công tác dồn điền đổi thửa giai đoạn 2012 - 2014 66 4.10 Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa giai đoạn 2012-2014 tại tỉnh Nam Định 67 4.11 Quy mô đất nông nghiệp của hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 69 4.12 Bình quân diện tích của các hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 70 4.13 Các hình thức tích tụ đất nông nghiệp của hộ tại tỉnh Nam Định 72 4.14 Kết hợp các hình thức tích tụ của hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 73 4.15 Cách thức thực hiện trong tích tụ đất nông nghiệp của các hộ tại tỉnh Nam Định 75 vii 4.16 Thời gian thực hiện thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp đối với từng loại hình sử dụng đất tại tỉnh Nam Định 76 4.17 Hình thức và số lần thanh toán trong giao dịch đất nông nghiệp 78 4.18 Khó khăn trong quá trình tích tụ của hộ thực hiện hình thức thuê đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã 79 4.19 Khó khăn trong quá trình tích tụ của hộ thực hiện hình thức thuê đất nông nghiệp của các hộ dân cùng địa phƣơng 80 4.20 Khó khăn trong quá trình tích tụ của hộ thực hiện hình thức nhận chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất 82 4.21 Kết quả áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp của hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 91 4.22 Số lƣợng các trang trại của tỉnh Nam Định giai đoạn 2011 – 2014 93 4.23 Một số chỉ tiêu của các hộ điều tra đạt tiêu chuẩn trang trại tại tỉnh Nam Định 94 4.24 Phƣơng thức tiêu thụ sản phẩm nông sản của hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 96 4.25 Thu nhập của hộ tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định 97 4.26 HIệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng 99 4.27 Hiệu quả lao động của các loại hình sử dụng đất 100 4.28 Ý kiến đánh giá của hộ dân thực hiện tích tụ đất nông nghiệp 102 4.29 Kết quả đánh giá mức độ chấp nhận của hộ với từng loại hình sử dụng đất và hình thức thực hiện tích tụ tại tỉnh Nam Định 104 4.30 Nhu cầu tích tụ mở rộng diện tích của hộ tích tụ đất nông nghiệp trong thời gian tới tại tỉnh Nam Định 106 4.31 So sánh lƣợng phân bón thực tế của hộ và quy định bón phân của LUT 2 lúa và LUT 2 lúa – màu tại tỉnh Nam Định 108 4.32 Chi phí sử dụng phân bón của hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT 2 lúa và LUT 2 lúa – màu tại tỉnh Nam Định 109 4.33 Chi phí sử dụng thuốc bảo vệ thực vật của hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT 2 lúa và LUT 2 lúa – màu tại tỉnh Nam Định 110 4.34 Mức độ che phủ đất của LUT 2 lúa và LUT 2 lúa – màu tại tỉnh Nam Định 111 4.35 Thống kê cách thức cải tạo đất của các hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT 2 lúa và LUT 2 lúa - màu tại tỉnh Nam Định 112 viii 4.36 Chi phí thức ăn và thuốc cho vật nuôi của hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT chăn nuôi tổng hợp tại tỉnh Nam Định 113 4.37 Tình hình xử lý chất thải của các hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT chăn nuôi tổng hợp tại tỉnh Nam Định 115 4.38 Chi phí thức ăn và thuốc cho vật nuôi của hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Nam Định 116 4.39 Tình hình sử dụng thức ăn và nguồn nƣớc của hộ tích tụ đất nông nghiệp sử dụng LUT nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Nam Định 119 4.
Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng của quá trình tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định
Luận án tiến sĩ nông nghiệp phân tích ảnh hưởng của tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định, cung cấp góc nhìn chuyên sâu.
Trường đại học
Học viện Nông nghiệp Việt NamChuyên ngành
Quản lý đất đaiTác giả
Xuân Thị Thu ThảoNgười đăng
Ẩn danhThể loại
luận án tiến sĩPhí lưu trữ
55 PointMục lục chi tiết
Tóm tắt
I. Tích tụ đất nông nghiệp
Tích tụ đất nông nghiệp là quá trình tập trung đất đai vào một số ít chủ thể sử dụng, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại Nam Định, quá trình này đã diễn ra mạnh mẽ sau chương trình dồn điền đổi thửa. Các hộ dân thực hiện tích tụ chủ yếu thông qua hai hình thức: thuê đất và nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, việc tích tụ còn gặp nhiều khó khăn như thiếu văn bản pháp lý khuyến khích, thiếu vốn đầu tư, và thiếu thị trường tiêu thụ ổn định.
