Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam

Tài liệu chuyên sâu Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và Việt Nam, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho luật

• Tác giả: Vương Tấn Việt
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Minh Đoan
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Nghĩa Vụ Con Người Trong Pháp Luật Quốc Tế Và Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp mới về khoa học của luận án
• 1.7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 1.8. Cấu trúc của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT
• 2.1. Khái niệm và mục đích, ý nghĩa việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.1.1. Khái niệm Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.1.2. Mục đích, ý nghĩa của việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.2. Bản chất Nghĩa vụ con người và mối tương quan giữa Nghĩa vụ con người với Quyền con người trong pháp luật
• 2.2.1. Bản chất Nghĩa vụ con người
• 2.2.2. Mối tương quan giữa Nghĩa vụ con người và Quyền con người trong pháp luật
• 2.3. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia
• 2.3.1. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế
• 2.3.2. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc gia. Quan hệ giữa Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia
• 2.4. Nội dung một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia
• 2.5. Cơ chế bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.5.1. Cơ chế pháp lý bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.5.2. Cơ chế xã hội bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 2.6. Tiểu kết Chương 2
• 3. THỰC TRẠNG NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế
• 3.1.2. Thực trạng quy định một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế
• 3.2. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam
• 3.2.1. Quá trình hình thành và phát triển của Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam
• 3.2.2. Thực trạng quy định và thực thi một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam
• 3.2.3. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế, Pháp luật Việt Nam và những vấn đề đặt ra
• 3.2.3.1. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế
• 3.2.3.2. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong pháp luật Việt Nam
• 3.2.3.3. Những vấn đề đặt ra về Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 3.3. Tiểu kết Chương 3
• 4. QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 4.1. Quan điểm hoàn thiện Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam
• 4.2.1. Xây dựng sự nhận thức đúng, đầy đủ, sâu sắc về Nghĩa vụ con người ở cả phạm vi quốc tế và quốc gia
• 4.2.2. Không ngừng xây dựng và hoàn thiện pháp luật về Nghĩa vụ con người
• 4.3. Hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật
• 4.3.1. Xây dựng, củng cố các thể chế xã hội khác, kết hợp với pháp luật để hoàn thiện cơ chế xã hội hỗ trợ, thúc đẩy việc thực thi Nghĩa vụ con người
• 4.3.2. Đề xuất Tuyên ngôn Toàn cầu về Nghĩa vụ của con người
• 4.4. Tiểu kết chương 4
• TUYÊN NGÔN TOÀN CẦU VỀ NGHĨA VỤ CỦA CON NGƯỜI
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và mục đích ý nghĩa việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp luật

Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và Việt Nam là một khái niệm quan trọng, thể hiện sự tương tác giữa quyền con người và nghĩa vụ con người. Việc quy định nghĩa vụ con người không chỉ nhằm bảo vệ quyền con người mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của xã hội. Mục đích của việc quy định này là để đảm bảo rằng mỗi cá nhân không chỉ nhận được quyền lợi mà còn phải thực hiện trách nhiệm của mình đối với cộng đồng. Điều này thể hiện rõ trong các văn bản pháp luật quốc tế như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR) và các công ước quốc tế khác. Nghĩa vụ con người không chỉ là một khái niệm lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp xây dựng một xã hội công bằng và văn minh. Như Tổng thống John F. Kennedy đã nói: "Đừng hỏi đất nước có thể làm gì cho bạn, hãy hỏi bạn có thể làm gì cho đất nước". Điều này nhấn mạnh rằng nghĩa vụ con người là điều kiện tiên quyết để quyền con người được thực thi và bảo vệ.

1.1. Bản chất Nghĩa vụ con người

Bản chất của nghĩa vụ con người nằm ở sự kết nối giữa cá nhân và xã hội. Mỗi cá nhân không chỉ là một thực thể độc lập mà còn là một phần của cộng đồng. Do đó, việc thực hiện nghĩa vụ không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là sự cống hiến cho sự phát triển chung. Nghĩa vụ con người bao gồm nhiều khía cạnh như trách nhiệm bảo vệ môi trường, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và tôn trọng quyền lợi của người khác. Điều này không chỉ giúp duy trì sự hài hòa trong xã hội mà còn tạo ra một môi trường sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người. Nghĩa vụ con người cũng phản ánh các nguyên tắc pháp lý cơ bản, như nguyên tắc công bằng và bình đẳng, trong việc xây dựng một xã hội văn minh và tiến bộ.

II. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam

Trong bối cảnh pháp luật quốc tế, nghĩa vụ con người được quy định rõ ràng trong nhiều công ước và tuyên ngôn. Các quốc gia thành viên có trách nhiệm thực hiện và bảo vệ quyền con người thông qua việc thực thi các nghĩa vụ này. Tại Việt Nam, nghĩa vụ con người cũng được ghi nhận trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật liên quan. Điều này cho thấy sự cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực thi nghĩa vụ con người tại Việt Nam. Các vấn đề như thiếu nhận thức về nghĩa vụ và sự chênh lệch trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ vẫn tồn tại. Việc nâng cao nhận thức và giáo dục về nghĩa vụ con người là cần thiết để đảm bảo rằng mọi cá nhân đều hiểu rõ trách nhiệm của mình đối với xã hội.

2.1. Quan hệ giữa Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia

Mối quan hệ giữa nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia là một vấn đề phức tạp. Trong khi pháp luật quốc tế đặt ra các tiêu chuẩn chung về nghĩa vụ con người, mỗi quốc gia có quyền điều chỉnh và áp dụng các quy định này theo bối cảnh và nhu cầu riêng của mình. Tại Việt Nam, việc thực hiện nghĩa vụ con người không chỉ phụ thuộc vào các quy định pháp luật mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố văn hóa, xã hội và kinh tế. Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội để đảm bảo rằng nghĩa vụ con người được thực hiện một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền con người mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và phát triển bền vững.

III. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam

Thực trạng nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế cho thấy sự phát triển mạnh mẽ nhưng cũng gặp nhiều thách thức. Nhiều quốc gia đã ký kết và phê chuẩn các công ước quốc tế về quyền con người, tuy nhiên, việc thực thi vẫn còn nhiều bất cập. Tại Việt Nam, mặc dù có những tiến bộ trong việc quy định và thực hiện nghĩa vụ con người, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Sự thiếu hụt trong việc giáo dục và nâng cao nhận thức về nghĩa vụ đã dẫn đến tình trạng một số cá nhân chỉ chú trọng đến quyền lợi mà quên đi trách nhiệm của mình. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội mà còn gây ra những hệ lụy tiêu cực cho cộng đồng. Cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao nhận thức và thực thi nghĩa vụ con người trong xã hội, từ đó tạo ra một môi trường sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.

3.1. Nhận xét đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam

Nhận xét về nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam cho thấy sự cần thiết phải có một cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn. Mặc dù đã có nhiều quy định và cam kết về nghĩa vụ con người, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng để nâng cao nhận thức và thực hiện nghĩa vụ con người một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền con người mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và phát triển bền vững. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc thực hiện nghĩa vụ con người càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án Trong quá trình nghiên cứu, NCS nhận thấy có nhiều công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến vấn đề Nghĩa vụ con người, được công bố dưới nhiều hình thức, trong đó có các công trình tiêu biểu có liên quan trực tiếp tới các nội dung thuộc phạm vi luận bàn sau: 1. Tình hình nghiên cứu ở trong nước Đề tài đặc biệt: “Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân trong thời kỳ đổi mới” của PGS.

Nguyễn Niên (chủ nhiệm) cùng nhóm các tác giả: PTS. Nguyễn Cửu Việt, PGS. Nguyễn Đăng Dung, PTS. Phạm Duy Nghĩa, PTS.

Hoàng Thị Kim Quế, Nguyễn Ngọc Chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, mã số QG.12, năm 1999; gồm các báo cáo tổng kết tóm tắt các đề tài về Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân trong thời kỳ đổi mới. Trong công trình này, các tác giả đã giới thiệu sự ra đời và phát triển Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lịch sử lập hiến của các nước tư bản, sự phát triển của Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân nước ta qua bốn bản Hiến pháp và những biện pháp bảo đảm Quyền và Nghĩa vụ của công dân. Sách chuyên khảo: “Quy chế pháp lý của công dân Việt Nam” do PGS. Nguyễn Minh Đoan chủ biên, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2010.

Trong đó, các tác giả đi sâu nghiên cứu quy chế pháp lý của công dân Việt Nam mà nội hàm là các Quyền, Nghĩa vụ, trách nhiệm cơ bản của công dân Việt Nam được quy định trong Hiến pháp và Pháp luật. Sách chuyên khảo: “Một số vấn đề cơ bản của hiến pháp các nước trên thế giới” do GS. Phan Trung Lý, TS. Nguyễn Sĩ Dũng và ThS.

