Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần bảo việt chi nhánh hải phòng

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kinh doanh một số biện pháp cải thiện kết quả hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Hoàng Minh Long
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Văn Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Tại Ngân Hàng Bảo Việt Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về NH thương mại
• 1.2. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 1.3. Chức năng ngân hàng thương mại
• 1.4. Đặc điểm hoạt động của NHTM
• 1.5. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của NHTM
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA NH TMCP BẢO VIỆT - CN HẢI PHÒNG
• 3.1. Phương hướng phát triển của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng giai đoạn 2016 - 2020
• 3.2. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, rủi ro (SWOT) đối với NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.2.1. Điểm mạnh của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.2.2. Điểm yếu của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.2.3. Cơ hội trên thị trường đối với NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.2.4. Rủi ro trong kinh doanh đối với NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.3. Xây dựng các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• 3.3.1. Xác định mục tiêu
• 3.3.2. Xây dựng các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng
• KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về ngân hàng Bảo Việt Hải Phòng

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bảo Việt - Chi nhánh Hải Phòng là một trong những ngân hàng thương mại trẻ tại Việt Nam, được thành lập vào năm 1998. Ngân hàng này đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của thị trường tài chính. Ngân hàng Bảo Việt không chỉ cung cấp các dịch vụ tài chính truyền thống mà còn mở rộng sang các lĩnh vực khác như bảo hiểm và đầu tư. Sự phát triển này không chỉ nhờ vào sự nỗ lực của đội ngũ nhân viên mà còn nhờ vào chiến lược kinh doanh hiệu quả, phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, ngân hàng cần phải cải thiện các dịch vụ ngân hàng, tăng cường quản lý rủi ro và phát triển công nghệ. Theo báo cáo, ngân hàng đã đạt được nhiều thành tựu trong việc tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị phần tại Hải Phòng.

II. Phân tích thực trạng hiệu quả kinh doanh

Thực trạng hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng Bảo Việt giai đoạn 2010 - 2015 cho thấy ngân hàng đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các chỉ tiêu như lợi nhuận trước thuế, tỷ suất sinh lời ROA và ROE đều cho thấy sự cải thiện, nhưng vẫn chưa đạt được mức tối ưu. Đặc biệt, việc quản lý rủi ro tín dụng là một vấn đề cần được chú trọng. Ngân hàng cần phải có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng tín dụng. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan hơn về tình hình hoạt động của mình.

III. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Ngân hàng Bảo Việt Hải Phòng, một số biện pháp cần được thực hiện. Đầu tiên, ngân hàng cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng, từ đó thu hút thêm khách hàng. Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý và cung cấp dịch vụ sẽ giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Thứ hai, ngân hàng cần phải tăng cường quản lý rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng, thông qua việc xây dựng hệ thống đánh giá tín dụng chặt chẽ hơn. Cuối cùng, việc đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao sẽ giúp ngân hàng phục vụ khách hàng tốt hơn và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bảo Việt - Chi nhánh Hải Phòng (BAOVIET Bank Hải Phòng) được thành lập năm 2008, là một trong những ngân hàng thương mại trẻ tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2010-2015, ngân hàng đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định với lợi nhuận trước thuế tăng từ 1,024 tỷ đồng năm 2010 lên 1,880 tỷ đồng năm 2014, mặc dù năm 2015 có sự giảm nhẹ 28,99%. Tổng tài sản của chi nhánh cũng tăng liên tục, từ 214.706 triệu đồng năm 2010 lên 421.287 triệu đồng năm 2014. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn đối mặt với các thách thức như tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn còn cao, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của BAOVIET Bank Hải Phòng trong giai đoạn 2011-2015, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chỉ tiêu tài chính, cơ cấu nguồn vốn, hoạt động tín dụng, huy động vốn và quản lý rủi ro tại chi nhánh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường tài chính Hải Phòng và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị kinh doanh hiện đại, tập trung vào:

