Chương 1 TỔNG QUAN. ¡N MßN KIM LO¹I vµ c¸c ph-¬ng ph¸p b¶o vÖ chèng ¨n mßn kim lo¹i. C¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ kim lo¹i chèng ¨n mßn ®iÖn hãa. NHùA EPOXY vµ øng dông.1 Tæng quan vÒ nhùa epoxy .2 øng dông cña nhùa epoxy.
LíP PHñ EPOXY vµ epoxy NANOCOMPOZIT. H¹n chÕ cña líp phñ epoxy. ¦u ®iÓm cña líp phñ epoxy nanocompozit. ph-¬ng ph¸p ®o phæ tæng trë ®iÖn ho¸ vµ øng dông ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng b¶o vÖ cña líp phñ.
C¬ së ph-¬ng ph¸p phæ tæng trá ®iÖn hãa EIS [17]. ¸p dông ph-¬ng ph¸p ®o phæ tæng trë ®iÖn hãa ®Ó nghiªn cøu líp phñ b¶o vÖ kim lo¹i [17,21]. 26 Ch-¬ng 2 THùC NGHIÖM. VËT LIÖU Vµ HãA CHÊT.
CHUÈN BÞ BÒ MÆT C¸C MÉU THÐP NÒN. CHÕ T¹O C¸C LíP PHñ Tõ NHùA EPOXY X75. X¸c ®Þnh hµm l-îng kh« cña nhùa. X¸c ®Þnh ®é nhít cña dung dÞch phñ b»ng phÔu ch¶y.
CHÕ T¹O C¸C LíP PHñ EPOXY Vµ EPOXY NANOCOMPOZIT TR£N MÉU THÐP. Giíi thiÖu thiÕt bÞ ®o [29]. NGHI£N CøU H×NH TH¸I CÊU TRóC c¸c LíP PHñ. thö nghiÖm mï muèi.
Giíi thiÖu ph-¬ng ph¸p. ThiÕt bÞ vµ ®iÒu kiÖn thö nghiÖm. §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng b¶o vÖ ¨n mßn cho thÐp cña líp phñ epoxy nanocompozit b»ng ph-¬ng ph¸p phæ tæng trë. ThiÕt bÞ vµ ®iÒu kiÖn thÝ nghiÖm.
C¸c m« h×nh m¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng ¸p dông cho ph©n tÝch phæ tæng trë cña kim lo¹i cã vµ kh«ng cã líp phñ b¶o vÖ [17,21]. 46 Ch-¬ng 3 KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN. ¶nh h-ëng cña c¸c h¹t nano ®Õn h×nh th¸I cÊu tróc cña líp phñ epoxy nanocompozit. ¶nh TEM cña c¸c mÉu epoxy nanocompozit t¹i c¸c vÞ trÝ líp phñ ®ång nhÊt.
¶nh TEM cña c¸c mÉu epoxy nanocompozit t¹i c¸c vïng khuyÕt tËt cña líp phñ. kÕt qu¶ thö nghiÖm mï muèi. ¶nh h-ëng cña c¸c h¹t nano ®Õn kh¶ n¨ng b¶o vÖ chèng ¨n mßn cho thÐp cña líp phñ. Kh¶ n¨ng b¶o vÖ cho thÐp cña líp phñ epoxy.