Nguyễn Văn Phúc (đồng chủ biên), Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, năm 2012. Trong đó, các tác giả đã phân tích làm rõ mối quan hệ giữa Quyền và Nghĩa vụ (trách nhiệm) của cá nhân, và cho rằng Nghĩa vụ của cá nhân cũng đã được nêu một cách rõ ràng trong các văn kiện chủ chốt của luật quốc tế về Quyền con người. Qua đó, các tác giả nhấn mạnh rằng luật quốc tế về Quyền con người không tuyệt đối hóa các Quyền mà bỏ qua Nghĩa vụ của các cá nhân, hai vấn đề này luôn phải được coi trọng như nhau. Sách chuyên khảo: “Quyền con người, Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Hiến pháp Việt Nam” của GS.

Tạ Ngọc Tấn (chỉ đạo nội dung), Phạm Văn luan an 11 Ba, TS. Nguyễn Thị Báo, TS. Vũ Công Giao (đồng chủ biên), Văn phòng thường trực về nhân quyền và Học viện Chính trị Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, năm 2015.

Cuốn sách đã cung cấp những vấn đề lý luận và thực tiễn của chế định Quyền con người, Quyền và Nghĩa vụ công dân trong Hiến pháp Việt Nam qua các thời kỳ. Cuốn sách cũng đã phân tích làm rõ các điểm mới trong Hiến pháp năm 2013, đặc biệt là quy định mới về nguyên tắc giới hạn Quyền. Sách tham khảo: “Tập hợp những bình luận, khuyến nghị chung của các Ủy ban công ước Liên hợp quốc” của GS. Nguyễn Đăng Dung, GS.

Phạm Hồng Thái, ThS. Vũ Công Giao, TS.GVC Trịnh Quốc Toản, ThS. Lã Khánh Tùng (đồng chủ biên bản dịch tiếng Việt), Nxb Công an Nhân dân, năm 2010. Sách bao gồm những bình luận, khuyến nghị chung của các Uỷ ban giám sát sáu Công ước chủ chốt của Liên hợp quốc.

Các tác giả cho rằng Quyền con người là một vấn đề phức tạp ở việc nhiều khía cạnh và hiện vẫn đang còn gây tranh cãi. Cuốn sách là một tài liệu hết sức giá trị trong việc nghiên cứu về Quyền và Nghĩa vụ con người. Từ đó luận án có thêm nền tảng, cơ sở để nghiên cứu, đánh giá, đề xuất Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam và Pháp luật quốc tế. Sách tham khảo: “Luật quốc tế về Quyền của các nhóm người dễ bị tổn thương” của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Lao động - Xã hội, năm 2011.

Mặc dù, nội dung của cuốn sách tập trung phân tích Quyền và cơ chế bảo đảm việc giám sát thực thi Quyền, nhưng cũng có nêu ra Nghĩa vụ của các quốc gia thành viên, các tổ chức xã hội, các cá nhân trong việc đảm bảo và thúc đẩy thực hiện các Quyền của nhóm người dễ bị tổn thương thông qua các văn kiện, điều ước quốc tế. Sách tham khảo: “Chế định Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân ở một số nước trên thế giới” của Vũ Kiều Oanh, Viện thông tin Khoa học Xã hội, Nxb Khoa học Xã hội, năm 2012. Trong cuốn sách này, tác giả nghiên cứu chế định Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của cá nhân trong hiến pháp một số quốc gia trên thế giới, từ đó đưa ra nguyên tắc thống nhất giữa Quyền và Nghĩa vụ. Giáo trình: “Lý luận và pháp luật về Quyền con người” của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội do GS.

Nguyễn Đăng Dung, TS. Vũ Công Giao, ThS. Lã Khánh Tùng đồng chủ biên, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2011. Các tác giả đã nêu ra sự cân bằng giữa Quyền và Nghĩa vụ bằng việc dẫn ra khoản 1, Điều 29 UDHR năm 1948 cũng như những quy định trách nhiệm cá nhân được nêu trong “Lời nói đầu” của cả hai công ước ICCPR và ICESCR năm 1966.

Tác giả đã đưa ra kết luận Quyền luan an 12 và Nghĩa vụ (trách nhiệm) cá nhân luôn đi đôi với nhau, không có yếu tố nào quan trọng hơn yếu tố nào. Luận án tiến sĩ: “Sự phát triển chế định Quyền và Nghĩa vụ cơ bản của công dân qua lịch sử lập hiến Việt Nam” của Trần Văn Bách, Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật, năm 2002. Tác giả đã khẳng định tầm quan trọng của các quy định về Nghĩa vụ cơ bản của công dân cũng như phân tích mối quan hệ mật thiết giữa Quyền và Nghĩa vụ. Quyền và Nghĩa vụ liên kết tạo thành một hệ thống thống nhất, thể hiện mối quan hệ pháp lý giữa công dân và Nhà nước.