• Lý thuyết ngân hàng thương mại: Khái niệm, chức năng và đặc điểm hoạt động của ngân hàng thương mại, bao gồm chức năng trung gian tín dụng, quản lý ngân quỹ, thanh toán, tạo tiền và cung cấp dịch vụ tài chính.
• Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh ngân hàng: ROA (Return on Asset), ROE (Return on Equity), tỷ suất doanh lợi, hệ số thu nợ, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu.
• Mô hình quản trị rủi ro ngân hàng: Tập trung vào quản lý rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và rủi ro thị trường, với mô hình quản lý rủi ro tập trung, tách biệt chức năng kinh doanh, quản lý rủi ro và tác nghiệp.
• Khái niệm và mô hình SWOT: Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngân hàng để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của BAOVIET Bank Hải Phòng giai đoạn 2010-2015, bao gồm báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, báo cáo tín dụng và các tài liệu nội bộ.
• Phương pháp chọn mẫu: Toàn bộ dữ liệu tài chính của chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu được sử dụng để đảm bảo tính toàn diện và chính xác.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu tài chính qua các năm, phân tích SWOT, đánh giá rủi ro tín dụng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu trong vòng 6 tháng, phân tích và đề xuất giải pháp trong 3 tháng tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng lợi nhuận và tổng tài sản: Lợi nhuận trước thuế tăng từ 1,024 tỷ đồng năm 2010 lên 1,880 tỷ đồng năm 2014, tương đương mức tăng 83,6%. Tổng tài sản tăng từ 214.706 triệu đồng lên 421.287 triệu đồng trong cùng kỳ, cho thấy sự mở rộng quy mô hoạt động.

2. Hiệu quả sử dụng tài sản và vốn chủ sở hữu còn thấp: Chỉ số ROA dao động từ 0,32% đến 0,48%, trong khi ROE chỉ đạt khoảng 0,44% đến 0,62%, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu 10% theo tiêu chuẩn ngành ngân hàng. Điều này phản ánh hiệu quả sinh lời trên tài sản và vốn chủ sở hữu chưa cao.

3. Cơ cấu dư nợ tín dụng tập trung vào hộ sản xuất và hợp tác xã: Tỷ trọng dư nợ tín dụng đối với nhóm này chiếm tới 88,34% tổng dư nợ năm 2014, trong khi dư nợ cho doanh nghiệp ngoài quốc doanh chỉ chiếm khoảng 3,72%. Điều này cho thấy ngân hàng ưu tiên cho vay các đối tượng có khả năng thu hồi nợ cao nhưng có thể hạn chế đa dạng hóa danh mục tín dụng.

4. Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn còn cao nhưng được kiểm soát: Tỷ lệ nợ quá hạn dao động từ 1,26% đến 1,87%, tỷ lệ nợ xấu chiếm khoảng 68,42% trong tổng nợ quá hạn năm 2015. Ngân hàng đã chủ động lập quỹ dự phòng rủi ro và bán nợ xấu cho Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) để giảm thiểu rủi ro.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả kinh doanh của BAOVIET Bank Hải Phòng trong giai đoạn 2010-2015 thể hiện sự phát triển ổn định về quy mô và lợi nhuận, tuy nhiên hiệu quả sử dụng vốn và tài sản còn thấp so với chuẩn ngành. Nguyên nhân chủ yếu do ngân hàng còn non trẻ, cần thời gian để hoàn thiện hệ thống quản trị và mở rộng thị trường. Cơ cấu dư nợ tập trung vào nhóm khách hàng cá nhân và hợp tác xã giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng nhưng cũng làm hạn chế khả năng tăng trưởng lợi nhuận từ các khách hàng doanh nghiệp có quy mô lớn hơn.

Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn tuy còn cao nhưng được kiểm soát tốt nhờ chính sách thu hồi nợ và bán nợ cho VAMC, phù hợp với xu hướng xử lý nợ xấu của ngành ngân hàng Việt Nam. So sánh với một số ngân hàng thương mại khác trên địa bàn Hải Phòng, BAOVIET Bank có lợi thế về công nghệ và sự hỗ trợ từ tập đoàn Bảo Việt, nhưng cần cải thiện hơn nữa về quản trị rủi ro và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ về tăng trưởng lợi nhuận, ROA, ROE, cơ cấu dư nợ tín dụng và tỷ lệ nợ xấu để minh họa rõ nét hơn các xu hướng và điểm mạnh, điểm yếu của ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng

   • Áp dụng mô hình quản lý rủi ro tập trung, tách biệt rõ ràng giữa chức năng kinh doanh và quản lý rủi ro.
   • Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 3% trong vòng 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý rủi ro và phòng tín dụng.

