Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Cơ Cấu Tổ Chức Đến Hiệu Quả Kinh Doanh Trong Ngành Lâm Nghiệp

Nghiên cứu ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý đến hiệu quả kinh doanh tại các công ty lâm nghiệp nhà nước phía Bắc Việt Nam.

• Tác giả: NCS Phạm Thị Huế
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Đình Thắng
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Cơ Cấu Tổ Chức Đến Hiệu Quả Kinh Doanh Trong Ngành Lâm Nghiệp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2.1. Mục tiêu chung
• 0.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Phạm vi nghiên cứu
• 0.3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Đóng góp của luận án
• 0.5. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ, ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu
• 1.1.1. Các trường phái lý thuyết về cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và sự ảnh hưởng của nó đến hiệu quả kinh doanh
• 1.1.1.1. Trường phái lý thuyết cổ điển
• 1.1.1.2. Trường phái lý thuyết hiện đại
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp tiếp cận
• 2.2. Quy trình nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế tổng thể
• 2.3.2. Tổng thể nghiên cứu
• 2.3.3. Mẫu nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp thu thập, xử lý số liệu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.2. Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu
• 2.5. Giới thiệu thang đo và mô hình hồi quy tuyến tính
• 2.5.1. Giới thiệu các biến và thang đo đo lường các biến
• 2.5.2. Kiểm định độ tin cậy thang đo
• 2.5.3. Giới thiệu mô hình hồi quy tuyến tính đa biến
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC CÔNG TY LÂM NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH PHÍA BẮC VIỆT NAM
• 3.1. Đặc điểm của ngành lâm nghiệp và các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam
• 3.1.1. Đặc điểm của ngành lâm nghiệp
• 3.1.2. Đặc điểm chung của các công ty lâm nghiệp
• 3.2. Sự tác động của hệ thống chính sách đến cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam kể từ khi ban hành Nghị quyết 28/2003/NQ/TW đến nay
• 3.2.1. Giai đoạn thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW (từ năm 2003 đến năm 2014)
• 3.2.2. Giai đoạn thực hiện Nghị quyết 30-NQ/TW (từ năm 2014 đến nay)
• 3.3. Thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam
• 3.3.1. Các mô hình tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam
• 3.3.2. Thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam
• 3.4. Thực trạng hiệu quả kinh doanh của các công ty lâm nghiệp tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam
• 3.4.1. Khái quát hiệu quả kinh doanh của các công ty lâm nghiệp trong cả nước
• 3.4.2. Thực trạng hiệu quả kinh doanh của các công ty lâm nghiệp tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam
• 3.5. Ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý đến hiệu quả kinh doanh tại các công ty lâm nghiệp trên địa bàn nghiên cứu
• 3.5.1. Kết quả phân tích mô hình hồi quy tuyến tính đa biến với biến phụ thuộc là lợi nhuận của các CTLN trên địa bàn nghiên cứu
• 3.5.2. Kết quả phân tích mô hình hồi quy tuyến tính đa biến với biến phụ thuộc là tỷ suất lợi nhuận của các CTLN trên địa bàn nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY LÂM NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH PHÍA BẮC VIỆT NAM
• 4.1. Quan điểm, định hướng hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam
• 4.1.1. Quan điểm hoàn thiện tổ chức quản lý các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam
• 4.1.2. Định hướng hoàn thiện tổ chức quản lý các công ty lâm nghiệp tại Việt Nam
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của các công ty lâm nghiệp phía Bắc Việt Nam
• 4.2.1. Giải pháp về tính chính thức trong cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp phía Bắc Việt Nam
• 4.2.2. Giải pháp về tính tập trung trong cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp phía Bắc Việt Nam
• 4.2.3. Giải pháp về tính phức tạp trong cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của các công ty lâm nghiệp phía Bắc Việt Nam
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Cơ Cấu Tổ Chức Ngành Lâm Nghiệp

Nghiên cứu về cơ cấu tổ chức và hiệu quả kinh doanh trong ngành lâm nghiệp là một lĩnh vực quan trọng, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và quản lý. Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau, từ các trường phái lý thuyết cổ điển đến các phương pháp tiếp cận hiện đại. Việc hiểu rõ các công trình nghiên cứu trước đây giúp xác định khoảng trống kiến thức và định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo. Các nghiên cứu này thường xem xét các yếu tố như mô hình tổ chức, cơ cấu quản lý, và tác động của cơ cấu đến hiệu suất kinh doanh của các doanh nghiệp lâm nghiệp. Một số nghiên cứu còn đi sâu vào phân tích các yếu tố bên ngoài như chính sách lâm nghiệp và thị trường lâm sản.

