MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN .1 Vị trí pháp lý của Hội đồng nhân dân. Khái niệm, đối tƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện .1 Khái niệm giám sát. Chủ thể, đối tƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện.
Mục đích giám sát của Hội đồng nhân dân huyện .1 Nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động của các đối tƣợng chịu sự giám sát phải thực hiện đúng các quy định của Hiến pháp và pháp luật.2 Nhằm kịp thời phát hiện những điểm chƣa hợp lý trong tổ chức và hoạt động quản lý của các cơ quan chịu sự giám sát. Các hình thức giám sát của Hội đồng nhân dân huyện. Chất vấn và xem xét việc trả lời chất vấn. Xem xét quyết định của Uỷ ban nhân dân cùng cấp, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp dƣới trực tiếp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, Luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nƣớc cấp trên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp.
Lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với ngƣời giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân huyện bầu. Các yếu tố đảm bảo chất lƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện 27 1.1 Yếu tố chính trị.Yếu tố pháp lý .3 Yếu tố tổ chức, cơ cấu chất lƣợng của Đại biểu Hội đồng nhân dân .4 Một số yếu tố khác. 31 Kết luận chƣơng 1. THỰC TRẠNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Hoài Đức. Cơ cấu tổ chức và chất lƣợng đại biểu Hội đồng nhân dân huyện .1 Cơ cấu tổ chức và chất lƣợng đại biểu Hội đồng nhân dân huyện khóa XVIII, nhiệm kỳ 2011-2016.2 Cơ cấu tổ chức và chất lƣợng đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Hoài Đức nhiệm kỳ 2016-2021. Tình hình giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Hoài Đức .1 Xem xét các báo cáo trình tại kỳ họp .2 Chất vấn và trả lời chất vấn. Xem xét Quyết định của Uỷ ban nhân dân cùng cấp, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp dƣới trực tiếp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, Luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nƣớc cấp trên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp .5 Lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với ngƣời giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu.
Đánh giá chung hoạt động giám sát của Hội đồng nhân huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Những kết quả đạt đƣợc .2 Hạn chế và nguyên nhân. 63 Kết luận chƣơng 2. QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN- TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
Sự cần thiết nâng cao chất lƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện. Xuất phát từ yêu cầu xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Xuất phát từ yêu cầu cải cách bộ máy nhà nƣớc, khắc phục hạn chế, yếu kếm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp huyện. Xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi của ngƣời dân về nâng cao chất lƣợng phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức nhà nƣớc.
Quan điểm nâng cao chất lƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện74 3. Quán triệt nghiêm túc quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc về hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực nhà nƣớc. Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện phải đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của cấp ủy Đảng; của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; của các cơ quan nhà nƣớc khác và của nhân dân trên địa bàn. Bảo đảm thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát.
Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện. Nhóm các giải pháp chung. Nhóm các giải pháp cụ thể trên địa bàn huyện Hoài Đức – TPHà Nội. 94 Kết luận chƣơng 3.
101 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Lý do chọn đề tài luận văn (tính cấp thiết của đề tài luận văn) Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân ở nƣớc ta hiện nay việc tiếp tục nâng cao hoạt hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nƣớc nói chung và hệ thống chính quyền địa phƣơng nói riêng trong đó có Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp là yêu cầu tất yếu, khách quan. Hội đồng nhân dân vừa là cơ quan quyền lực nhà nƣớc ở địa phƣơng vừa là cơ quan đại diện cho ý chí nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân chịu trách nhiệm trƣớc Nhân dân địa phƣơng và các cơ quan Nhà nƣớc cấp trên. Hội đồng nhân dân có ba chức năng đó là: Quyết định những vấn đề quan trọng ở địa phƣơng; bảo đảm thực hiện các quy định và quyết định của các cơ quan nhà nƣớc cấp trên và chức năng giám sát việc tuân theo pháp luật ở địa phƣơng.