2. Đa dạng hóa danh mục khách hàng và sản phẩm tín dụng

   • Mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh và các ngành nghề tiềm năng để tăng lợi nhuận và giảm rủi ro tập trung.
   • Mục tiêu tăng tỷ trọng dư nợ doanh nghiệp ngoài quốc doanh lên ít nhất 10% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng kinh doanh và marketing.

3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tài sản

   • Tối ưu hóa cấu trúc vốn, tăng cường huy động vốn dài hạn để giảm chi phí vốn.
   • Mục tiêu nâng chỉ số ROA và ROE lên trên 1% trong 5 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban tài chính và kế toán.

4. Phát triển công nghệ ngân hàng và dịch vụ điện tử

   • Mở rộng hệ thống ATM, phát triển kênh thanh toán trực tuyến và dịch vụ ngân hàng điện tử để tăng tiện ích cho khách hàng.
   • Mục tiêu tăng số lượng thẻ ATM phát hành lên gấp đôi trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng công nghệ thông tin và dịch vụ khách hàng.

5. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

   • Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng quản lý rủi ro cho cán bộ tín dụng.
   • Mục tiêu hoàn thành chương trình đào tạo định kỳ hàng năm cho 100% cán bộ tín dụng.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển tín dụng và quản lý rủi ro.

2. Nhân viên phòng tín dụng và quản lý rủi ro

   • Lợi ích: Nắm bắt các chỉ tiêu tài chính, phương pháp đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả.
   • Use case: Áp dụng trong công tác thẩm định và giám sát khoản vay.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình nghiên cứu thực tiễn, số liệu phân tích cụ thể và các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh ngân hàng.
   • Use case: Tham khảo tài liệu học tập và nghiên cứu khoa học.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tín dụng khác

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng hoạt động của ngân hàng thương mại trẻ, từ đó có chính sách hỗ trợ và giám sát phù hợp.
   • Use case: Xây dựng chính sách phát triển ngành ngân hàng và kiểm soát rủi ro hệ thống.

Câu hỏi thường gặp

1. Ngân hàng BAOVIET Bank Hải Phòng đã đạt được những thành tựu gì trong giai đoạn 2010-2015?
   Ngân hàng đã tăng trưởng lợi nhuận trước thuế từ 1,024 tỷ đồng lên 1,880 tỷ đồng năm 2014, tổng tài sản tăng gấp đôi, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn trong mức kiểm soát. Đây là kết quả tích cực đối với một ngân hàng trẻ trong bối cảnh kinh tế khó khăn.

2. Chỉ số ROA và ROE của ngân hàng phản ánh điều gì về hiệu quả kinh doanh?
   ROA và ROE thấp cho thấy ngân hàng chưa sử dụng hiệu quả tài sản và vốn chủ sở hữu để tạo ra lợi nhuận. Điều này có thể do ngân hàng còn non trẻ, cần cải thiện quản trị và đa dạng hóa sản phẩm.

3. Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng tại BAOVIET Bank Hải Phòng là gì?
   Rủi ro đến từ cả yếu tố khách quan như môi trường kinh tế, pháp lý và chủ quan như trình độ cán bộ tín dụng, quy trình cho vay, giám sát sau cho vay chưa chặt chẽ, cũng như sự tập trung dư nợ vào nhóm khách hàng cá nhân và hợp tác xã.

4. Ngân hàng đã áp dụng những biện pháp nào để xử lý nợ xấu?
   Ngân hàng đã lập quỹ dự phòng rủi ro, tăng cường thu hồi nợ, phân loại nợ chặt chẽ và bán nợ xấu cho Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), giúp giảm thiểu rủi ro tài chính.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong tương lai?
   Cần tăng cường quản trị rủi ro, đa dạng hóa danh mục khách hàng và sản phẩm, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, phát triển công nghệ ngân hàng điện tử và đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao. Các biện pháp này giúp ngân hàng phát triển bền vững và cạnh tranh hiệu quả trên thị trường.