Kh¶ n¨ng b¶o vÖ cho thÐp cña líp phñ epoxy nanocompozit. 76 TµI LIÖU THAM KH¶O. 77 z DANH MôC H×NH Ch-¬ng 1 Tæng Quan H×nh 1.2: B¶o vÖ catèt b»ng dßng ®iÖn ngoµi vµ anèt hy sinh .3: CÊu tróc nhãm epoxy hay oxiran .4: CÊu tróc cña nhùa epoxy .5: Mèi quan hÖ gi÷a kh¶ n¨ng b¸m dÝnh cao cña nhùa epoxy vµ sè nhãm hydroxyl trong ph©n tö cña nã .6: ThÕ xoay chiÒu vµ dßng xoay chiÒu lÖch pha .7: Gi¶n ®å Nyquist víi vect¬ trë kh¸ng .8: M« h×nh m¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng phæ biÕn nhÊt [17,21]. 27 Ch-¬ng 2 THùC NGHIÖM H×nh 2.1: C¸c mÉu thÐp ®-îc c¾t theo kÝch th-íc 5×5 cm .3: B¶o qu¶n c¸c mÉu thÐp sau khi ®· chuÈn bÞ bÒ mÆt tr-íc khi s¬n phñ .4: §o ®é nhít cña dung dÞch s¬n: a) phÔu VZ4, b) dông cô ®o .5: C¸c mÉu thÐp ®-îc phñ bëi c¸c líp epoxy vµ epoxy nanocompozit .7: §óc mÉu epoxy nanocompozit trªn con nhéng ®Ó c¾t l¸t .9: C¸c mÉu trªn l-íi Nikel cã mµng collodion-c¸c bon.10: KÝnh hiÓn vi ®iÖn tö truyÒn qua (JEM1010, JEOL, NhËt B¶n) .11: ThiÕt bÞ thö nghiÖm mï muèi S1000 WEISS-Technik.12: ThiÕt bÞ AUTOLAB PGSTAT 30 cña h·ng Ecochemie .13: Kim lo¹i trÇn ®-îc ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li .14: M¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng øng víi h×nh 2.15: Phæ tæng trë cña kim lo¹i trÇn trong dung dÞch chÊt ®iÖn li.16: Kim lo¹i cã líp phñ hoµn h¶o ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li .17: M¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng øng víi h×nh 2.18: Phæ tæng trë cña kim lo¹i cã líp phñ hoµn h¶o ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li .19: Kim lo¹i cã líp phñ sai háng ë giai ®o¹n 1 ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li.20: M¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng øng víi h×nh 2.21: Phæ tæng trë cña kim lo¹i cã líp phñ sai háng ë giai ®o¹n 1 ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li .22: Kim lo¹i cã líp phñ bÞ sai háng ë giai ®o¹n 2 ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li .23: M¹ch ®iÖn t-¬ng ®-¬ng øng víi h×nh 2.24: Phæ tæng trë cña kim lo¹i cã líp phñ sai háng ë giai ®o¹n 2 ng©m trong dung dÞch chÊt ®iÖn li.
51 Ch-¬ng 3 KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN H×nh 3.1: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy kh«ng cã h¹t nan« ( 120 000 lÇn) .2: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy chøa h¹t nan« Fe2O3( 120 000 lÇn) .3: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy chøa h¹t nan« SiO2( 150 000 lÇn) .4: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy chøa h¹t nan« ZnO ( 80 000 lÇn) .5: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy chøa h¹t nan« TiO2 ( 80 000 lÇn) .6: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy kh«ng