Lêi nãi ®Çu Tõ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hËu s¶n xuÊt kh«ng ®ñ tiªu dïng, qua h¬n 10 n¨m ®æi míi ViÖt Nam ®· vµ ®ang tõng bíc v¬n lªn bíc ®Çu kh¼ng ®Þnh ®îc uy tÝn, chinh phôc ®ù¬c kh¸ch hµng chiÕm lÜnh ®îc thÞ trêng lín, æn ®Þnh gãp phÇn n©ng cao vÞ thÕ cña m×nh trªn chÝnh trêng quèc tÕ. HiÖn nay víi c¬ chÕ më cöa, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ho¹t ®éng mét c¸ch b×nh ®¼ng theo hiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt. NhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp ra ®êi vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Cïng víi nã lµ sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong níc còng nh níc ngoµi ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i lu«n lu«n ®æi míi c«ng nghÖ, trang thiÕt bÞ vµ më réng s¶n xuÊt do ®ã cÇn thiÕt ph¶i cã mét lîng vèn lín mµ c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i lµ n¬i cung cÊp vèn cho c¸c doanh nghiÖp, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ mét c¸ch cã hiÖu qu¶.
Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi hÖ thèng ng©n hµng hai cÊp: Ng©n hµng Nhµ níc thùc hiÖn qu¶n lý nhµ níc vµ cÊp kinh doanh lµ c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i. Cïng víi viÖc triÓn khai thùc hiÖn ph¸p lÖnh ng©n hµng ë níc ta trong thêi gian qua ®· t¹o ra nh÷ng chuyÓn biÕn râ nÐt c¶ vÒ tæ chøc, ho¹t ®éng vµ tr×nh ®é nghiÖp vô cña hÖ thèng ng©n hµng gãp phÇn t¨ng trëng kinh tÕ, æn ®Þnh gi¸ trÞ ®ång tiÒn. C¸c tæ chøc tÝn dông h×nh thµnh m¹ng líi trªn hÇu kh¾p c¸c ®Þa bµn c¶ níc. Ngoµi hÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i quèc doanh cßn cã c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i cæ phÇn, ng©n hµng liªn doanh.
NghiÖp vô ng©n hµng còng ®îc ®æi míi vµ tõng bíc hiÖn ®¹i ho¸, tiÕp cËn víi c«ng nghÖ vµ th«ng lÖ quèc tÕ. Víi ho¹t ®éng tÝn dông vµ c¸c dÞch vô ®a d¹ng ng©n hµng ®· ®¸p øng ®îc phÇn lín nhu cÇu cña kh¸ch hµng, gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt níc. Ngµy nay ng©n hµng ®· trë thµnh mét m¾t xÝch quan träng cÊu thµnh nªn sù vËn ®éng nhÞp nhµng cña nÒn kinh tÕ. Cïng víi c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c ng©n hµng cã nhiÖm vô tham gia b×nh æn thÞ trêng tiÒn tÖ, kiÒm chÕ vµ ®Èy lïi l¹m ph¸t, t¹o m«i trêng ®Çu t thuËn lîi, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng, ph¸t triÓn thÞ trêng ngo¹i hèi.
Tuy nhiªn trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ ®ang trong thêi kú míi chuyÓn ®æi sang c¬ chÕ thÞ trêng, m«i trêng kinh tÕ cha æn ®Þnh, m«i trêng ph¸p lý ®ang dÇn ®îc hoµn thiÖn nªn ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n nhÊt lµ chÊt lîng tÝn dông cha cao mµ biÓu hiÖn lµ nî qu¸ h¹n, nî khã ®ßi lín. ViÖc ph©n tÝch mét c¸ch chÝnh x¸c, khoa häc c¸c nguyªn nh©n ph¸t sinh rñi ro tÝn dông, tõ ®ã ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu nh»m n©ng cao chÊt lîng tÝn dông lµ mét nhiÖm vô c¬ b¶n, thêng xuyªn cña ngµnh ng©n hµng. VÊn ®Ò cµng trë nªn bøc xóc vµ cÇn thiÕt ®èi víi hÖ thèng Ng©n hµng c«ng th¬ng ViÖt nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Tríc t×nh h×nh trªn, lµ mét sinh viªn khoa ng©n hµng - tµi chÝnh ®ang thùc tËp t¹i Chi nh¸nh ng©n hµng c«ng th¬ng NghÖ An, em ®· quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi thùc tËp tèt nghiÖp lµ: “N©ng cao chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi Nh¸nh ng©n hµng c«ng th¬ng NghÖ An.