Kết luận

• BAOVIET Bank Hải Phòng đã có sự tăng trưởng ổn định về lợi nhuận và tổng tài sản trong giai đoạn 2010-2015, dù còn nhiều thách thức về hiệu quả sử dụng vốn và quản lý rủi ro.
• Các chỉ số ROA, ROE và tỷ lệ nợ xấu phản ánh ngân hàng cần cải thiện quản trị tài chính và đa dạng hóa danh mục khách hàng.
• Ngân hàng đã áp dụng các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả, góp phần giảm thiểu rủi ro tín dụng.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tập trung vào quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm, công nghệ và nguồn nhân lực.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các biện pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh chiến lược phù hợp.

Các nhà quản lý và chuyên gia trong ngành ngân hàng nên áp dụng các giải pháp nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục bảng biểu, biểu đồ, sơ đồ vẽ, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về NH Thƣơng mại (NHTM) và hiệu quả kinh doanh của Ngân hàng Thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng HĐKD của NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng từ năm 2011 - 2015. Chƣơng 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại NH TMCP Bảo Việt - CN Hải Phòng. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGẦN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

Tổng quan về NH thƣơng mại NHTM đã Biểu đồ thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngƣợc lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó - kinh tế thị trƣờng - thì NHTM cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc. Theo các nhà nghiên cứu thì NH xuất hiện từ thời trung cổ, tiền thân là các tiệm kim hoàn. Khi đó, các nhà giầu thƣờng gửi tiền bạc của mình tại các tiệm kim hoàn cho an toàn, đổi lại họ nhận đƣợc chứng thƣ xác nhận quyền sở hữu tài sản gửi và họ phải mất một khoản chi phí cho tiệm.

Lúc đầu các tiệm kim hoàn chỉ đơn giản giữ tiền hộ khách hàng và sẵn sàng chi trả cho khách hàng khi họ tới rút, dần dần họ nhận thấy để tiền chết là không hiệu quả, trong khi có rất nhiều ngƣời cần tiền làm vốn kinh doanh. Từ đó họ bắt đầu mang tiền của khách gửi đi cho vay, dần dần Biểu đồ thức này ngày một phát triển và một số tiệm kim hoàn trở thành Biểu đồ thức đầu tiên của NH. Đến thế kỷ XVIII, cách mạng công nghiệp đã mang đến một sự thay đổi to lớn cho đời sống xã hội, lƣợng hàng hóa sản xuất ra tăng vọt, đòi hỏi một lƣợng vốn lớn để phát triển sản xuất, các nghiệp vụ “đi vay”, “cho vay”, “thanh toán trung gian”, “phát hành giấy bạc” của các NH diễn ra hết sức sôi nổi. Nhà nƣớc không quản lý đƣợc lƣợng “giấy bạc” do NH phát hành ra buộc các nhà nƣớc phải xiết chặt quản lý, từ đó Biểu đồ thành NH đƣợc phép phát hành “giấy bạc” sau này gọi là NHTW và NH không đƣợc phép phát hành “giấy bạc” chỉ làm nhiệm vụ thanh toán trung gian, tín dụng trung gian….

Qua quá trình phát triển tiếp theo đã Biểu đồ thành 05 tổ chức NH gồm: NH thƣơng mại; NH phát triển; NH đầu tƣ; NH chính sách; Các tổ chức tín dụng và hợp tác [1]. Khái niệm ngân hàng thương mại Có rất nhiều khái niệm về NH thƣơng mại: Ở Mỹ: NHTM là một công ty kinh doanh chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành dịch vụ tài chính (financial - Service Industry). Ở Pháp: NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở nào thƣờng xuyên nhận của công chúng dƣới Biểu đồ thức ký thác hay Biểu đồ thức khác số tiền mà họ dùng cho chính họ vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính. Ở Việt Nam: Theo quy định tại Điều 20 khoản 2 và 7 Luật các tổ chức tín dụng (số 02/1997/ QH 10) đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam ban hành thì: “ NHTM là một tổ chức tín dụng đƣợc thực hiện toàn bộ hoạt động NH và các HĐKD khác có liên quan”.