1.1. Các Trường Phái Lý Thuyết Về Cơ Cấu Tổ Chức Quản Lý

Các trường phái lý thuyết về cơ cấu tổ chức quản lý bao gồm trường phái cổ điển, trường phái khoa học hành vi và trường phái hiện đại. Trường phái cổ điển tập trung vào việc phân công lao động và kiểm soát từ trên xuống. Trường phái khoa học hành vi nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố con người và sự hợp tác. Trường phái hiện đại xem xét cơ cấu tổ chức như một hệ thống linh hoạt, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Mỗi trường phái đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, và việc lựa chọn trường phái phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng doanh nghiệp.

1.2. Tổng Quan Các Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Doanh Lâm Nghiệp

Các nghiên cứu về hiệu quả kinh doanh trong ngành lâm nghiệp thường sử dụng các chỉ số tài chính như lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, và năng suất. Ngoài ra, một số nghiên cứu còn xem xét các chỉ số phi tài chính như sự hài lòng của khách hàng, sự phát triển bền vững, và trách nhiệm xã hội. Các nghiên cứu này thường sử dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính để đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp lâm nghiệp.

II. Thách Thức Về Cơ Cấu Tổ Chức Ảnh Hưởng Hiệu Quả Kinh Doanh

Các doanh nghiệp lâm nghiệp hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến cơ cấu tổ chức. Một trong những thách thức lớn nhất là làm thế nào để xây dựng một cơ cấu tổ chức phù hợp với sự thay đổi của môi trường kinh doanh. Các yếu tố như toàn cầu hóa, công nghệ, và biến đổi khí hậu đang tạo ra những áp lực lớn đối với các doanh nghiệp lâm nghiệp. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần phải đối mặt với các vấn đề như thiếu hụt nguồn nhân lực, quản lý rủi ro, và đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi các doanh nghiệp lâm nghiệp phải có một cơ cấu tổ chức linh hoạt và hiệu quả.

2.1. Vấn Đề Cơ Cấu Quản Lý Trong Doanh Nghiệp Lâm Nghiệp

Vấn đề cơ cấu quản lý trong doanh nghiệp lâm nghiệp thường liên quan đến việc phân quyền, kiểm soát, và phối hợp giữa các bộ phận. Một cơ cấu quản lý quá tập trung có thể làm chậm quá trình ra quyết định và giảm tính linh hoạt. Ngược lại, một cơ cấu quản lý quá phân tán có thể dẫn đến sự thiếu phối hợp và trùng lặp công việc. Việc tìm ra sự cân bằng giữa tập trung và phân tán là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp lâm nghiệp.

2.2. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Lâm Nghiệp Đến Cơ Cấu Tổ Chức

Chính sách lâm nghiệp có ảnh hưởng lớn đến cơ cấu tổ chức của các doanh nghiệp lâm nghiệp. Các quy định về khai thác, bảo vệ, và tái tạo rừng có thể tạo ra những ràng buộc đối với hoạt động của các doanh nghiệp. Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ và khuyến khích cũng có thể tạo ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp lâm nghiệp. Việc thích ứng với các thay đổi trong chính sách lâm nghiệp là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của các doanh nghiệp.