Em hy väng r»ng bµi viÕt cña m×nh sÏ gãp phÇn ®Èy lïi nh÷ng khã kh¨n c¶n trë trong c«ng t¸c tÝn dông, ®a hiÖu qu¶ tÝn dông ngµy cµng tèt h¬n, t¹o ®µ cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Chi Nh¸nh ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr- êng. Bµi viÕt cña em ®îc chia lµm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: TÝn dông vµ chÊt lîng tÝn dông cña Ng©n Hµng Th- ¬ng M¹i. Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi Nh¸nh ng©n hµng c«ng th¬ng NghÖ An Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi Nh¸nh ng©n hµng c«ng th¬ng NghÖ An Do tr×nh ®é lý luËn còng nh kinh nghiÖm thùc tiÔn cßn h¹n chÕ vµ thêi gian nghiªn cøu cã h¹n nªn ®Ò tµi kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt. Em rÊt mong nhËn ®îc ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c thÇy c« gi¸o ®Ó ®Ò tµi ®îc hoµn thiÖn h¬n.
Ch¬ng I: TÝn dông ng©n hµng vµ chÊt lîng tÝn dông cña ng©n hµng th¬ng m¹i I - TÝn dông vµ c¸c h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng 1. Kh¸i niÖm tÝn dông TÝn dông ®îc coi lµ mèi quan hÖ vay mîn lÉn nhau gi÷a ngêi cho vay vµ ngêi ®i vay trong ®iÒu kiÖn cã hoµn tr¶ c¶ vèn vµ l·i sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh. Hay nãi mét c¸ch kh¸c tÝn dông lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh mèi quan hÖ kinh tÕ mµ trong ®ã mçi c¸ nh©n hay mét tæ chøc nhêng quyÒn sö dông mét khèi lîng gi¸ trÞ hoÆc hiÖn vËt cho mét c¸ nh©n hay mét tæ chøc kh¸c víi nh÷ng rµng buéc nhÊt ®Þnh vÒ thêi gian hoµn tr¶, l·i suÊt, c¸ch thøc vay mîn vµ thu håi. Tr¶i qua qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®· cã nhiÒu h×nh thøc tÝn dông kh¸c nhau.
§Çu tiªn lµ tÝn dông nÆng l·i xuÊt hiÖn ë thêi kú tan r· cña chÕ ®é c«ng x· nguyªn thuû. Trong thêi kú nµy do lùc lîng s¶n xuÊt ph¸t triÓn, ph©n c«ng lao ®éng x· héi më réng, x· héi ®· cã sù ph©n chia giai cÊp kÎ giµu ngêi nghÌo. Trong qu¸ tr×nh ®Çu tiªn chñ yÕu lµ cho vay b»ng hiÖn vËt, vÒ sau chñ yÕu cho vay b»ng tiÒn. §©y lµ h×nh thøc cho vay nÆng l·i víi l·i suÊt rÊt cao, kh«ng cã giíi h¹n vµ lµ h×nh thøc tÝn dông tiªu dïng, chñ yÕu ®Ó gi¶i quyÕt nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy.
Sù ra ®êi cña ph¬ng thøc s¶n xuÊt t b¶n cho thÊy tÝn dông nÆng l·i kh«ng cßn phï hîp n÷a, nã c¶n trë sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ bëi c¸c nhµ t b¶n kinh doanh víi môc ®Ých lîi nhuËn kh«ng thÓ vay víi møc l·i suÊt cao h¬n tû suÊt lîi nhuËn. V× vËy ho¹t ®éng cña nã ngµy cµng thu hÑp vµ tÝn dông th¬ng m¹i xuÊt hiÖn. §©y lµ h×nh thøc tÝn dông gi÷a c¸c nhµ s¶n xuÊt kinh doanh víi nhau do ®ã chñ thÓ tham gia qu¸ tr×nh vay mîn nµy còng lµ c¸c nhµ s¶n xuÊt kinh doanh. Trong quan hÖ mua b¸n chÞu, th«ng thêng gi¸ b¸n chÞu hµng ho¸ cao h¬n gi¸ b¸n b»ng tiÒn mÆt, phÇn chªnh lÖch nµy chÝnh lµ l·i cña hµng ho¸ ®em b¸n chÞu.
Quan hÖ mua b¸n chÞu chØ diÔn ra gi÷a c¸c ®¬n vÞ liªn quan trùc tiÕp víi nhau. V× vËy nã kh«ng ®¸p øng ®îc nhu cÇu vay mîn ngµy cµng t¨ng cña nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ tÝn dông ng©n hµng ra ®êi. MÆt kh¸c do ®Æc ®iÓm tuÇn hoµn vèn trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt, x· héi thêng xuyªn xuÊt hiÖn hiÖn tîng thõa vèn t¹m thêi ë c¸c tæ chøc c¸ nh©n nµy vµ nhu cÇu thiÕu vèn ë c¸c tæ chøc c¸ nh©n kh¸c. HiÖn tîng thõa, thiÕu vèn ph¸t sinh do cã sù chªnh lÖch vÒ thêi gian.