Trong ba chức năng trên, chức năng giám sát có một vị trí, vai trò quan trọng đảm bảo cho HĐND thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân thực hiện đúng nguyên tắc quyền lực nhà nƣớc thuộc về Nhân dân. Thông qua hoạt động giám sát HĐND kịp thời phát hiện những ƣu, khuyết điểm trong việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phƣơng từ đó có nhận định, đánh giá, đề xuất biện pháp giải pháp để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt đƣợc đồng thời chỉ ra nguyên nhân, biện pháp khắc những tồn tại hạn chế. Do đó việc nâng cao hiệu quả giám sát không chỉ là quá trình nỗ lực, phấn đấu không ngừng của cơ quan dân cử mà còn là đòi hỏi, mong đợi từ cửa tri. Trong thời gian vừa qua cùng với kết quả đã đạt đƣợc của HĐND các cấp trên cả nƣớc và của Thủ đô, HĐND huyện Hoài Đức đã và đang không ngừng đổi mới nội dung, phƣơng thức hoạt động để nâng cao chất lƣợng, hiệu quả giám sát, đƣợc Nhân dân, cử tri đánh giá cao góp phần không nhỏ trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND huyện cũng nhƣ việc thực hiện nhiệm vụ các nhiệm vụ chung của huyện.
1 Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc hoạt động giám sát của HĐND huyện còn một số khó khăn vƣớng mắc và bộc lộ một số tồn tại nhƣ: Việc triển khai Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 còn chƣa hiệu quả, hoạt động giám sát đôi khi còn mang tính hình thức, năng lực giám sát còn hạn chế, chƣa phát huy đƣợc hiệu quả các hình thức giám sát theo quy định hiện hành, phƣơng thức giám sát đổi mới chƣa mạnh mẽ, việc thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát chƣa nghiêm dẫn đến hiệu quả giám sát chƣa cao. Với sự ra đời của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 (sau đây gọi tắt là Luật Giám sát) đã chứng tỏ sự quan tâm của Đảng, Nhà nƣớc ta, tạo điều kiện để HĐND có cơ sở pháp lý để kiểm tra, giám sát UBND và các cơ quan đơn vị nhà nƣớc ở địa phƣơng trên nhiều phƣơng diện. Qua 01 năm triển khai áp dụng Luật Giám sát, hoạt động giám sát đã từng bƣớc khắc phục, giải quyết đƣợc những tồn tại, vƣớng mắc trong quá trình giám sát. Tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò, hiệu quả của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND trong thời gian tới trong việc thực hiện giám sát của HĐND các cấp nói chung và HĐND cấp huyện nói riêng là nhu cầu cấp thiết; đặc biệt việc đi sâu, nghiên cứu thực trạng hoạt động giám sát của HĐND huyện tại một địa bàn cụ thể lại càng có ý nghĩa thiết thực.
Chính vì lý do trên, học viên lựa chọn đề tài “Giám sát của Hội đồng nhân dân huyện – từ thực tiễn huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính với mong muốn từ kiến thức thực tế khi áp dụng Luật Giám sát tại cơ sở để thấy đƣợc những thuận lợi và khó khăn, vƣớng mắc trong quá trình thực hiện trƣớc và sau khi có Luật Giám sát 2015, trên cơ sở đó có đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hơn nữa hoạt động giám sát của HĐND trong thời gian tới. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Giám sát và nâng cao hiệu quả, chất lƣợng giám sát của các cơ quan dân cử ở nƣớc ta đƣợc đề cập trên nhiều sách báo, tạp chí, các diễn đàn khoa học. Nghiên cứu hoạt động giám sát của HĐND nói chung và của HĐND cấp huyện nói riêng đã đƣợc nhiều học giả tiếp cận. Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau đây: “Bàn về tính chất của HĐND trong điều kiện cải cách bộ máy nhà nước hiện 2 nay”, PGS, TS Bùi Xuân Đức, Tạp chí Nhà nƣớc và pháp luật 12/2003; “Về đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2004-2009”, Đinh Ngọc Quang, Tạp chí Quản lý Nhà nƣớc số 2/2005; “Hoạt động giám sát của cơ quan dân cử ở Việt Nam- Vấn đề và giải pháp”, Văn phòng Quốc hội, Viện chính sách công và pháp luật, NXB Hồng Đức, năm 2014; “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp đối với cơ quan hành chính nhà nước” tác giả Nguyễn Xuân Sơn- Ủy viên thƣờng trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc, tạp chí đăng ngày 28/11/2014;“Hoàn thiện pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân” của Nguyễn Hải Long, Luận án tiến sĩ luật năm 2012; “Hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Lai Châu” của Tô Hồng Lê, luận văn thạc sĩ Luật học năm 2013; “Hoạt động giám sát của của HĐND cấp tỉnh – qua thực tiễn tỉnh Thanh Hóa” của Lê Thị Thu Hòa, Luận văn thạc sĩ luật học, năm 2016; “Các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân” Đề tài nghiên cứu cấp Bộ do ThS.