2.3. Yếu Tố Nguồn Nhân Lực Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp lâm nghiệp. Việc thiếu hụt lao động có kỹ năng và kinh nghiệm có thể làm giảm năng suất và lợi nhuận. Ngoài ra, việc quản lý và phát triển nguồn nhân lực cũng là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp lâm nghiệp. Việc đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Cơ Cấu Đến Kinh Doanh

Nghiên cứu về ảnh hưởng của cơ cấu đến hiệu quả kinh doanh trong ngành lâm nghiệp đòi hỏi việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp. Các phương pháp nghiên cứu định lượng như phân tích hồi quy, phân tích phương sai, và mô hình hóa cấu trúc tuyến tính có thể được sử dụng để đánh giá mối quan hệ giữa cơ cấu tổ chức và hiệu quả kinh doanh. Các phương pháp nghiên cứu định tính như phỏng vấn sâu, nghiên cứu trường hợp, và phân tích nội dung có thể được sử dụng để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức và hiệu quả kinh doanh.

3.1. Phân Tích Định Lượng Tác Động Của Cơ Cấu Tổ Chức

Phân tích định lượng tác động của cơ cấu tổ chức thường sử dụng các mô hình hồi quy để xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập (ví dụ: tính tập trung, tính chính thức, tính phức tạp) và biến phụ thuộc (ví dụ: lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận). Các mô hình này có thể được sử dụng để kiểm tra các giả thuyết về ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức đến hiệu quả kinh doanh. Dữ liệu sử dụng trong phân tích định lượng thường được thu thập từ các báo cáo tài chính, khảo sát, và các nguồn thông tin khác.

3.2. Nghiên Cứu Định Tính Về Mô Hình Tổ Chức Trong Lâm Nghiệp

Nghiên cứu định tính về mô hình tổ chức trong lâm nghiệp thường sử dụng các phương pháp như phỏng vấn sâu và nghiên cứu trường hợp để hiểu rõ hơn về cách thức các doanh nghiệp lâm nghiệp tổ chức và quản lý hoạt động của mình. Các nghiên cứu này có thể cung cấp những thông tin chi tiết về các yếu tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức và hiệu quả kinh doanh, cũng như các bài học kinh nghiệm từ các doanh nghiệp thành công.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Cải Tiến Cơ Cấu Nâng Cao Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức đến hiệu quả kinh doanh có thể được sử dụng để cải tiến cơ cấu và nâng cao hiệu quả của các doanh nghiệp lâm nghiệp. Các doanh nghiệp có thể sử dụng các kết quả này để xác định các điểm yếu trong cơ cấu tổ chức của mình và thực hiện các biện pháp khắc phục. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng có thể sử dụng các kết quả này để xây dựng một cơ cấu tổ chức phù hợp với chiến lược kinh doanh và môi trường kinh doanh của mình.

4.1. Mô Hình Quản Lý Hiệu Quả Cho Doanh Nghiệp Lâm Nghiệp

Việc xây dựng một mô hình quản lý hiệu quả cho doanh nghiệp lâm nghiệp đòi hỏi việc xem xét các yếu tố như quy mô, phạm vi hoạt động, và môi trường kinh doanh. Một mô hình quản lý phù hợp cần phải đảm bảo sự phối hợp hiệu quả giữa các bộ phận, sự linh hoạt trong việc thích ứng với các thay đổi, và sự tập trung vào các mục tiêu chiến lược. Ngoài ra, mô hình quản lý cũng cần phải tạo ra một môi trường làm việc tích cực và khuyến khích sự sáng tạo.

4.2. Cải Tiến Liên Tục Để Tối Ưu Cơ Cấu Tổ Chức

Cải tiến liên tục là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng cơ cấu tổ chức của các doanh nghiệp lâm nghiệp luôn phù hợp với môi trường kinh doanh. Các doanh nghiệp cần phải thường xuyên đánh giá hiệu quả của cơ cấu tổ chức của mình và thực hiện các biện pháp cải tiến khi cần thiết. Quá trình cải tiến có thể bao gồm việc thay đổi mô hình tổ chức, điều chỉnh quy trình làm việc, và nâng cao năng lực của nguồn nhân lực.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Cơ Cấu Tổ Chức Trong Lâm Nghiệp

Cơ cấu tổ chức đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp lâm nghiệp. Một cơ cấu tổ chức phù hợp có thể giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí, và tăng lợi nhuận. Ngược lại, một cơ cấu tổ chức không phù hợp có thể dẫn đến sự trì trệ, mâu thuẫn, và kém hiệu quả. Vì vậy, việc xây dựng và duy trì một cơ cấu tổ chức hiệu quả là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của các doanh nghiệp lâm nghiệp.

