Hoạt động hợp nhất sát nhập và mua lại ngân hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại việt nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoạt động hợp nhất sát nhập và mua lại ngân hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Lương Thị Thanh Thủy
• Người hướng dẫn: TS Đỗ Thị Kim Hảo
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Hoạt Động Hợp Nhất, Sáp Nhập Và Mua Lại Ngân Hàng Nhằm Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT, SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI NGÂN HÀNG
• 1.1. Lý luận về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh
• 1.1.2. Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.2. Hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng và vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Nội dung hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng
• 1.2.2. Quy trình thực hiện
• 1.2.3. Phương thức thực hiện
• 1.2.4. Một số vấn đề nảy sinh trong hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng
• 1.3. Vai trò của hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.4. Thực tiễn hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng trên thế giới và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.4.1. Thực tiễn hoạt động M&A ngân hàng trên thế giới
• 1.4.1.1. Kinh nghiệm M&A ngân hàng tại Mỹ
• 1.4.1.2. Kinh nghiệm M&A ngân hàng tại Châu Âu
• 1.4.1.3. Kinh nghiệm M&A ngân hàng tại Châu Á
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.5. Kết luận chương I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT, SÁP NHẬP & MUA LẠI NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.1.1. Tổng quan về bức tranh ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.1.2. Thực trạng về năng lực cạnh tranh của NHTM Việt Nam
• 2.1.2.1. Năng lực tài chính
• 2.1.2.2. Năng lực hoạt động
• 2.1.2.3. Năng lực quản trị, điều hành
• 2.1.2.4. Năng lực công nghệ thông tin
• 2.2. Thực trạng hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng tại Việt Nam
• 2.2.1. Hành lang pháp lý cho hoạt động M&A các NHTM tại Việt Nam
• 2.2.1.1. Các luật điều chỉnh chung cho hoạt động M&A
• 2.2.1.2. Các văn bản quy định hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng
• 2.2.2. Quan điểm của Nhà nước Việt Nam về hoạt động M&A
• 2.2.3. Thực tiễn hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam
• 2.2.3.1. Hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam trước năm 2004
• 2.2.3.2. Tình hình mua lại cổ phần tại các NHTM Việt Nam những năm gần đây
• 2.2.4. Đánh giá tình hình hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam
• 2.2.4.1. Những thành tựu đạt được
• 2.2.4.2. Những mặt hạn chế
• 2.3. Kết luận chương II
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT, SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Dự đoán xu hướng của hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại ngân hàng tại Việt Nam trong thời gian tới
• 3.1.1. Những nhân tố thúc đẩy hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam trong thời gian tới
• 3.1.2. Các hình thức M&A NHTM Việt Nam trong thời gian tới
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam
• 3.2.1. Xây dựng tiêu chí lựa chọn ngân hàng mục tiêu phù hợp
• 3.2.2. Thực hiện tốt công tác lựa chọn và đánh giá ngân hàng mục tiêu
• 3.2.3. Xây dựng chương trình tiếp xúc, thương thảo với Ban điều hành ngân hàng mục tiêu hợp lý để đạt được mục tiêu
• 3.2.4. Xác định giá giao dịch cẩn trọng và lựa chọn phương pháp định giá hợp lý
• 3.2.5. Thực hiện việc truyền thông đầy đủ thông tin cần thiết về việc sáp nhập
• 3.2.6. Thực hiện giải pháp phòng vệ khi ngân hàng không muốn bị “thôn tính”
• 3.2.7. Giải pháp cần thiết cho giai đoạn hậu M&A
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.3.1.1. Chính phủ cần duy trì sự phát triển ổn định và bền vững cho nền kinh tế Việt Nam
• 3.3.1.2. Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam
• 3.3.1.3. Nhà nước cần tăng cường tính minh bạch cho thị trường M&A
• 3.3.1.4. Nhà nước cần quan tâm phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động M&A
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.2.1. Xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống ngân hàng dài hạn
• 3.3.2.2. Xây dựng hệ thống thông tin ngành, chỉ số ngành chính xác, cập nhật thường xuyên
• 3.3.2.3. Xây dựng một bộ phận riêng quản lý và hỗ trợ hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng
• 3.4. Kết luận chương III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động M A Ngân Hàng Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh

Hoạt động hợp nhất ngân hàng, sáp nhập ngân hàng, và mua lại ngân hàng (M&A) là một xu hướng toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Các hoạt động này đóng vai trò quan trọng trong việc cải tổ hệ thống ngân hàng, tăng cường năng lực cạnh tranh và khai thác các lợi thế kinh tế. Nhiều quốc gia đã giảm đáng kể số lượng ngân hàng thông qua M&A, ví dụ Thụy Điển, Thụy Sỹ, Hà Lan, Malaysia và Thái Lan. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra các ngân hàng lớn hơn, hoạt động hiệu quả hơn, và đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Tại Việt Nam, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và áp lực cạnh tranh gia tăng, M&A ngân hàng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Hoạt động này giúp các ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTM) đối phó với khó khăn, thử thách và cạnh tranh với các tổ chức tài chính nước ngoài.

