Luận văn thạc sĩ về nghiệp vụ bao thanh toán tại ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng

Bài viết chia sẻ giải pháp nâng cao nghiệp vụ bao thanh toán tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng, giúp tối ưu hiệu quả hoạt động tài chính.

• Tác giả: Trần Thị Thanh Tuyền
• Người hướng dẫn: PGS TS. Nguyễn Ngọc Vũ
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Nghiệp Vụ Bao Thanh Toán Tại Ngân Hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN
• 1.1.1. Định nghĩa nghiệp vụ Bao thanh toán
• 1.1.2. Phân loại nghiệp vụ Bao thanh toán
• 1.1.2.1. Phân loại theo phạm vi áp dụng nghiệp vụ Bao thanh toán với số lượng các hoá đơn bán hàng
• 1.1.2.2. Phân loại theo chức năng của bao thanh toán
• 1.1.2.3. Phân loại theo phạm vi trách nhiệm đối với rủi ro
• 1.1.2.4. Phân loại theo phạm vi hoạt động địa lý
• 1.1.2.5. Căn cứ vào phạm vi giao dịch của đơn vị Bao thanh toán đối với người mua
• 1.1.3. Quy trình thực hiện nghiệp vụ Bao thanh toán
• 1.1.3.1. Hệ thống một đơn vị bao thanh toán
• 1.1.3.2. Hệ thống hai đơn vị bao thanh toán
• 1.1.4. Các hình thức bảo đảm Bao thanh toán
• 1.1.4.1. Cầm cố tài sản
• 1.1.4.2. Bảo lãnh của bên thứ ba
• 1.1.4.3. Các hình thức bảo đảm khác
• 1.1.5. Lợi ích của nghiệp vụ Bao thanh toán
• 1.1.5.1. Lợi ích đối với các công ty xuất nhập khẩu
• 1.1.5.2. Lợi ích đối với ngân hàng
• 1.1.6. Rủi ro trong nghiệp vụ Bao thanh toán
• 1.1.6.1. Rủi ro đối với khách hàng
• 1.1.6.2. Rủi ro cho ngân hàng
• 1.2. ĐIỀU KIỆN VÀ CÁC NHÂN TỐ ĐỂ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN
• 1.2.1. Điều kiện chủ quan
• 1.2.2. Điều kiện khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NHTMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN 2007-2010
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Quá trình ra đời và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng trong 2 năm 2009-2010
• 2.1.3.1. Tình hình huy động vốn
• 2.1.3.2. Tình hình hoạt động tín dụng
• 2.1.3.3. Tình hình hoạt động Thanh toán quốc tế
• 2.1.3.4. Kết quả tài chính
• 2.2. ĐÁNH GIÁ CÁC ĐIỀU KIỆN VÀ NHÂN TỐ ĐỂ PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TẠI EXIMBANK ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Những điều kiện thuận lợi
• 2.2.2. Những điều kiện còn hạn chế
• 2.2.2.1. Điều kiện chủ quan
• 2.2.2.2. Điều kiện khách quan
• 2.3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN 2007-2010
• 2.3.1. Sản phẩm dịch vụ
• 2.3.2. Quy trình nghiệp vụ
• 2.3.3. Kết quả phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng
• 2.3.3.1. Số lượng hợp đồng và khách hàng sử dụng nghiệp vụ Bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng
• 2.3.3.2. Doanh thu Bao thanh toán
• 2.3.3.3. Về thị phần
• 2.3.3.4. Về mạng lưới hoạt động
• 2.3.4. Những thành công bước đầu khi thực hiện nghiệp vụ bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng
• 2.3.5. Những hạn chế còn tồn tại khi phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng
• 2.3.6. Những nguyên nhân chính của sự hạn chế trong việc phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ HOÀN THIỆN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NHTMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Triển vọng phát triển nghiệp vụ Bao thanh toán
• 3.1.1.1. Nghiệp vụ bao thanh toán trong nước
• 3.1.1.2. Nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế
• 3.1.2. Định hướng phát triển chung của Eximbank
• 3.1.2.1. Tầm nhìn phát triển
• 3.1.2.2. Mục tiêu phát triển
• 3.1.3. Định hướng phát triển nghiệp vụ Bao thanh toán
• 3.1.3.1. Về cung ứng sản phẩm
• 3.1.3.2. Về khách hàng mục tiêu
• 3.1.3.3. Mô hình tổ chức
• 3.1.3.4. Về doanh số bao thanh toán
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ HOÀN THIỆN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Marketing toàn diện về nghiệp vụ BTT
• 3.2.1.1. Phải có chiến lược đúng đắn để quảng bá rộng rãi sản phẩm BTT đến khách hàng
• 3.2.1.2. Thiết kế sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng
• 3.2.1.3. Thành lập bộ phận tư vấn khách hàng BTT
• 3.2.1.4. Chính sách giá cả hợp lý
• 3.2.1.5. Tạo văn hóa kinh doanh trong nghiệp vụ BTT
• 3.2.1.6. Xác định ngành nghề, khách hàng mục tiêu hướng tới phục vụ đạt hiệu quả cao nhất
• 3.2.2. Quản lý rủi ro tốt nhất
• 3.2.2.1. Xây dựng quy trình lựa chọn và kiểm soát bên bán
• 3.2.2.2. Xây dựng quy trình lựa chọn và kiểm soát bên mua
• 3.2.3. Thành lập phòng hoặc bộ phận bao thanh toán
• 3.2.4. Mở rộng quan hệ đại lý
• 3.2.5. Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ ngân hàng có đủ năng lực và có tính chuyên nghiệp cao
• 3.2.6. Cải thiện và nâng cao mức độ hiện đại hóa công nghệ
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.1.1. Nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý cho nghiệp vụ Bao thanh toán
• 3.3.1.2. Đào tạo nguồn nhân lực
• 3.3.1.3. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng thông tin
• 3.3.1.4. Thành lập hiệp hội Bao thanh toán quốc gia
• 3.3.2. Đối với Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiệp vụ bao thanh toán