5.1. Phát Triển Bền Vững Thông Qua Quản Lý Tổ Chức

Phát triển bền vững là một mục tiêu quan trọng của ngành lâm nghiệp. Quản lý tổ chức hiệu quả có thể giúp các doanh nghiệp lâm nghiệp đạt được mục tiêu này bằng cách đảm bảo rằng các hoạt động khai thác, bảo vệ, và tái tạo rừng được thực hiện một cách bền vững. Ngoài ra, quản lý tổ chức cũng có thể giúp các doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Cơ Cấu Tổ Chức Lâm Nghiệp

Các nghiên cứu tương lai về cơ cấu tổ chức lâm nghiệp có thể tập trung vào các vấn đề như chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, và biến đổi khí hậu. Các nghiên cứu này có thể sử dụng các phương pháp tiếp cận mới như phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, và mô phỏng để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức và hiệu quả kinh doanh. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phát triển các mô hình tổ chức mới phù hợp với các điều kiện kinh doanh thay đổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ, ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu 1. Các trường phái lý thuyết về cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và sự ảnh hưởng của nó đến hiệu quả kinh doanh 1. Trường phái lý thuyết cổ điển Kinh nghiệm chủ yếu của các học giả nổi tiếng về lý luận cổ điển gắn với kinh nghiệm thực tế của các doanh nghiệp ở thời kỳ đầu của thế kỷ XX, bắt nguồn từ lý luận quản lý công trình, lý luận quản lý một cách khoa học của Taylor, thuyết quản lý cổ điển Châu Âu của Fayol và lý luận về tổ chức hành chính kiểu quản chế của Max Weber.

Đây là 3 trường phái lớn của lý luận quản lý “cổ điển” hoặc lý luận quản lý truyền thống phương Tây. Đối với những nhà lý luận quản lý cổ điển, để tăng năng suất lao động, việc điều hòa, phối hợp trong nội bộ doanh nghiệp không quan trọng. Họ nhận định một cách đơn giản rằng, sau khi phân công trong nội bộ doanh nghiệp, những mục tiêu nhỏ của các tổ hợp lao động được tổng hợp lại sẽ trở thành mục tiêu lớn của doanh nghiệp. Nếu cần điều phối thì hoàn toàn có thể dựa vào nhân viên quản lý kinh doanh ở tầng lớp trên giải quyết.

Lý luận của họ là công nhân viên phải nghe theo sự chỉ huy của giám đốc để đạt được hiệu quả cao. Do đó, cơ cấu điều phối có hiệu quả duy nhất chỉ có thể là tầng lớp giám đốc. Nhưng kinh nghiệm lại chỉ ra rằng, lý luận đó của họ còn có rất nhiều khiếm khuyết. Thứ nhất, nó rất khó khích lệ tính tích cực của công nhân viên tham dự vào việc quản lý kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ hai, sự hạn chế của lý luận đó rất dễ biểu hiện ở những doanh nghiệp lớn vì ở đó tầng nấc phân công rất phức tạp. Thứ ba, trên thực tế, các giám đốc ngày càng nhận thức được rằng nếu chỉ dựa vào lãnh đạo ở tầng cao của doanh nghiệp thì rất khó thực hiện được sự điều hòa, phối hợp trong tổ hợp lao động cơ sở và nó sẽ không tự động hợp thành mục tiêu lớn của doanh nghiệp. Chính vì những khiếm khuyết rõ ràng như trên nên theo đà phát triển của trường phái quan hệ nhân quần và sự phát triển của công đoàn, một số nhà lý luận về cơ cấu tổ chức, trong đó có nhiều nhà tâm lý học hoặc tâm lý học xã hội đã tìm tòi, 6 nghiên cứu vấn đề này và đề ra một luận thuyết xã hội mới. Đó chính là lý luận về khoa học hành vi của phương Tây.