1.1. Định Nghĩa Năng Lực Cạnh Tranh Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của NHTM Việt Nam là khả năng tự duy trì các lợi thế trên thị trường một cách lâu dài và có ý thức, nhằm đạt được mức lợi nhuận và thị phần nhất định. Khả năng này cũng bao gồm việc chống lại sức ép của các lực lượng cạnh tranh. Năng lực cạnh tranh giúp NHTM xác định vị thế so với các đối thủ, từ đó đưa ra các chiến lược phù hợp để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

1.2. Vai Trò Của Hợp Nhất Sáp Nhập Mua Lại Trong Tái Cấu Trúc Ngân Hàng

Hợp nhất, sáp nhập, và mua lại đóng vai trò then chốt trong tái cấu trúc ngân hàng, giúp tạo ra các tổ chức lớn mạnh hơn về vốn, quy mô hoạt động, và nguồn nhân lực. Các hoạt động này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách tăng cường sức mạnh tài chính ngân hàng, cải thiện hiệu quả hoạt động ngân hàng, và mở rộng thị phần. M&A ngân hàng cũng là một giải pháp để xử lý các ngân hàng yếu kém, giảm thiểu rủi ro ngân hàng và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.

II. Phân Tích Thực Trạng Năng Lực Cạnh Tranh NHTM Việt Nam Hiện Nay

Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lực cạnh tranh. Mặc dù đã có sự tăng trưởng về quy mô và số lượng, các NHTM Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế so với các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới. Các vấn đề bao gồm: năng lực tài chính còn yếu, hiệu quả hoạt động chưa cao, quản trị ngân hàng còn nhiều bất cập, và ứng dụng công nghệ ngân hàng còn chậm. Bên cạnh đó, nợ xấu ngân hàng vẫn là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng đến sức mạnh tài chính và khả năng tăng trưởng. Hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam còn diễn ra khá chậm và chưa thực sự tạo ra những thay đổi đột phá về năng lực cạnh tranh.

2.1. Đánh Giá Năng Lực Tài Chính Của Các Ngân Hàng Thương Mại

Năng lực tài chính của các NHTM Việt Nam thể hiện qua quy mô vốn tự có, khả năng sinh lời, và khả năng đảm bảo an toàn vốn trong hoạt động kinh doanh. Vốn tự có cung cấp năng lực tài chính cho quá trình tăng trưởng, mở rộng quy mô, phạm vi hoạt động. Các chỉ số như ROA (lợi nhuận ròng trên tài sản có) và ROE (lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu) được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động. Khả năng thanh khoản và tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) là các thước đo quan trọng về khả năng đảm bảo an toàn vốn.

2.2. Thực Trạng Về Quản Trị Rủi Ro Và Nợ Xấu Trong Ngân Hàng

Quản lý rủi ro và xử lý nợ xấu là những thách thức lớn đối với các NHTM Việt Nam. Rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động, rủi ro thị trường, và rủi ro thanh khoản cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động. Tình trạng nợ xấu cao ảnh hưởng đến sức mạnh tài chính, khả năng tăng trưởng tín dụng, và lợi nhuận ngân hàng. Các giải pháp như tái cơ cấu nợ và bán nợ xấu cho các tổ chức mua bán nợ đang được triển khai để giải quyết vấn đề này.

2.3. Ứng Dụng Công Nghệ Và Quy Trình Nghiệp Vụ Ngân Hàng

Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại và cải tiến quy trình nghiệp vụ ngân hàng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng và năng lực cạnh tranh. Các NHTM Việt Nam cần đầu tư vào các hệ thống công nghệ thông tin, phát triển các sản phẩm dịch vụ trực tuyến, và tự động hóa các quy trình nghiệp vụ để giảm chi phí, tăng tốc độ xử lý, và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

III. Hướng Dẫn Từng Bước Quy Trình Hợp Nhất Sáp Nhập Ngân Hàng Hiệu Quả

Để thực hiện M&A ngân hàng thành công, cần có một quy trình bài bản và chuyên nghiệp. Quy trình này bao gồm các bước: xác định mục tiêu M&A, lựa chọn ngân hàng mục tiêu, thẩm định (due diligence), đàm phán, ký kết hợp đồng, và thực hiện hợp nhất hoặc sáp nhập. Việc đánh giá ngân hàng mục tiêu một cách kỹ lưỡng là rất quan trọng để đảm bảo thương vụ M&A mang lại giá trị thực sự và giảm thiểu rủi ro. Giai đoạn hậu M&A cũng cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo sự tích hợp thành công của hai tổ chức.