Nghiệp vụ bao thanh toán là một trong những dịch vụ tài chính quan trọng mà các ngân hàng TMCP cung cấp, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng. Định nghĩa về nghiệp vụ này cho thấy nó là hình thức cấp tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua các khoản phải thu từ bên mua hàng. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro cho bên bán và tăng cường khả năng thanh toán cho bên mua. Nghiệp vụ này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng hoạt động kinh doanh. Theo nghiên cứu, việc áp dụng nghiệp vụ bao thanh toán có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong giao dịch thương mại quốc tế, từ đó nâng cao tín dụng xuất nhập khẩu. Việc phát triển nghiệp vụ này tại Đà Nẵng cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Định nghĩa và phân loại nghiệp vụ bao thanh toán

Nghiệp vụ bao thanh toán được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Theo phạm vi giao dịch, có thể chia thành bao thanh toán nội địa và quốc tế. Bao thanh toán nội địa áp dụng cho các giao dịch trong nước, trong khi bao thanh toán quốc tế liên quan đến các giao dịch xuyên biên giới. Ngoài ra, nghiệp vụ này còn được phân loại theo chức năng, bao gồm bao thanh toán đến hạn, bao thanh toán chiết khấu, và bao thanh toán thư hộ. Mỗi loại hình đều có những đặc điểm và lợi ích riêng, giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức phù hợp nhất với nhu cầu của mình. Việc hiểu rõ các loại hình này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình thanh toán và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

II. Thực trạng phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng

Giai đoạn 2007-2010, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển nghiệp vụ bao thanh toán. Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong giai đoạn này cho thấy sự gia tăng về số lượng hợp đồng và doanh thu từ dịch vụ này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức mà ngân hàng phải đối mặt, bao gồm việc cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo báo cáo, số lượng hợp đồng bao thanh toán đã tăng lên đáng kể, cho thấy nhu cầu của khách hàng doanh nghiệp đối với dịch vụ này. Tuy nhiên, ngân hàng cũng gặp phải một số khó khăn trong việc thẩm định khách hàng và quản lý rủi ro, điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

2.1. Đánh giá kết quả và hạn chế trong phát triển nghiệp vụ

Mặc dù có sự tăng trưởng trong số lượng hợp đồng, nhưng Eximbank Đà Nẵng vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế trong việc phát triển nghiệp vụ bao thanh toán. Một trong những vấn đề lớn nhất là việc thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực này. Điều này dẫn đến việc quy trình thẩm định khách hàng không được thực hiện một cách hiệu quả, gây ra rủi ro cho ngân hàng. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nghiệp vụ này. Để khắc phục những hạn chế này, ngân hàng cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện quy trình làm việc.