1.1. Hình thức tích tụ
Các hộ dân tại Nam Định chủ yếu tích tụ đất thông qua thuê đất và nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Hình thức thuê đất chiếm tỷ lệ cao hơn, đặc biệt là thuê đất công ích của xã. Cách thức thực hiện chủ yếu là trao tay và có người làm chứng, điều này phản ánh sự hạn chế trong nhận thức của người dân và gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai.
1.2. Khó khăn trong tích tụ
Quá trình tích tụ đất nông nghiệp tại Nam Định gặp nhiều thách thức. Thiếu các văn bản pháp luật khuyến khích tích tụ ở quy mô lớn, thiếu vốn đầu tư, và thiếu thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định là những rào cản chính. Ngoài ra, nhận thức của người dân về quyền sử dụng đất và các quy định pháp lý còn hạn chế, gây khó khăn cho việc thực hiện tích tụ một cách bài bản.
II. Ảnh hưởng của tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất
Tích tụ đất nông nghiệp có tác động đáng kể đến sử dụng đất tại Nam Định. Quá trình này làm thay đổi quy mô sản xuất, phương thức canh tác, và hiệu quả sử dụng đất. Các hộ tích tụ đất lớn thường áp dụng cơ giới hóa và công nghệ cao, giúp tăng năng suất và thu nhập. Tuy nhiên, tích tụ cũng gây ra một số vấn đề như biến động đất đai và tác động môi trường.
2.1. Thay đổi quy mô sản xuất
Tích tụ đất nông nghiệp giúp các hộ dân mở rộng quy mô sản xuất, từ đó tăng năng suất và hiệu quả kinh tế. Các hộ tích tụ lớn thường áp dụng cơ giới hóa và công nghệ cao trong sản xuất, giúp giảm chi phí và tăng thu nhập. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô cũng đòi hỏi vốn đầu tư lớn và kỹ thuật quản lý tiên tiến.
2.2. Tác động môi trường
Quá trình tích tụ đất nông nghiệp có thể gây ra một số tác động tiêu cực đến môi trường. Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật quá mức có thể dẫn đến ô nhiễm đất và nguồn nước. Ngoài ra, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất cũng có thể làm mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến tính bền vững của đất đai bền vững.
III. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất
Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho các hộ tích tụ đất nông nghiệp tại Nam Định, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp bao gồm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng cường tích tụ đất nông nghiệp, huy động vốn, và đảm bảo tính ổn định của thị trường tiêu thụ sản phẩm. Sự phối hợp giữa chính quyền và người dân là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của quá trình tích tụ.
3.1. Giải pháp về hiệu quả sử dụng đất
Cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Các hộ dân nên được hướng dẫn về cách sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Ngoài ra, việc áp dụng các mô hình sản xuất bền vững như LUT chăn nuôi tổng hợp và LUT nuôi trồng thủy sản cũng cần được khuyến khích.
3.2. Giải pháp về huy động vốn
Để thực hiện tích tụ đất nông nghiệp hiệu quả, các hộ dân cần được hỗ trợ về vốn đầu tư. Chính quyền địa phương nên tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi. Ngoài ra, việc khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp cũng là một giải pháp quan trọng để tăng cường tích tụ đất nông nghiệp.
Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Xuân Thị Thu Thảo
Người hướng dẫn: PGS.TS Hồ Thị Lam Trà
Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định
Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
Năm xuất bản: 2016
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Tài liệu "Nghiên cứu ảnh hưởng tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại Nam Định" cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của việc tích tụ đất nông nghiệp đối với việc sử dụng đất trong khu vực. Nghiên cứu này không chỉ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân bổ và sử dụng đất nông nghiệp mà còn đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Độc giả sẽ tìm thấy những thông tin hữu ích về cách thức quản lý và phát triển bền vững đất nông nghiệp, điều này rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
Để mở rộng thêm kiến thức về các vấn đề liên quan đến quản lý đất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn, bạn có thể tham khảo các tài liệu như Luận văn thực hiện chính sách quản lý sử dụng đất trồng lúa trên địa bàn huyện mdrắk tỉnh đắk lắk, nơi cung cấp cái nhìn về chính sách quản lý đất trồng lúa, hay Luận văn đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện chi lăng tỉnh lạng sơn, giúp bạn hiểu rõ hơn về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại một địa phương khác. Ngoài ra, tài liệu Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn huyện định hóa tỉnh thái nguyên đến năm 2020 cũng sẽ cung cấp thêm thông tin về phát triển kinh tế nông nghiệp trong bối cảnh hiện đại. Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề liên quan đến đất nông nghiệp và phát triển bền vững.