3.1. Tiêu Chí Lựa Chọn Ngân Hàng Mục Tiêu Phù Hợp Chiến Lược

Việc lựa chọn ngân hàng mục tiêu phù hợp với chiến lược phát triển là yếu tố then chốt cho sự thành công của hoạt động M&A. Các tiêu chí cần xem xét bao gồm: quy mô tài sản, thị phần, mạng lưới chi nhánh, cơ cấu khách hàng ngân hàng, năng lực quản trị, công nghệ ngân hàng, và tình hình nợ xấu. Ngân hàng mục tiêu cần có những điểm mạnh bổ sung cho ngân hàng mua lại, đồng thời phù hợp với văn hóa và chiến lược kinh doanh của tổ chức mới.

3.2. Thẩm Định Due Diligence Chi Tiết Trước Khi Mua Lại Ngân Hàng

Thẩm định (due diligence) là quá trình điều tra, phân tích, và đánh giá kỹ lưỡng về tình hình tài chính, hoạt động, pháp lý, và các rủi ro tiềm ẩn của ngân hàng mục tiêu. Quá trình này giúp ngân hàng mua lại có được thông tin đầy đủ và chính xác để đưa ra quyết định mua lại ngân hàng sáng suốt và định giá giao dịch một cách hợp lý. Due diligence bao gồm việc xem xét báo cáo tài chính, hồ sơ tín dụng, hợp đồng, và các tài liệu liên quan khác.

3.3. Quản Trị Rủi Ro Và Tích Hợp Sau Mua Bán Thành Công

Giai đoạn hậu M&A đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ để đảm bảo sự tích hợp thành công của hai tổ chức. Các vấn đề cần giải quyết bao gồm: tích hợp hệ thống công nghệ thông tin, hài hòa hóa quy trình nghiệp vụ ngân hàng, quản lý sự thay đổi trong tổ chức, và duy trì sự ổn định của đội ngũ nhân viên. Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng để đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục và hiệu quả sau M&A.

IV. Kinh Nghiệm M A Ngân Hàng Quốc Tế Và Bài Học Cho Việt Nam

Kinh nghiệm M&A ngân hàng trên thế giới, đặc biệt tại Mỹ, Châu Âu, và Châu Á, cung cấp nhiều bài học quý giá cho Việt Nam. Các bài học này bao gồm: tầm quan trọng của quy trình đánh giá ngân hàng mục tiêu kỹ lưỡng, sự cần thiết của việc quản lý sự thay đổi trong tổ chức, và vai trò của chính phủ trong việc tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và hỗ trợ. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm quốc tế để thúc đẩy hoạt động M&A ngân hàng một cách hiệu quả và bền vững.

4.1. Mô Hình M A Ngân Hàng Tiêu Biểu Tại Mỹ Châu Âu Châu Á

Tại Mỹ, hoạt động M&A ngân hàng thường được thúc đẩy bởi mục tiêu tăng trưởng quy mô và mở rộng thị trường. Tại Châu Âu, M&A thường nhằm mục đích tăng cường năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Tại Châu Á, M&A ngân hàng thường được sử dụng để giải quyết các vấn đề về nợ xấu và tái cấu trúc ngân hàng. Các mô hình M&A này có những đặc điểm riêng, phản ánh điều kiện kinh tế và pháp lý khác nhau của từng khu vực.

4.2. Chính Sách Và Vai Trò Của Nhà Nước Trong M A Ngân Hàng

Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và quản lý hoạt động M&A ngân hàng. Các chính sách của nhà nước cần tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, và khuyến khích M&A tự nguyện. Nhà nước cũng cần tăng cường giám sát hoạt động M&A để đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính và bảo vệ quyền lợi của khách hàng ngân hàng. Ngân hàng nhà nước (NHNN) đóng vai trò then chốt trong việc điều hành và giám sát hoạt động này.

V. Giải Pháp Đột Phá Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh NHTM Qua M A

Để M&A ngân hàng thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh cho các NHTM Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm: hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường tính minh bạch của thị trường M&A, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, và cải thiện quản trị ngân hàng. Bên cạnh đó, các NHTM cần chủ động xây dựng chiến lược M&A rõ ràng và thực hiện quy trình M&A một cách chuyên nghiệp.

5.1. Hoàn Thiện Hành Lang Pháp Lý Cho Hoạt Động M A Ngân Hàng

Hành lang pháp lý cho hoạt động M&A ngân hàng cần được hoàn thiện để tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, và ổn định. Các quy định về M&A cần rõ ràng, dễ hiểu, và phù hợp với thông lệ quốc tế. Cần có các quy định cụ thể về việc bảo vệ quyền lợi của khách hàng ngân hàng và người lao động trong quá trình M&A.

5.2. Đầu Tư Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao Cho M A

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt cho sự thành công của hoạt động M&A. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về M&A ngân hàng để nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ ngân hàng và các chuyên gia tư vấn. Cần thu hút và giữ chân những chuyên gia có kinh nghiệm và am hiểu về thị trường M&A.