III. Giải pháp phát triển và hoàn thiện nghiệp vụ bao thanh toán

Để nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ bao thanh toán, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện quy trình xử lý giao dịch. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và khách hàng. Thứ hai, ngân hàng cần tăng cường đào tạo nhân viên để nâng cao năng lực chuyên môn trong lĩnh vực này. Cuối cùng, việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với khách hàng cũng rất quan trọng, giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của khách hàng, từ đó cung cấp dịch vụ tốt hơn.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể có thể được áp dụng bao gồm việc xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả hơn, từ đó giúp ngân hàng có thể đánh giá chính xác hơn về khả năng thanh toán của khách hàng. Ngoài ra, ngân hàng cũng nên xem xét việc mở rộng các sản phẩm dịch vụ liên quan đến bao thanh toán, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường. Việc phát triển các sản phẩm mới không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Cuối cùng, ngân hàng cần có những chính sách khuyến khích khách hàng sử dụng dịch vụ bao thanh toán, từ đó tạo ra một nguồn thu ổn định cho ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động ngoại thương của Việt Nam giai đoạn 2007-2010 đã ghi nhận những bước phát triển vượt bậc với tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt bình quân trên 18%/năm. Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu kéo theo nhu cầu cấp thiết về các công cụ tài trợ vốn lưu động linh hoạt. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp xuất nhập khẩu vừa và nhỏ thường xuyên đối mặt với tình trạng bị chiếm dụng vốn từ 30 đến 90 ngày do áp lực cung cấp điều khoản bán hàng trả chậm cho đối tác quốc tế. Trong khi đó, việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng truyền thống gặp nhiều trở ngại do yêu cầu khắt khe về tài sản bảo đảm là bất động sản.

Nhận thức rõ tiềm năng to lớn của thị trường tài trợ thương mại, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng đã sớm đưa nghiệp vụ bao thanh toán vào vận hành từ năm 2007. Dù vậy, quá trình triển khai thực tế tại đơn vị vẫn đối mặt với nhiều rào cản về cơ chế chính sách, nhận thức của khách hàng và quy trình kiểm soát rủi ro. Đề tài tập trung giải quyết vấn đề: Đánh giá thực trạng triển khai nghiệp vụ bao thanh toán tại chi nhánh giai đoạn 2007-2010, làm rõ các điểm nghẽn trọng yếu và xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện mảng nghiệp vụ này đến năm 2015.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: hệ thống hóa lý luận về bao thanh toán theo thông lệ quốc tế; khảo sát và lượng hóa thực trạng vận hành tại Eximbank Đà Nẵng; đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại địa bàn thành phố Đà Nẵng thông qua mạng lưới 8 phòng giao dịch và 1 chi nhánh trực thuộc trong mốc thời gian từ 2007 đến 2010. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn thể hiện ở việc hỗ trợ chi nhánh tối ưu hóa tỷ lệ giải ngân ứng trước lên tới 90% giá trị hóa đơn, nâng cao tỷ trọng doanh thu phí dịch vụ và kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức an toàn 1,5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Lý thuyết Trung gian Tài chính và Lý thuyết Bất cân xứng Thông tin trong hoạt động ngân hàng thương mại. Theo các lý thuyết này, ngân hàng đóng vai trò cầu nối giúp giảm thiểu chi phí giao dịch, thẩm định uy tín đối tác và quản trị rủi ro thanh toán cho các bên tham gia thương mại. Đồng thời, nghiên cứu ứng dụng Quy tắc Chung về Bao thanh toán Quốc tế ban hành bởi Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế và Tổ chức Các nhà Bao thanh toán Quốc tế, kết hợp khung khổ pháp lý tại Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Bao thanh toán: Hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.
• Bao thanh toán có truy đòi: Đơn vị tài trợ giữ quyền yêu cầu bên bán hoàn trả lại toàn bộ số tiền đã ứng trước nếu bên mua mất khả năng thanh toán khi đến hạn.
• Bao thanh toán miễn truy đòi: Đơn vị tài trợ gánh chịu 100% rủi ro tín dụng khi bên mua vỡ nợ hợp pháp, không bao gồm các trường hợp phát sinh tranh chấp thương mại về chất lượng sản phẩm.
• Tỷ lệ ứng trước và tài khoản khống chế: Ngân hàng giải ngân tạm ứng từ 70% đến 90% giá trị khoản phải thu và yêu cầu duy trì tỷ lệ ký quỹ từ 10% đến 30% nhằm phòng ngừa rủi ro hoàn trả hoặc giảm trừ giá trị đơn hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng với phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng và so sánh chuỗi thời gian. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh giai đoạn 2007-2010 của Eximbank Đà Nẵng, cùng số liệu đối tác từ mạng lưới 859 ngân hàng đại lý SWIFT tại 82 quốc gia trong toàn hệ thống Eximbank.

Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua khảo sát mẫu gồm 50 doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên. Cỡ mẫu 50 doanh nghiệp bao phủ 3 nhóm ngành xuất khẩu chủ lực của miền Trung: thủy hải sản (chiếm 40%), dệt may và da giày (chiếm 35%), nông lâm sản và thủ công mỹ nghệ (chiếm 25%). Phương pháp phân tích tỷ số tài chính được lựa chọn nhằm đo lường chính xác tác động của tăng trưởng dư nợ 39,10% và doanh số thanh toán quốc tế lên khả năng hấp thụ sản phẩm bao thanh toán. Toàn bộ quá trình thu thập, xử lý và phân tích số liệu diễn ra liên tục trong 12 tháng, từ tháng 01/2011 đến tháng 12/2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả tài chính tổng thể của Eximbank Đà Nẵng tăng trưởng vượt bậc nhưng doanh thu bao thanh toán chiếm tỷ trọng rất khiêm tốn. Năm 2010, tổng thu nhập của chi nhánh đạt 227.889 triệu đồng, tăng 52,57% so với mức 149.366 triệu đồng của năm 2009; chênh lệch thu chi đạt 59.524 triệu đồng, ghi nhận mức tăng trưởng 79,29% so với mức 33.200 triệu đồng năm 2009. Tuy nhiên, doanh thu từ hoạt động bao thanh toán chỉ chiếm tỷ trọng dưới 1,2% tổng thu nhập từ phí dịch vụ của toàn đơn vị.

Thứ hai, quy mô tín dụng và hoạt động thanh toán quốc tế bứt phá mạnh mẽ nhưng chưa được liên kết đồng bộ với bao thanh toán. Tổng dư nợ cho vay năm 2010 đạt 1.569.044 triệu đồng, tăng 39,10% so với năm 2009 (1.128.000 triệu đồng), trong đó dư nợ ngắn hạn chiếm ưu thế với 66,76% (tương ứng 745.374 triệu đồng năm 2009). Doanh số thanh toán quốc tế năm 2010 đạt 150,912 triệu USD, tăng 113,39% so với mức 70,720 triệu USD của năm 2009. Chất lượng tín dụng được kiểm soát chặt chẽ khi nợ quá hạn năm 2010 giảm mạnh 62,37%, tương ứng cắt giảm 13.949 triệu đồng nợ xấu.

Thứ ba, cơ cấu sản phẩm bao thanh toán bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng giữa nội địa và quốc tế. Giai đoạn 2007-2010, 100% hợp đồng thực hiện tại chi nhánh đều là bao thanh toán trong nước có truy đòi với hạn mức ứng trước phổ biến từ 70% đến 80%. Mảng bao thanh toán xuất nhập khẩu và bao thanh toán miễn truy đòi gần như chưa phát sinh do rào cản thẩm định đối tác nước ngoài và yêu cầu ký quỹ tài khoản khống chế từ 10% đến 30%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của việc mảng bao thanh toán chưa bứt phá bắt nguồn từ tâm lý chuộng các phương thức thanh toán truyền thống. Doanh số mở thư tín dụng L/C và nhờ thu chứng từ trả ngay D/P chiếm tới 85% tổng kim ngạch thanh toán quốc tế tại đơn vị, khiến khối lượng khoản phải thu trả chậm phát sinh trên thị trường rất thấp. So với các nước thành viên thuộc Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế nơi bao thanh toán quốc tế chiếm từ 25% đến 35% tổng doanh số, thị trường tại Đà Nẵng vẫn đang ở giai đoạn sơ khởi.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa phòng Tín dụng và phòng Thanh toán quốc tế tại chi nhánh còn mang tính cơ học, chưa thiết lập được quy trình chuyển giao dữ liệu tự động. Dữ liệu phân tích thực trạng có thể được thể hiện trực quan qua biểu đồ cột kép so sánh mức tăng trưởng 39,10% của dư nợ tín dụng với mức tăng 113,39% của thanh toán quốc tế, kết hợp bảng ma trận phân loại rủi ro cho 4 nhóm khách hàng nhằm tối ưu hóa việc cấp hạn mức tài trợ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc danh mục sản phẩm và mở rộng chiến dịch marketing mục tiêu. Phòng Khách hàng Doanh nghiệp phối hợp với Phòng Thanh toán quốc tế triển khai chương trình tiếp thị trực tiếp tới 100% doanh nghiệp xuất nhập khẩu thủy sản, dệt may trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Ngân hàng cần linh hoạt điều chỉnh tỷ lệ ứng trước lên mức 85% đến 90% giá trị khoản phải thu đối với nhóm khách hàng hạng A, áp dụng biểu phí trọn gói cạnh tranh từ 0,5% đến 1,5%/tháng. Timeline thực hiện trong quý 1 và quý 2 năm 2013.