Vì vậy việc thực hiện Quyền kết hợp chặt chẽ với việc hoàn thành Nghĩa vụ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của xã hội. Luận án tiến sĩ: “Giáo dục Nghĩa vụ đạo đức cho sinh viên các trường Đại học công lập hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hương, Học viện Khoa học Xã hội, năm 2017. Luận án đã nêu ra được nhiều vấn đề lý luận về Nghĩa vụ đạo đức của con người như nguồn gốc của Nghĩa vụ, quan niệm về Nghĩa vụ đạo đức trong lịch sử, quan điểm của đạo đức học Marx về Nghĩa vụ đạo đức, mối quan hệ giữa Nghĩa vụ đạo đức với các phạm trù đạo đức học khác, phân loại Nghĩa vụ và phân biệt giữa Nghĩa vụ theo phong tục, Nghĩa vụ về đạo đức, nhân văn và Nghĩa vụ pháp lý. Tác giả đã phân tích tầm quan trọng của giáo dục Nghĩa vụ đạo đức và chỉ ra nguyên nhân cũng như thực trạng, từ đó đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục Nghĩa vụ đạo đức cho sinh viên.

Luận văn thạc sĩ: “Quyền con người được sống trong môi trường trong lành theo Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013” của Vũ Tú Linh, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2018. Tác giả đã phân tích các quy định về Quyền và Nghĩa vụ của con người, mối tương quan không thể tách rời giữa Quyền và Nghĩa vụ con người trong việc bảo vệ môi trường trong Pháp luật Việt Nam và Pháp luật quốc tế. Tác giả cũng đã nêu ra thực trạng thiếu trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường, từ đó kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của mọi chủ thể (bao gồm Nhà nước, các tổ chức, cá nhân) về trách nhiệm, Nghĩa vụ bảo vệ môi trường sống. Bài viết: “Một số ý kiến về việc nghiên cứu Nghĩa vụ pháp lý của công dân ở nước ta hiện nay” của PGS.

Nguyễn Văn Động, Tạp chí Luật học, số 2, năm 2006. Tác giả cho rằng do nhiều nguyên nhân khác nhau nên vẫn còn ít những công trình khoa học nghiên cứu Nghĩa vụ pháp lý của công dân. Bài viết cũng đã chỉ ra sự chênh lệch quá lớn giữa số lượng Quyền so với số lượng Nghĩa vụ cơ bản của công dân trong mỗi luan an 13 Hiến pháp đã làm giảm đi tính cân đối, hài hòa và tính "không thể tách rời" giữa Quyền và Nghĩa vụ pháp lý của công dân trong mối quan hệ thống nhất biện chứng của chúng. Bài viết: “Nguồn gốc của Nghĩa vụ và phân loại loại Nghĩa vụ” của TS.

Ngô Huy Cương, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 8, năm 2008. Tác giả đã nêu ra rằng đối với Nghĩa vụ, có nhiều cách phân loại khác nhau, mức độ ràng buộc pháp lý khác nhau dựa trên căn cứ từ Bộ Luật La Mã cổ đại, Bộ Luật Dân sự của các nước Đức, Pháp, Hoa Kỳ, Nhật Bản, các nước châu Âu và đưa ra so sánh với Bộ luật Dân sự năm 2005 Việt Nam. Tác giả đã phân loại Nghĩa vụ dựa theo các căn cứ như: hiệu lực, nguồn gốc, đối tượng, mức độ, chế tài, dạng thức. Bên cạnh đó cũng có nhiều luật gia khác đưa ra cách phân loại Nghĩa vụ như Nghĩa vụ đạo đức, Nghĩa vụ tự nhiên và Nghĩa vụ dân sự.

Trong đó, Nghĩa vụ đạo đức không có hiệu lực pháp lý mà chỉ đơn thuần là Nghĩa vụ lương tâm. Bài viết: “Nghĩa vụ của con người, công dân: những vấn đề đặt ra trong việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992” của GS. Hoàng Thị Kim Quế, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số tháng 9, năm 2012. Bài viết đã nêu được bản chất của Nghĩa vụ trong mối quan hệ với Quyền, tự do của con người và công dân, trong đó Nghĩa vụ là điều kiện bảo vệ, đảm bảo Quyền, tự do của con người và công dân, đồng thời là điều kiện đảm bảo sự phát triển xã hội.

Theo tác giả, xác định Nghĩa vụ là xác định sự cân bằng giữa Quyền và Nghĩa vụ, giữa tự do và trách nhiệm, giữa lợi ích của cá nhân, nhà nước và xã hội. Tác giả cũng đã đề cập đến khái niệm về Nghĩa vụ cơ bản của con người được quy định trong hiến pháp, phân tích và làm rõ trách nhiệm cá nhân đối với xã hội, nhà nước và những người khác.