5.3. Tăng Cường Minh Bạch Thông Tin Thị Trường Mua Bán Ngân Hàng

Tính minh bạch của thị trường M&A cần được tăng cường để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả các bên tham gia. Các thông tin về hoạt động M&A cần được công khai và minh bạch, giúp các nhà đầu tư và khách hàng ngân hàng có được thông tin đầy đủ và chính xác để đưa ra quyết định.

VI. Triển Vọng Và Thách Thức Của M A Ngân Hàng Việt Nam Tương Lai

Hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các yếu tố thúc đẩy M&A bao gồm: nhu cầu tái cấu trúc ngân hàng, áp lực cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài, và xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế. Các thách thức bao gồm: hành lang pháp lý chưa hoàn thiện, năng lực quản trị còn hạn chế, và sự khác biệt về văn hóa tổ chức. Vượt qua những thách thức này sẽ giúp M&A ngân hàng đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính Việt Nam.

6.1. Dự Báo Xu Hướng Hợp Nhất Sáp Nhập Ngân Hàng Việt Nam

Trong tương lai, hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam có thể diễn ra theo nhiều hình thức khác nhau, bao gồm: sáp nhập giữa các ngân hàng nhỏ để tăng quy mô, mua lại ngân hàng yếu kém để tái cơ cấu, và hợp tác chiến lược với các ngân hàng nước ngoài để tiếp cận công nghệ và thị trường mới. Dự báo này dựa trên đánh giá về điều kiện kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ, và môi trường pháp lý.

6.2. Các Yếu Tố Thúc Đẩy Và Kìm Hãm Hoạt Động M A Ngân Hàng

Các yếu tố thúc đẩy hoạt động M&A ngân hàng bao gồm: nhu cầu tái cơ cấu nợ, áp lực tuân thủ các chuẩn mực quốc tế (Basel II, Basel III), và mong muốn tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường. Các yếu tố kìm hãm bao gồm: sự phức tạp của quy trình M&A, sự khác biệt về văn hóa tổ chức, và những lo ngại về việc mất việc làm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại (M&A) ngân hàng đã trở thành xu hướng toàn cầu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại (NHTM). Từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 21, các cuộc đại sáp nhập ngân hàng diễn ra mạnh mẽ tại Mỹ, châu Âu và châu Á, với những con số ấn tượng như Thụy Điển giảm số lượng ngân hàng khoảng 75%, Malaysia giảm từ 54 ngân hàng xuống còn 10 tập đoàn tài chính ngân hàng. Tại Việt Nam, hệ thống ngân hàng thương mại đang đối mặt với nhiều thách thức như lạm phát hai con số, thắt chặt tín dụng và áp lực cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài. Trong bối cảnh đó, hoạt động M&A được xem là giải pháp hiệu quả để các NHTM Việt Nam nâng cao năng lực tài chính, mở rộng quy mô và tăng cường sức cạnh tranh.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam, đánh giá hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng và đề xuất các giải pháp thúc đẩy hoạt động này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các NHTM Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2009, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để rút ra bài học phù hợp. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các nhà quản lý, chính sách nhằm phát triển hệ thống ngân hàng Việt Nam bền vững và hiệu quả hơn trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính-ngân hàng để phân tích năng lực cạnh tranh và hoạt động M&A của các NHTM. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng duy trì và phát huy các lợi thế trên thị trường để đạt được lợi nhuận và thị phần bền vững. Trong lĩnh vực ngân hàng, năng lực cạnh tranh được đánh giá qua bốn nhóm chỉ tiêu chính: năng lực tài chính, năng lực hoạt động, năng lực quản trị điều hành và năng lực công nghệ thông tin.

2. Lý thuyết về hoạt động hợp nhất, sáp nhập và mua lại (M&A): M&A được định nghĩa là sự kết hợp giữa hai hoặc nhiều tổ chức nhằm tạo ra một thực thể mới hoặc một bên kiểm soát bên còn lại. Các hình thức M&A gồm hợp nhất, sáp nhập và mua lại, mỗi hình thức có đặc điểm và quy trình thực hiện riêng. Lý thuyết này giúp phân tích các động cơ, quy trình, phương thức thực hiện và các vấn đề phát sinh trong hoạt động M&A ngân hàng.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: vốn tự có, tỷ lệ an toàn vốn (CAR), lợi nhuận trên tài sản (ROA), lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), thị phần, tốc độ tăng trưởng, văn hóa doanh nghiệp, và các hình thức M&A theo chiều ngang, chiều dọc và tổ hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các báo cáo tài chính của các NHTM giai đoạn 2004-2009.
• Tài liệu pháp luật liên quan đến hoạt động M&A và quản lý ngân hàng tại Việt Nam.
• Các nghiên cứu, báo cáo và số liệu quốc tế về hoạt động M&A ngân hàng tại Mỹ, châu Âu và châu Á.
• Phân tích so sánh, tổng hợp các trường hợp điển hình và bài học kinh nghiệm quốc tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các NHTM Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, với trọng tâm là các ngân hàng có quy mô lớn và hoạt động M&A tiêu biểu. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh các chỉ tiêu tài chính và hoạt động, đồng thời sử dụng mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh dựa trên các chỉ tiêu tài chính, hoạt động, quản trị và công nghệ. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 trở về trước, tập trung đánh giá thực trạng và dự báo xu hướng phát triển hoạt động M&A trong tương lai gần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực tài chính của các NHTM Việt Nam còn hạn chế: Vốn tự có trung bình của các NHTM Nhà nước khoảng 4.200 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với các ngân hàng trong khu vực. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) bình quân đạt 8% vào năm 2009, đạt chuẩn Basel nhưng vẫn còn một số ngân hàng chưa đạt mức này. Chỉ số ROA trung bình khoảng 0,52%, thấp hơn so với mức 0,94% của các ngân hàng khu vực châu Á – Thái Bình Dương. ROE đạt khoảng 13%, thấp hơn mức trên 15% của các ngân hàng trong khu vực.