Thứ hai, thiết lập quy trình thẩm định 2 chiều và quản trị rủi ro khoản phải thu chuyên sâu. Tổ Thẩm định và Phòng Kiểm soát nội bộ chủ trì ban hành bộ tiêu chí chấm điểm tín dụng song song cho cả bên bán và bên mua. Duy trì cơ chế trích lập tài khoản khống chế an toàn từ 10% đến 20% giá trị hóa đơn nhằm bảo hiểm trước các tranh chấp thương mại. Target metric đặt ra là kiểm soát tỷ lệ nợ xấu phát sinh từ bao thanh toán dưới mức 1,0% trong giai đoạn 2013-2015.

Thứ ba, thành lập Tổ chuyên trách Bao thanh toán và đào tạo nhân sự chuyên sâu. Ban Giám đốc chi nhánh cần phê duyệt thành lập bộ phận bao thanh toán chuyên trách trực thuộc Khối Kinh doanh trong năm 2013. Tổ chức định kỳ 04 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về quy tắc quốc tế GRIF, công ước UNCITRAL và kỹ năng thẩm định hóa đơn thương mại cho 100% cán bộ tín dụng và thanh toán quốc tế.

Thứ tư, kích hoạt mạng lưới đại lý quốc tế và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng. Tận dụng mối quan hệ với 859 mã SWIFT tại 82 quốc gia để triển khai mô hình bao thanh toán quốc tế hai đơn vị. Phòng Tin học triển khai phần mềm quản lý khoản phải thu trực tuyến, rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ từ 3 ngày xuống dưới 24 giờ làm việc trong lộ trình 2013-2014.

Về phía cơ quan quản lý, khuyến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sớm ban hành Thông tư mới thay thế Quyết định 1096/2004/QĐ-NHNN nhằm hoàn thiện khung pháp lý về chuyển nhượng quyền đòi nợ và hỗ trợ thành lập Hiệp hội Bao thanh toán Quốc gia trong giai đoạn 2013-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp cơ sở khoa học để tái cơ cấu sản phẩm tín dụng ngắn hạn, ứng dụng quy trình 13 bước trong bao thanh toán quốc tế và thiết lập mô hình bao thanh toán 2 đơn vị. Việc áp dụng chuẩn xác giúp ngân hàng gia tăng nguồn thu phí dịch vụ từ 15% đến 20%/năm.

2. Giám đốc tài chính và kế toán trưởng doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cung cấp giải pháp biến đổi khoản phải thu thành tiền mặt nhanh chóng với tỷ lệ tạm ứng lên tới 90% giá trị hóa đơn. Doanh nghiệp dễ dàng giải phóng vốn lưu động bị ứ đọng, rút ngắn vòng quay tiền mặt từ 60 ngày xuống còn 24 đến 48 giờ mà không cần phụ thuộc vào thế chấp bất động sản.

3. Chuyên gia phân tích và nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước: Cung cấp bức tranh thực tế về những rào cản pháp lý tại địa bàn kinh tế trọng điểm miền Trung, làm tiền đề để hoàn thiện các quy định về bảo hiểm rủi ro tín dụng và giao dịch điện tử trong tài trợ thương mại.

4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu nghiên cứu chuyên khảo dung lượng 98 trang với hệ thống dữ liệu thực nghiệm 2007-2010, hỗ trợ việc giảng dạy và nghiên cứu các chuyên đề về quản trị ngân hàng thương mại và thanh toán quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Nghiệp vụ bao thanh toán khác biệt cơ bản như thế nào so với vay vốn thế chấp truyền thống? Bao thanh toán là hình thức tài trợ dựa trên uy tín của khoản phải thu phát sinh từ hợp đồng mua bán mà không yêu cầu tài sản thế chấp là bất động sản. Doanh nghiệp được giải ngân ứng trước từ 70% đến 90% giá trị hóa đơn, đồng thời ngân hàng đảm nhận việc theo dõi số sách và thu hộ nợ khi đến hạn.

Tỷ lệ ứng trước và biểu phí bao thanh toán tại Eximbank Đà Nẵng được quy định ra sao? Eximbank Đà Nẵng áp dụng mức ứng trước tối đa lên tới 90% trị giá khoản phải thu sau khi bên bán hoàn tất giao nhận hàng hóa. Chi phí bao gồm lãi suất cho số tiền tạm ứng thực tế và phí quản lý hóa đơn dao động từ 0,2% đến 0,5% trên tổng giá trị khoản phải thu chuyển nhượng.

Tại sao bao thanh toán miễn truy đòi chưa phát triển mạnh tại Việt Nam giai đoạn 2007-2010? Bao thanh toán miễn truy đòi đòi hỏi ngân hàng gánh chịu 100% rủi ro tín dụng của bên mua hàng. Giai đoạn 2007-2010, hệ thống dữ liệu thông tin tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Việt Nam còn hạn chế và các ngân hàng chưa liên kết sâu với tổ chức thẩm định quốc tế nên chưa dám chấp nhận rủi ro này.

Doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện pháp lý nào để được tham gia bao thanh toán? Doanh nghiệp phải có hợp đồng mua bán hàng hóa trả chậm hợp pháp, hóa đơn thương mại và chứng từ giao nhận đầy đủ. Khoản phải thu bắt buộc không có tranh chấp pháp lý, không thuộc diện hàng hóa ký gửi và chưa từng bị cầm cố, thế chấp tại bất kỳ tổ chức tín dụng nào khác.

Mô hình hệ thống hai đơn vị bao thanh toán mang lại lợi ích gì trong thương mại quốc tế? Mô hình hai đơn vị bao thanh toán kết nối ngân hàng xuất khẩu trong nước với ngân hàng nhập khẩu ở nước ngoài qua hệ thống 859 mã SWIFT. Đơn vị bao thanh toán nước ngoài trực tiếp thẩm định bên nhập khẩu và cam kết trả nợ thay thế, giúp loại bỏ 100% rủi ro bất đồng ngôn ngữ và pháp lý.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nghiệp vụ bao thanh toán theo chuẩn mực quốc tế của Factors Chain International và các quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Đánh giá chi tiết kết quả kinh doanh của Eximbank Đà Nẵng giai đoạn 2007-2010, làm nổi bật mức tăng trưởng tổng thu nhập 52,57% và lợi nhuận tăng 79,29% (đạt 59.524 triệu đồng năm 2010).
• Chỉ rõ thực trạng mất cân đối sản phẩm khi 100% hợp đồng là bao thanh toán trong nước có truy đòi, chưa khai thác hiệu quả tiềm năng từ doanh số 150,912 triệu USD thanh toán quốc tế.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới 1,0% và nâng mức ứng trước linh hoạt lên 90% trong giai đoạn 2013-2015.
• Khẳng định giá trị thực tiễn của công cụ bao thanh toán trong việc thúc đẩy tăng trưởng cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ lực tại khu vực miền Trung.

Để nắm bắt cơ hội từ tiến trình tự do hóa thương mại, Eximbank Đà Nẵng cần khẩn trương kiện toàn nhân sự, liên kết mạng lưới đối tác quốc tế và nâng cấp nền tảng công nghệ ngay trong năm 2013. Quý độc giả và các nhà quản trị tài chính hãy khai thác chi tiết công trình nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài trợ thương mại tối ưu cho đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 'NHỮNG VẤN ĐÈ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. GIGI THIEU CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN 1. Định nghĩa nghiệp vụ Bao thanh toán Thị trường thế giới hiện nay phát triển rất sôi động, phương pháp kinh doanh không ngừng thay đổi. Trong bối cảnh đó, những phương thức kinh doanh cổ truyền luôn được thay thế bởi các phương thức tín dụng tương đối linh hoạt hơn.

Các phương thức tai trợ này đều có tính chất cạnh tranh. và rất hấp dẫn, nhưng nhìn chung các DN luôn phải đối đầu với những khó khăn. ~_ Nguồn vốn lưu động của DN bị chiếm dụng bởi các khoản nợ của khách hàng. ~_ Rủi ro do không thu được nợ ngày càng gia tăng vì khả năng thanh toán của khách hàng không được đảm bảo.

~_ Khoảng cách giữa người mua và người bán làm cho thông tin bị hạn chế và gây nhiều khó khăn. ~_ Bất đồng trong ngôn ngữ, khác biệt về pháp luật và văn hoá, tiền tệ sử dụng trong thanh toán. Để giải quyết những vấn đề trên, chúng ta có nghiệp vụ hỗ trợ Factoring hay còn gọi là nghiệp vụ bao thanh toán. Theo quyết định 1096/2004/QĐ- NHNN ngay 06/09/2004 v/v ban hành quy chế hoạt động bao thanh toán của các tổ chức tín dụng thì “Bao thanh toán được xem như là hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ việc mua bán hàng hoá đã được bên bán hàng và bên mua hàng thoả thuận trong hợp đồng mua, bán hàng hoá”.

Phân loại nghiệp vụ Bao thanh toán Dựa vào các tiêu chí khác nhau nghiệp vụ Bao thanh toán được chia thành các loại cụ thể như sau: 1. Phân loại theo phạm vi áp dụng nghiệp vụ Bao thanh toán với số lượng các hoá đơn bán hàng Bao thanh toán toàn bộ: là dịch vụ bao thanh toán áp dụng đối với toàn bộ các hoá đơn thương mại phát hành ra của một người bán hàng hoặc toàn bộ hoá đơn thương mại của người bán hàng phát ra đề đòi tiền một hoặc. một số người mua hàng. Bao thanh toán một phân: là dịch vụ bao thanh toán áp dụng đỗi với một số hoá đơn phát hành của người bán hàng đòi tién một hoặc một số người mua hàng.