cã h¹t nan« t¹i vÞ trÝ cã khuyÕt tËt ( 80 000 lÇn) .7: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy cã h¹t nan« Fe2O3 t¹i vÞ trÝ cã khuyÕt tËt ( 80 000 lÇn) .8: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy cã h¹t nan« Fe2O3 t¹i vÞ trÝ cã khuyÕt tËt ( 80 000 lÇn) .9: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy cã h¹t nan« ZnO t¹i vÞ trÝ cã khuyÕt tËt ( 100 000 lÇn) .10: ¶nh TEM cña líp phñ epoxy cã h¹t nan« TiO2 t¹i vÞ trÝ cã khuyÕt tËt ( 80 000 lÇn) .11: mÉu thÐp cã líp phñ vµ vÕt r¹ch tr-íc khi thö nghiÖm .12: Líp phñ epoxy sau 24 giê thö nghiÖm (a) vµ 48 giê thö nghiÖm (b) .13: Líp phñ epoxy + TiO2 sau 24 giê thö nghiÖm (a) vµ 48 giê thö nghiÖm (b) .14: Líp phñ epoxy + SiO2 sau 24 giê thö nghiÖm (a) vµ 48 giê thö nghiÖm (b) .15: Líp phñ epoxy + ZnO sau 24 giê thö nghiÖm (a) vµ 48 giê thö nghiÖm (b) .16: Líp phñ epoxy + Fe2O3 sau 24 giê thö nghiÖm (a) vµ 48 giê thö nghiÖm (b) .17: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê vµ 1 tuÇn ng©m mÉu thÐp trÇn trong dung dÞch 3,5% NaCl .18: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê, 1 tuÇn vµ 8 tuÇn ng©m mÉu epoxy/thÐp trong dung dÞch 3,5% NaCl .19: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê, 1 tuÇn vµ 8 tuÇn ng©m mÉu epoxy/nan« Fe2O3/thÐp trong dung dÞch 3,5% NaCl .20: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê, 1 tuÇn vµ 8 tuÇn ng©m mÉu epoxy/nan« SiO2/thÐp trong dung dÞch 3,5% NaCl .21: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê, 1 tuÇn vµ 8 tuÇn ng©m mÉu epoxy/nan« TiO2/thÐp trong dung dÞch 3,5% NaCl.22: Phæ tæng trë Nyquist sau 2 giê, 1 tuÇn vµ 8 tuÇn ng©m mÉu epoxy/nan« ZnO/thÐp trong dung dÞch 3,5% NaCl .23: Sù biÕn thiªn ®iÖn thÕ hë m¹ch cña thÐp theo thêi gian ng©m trong dung dÞch NaCl 3,5 % khi cã hay kh«ng cã c¸c líp phñ .24: Sù biÕn thiªn ®iÖn trë Rpo cña líp phñ epoxy theo thêi gian ng©m trong dung dÞch 3,5 % NaCl, khi kh«ng cã h¹t nan« vµ cã h¹t nan« SiO2 vµ TiO2 .25: Sù biÕn thiªn ®iÖn dung líp phñ epoxy theo thêi gian ng©m trong dung dÞch NaCl 3,5 %, khi kh«ng cã h¹t nan« vµ cã h¹t nan« SiO2 vµ TiO2. 73 z DANH MôC b¶ng Ch-¬ng 1 Tæng Quan B¶ng 1.1: Gi¸ trÞ thÕ ¨n mßn Ecorr (so víi ®iÖn cùc chuÈn hydro NHE) cña mét sè kim lo¹i trong n-íc biÓn nh©n t¹o ë 25oC .2: Thêi gian ®ãng r¾n hoµn toµn cña nhùa epoxy víi c¸c t¸c nh©n ®ãng r¾n kh¸c nhau [13].3: C¸c amin th«ng dông cho qu¸ tr×nh ®ãng r¾n nhùa epoxy [11] .4: ¶nh h-ëng cña nhiÖt ®é ®ãng r¾n ®Õn kh¶ n¨ng kÕt dÝnh cña epoxyDGEBA víi hai amin bÐo kh¸c nhau [23]. 22 Ch-¬ng 2 THùC NGHIÖM B¶ng 2.1: KÕt qu¶ ®o ®é dµy líp phñ epoxy. 39 Ch-¬ng 3 KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN B¶ng 3.1: Tæng hîp kÝch th-íc vµ diÖn tÝch bÒ mÆt riªng cña c¸c h¹t oxit nan«.