2. Năng lực hoạt động thể hiện qua thị phần và tốc độ tăng trưởng: Các NHTM Việt Nam chiếm ưu thế trong thị phần huy động vốn và tín dụng, với thị phần huy động vốn chiếm khoảng 90% thị trường nội địa. Tốc độ tăng trưởng huy động vốn trung bình giai đoạn 2005-2009 đạt khoảng 25-30%/năm, tuy nhiên có dấu hiệu giảm sút từ năm 2008 do tác động của lạm phát cao.

3. Hoạt động M&A ngân hàng tại Việt Nam còn khiêm tốn nhưng có xu hướng phát triển: Trước năm 2004, hoạt động M&A chủ yếu diễn ra dưới hình thức mua bán cổ phần cho đối tác nước ngoài và nắm giữ cổ phần chéo giữa các NHTM trong nước. Từ năm 2005 đến 2009, các thương vụ M&A bắt đầu tăng lên, góp phần nâng cao quy mô vốn, mở rộng mạng lưới chi nhánh và cải thiện năng lực tài chính của các ngân hàng tham gia.

4. Các vấn đề nảy sinh trong hoạt động M&A: Bao gồm ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông thiểu số, xung đột lợi ích giữa các cổ đông lớn, sự pha trộn văn hóa doanh nghiệp, chuyển dịch nguồn nhân lực và khó khăn trong quản trị sau M&A. Những vấn đề này nếu không được xử lý tốt sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng sau sáp nhập.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực tài chính và hoạt động của các NHTM Việt Nam còn nhiều hạn chế so với các ngân hàng trong khu vực, đặc biệt về vốn tự có và hiệu quả sinh lời. Hoạt động M&A được xem là giải pháp quan trọng để khắc phục những hạn chế này, giúp các ngân hàng tăng quy mô vốn, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, mở rộng thị phần và nâng cao năng lực quản trị.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các nước như Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á đã tận dụng hiệu quả hoạt động M&A để tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, nâng cao sức cạnh tranh và ổn định tài chính. Việt Nam cần học hỏi các bài học về vai trò của chính phủ và ngân hàng trung ương trong việc xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát hoạt động M&A để đảm bảo phát triển lành mạnh.

Việc xử lý các vấn đề về văn hóa doanh nghiệp, quyền lợi cổ đông và quản trị nhân sự sau M&A là yếu tố quyết định thành công của các thương vụ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ CAR, ROA, ROE giữa các ngân hàng Việt Nam và khu vực, cũng như bảng thống kê số lượng và giá trị các thương vụ M&A trong giai đoạn nghiên cứu để minh họa xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng tiêu chí lựa chọn ngân hàng mục tiêu phù hợp: Các NHTM cần áp dụng bộ tiêu chí đánh giá toàn diện về năng lực tài chính, hoạt động, quản trị và công nghệ để lựa chọn đối tác M&A phù hợp, đảm bảo mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh được thực hiện hiệu quả. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo các NHTM.

2. Thực hiện công tác đánh giá và định giá chính xác: Áp dụng các phương pháp định giá hiện đại, kết hợp với tư vấn độc lập để xác định giá trị giao dịch hợp lý, tránh rủi ro về tài chính và tranh chấp sau M&A. Thời gian: 3-6 tháng; Chủ thể: Ban quản trị, bộ phận tài chính và các công ty tư vấn.

3. Tăng cường truyền thông và minh bạch thông tin về hoạt động M&A: Đảm bảo cổ đông, nhân viên và khách hàng được cung cấp đầy đủ thông tin kịp thời, tạo sự đồng thuận và giảm thiểu tâm lý lo ngại trong quá trình M&A. Thời gian: liên tục trong suốt quá trình M&A; Chủ thể: Ban truyền thông và quản lý rủi ro.

4. Xây dựng chiến lược quản trị nhân sự và văn hóa doanh nghiệp hậu M&A: Thiết lập kế hoạch giữ chân nhân sự chủ chốt, hòa nhập văn hóa doanh nghiệp và nâng cao năng lực quản trị để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng sau sáp nhập. Thời gian: 12-24 tháng; Chủ thể: Ban nhân sự và lãnh đạo ngân hàng.

5. Hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường vai trò của Ngân hàng Nhà nước: Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về M&A, tăng cường giám sát và hỗ trợ kỹ thuật cho các NHTM trong hoạt động này nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh và tránh độc quyền. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các ngân hàng thương mại Việt Nam: Giúp hiểu rõ về vai trò và lợi ích của hoạt động M&A trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật và giám sát hoạt động M&A nhằm phát triển hệ thống ngân hàng ổn định và bền vững.

3. Các nhà đầu tư và công ty tư vấn tài chính-ngân hàng: Hỗ trợ đánh giá, lựa chọn và thực hiện các thương vụ M&A hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa giá trị đầu tư.

4. Học giả và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính-ngân hàng: Là tài liệu tham khảo nghiên cứu về hoạt động M&A ngân hàng, năng lực cạnh tranh và các vấn đề quản trị trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động M&A ngân hàng có vai trò gì trong nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Hoạt động M&A giúp các ngân hàng tăng quy mô vốn, mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao hiệu quả quản trị, từ đó cải thiện năng lực cạnh tranh trên thị trường.

2. Những khó khăn phổ biến khi thực hiện M&A ngân hàng là gì?
   Các khó khăn gồm xung đột lợi ích giữa cổ đông, sự khác biệt văn hóa doanh nghiệp, mất nhân sự chủ chốt và thách thức trong quản trị sau sáp nhập.

3. Làm thế nào để lựa chọn ngân hàng mục tiêu phù hợp trong M&A?
   Cần đánh giá toàn diện về năng lực tài chính, hoạt động, quản trị và công nghệ của ngân hàng mục tiêu, đồng thời xem xét sự tương thích về văn hóa và chiến lược phát triển.

4. Vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động M&A là gì?
   Ngân hàng Nhà nước giám sát, điều tiết hoạt động M&A để đảm bảo sự phát triển lành mạnh, ổn định hệ thống ngân hàng và hỗ trợ kỹ thuật cho các NHTM.

5. Làm sao để giữ chân nhân sự chủ chốt sau M&A?
   Cần xây dựng chiến lược quản trị nhân sự hiệu quả, truyền thông minh bạch, tạo môi trường làm việc tích cực và có chính sách đãi ngộ phù hợp để giữ chân nhân tài.

Kết luận

• Hoạt động M&A ngân hàng là giải pháp thiết yếu giúp các NHTM Việt Nam nâng cao năng lực tài chính, mở rộng quy mô và tăng cường sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
• Năng lực tài chính và hoạt động của các NHTM Việt Nam còn hạn chế so với khu vực, đòi hỏi phải đẩy mạnh hoạt động M&A để cải thiện.
• Các bài học kinh nghiệm quốc tế nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính phủ, ngân hàng trung ương và việc xử lý các vấn đề văn hóa, nhân sự trong quá trình M&A.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về lựa chọn ngân hàng mục tiêu, định giá, truyền thông, quản trị nhân sự và hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy hoạt động M&A hiệu quả.
• Tiếp tục nghiên cứu, cập nhật số liệu và theo dõi xu hướng M&A trong tương lai để hỗ trợ các NHTM Việt Nam phát triển bền vững và cạnh tranh toàn cầu.

Các nhà quản lý và chuyên gia tài chính-ngân hàng nên áp dụng các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường hợp tác nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động M&A trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HỢP NHẤT, SÁP NHẬP & MUA LẠI NGÂN HÀNG 1.1 LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm năng lực cạnh tranh Cạnh tranh là một trong những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường và là động lực phát triển, là sự sống còn của mỗi doanh nghiệp nói chung và mỗi ngân hàng thương mại (NHTM) nói riêng. Cạnh tranh được hiểu là sự ganh đua giữa các NHTM nhằm gia tăng vị thế của mình trên thương trường để đạt những mục tiêu kinh doanh cụ thể như lợi nhuận, uy tín, thị phần, khách hàng,.Kết quả cạnh tranh sẽ khẳng định vị thế của ngân hàng trên thương trường. Nếu cạnh tranh được hiểu là hành động ganh đua giữa các NHTM để đạt được một mục tiêu cụ thể trong kinh doanh thì “năng lực cạnh tranh” chính là cái vốn cơ bản để các NHTM có thể tham gia vào cuộc cạnh tranh đó và có cơ hội để giành chiến thắng. Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng tự duy trì một cách lâu dài, có ý thức các lợi thế của mình trên thị trường để đạt được mức lợi nhuận và thị phần nhất định hoặc khả năng chống lại một cách thành công sức ép của các lực lượng cạnh tranh.