Nhƣ vậy, có thể phát biểu khái niệm về NHTM: NHTM là một DN kinh doanh tiền tệ, là một TCTD thực hiện huy động vốn nhàn rỗi từ các chủ thể trong nền kinh tế để tạo lập nguồn vốn tín dụng và cho vay phát triển kinh tế, tiêu d ng cho xã hội [1], [2]. Chức năng ngân hàng thương mại a. Chức năng trung gian tín dụng Đây là chức năng đặc trƣng và cơ bản nhất của NHTM và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển: Là “cầu nối” giữa cung và cầu vốn trong xã hội, khơi nguồn vốn từ những ngƣời có thể vì lý do gì đó không d ng nó một cách sinh lợi sang những ngƣời có ý muốn d ng nó để sinh lợi. Đảm bảo sự vận động liên tục của guồng máy kinh tế xã hội, thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế vì đã đáp ứng đƣợc nhu cầu vốn để duy trì liên tục quá trình tái sản xuất xã hội.

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhờ tận dụng nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi vào quá trình cho vay sinh lời. Chức năng quản lý ngân quỹ cho xã hội Với chức năng này, NHTM nhận tiền gửi của công chúng, DN và các tổ chức khác, vừa đảm bảo an toàn tài sản, vừa đáp ứng nhu cầu rút tiền của KH. Đồng thời NH cam kết chi trả một mức lãi suất nhất định cho khách hàng tùy thuộc vào loại Biểu đồ gửi tiền. Qua việc thực hiện chức năng này thì NH tạo đƣợc nguồn vốn để thực hiện chức năng tín dụng, và còn là cơ sở để Ngân hàng thực hiện chức năng thanh toán.

Chức năng làm trung gian thanh toán và quản lý các phƣơng tiện thanh toán Để thực hiện chức năng này, NH cung cấp cho khách hàng các phƣơng tiện thanh toán không sử dụng tiền mặt nhƣ: thẻ thanh toán, ủy nhiệm chi, séc,… Trên cơ sở khách hàng mở tài khoản tiền gửi tại NH, thay mặt cho khách hàng, NHTM trích tiền trên tài khoản trả cho ngƣời đƣợc hƣởng hoặc nhận tiền vào tài khoản theo ủy nhiệm chi của khách hàng. Hoạt động trên của NHTM mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế: Thúc đẩy nhanh quá trình lƣu thông hàng hóa, thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế vì chức năng này đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ luân chuyển vốn trong nền kinh tế. Tiết giảm tiền mặt lƣu thông dẫn đến tiết kiệm chi phí lƣu thông tiền mặt. Chức năng tạo ra tiền NH trong hệ thống NH hai cấp Quá trình tạo tiền của NHTM đƣợc thực hiện thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán trong hệ thống NH, trong mối liên hệ chặt chẽ với hệ thống NH trung ƣơng.

Với khoản tiền gửi nhận đƣợc ban đầu, hệ thống NHTM thông qua quá trình cho vay bằng chuyển khoản, kết hợp với thanh toán không dùng tiền mặt, có khả năng mở rộng tiền gửi không kỳ hạn gấp nhiều lần, do đó tạo thêm “bút tệ” cho lƣu thông. Chức năng làm dịch vụ tài chính và các dịch vụ khác NH có thể làm tƣ vấn về tài chính và đầu tƣ cho các DN, làm đại lý phát hành cổ phiếu, trái khoán bảo đảm đạt hiệu quả cao và tiết kiệm chi phí. Ngoài ra, NH còn cung cấp dịch vụ lƣu trữ và quản lý chứng khoán cho khách hàng, làm dịch vụ thu lãi chứng khoán, chuyển lãi đó vào tài khoản cho khách hàng, hoặc có khi NHTM còn thực hiện việc mua, bán các chứng khoán cho khách hàng, thu hồi chứng khoán đến hạn… Hơn nữa, NH còn cung cấp cho khách hàng các dịch vụ khác nhƣ:  Dịch vụ bảo quản an toàn vật tƣ có giá của khách hàng. Dịch vụ bảo quản an toàn vật có giá bao gồm: dịch vụ cho thuê két sắt, bảo quản ký thác và trực tiếp bảo quản an toàn các giấy tờ có giá.