Phân loại theo chức năng của bao thanh toán Chiết khẩu hoá đơn: là dịch vụ bao thanh toán chi cung cắp chức năng tài trợ (tạm ứng) mà không cung cấp các chức năng còn lại. Người bán hàng. tự theo đõi số sách bán hàng, thu nợ từ người mua và chuyền tiền thanh toán cho đơn vị bao thanh toán. Bao thanh toán đến hạn: là dịch vụ bao thanh toán cung cấp tắt cả các chức năng của bao thanh toán trừ chức năng tai tro.

Bao thanh toán thư hộ: là dich vụ bao thanh toán chỉ cung cấp chức năng thu hộ các khoản phải thu phát sinh trong một khoảng thời gian nhất định. Trước ngày đơn vị bao thanh toán đồng ý cung cấp dịch vụ, trách nhiệm theo đối số sách va thu nợ thuộc về người bán. Đơn vị bao thanh toán chỉ thu hộ tất cả các khoản phải thu hiện có tại thời điểm đồng ý cung cấp dịch vụ và sẽ không thu những khoản phải thu phát sinh sau thời điểm đó. Bao thanh toán đây đủ: là dịch vụ bao thanh toán cung cấp đầy đủ tất cả các chức năng chủ yếu của nghiệp vụ bao thanh toán 1.

Phân loại theo phạm vỉ trách nhiệm đối với rũi ro Bao thanh toán có truy đ‹ là dịch vụ bao thanh toán cung cấp tất cả các chức năng bao thanh toán trừ chức năng bảo hiểm rủi ro tín dụng. Nếu các khoản phải thu đến hạn mà đơn vị bao thanh toán vẫn không thu hồi được từ người mua thì đơn vị bao thanh toán có quyền truy đòi lại số tiền đã ứng trước. cho người bán. Bao thanh toán miễn truy đòi: là dịch vụ bao thanh toán cung cấp.

chức năng bảo hiểm rủi ro tín dụng. Nếu không có tranh chấp giữa người mua. và người bán, đơn vị bao thanh toán phải chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với rủi ro không thu được tiền. Đơn vị bao thanh toán không có quyển đòi lại số tiền đã ứng trước cho người bán và phải thanh toán 100% giá trị hoá don.

Dịch vụ bao thanh toán đầy đủ và bao thanh toán đến hạn chính là bao thanh toán miễn truy đòi. Phân loại theo phạm vỉ hoạt động địa lý Bao thanh toán nội địa: dịch vụ bao thanh toán được cung cấp cho người bán và người mua ở trong cùng một quốc gia có hoạt động mua bán hàng hoá diễn ra trong phạm vi một quốc gia. Bao thanh toán quốc tế: là nghiệp vụ bao thanh toán được cung cấp cho người xuất khẩu và người nhập khâu ở hai quốc gia khác nhau, có hoạt động mua bán vượt qua biên giới của một quốc gia. Điểm khác biệt của bao thanh toán quốc tế so với bao thanh toán nội địa là khả năng có sự tham gia của hai đơn vị bao thanh toán ở 2 nước đứng ra làm đại lý cho nhau để cung.

cấp dịch vụ cho người XK hoặc người NK 1. Căn cứ vào phạm vỉ giao dịch của đơn vị Bao thanh toán đối với người mua Bao thanh toán kín: là việc người bán bán các khoản phải thu cho đơn vị bao thanh toán nhưng không thông báo cho người mua biết. Người mua vẫn thanh toán tiền hàng cho người bán và người bán chuyên số tiền này cho. đơn vị bao thanh toán.

Bao thanh toán công khai: là dịch vụ bao thanh toán được cung cấp cho người bán đồng thời thông báo cho người mua biết việc người bán đã chuyển nhượng các khoản phải thu cho đơn vị bao thanh toán. Người mua trực tiếp thanh toán tiền hàng cho đơn vị bao thanh toán. Quy trình thực hiện nghiệp vụ Bao thanh toán 1. Hệ thống một đơn vị bao thanh toán +i8pAdmgh mụn, — — —“—>[Km | Unger ama ug yore? —— eure gmk — ey mm Sơ đồ 1.