Năng lực cạnh tranh là cái vốn quý nhất của mỗi NHTM trong hoạt động kinh doanh, xác định năng lực cạnh tranh giúp NHTM biết được nội lực và vị trí của mình so với các NHTM khác trên thị trường, từ đó có hướng phấn đấu hoặc đề ra đối sách thích hợp nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh của bản thân để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt như lĩnh vực tài chính-ngân hàng.2 Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại Để đánh giá năng lực cạnh tranh của các NHTM cần căn cứ 4 chỉ tiêu sau: 3 a) Năng lực tài chính: là khả năng tạo lập và sử dụng vốn phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh của NHTM, thể hiện ở quy mô vốn tự có, chất lượng nguồn vốn, khả năng sinh lời và đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh. Tiêu chí đánh giá năng lực tài chính  Quy mô Vốn tự có: Vốn tự có cung cấp năng lực tài chính cho quá trình tăng trưởng, mở rộng quy mô, phạm vi hoạt động cũng như cho sự phát triển của các sản phẩm dịch vụ mới của NHTM và có chức năng bảo vệ NHTM chống lại rủi ro phá sản, bù đắp những thua lỗ về tài chính và nghiệp vụ, bảo vệ người gửi tiền khi gặp rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Do vậy, vốn tự có là tiêu chí quan trọng nói nên sức mạnh và khả năng cạnh tranh của NHTM .Vốn tự có được hình thành từ nguồn: Vốn điều lệ, các quỹ dự trữ bổ sung các tài sản nợ khác như lợi nhuận chưa chia, giá trị tăng thêm do đánh giá lại tài sản, trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi…  Khả năng sinh lời của NHTM: là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá hiệu quả kinh doanh và mức độ phát triển của một NHTM. Để đánh giá khả năng sinh lời của NHTM người ta thường sử dụng các chỉ tiêu:  Chỉ số ROA (lợi nhuận ròng trên tài sản có) Lợi nhuận ròng ROA = ----------------------- x 100 Tổng tài sản có ROA giúp xác định hiệu quả kinh doanh tính trên một đồng tài sản có.

ROA càng lớn chứng tỏ hiệu quả kinh doanh của NHTM càng tốt, cơ cấu tài sản hợp lý. Tuy nhiên nếu ROA quá lớn NHTM sẽ gánh chịu rủi ro rất lớn nhưng lại không tăng được hiệu quả kinh doanh tương ứng.  Chỉ số ROE - Doanh lợi vốn chủ sở hữu(lợi nhuận ròng trên vốn CSH) Lợi nhuận ròng ROE = ------------------------ x 100 Vốn tự có Chỉ số ROE đo lường hiệu quả sử dụng vốn tự có của NHTM trong kì, một đồng vốn chủ sở hữu mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. ROE đặc trưng cho khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu.

Nếu ROE lớn hơn nhiều so với 4 ROA, chứng tỏ vốn tự có của ngân hàng quá nhỏ bé so với tổng nguồn vốn/tổng tài sản. Vốn kinh doanh và cho vay chủ yếu từ nguồn huy động trong khi vốn chủ sở hữu nhỏ bé sẽ không đảm bảo an toàn theo quy định, rủi ro là rất lớn, ảnh hưởng đến mức độ lành mạnh trong kinh doanh của NHTM. Tổng chi phí  Chỉ số : --------------------- x 100 <1 Tổng thu nhập Chỉ số này tính toán khả năng bù đắp chi phí từ nguồn thu nhập, đây cũng là chỉ số đo lường hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Thông thường chỉ số này nhỏ hơn 1, chỉ số càng nhỏ chứng tỏ ngân hàng làm ăn hiệu quả và thị phần ngày càng mở rộng vì doanh số tăng nhưng chi phí tăng với tốc độ thấp hơn.

Ngược lại, ngân hàng hoạt động kém hiệu quả, không sinh lới, thậm chí lỗ và có nguy cơ phá sản.  Khả năng bảo đảm an toàn vốn trong hoạt động kinh doanh NHTM: là khả năng sẵn sàng chi trả, thanh toán cho khách hàng của NHTM và khả năng bù đắp những tổn thất khi xảy ra rủi ro trong hoạt động kinh doanh, bao gồm:  Khả năng thanh toán: khả năng thanh toán của NHTM thể hiện rõ qua chỉ số Tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu, đây là thước đo độ an toàn vốn của ngân hàng. CAR = [(Vốn cấp I + Vốn cấp II) / (Tài sản đã điều chỉnh rủi ro)] * 100% Tỉ lệ này thường được dùng để bảo vệ những người gửi tiền trước rủi ro của NHTM. Bằng tỉ lệ này người ta có thể xác định được khả năng của NHTM trong việc thanh toán các khoản nợ có thời hạn và đối mặt với các loại rủi ro khác như rủi ro tín dụng, rủi ro vận hành.