 Dịch vụ cho thuê két ngân buổi tốt (Night safe): NH lắp đặt hệ thống két đặc biệt trƣớc cửa NH, khách hàng thuê dịch vụ này đƣợc phép cất giữ tiền mặt hay séc để đảm bảo an toàn vào buổi tối khi NH đã đóng cửa.  Dịch vụ tín thác hoặc ủy thác Ngân hàng (Trust services) f. Chức năng tài trợ ngoại thƣơng, mở rộng nghiệp vụ NH quốc tế Một trong những chức năng quan trọng nhất do các NH thực hiện trong việc tham gia vào nghiệp vụ NH quốc tế là tài trợ xuất nhập khẩu và nền thƣơng mại giữa các quốc gia. Giống nhƣ thƣơng mại trong nƣớc, hoạt động ngoại thƣơng đòi hỏi các phƣơng pháp tài trợ khác nhau, hoạt động ngoại thƣơng bao gồm ứng tiền trƣớc, tài khoản mở, ủy thác, nhờ thu và thƣ tín dụng, tín dụng chiết khấu hối phiếu, bảo lãnh, mua và bán séc du lịch…).

Ngoài ra, các NHTM mở rộng nghiệp vụ NH quốc tế để phục vụ cho những khách hàng nƣớc ngoài đầu tƣ vào trong nƣớc cũng nhƣ những khách hàng nội địa muốn mở rộng HĐKD ra nƣớc ngoài [2]. Đặc điểm hoạt động của NHTM NH thƣơng mại là một tổ chức tín dụng thực hiện các nghiệp vụ tài chính nhằm hỗ trợ cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu vay và cho vay với mục đích thu lợi nhuận. NH thƣơng mại có các nghiệp vụ chính nhƣ sau: 8 Nghiệp vụ nguồn vốn (Tài sản Nợ - Nguồn vốn): Nghiệp vụ huy động nguồn vốn là hoạt động tiền đề có ý nghĩa đối với bản thân NH cũng nhƣ đối với xã hội. Trong nghiệp vụ này, NH thƣơng mại đƣợc phép sử dụng những công cụ và biện pháp cần thiết mà luật pháp cho phép để huy động các nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn tín dụng để cho vay đối với nền kinh tế.

Thành phần nguồn vốn của NH thƣơng mại gồm: - Vốn điều lệ (Statutory Capital) - Các quỹ dự trữ (Reserve funds) - Vốn huy động (Mobilized Capital) - Vốn đi vay (Bonowed Capital) - Vốn tiếp nhận (Trust capital) - Vốn khác (Other Capital) Nghiệp vụ sử dụng vốn (cấp tín dụng và đầu tƣ): Nghiệp vụ cho vay và đầu tƣ là nghiệp vụ sử dụng vốn quan trọng nhất, quyết định đến khả năng tồn tại và hoạt động của NH thƣơng mại. Đây là các nghiệp vụ cấu thành bộ phận chủ yếu và quan trọng của tài sản Có của NH. Thành phần “Tài sản có” của NH bao gồm: + Dự trữ (Reserves) + Cho vay (loans) + Đầu tƣ (Investment) + Tài sản Có khác (Other Assets) Nghiệp vụ trung gian: Những dịch vụ NH ngày càng phát triển vừa cho phép hỗ trợ đáng kể cho nghiệp vụ khai thác nguồn vốn, mở rộng các nghiệp vụ đầu tƣ, vừa tạo ra thu nhập cho NH bằng các khoản tiền hoa hồng, lệ phí… có vị trí xứng đáng trong giai đoạn phát triển hiện nay của NH thƣơng mại. Các hoạt động này gồm: - Các dịch vụ thanh toán thu chi hộ cho khách hàng (chuyển tiền, thu hộ séc, dịch vụ cung cấp thẻ tín dụng, thẻ thanh toán.