Lý luận này không đề ra được một kiến nghị rõ ràng để giải quyết vấn đề phân công của doanh nghiệp, nhưng nó đã đề ra vấn đề thực hiện sự hợp tác và điều hòa trong nội bộ doanh nghiệp để tăng năng suất lao động, đạt được hiệu quả cao. Khuyết điểm chủ yếu trong lý luận về khoa học hành vi là ở chỗ họ nhận định một cách đơn giản rằng, tất cả công nhân viên đều có nhu cầu giống nhau và có thể dùng một phương thức giống nhau để khích lệ và thúc đẩy, tăng năng suất lao động góp phần tăng hiệu quả cho doanh nghiệp. Trường phái lý thuyết hiện đại "Trường phái quản lý hiện đại cho rằng, thiết kế tổ chức là do nhiệm vụ sản xuất và tố chất (chất lượng) của công nhân viên của doanh nghiệp quyết định. Về mặt này, trong cuốn “Sự quản lý sáng tạo” do Banx và Stute cùng viết và cuốn “Tổ chức công nghiệp – Lý luận và thực tiễn” của nữ học giả Woodward công bố năm 1965 của Mỹ đều thừa nhận tính hữu hiệu của lý luận này.

Cả ba tác giả đều cho rằng, cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp là vấn đề quan trọng có liên quan đến thành công của doanh nghiệp. Họ đã trình bày những yếu tố chủ yếu cấu thành cơ cấu tổ chức của những doanh nghiệp thành công, nhưng họ chưa đề ra được một đường lối hữu hiệu, hoàn chỉnh để giải quyết vấn đề cơ cấu tổ chức doanh nghiệp một cách có hệ thống.Lorsch là giáo sư ở trường Đại học Harvard cũng đã giới thiệu một cách tường tận những quan điểm khác nhau về vấn đề cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp thuộc lý luận quản lý cổ điển và lý luận quản lý hiện đại của phương Tây, đồng thời phân tích và so sánh các quan điểm ấy để từ đó tiếp thu cái hay của chúng và đề ra một luận thuyết mới về thiết kế cơ cấu tổ chức. Ông cùng với P. Lawrence viết cuốn “Thiết kế cơ cấu tổ chức” (1970), hình thành một hệ thống lý luận hoàn chỉnh về thiết kế cơ cấu tổ chức, trong đó trình bày một cách khái quát lý luận về cơ cấu tổ chức trên cơ sở thuyết quyền biến và so sánh nó với các luận thuyết khác về cơ cấu tổ chức.

Lorsch đã vạch rõ cơ cấu tổ chức doanh nghiệp không phải là cái gì bất biến. Ngược lại, nó là một hiện tượng lượng biến phức tạp. Khi nói đến cơ cấu cơ bản của một doanh nghiệp, người ta cần phải xét đến những vấn đề chủ yếu như: sự phân công trong nội bộ tổ chức, việc sắp xếp nhiệm vụ công tác cho các phòng, ban khác nhau để thực hiện sự điều hòa, phối hợp cần thiết nhằm bảo đảm thực hiện được những mục tiêu tổng thể của doanh nghiệp. 7 Tóm lại, những lý thuyết trên thể hiện những quan điểm khác nhau về cơ cấu tổ chức quản lý trong doanh nghiệp, nhưng tất cả đều nhằm mục tiêu thiết kế, hoàn thiện một cơ cấu tổ chức hợp lý nhất, hiệu quả nhất để khuyến khích tinh thần làm việc của người lao động, góp phần tăng năng suất lao động, đạt được mục tiêu tổng thể của doanh nghiệp.

Từ đó, HQKD của doanh nghiệp tăng lên. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 1. Trên Thế giới Trong khoa học quản lý, các kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ giữa cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và hiệu quả của tổ chức. Tuy nhiên, mối quan hệ đó như thế nào lại phụ thuộc vào các quan điểm khác nhau khi nghiên cứu hiệu quả của tổ chức.