Hay nói cách khác, khi NHTM đảm bảo được tỉ lệ này tức là nó đã tự tạo ra một tấm đệm chống lại những cú sốc về tài chính, vừa tự bảo vệ mình, vừa bảo vệ những người gửi tiền. Chính vì lý do trên, các nhà quản lý ngành ngân hàng các nước luôn xác định rõ và giám sát các ngân hàng phải duy trì một tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu, theo chuẩn mực Basel mà các hệ thống ngân hàng trên thế giới áp dụng phổ biến thì tỷ lệ này là 8%.  Khả năng thanh khoản: Tính thanh khoản của NHTM là khả năng của NHTM trong việc đáp ứng nhu cầu thanh toán của khách hàng, được tạo lập bởi tính thanh khoản của tài sản và tính thanh khoản của nguồn. Một NHTM có tính 5 thanh khoản cao khi có nhiều tài sản thanh khoản hay có khả năng mở rộng nguồn nhanh với chi phí thấp nhất hoặc cả hai phù hợp với nhu cầu thanh khoản.

Quản lý khả năng thanh khoản chính là sự kiểm chứng năng lực của Ban lãnh đạo đối với quá trình quản trị NHTM vì tài sản dùng đảm bảo thanh khoản là những tài sản không sinh lời hoặc sinh lời rất ít. Chính vì vậy, việc duy trì khả năng thanh khoản (dự trữ sơ cấp và thứ cấp) ở mức vừa đảm bảo khả năng thanh khoản, vừa đảm bảo cân bằng khả năng sinh lời của NHTM là một trong những bài toán khó đối với Ban lãnh đạo ngân hàng. Một số chỉ tiêu cơ bản để phân tích khả năng thanh khoản của NHTM:  Tài sản Có thanh khoản / tổng tiền gửi  Tài sản Có thanh khoản / tổng tiền gửi và các loại kỳ phiếu phải trả .Chỉ số này thường phải lớn hơn 30% mới được coi là tốt.  Dư nợ ròng / tổng tiền gửi và các loại kỳ phiếu phải trả.

Các ngân hàng thường duy trì chỉ số này ở mức 70% - 80%.  Tài sản có động / tài sản nợ ngắn hạn b) Năng lực hoạt động Năng lực hoạt động của NHTM thể hiện khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng của ngân hàng đó, thường thể hiện qua thị phần mà sản phẩm, dịch vụ của NHTM đó chiếm lĩnh, tốc độ tăng trưởng của ngân hàng, sự đa dạng và khả năng đổi mới sản phẩm, dịch vụ và chất lượng của sản phẩm dịch vụ.  Thị phần: là phần thị trường mà sản phẩm, dịch vụ của NHTM chiếm lĩnh. Thị phần = doanh số bán hàng của NHTM / Tổng doanh số của thị trường hay Thị phần= Số sản phẩm bán ra của NHTM/ Tổng sản phẩm tiêu thụ của thị trường Thị phần càng lớn chứng tỏ năng lực hoạt động của ngân hàng càng cao, ngân hàng nào có càng nhiều sản phẩm, dịch vụ chiếm thị phần lớn thì càng có lợi thế thống lĩnh thị trường, nâng cao danh tiếng, nâng cao sức cạnh tranh của ngân hàng, đôi khi vì mục tiêu chiếm lĩnh thị phần các DN nói chung và các NH nói riêng sẵn sàng chi phí lớn hơn và hy sinh nhiều lợi ích khác.

Thị phần sản phẩm, dịch vụ của một NH được xác định bằng phương pháp so sánh dựa trên các số 6 liệu điều tra, thống kê về doanh số hay doanh thu của sản phẩm, dịch vụ mà ngân hàng đó đang cung cấp.  Tốc độ tăng trưởng Tốc độ tăng trưởng của một NHTM được thể hiện rõ nét nhất qua tốc độ tăng trưởng thị phần sản phẩm dịch vụ và tổng tài sản của một NHTM. Tốc độ tăng trưởng của một chỉ tiêu bất kỳ được tính bằng cách lấy chênh lệch của chỉ tiêu kỳ hiện tại so với kỳ trước chia cho chỉ tiêu của kỳ trước. Biểu diễn bằng toán học, sẽ có công thức: y = dY/Y × 100(%) Trong đó: Y là chỉ tiêu của kỳ trước, dY là chênh lệch giữa chỉ tiêu kỳ hiện tại so với kỳ trước, y là tốc độ tăng trưởng.

 Sự đa dạng hoá về sản phẩm và dịch vụ cung cấp Đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ là quá trình phát triển cải biến, sáng tạo ra nhiều loại sản phẩm từ những sản phẩm, dịch vụ truyền thống sẵn có để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đa dạng của khách hàng hay là quá trình nghiên cứu ra một loại sản phẩm, dịch vụ mới nhằm khơi gợi hay đón đầu nhu cầu của khách hàng. Mục đích cuối cùng của quá trình cạnh tranh là nhằm thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, do vậy một NHTM với dãy sản phẩm dịch vụ rộng, đa dạng và phong phú có một ưu thế tuyệt vời trong cạnh tranh trực tiếp giành thị phần và khách hàng, làm tăng cơ hội phân tán rủi ro rất cao, giúp tình hình tài chính của ngân hàng được lành mạnh và ổn định.