53 DANH MôC ch÷ viÕt t¾c trong luËn v¨n EIS: Electrochemical Impedance Spectroscopy CPE: Constant Phase Element z Më §ÇU ¡n mßn kim lo¹i lµ lÜnh vùc ®Æc biÖt quan t©m cña c¸c quèc gia trªn thÕ giíi bëi nh÷ng thiÖt h¹i to lín do nã g©y ra. NÕu kh«ng cã nh÷ng biÖn ph¸p thÝch øng ®Ó b¶o vÖ chèng ¨n mßn, nh÷ng tai n¹n th¶m khèc cã thÓ x¶y ra do cÇu g·y, nhµ sËp, r¬i m¸y bay, næ lß h¬i n-íc… MÆc dï ®· cã nhiÒu ®Çu t- vµo nghiªn cøu chèng ¨n mßn, nh-ng tæn thÊt bëi ¨n mßn, dï trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp, vÉn ë møc 3% ®Õn 5% tæng s¶n l-îng quèc d©n t¹i c¸c n-íc ph¸t triÓn. ChØ riªng t¹i Mü, tæn thÊt nµy lµ h¬n 100 tû USD vµo n¨m 2000. Mét thùc tÕ lµ trªn thÕ giíi, gÇn mét nöa thÐp ®-îc s¶n xuÊt ra hiÖn nay lµ ®-îc dïng ®Ó thay thÕ cho c¸c cÊu tróc bÞ h- háng.
V× thÕ viÖc b¶o vÖ chèng ¨n mßn lµ rÊt cÇn thiÕt, nhÊt lµ khi n-íc ta ë trong vïng khÝ hËu nhiÖt ®íi víi bê biÓn dµi h¬n 3000 km. ¡n mßn kim lo¹i lµ mét qu¸ tr×nh tù nhiªn theo ®óng quy luËt cña nhiÖt ®éng häc. §ã lµ qu¸ tr×nh biÕn kim lo¹i thµnh oxit cña chÝnh nã. Ng-êi ta còng gäi qu¸ tr×nh ¨n mßn kim lo¹i lµ qu¸ tr×nh luyÖn kim ng-îc, víi luyÖn kim lµ biÕn oxit kim lo¹i (tõ quÆng má) thµnh kim lo¹i.
Do ¨n mßn kim lo¹i lµ mét qu¸ tr×nh kh«ng thÓ tr¸nh khái theo quy luËt tù nhiªn, chóng ta kh«ng thÓ lµm g× h¬n lµ chÊp nhËn nh- mét thùc t¹i vµ tËp trung vµo viÖc chÕ ngù ¨n mßn b»ng c¸ch lµm chËm l¹i tèc ®é hay thay ®æi c¬ chÕ ¨n mßn. Cã nhiÒu c¸ch ®Ó b¶o vÖ chèng ¨n mßn kim lo¹i. C¸ch ®¬n gi¶n vµ th«ng th-êng nhÊt lµ che phñ kim lo¹i b»ng mét líp s¬n nh»m c¸ch ly kim lo¹i vµ ng¨n chÆn sù x©m nhËp cña c¸c t¸c nh©n g©y ¨n mßn tõ m«i tr-êng bªn ngoµi. Epoxy ®-îc sö dông réng r·i lµm líp phñ b¶o vÖ chèng ¨n mßn cho kim lo¹i nhê c¸c ®Æc tÝnh nh- dÔ gia c«ng, rÊt bÒn ho¸ häc, c¸ch ®iÖn tèt vµ b¸m dÝnh tèt víi bÒ mÆt c¸c vËt liÖu kh«ng ®ång nhÊt .Tuy nhiªn, kh¶ n¨ng øng dông cña líp phñ epoxy bÞ h¹n chÕ bëi kh¶ n¨ng chÞu mµi mßn cña nã.
§ång thêi nã l¹i kÐm ng¨n ngõa sù ph¸t sinh vµ lan truyÒn c¸c vÕt nøt xuÊt hiÖn bªn trong lßng líp phñ. H¬n n÷a, do b¶n chÊt -a n-íc nªn c¸c líp phñ epoxy cã Trang 1 z ®é co ngãt thÓ tÝch kh¸ lín khi ®ãng r¾n vµ cã thÓ hÊp thô c¸c ph©n tö n-íc ë m«i tr-êng l©n cËn. Ngoµi ra, c¸c lç rçng bªn trong líp phñ epoxy cã thÓ thóc ®Èy sù di chuyÓn cña n-íc vµ c¸c ho¸ chÊt kh¸c tíi bÒ mÆt kim lo¹i ®Ó ph¸t sinh ¨n mßn bÒ mÆt kim lo¹i vµ lµm bong trãc líp phñ.