Đó là quan điểm dựa vào nguồn lực và quan điểm dựa vào tri thức (Wei Zheng, Baiyin Yang, Gary N. Hai quan điểm này không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau. Quan điểm dựa vào nguồn lực thừa nhận rằng khả năng cạnh tranh của công ty có được là nhờ những tài sản hữu hình và vô hình có giá trị, độc đáo và bền vững. Các nguồn lực của một công ty sở hữu bao gồm: kỹ năng quản lý, quy trình tổ chức, những thông tin và kiến thức (Barney, 1991).Daft (2004): Nguồn lực của một công ty bao gồm tất cả các tài sản, năng lực, tổ chức quy trình, đặc điểm của công ty, thông tin, và những yếu tố khác kiểm soát công ty.

Với quan điểm này, hiệu quả của tổ chức có mối quan hệ với các yếu tố nguồn lực của tổ chức như: cơ cấu tổ chức, văn hóa của tổ chức, chiến lược, môi trường, công nghệ của tổ chức. Chẳng hạn: Sharif Zadeh (1993) cho rằng: cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý là một trong những yếu tố quan trọng để đạt được sự thành công tổ chức.Daft (2004) và Grant (1996): cơ cấu tổ chức, văn hóa tổ chức và chiến lược của tổ chức là ba nguồn lực quan trọng đã được nghiên cứu rộng rãi trong mối liên hệ với hiệu quả của tổ chức. Cũng theo quan điểm này, kết quả nghiên cứu của Masoud Poor Kiani và Narges Hosini Kahnoog (2013) cho thấy: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và hiệu quả của tổ chức có mối quan hệ với nhau. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cũng khẳng định một cơ cấu tổ chức linh hoạt có hiệu quả hơn một cơ cấu tổ chức được thực hiện một cách máy móc, dập khuôn.

Quan điểm dựa vào tri thức cho rằng khả năng tạo ra và sử dụng kiến thức của công ty là nguồn lực quan trọng nhất để công ty có được lợi thế cạnh tranh một cách bền vững (Grant, 1996; Kogut và Zander, 1992; Nonaka, 1991; Prahalad và Hamel, 1990). Theo Nonaka (1991): Một trong những nguồn lực chắc chắn nhất để có được 8 lợi thế cạnh tranh lâu dài là kiến thức. Với quan điểm này, văn hóa của tổ chức, cơ cấu tổ chức, chiến lược của tổ chức ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức thông qua vai trò trung gian của quản lý tri thức. (Grant, 1996; Wei Zheng, Baiyin Yang, Gary N.

Như vậy, cả hai quan điểm trên đều cho rằng, cơ cấu tổ chức quản lý có ảnh hưởng đến HQKD của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, khi nghiên cứu sự ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý đến hiệu quả của tổ chức cũng rất nhiều các mô hình khác nhau về thang đo của cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý. Tổng hợp mô hình của các nghiên cứu, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý có thể có các thang đo như: qui mô của tổ chức, phạm vi kiểm soát, hệ thống phân cấp, hệ thống điều hành, tính phức tạp của cơ cấu tổ chức, tính chính thức của cơ cấu tổ chức, tính tập trung của cơ cấu tổ chức. Theo Campbell, Bownas, Peterson, và Dunnette (1974), các thang đo này có thể được chia thành 2 nhóm như sau: Thứ nhất: Đặc tính “cấu trúc” (structural) bao gồm các đặc tính vật lý của tổ chức, như: qui mô tổ chức, phạm vi kiểm soát, hệ thống phân cấp, hệ thống điều hành.

Thứ hai: Đặc tính "cơ cấu" (structuring) lại đề cập đến các chính sách và hoạt động diễn ra trong tổ chức đó quy định hoặc hạn chế hành vi của các thành viên tổ chức. Theo Alvani và Danayfard (2004); Masoud Poor Kiani, Narges Hosini Kahnoog (2013); Laleh Baniasadi, Dr.Masoud Poorkiani, Dr.Aflatoon Amiri (2014): Các thang đo được sử dụng để đo lường cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý bao gồm: tính phức tạp, tính chính thức, tính tập trung. Hầu hết trong các nghiên cứu gần đây, các thang đo về cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý được sử dụng theo nhóm thứ hai. Một vài nghiên cứu trước đây có sử dụng cả các thang đo của nhóm thứ hai và một vài thang đo của nhóm thứ nhất (như qui mô của tổ chức, sự phân cấp).