Hệ thống một đơn vị bao thanh toán (Điển hình được sử dụng trong bao thanh toán trong nước) Hệ thống này chủ yếu được sử dụng trong bao thanh toán trong nước. Sau đây là quá trình thực hiện bao thanh toán theo hệ thống một đơn vị bao thanh toán: (1) Người bán và người mua tiến hành thương lượng trên hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ. (2) Người bán đề nghị đơn vị bao thanh toán tài trợ với tài sản đảm bảo. chính là khoản phải thu trong tương lai từ hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ.

(3) Đơn vị bao thanh toán tiến hành thâm định khả năng thanh toán tiền hàng của người mua. (4) Nếu xét thấy có thể thu được tiền hàng từ người mua theo đúng hạn hợp đồng mua bán, đơn vị bao thanh toán sẽ thông báo đồng ý tài trợ cho người ban. (5) Đơn vị bao thanh toán và người bán thoả thuận và ký kết hợp đồng. bao thanh toán.

(6) Người bán giao hàng cho người mua theo đúng thoả thuận trong hợp đồng mua bán hàng hoá. (7) Người bán chuyên giao bảng kê kèm bản gốc (hoặc bản sao có của. cơ quan có thẩm quyền) hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; chứng từ mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ và các giấy tờ khác liên quan đến các khoản phải thu cho đơn vị bao thanh toán. (8) Đơn vị bao thanh toán ứng trước một phần tiền cho người bán theo thoả thuận trong hợp đồng bao thanh toán.

(9) Khi đến hạn thanh toán, đơn vị bao thanh toán tiến hành thu hồi nợ từ người mua. (10) Người mua thanh toán tiền hàng cho đơn vị bao thanh toán. (11) Sau khi đã thu hồi tiền hàng từ phía người mua, đơn vị bao thanh toán thanh toán nót tiền chuyển nhượng khoản phải thu cho người bán. Hệ thắng hai đơn vị bao thanh toán Một giao dịch Bao thanh toán quốc tế có ít nhất 3 chủ thể tham gia là: đơn vị xuất khâu, đơn vị nhập khâu và đơn vị Bao thanh toán xuất khẩu.

Nhung thực tế ngoài ba chủ thể chính nêu trên, giao dịch Bao thanh toán thường có thêm một chủ thể khác nữa đó là đơn vị Bao thanh toán nhập khẩu. Khi có sự tham gia của nhà bao thanh toán nhập khâu, hoạt động Bao thanh toán được. thực hiện thông qua một hệ thống, gọi là hệ thống 2 đơn vị Bao thanh toán. đơn vị Bao thanh toán NK trong trường hợp này chịu trách nhiệm phân tích khoản phải thu, tình hình hoạt động, khả năng tài chính của bên nhập khẩu trong hop đồng xuất nhập khâu; thực hiện việc thu nợ theo uỷ quyền của đơn vị Bao thanh toán xuất khẩu và cam kết thanh toán thay cho bên nhập khẩu trong trường hợp bên nhập khâu không có khả năng thanh toán khoản phải thu.

Quan hệ giữa đơn vị XK và đơn vị NK được dựa trên hợp đồng ngoại thương điều chỉnh quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên. Trong khi đó mối quan hệ giữa đơn vị XK và đơn vị Bao thanh toán XK dựa trên hợp đồng Bao thanh. toán, theo đó đơn vị Bao thanh toán XK được đơn vị XK nhượng quyền thu nợ từ đơn vị NK nước ngoài một cách hợp pháp. Còn quan hệ giữa ơn vị Bao thanh toán XK và đơn vị Bao thanh toán NK là mối quan hệ đại lý hoặc đối tác, theo đó đơn vị Bao thanh toán XK uỷ thác cho đơn vị Bao thanh toán NK thu nợ trực tiếp từ đơn vị NK.

Thông thường hai đơn vị Bao thanh toán này thuộc cùng một hiệp hội Bao thanh toán. E- ma it a "Buập Qi rồng!Z Tew ty 1o suuim eo TƯ men mramaunua. Tin nen gp lại 3 5P S87 A ru thường Ea———ằ ==5) ——> —_—_— Sơ đồ 1. Hệ thống hai đơn vị bao thanh toán (Điển hình được sử dụng trong bao thanh toán quốc tê) Hệ thống hai đơn vị bao thanh toán thường sử dụng trong bao thanh toán quốc tế (xuất nhập khẩu hàng hoá).

Sau đây là quá trình thực hiện của hệ thống này: 10 (1) Người bán và người mua tiến hành thương lượng trên hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ. (2) Người bán đề nghị đơn vị bao thanh toán xuất khẩu tài trợ với tài sản đảm bảo chính là khoản phải thu trong tương lai từ hợp đồng mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ. (3) Đơn vị bao thanh toán xuất khẩu đề nghị đơn vị bao thanh toán nhập khẩu cùng thực hiện hợp đồng bao thanh toán.