Trong khi ®ã sè lîng c¸c kho¶n thu nhËp vµ chi tiªu ë c¸c tæ chøc c¸ nh©n trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt ®ßi hái ph¶i ®îc tiÕn hµnh mét c¸ch liªn tôc. VËy ®Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng nµy th× chØ cã ng©n hµng - mét tæ chøc chuyªn kinh doanh tiÒn tÖ míi cã kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt ®îc nh÷ng m©u thuÉn ®ã. VËy tÝn dông ng©n hµng lµ g× ?. "TÝn dông ng©n hµng lµ quan hÖ tÝn dông b»ng tiÒn tÖ mµ mét bªn lµ ng©n hµng - mét tæ chøc chuyªn kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ víi mét bªn lµ tÊt c¶ c¸c tæ chøc, c¸ nh©n trong x· héi trong ®ã ng©n hµng gi÷ vai trß võa lµ ngêi ®i vay, võa lµ ngêi cho vay " §©y lµ h×nh thøc tÝn dông chñ yÕu trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, nã lu«n lu«n ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ mét c¸ch linh ho¹t ®Çy ®ñ vµ kÞp thêi.
ThËt vËy, chóng ta xem xÐt trêng hîp sau: Gi¶ sö: §· vµo ®Çu mïa hÌ, nhu cÇu vÒ níc gi¶i kh¸t rÊt lín vµ nÕu t«i biÕt tËn dông c¬ héi nµy th× viÖc s¶n xuÊt ra níc gi¶i kh¸t phôc vô trong hÌ kh«ng nh÷ng ®em l¹i lîi nhuËn cho t«i mµ cßn ®em l¹i sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Song ®Ó mua ®îc mét d©y chuyÒn s¶n xuÊt níc gi¶i kh¸t th× ph¶i cÇn mét lîng vèn rÊt lín mµ nÕu mét m×nh t«i sÏ kh«ng ®ñ vèn. Trong khi ®ã cã mét sè ngêi kh¸c cã mét mãn tiÕt kiÖm do tÝch luü ®îc trong nhiÒu n¨m. NÕu t«i, nh÷ng ngêi ®ã gÆp nhau vµ nh÷ng ngêi ®ã cung cÊp vèn cho t«i th× kÕ ho¹ch cña t«i sÏ trë thµnh hiÖn thùc.
Nhng mét vÊn ®Ò ®îc ®Æt ra lµ liÖu t«i - ngêi thiÕu vèn vµ nh÷ng ngêi thõa vèn ®ã cã gÆp nhau kh«ng? Vµ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hµng ngµy hµng giê diÔn ra kh«ng biÕt bao nhiªu mèi quan hÖ nh vËy? Nã ®· h×nh thµnh nªn: mét bªn lµ nh÷ng ngêi cã tiÒn tÝch luü, cã kh¶ n¨ng cung cÊp vµ phÝa bªn kia lµ nh÷ng ngßi cã nhu cÇu vay cho ®Çu t ph¸t triÓn. Nh vËy n¶y sinh vÊn ®Ò lµ lµm thÕ nµo ®Ó hä cã thÓ t×m gÆp ®îc nhau vµ lµm thÕ nµo ®Ó cïng mét lóc tho¶ m·n ®îc nhu cÇu vèn ®a d¹ng vµ to lín trong khi c¸c nguån tiÕt kiÖm cßn ®ang n»m ph©n t¸n trong x· héi. Kh«ng ph¶i bÊt kú ai còng cã kh¶ n¨ng ®Çu t hoÆc vay vèn trªn thÞ trêng tµi chÝnh, ngoµi ra khi giao dÞch trªn thÞ trêng tµi chÝnh ®ßi hái chi phÝ vÒ tiÒn b¹c vµ thêi gian rÊt lín. Do ®ã c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i víi chøc n¨ng c¬ b¶n lµ trung gian tµi chÝnh, ho¹t ®éng nh mét chiÕc cÇu nèi liÒn gi÷a kh¶ n¨ng cung øng vµ nhu cÇu vÒ vèn tiÒn tÖ trong x· héi ®· c¬ b¶n gi¶i quyÕt ®îc nh÷ng vÊn ®Ò nÈy sinh trªn.
§ång thêi víi t c¸ch lµ mét trung gian tÝn dông ng©n hµng ®ãng vai trß lµ ngêi m«i giíi gi÷a mét bªn lµ ngêi cã tiÒn cho vay vµ mét bªn lµ ngêi cã nhu cÇu vay vèn. Th«ng qua c¬ chÕ thÞ trêng b»ng nh÷ng biÖn ph¸p kinh tÕ n¨ng ®éng vµ ¸p dông c¸c ph- ¬ng ph¸p kü thuËt theo híng hiÖn ®¹i tiªn tiÕn ng©n hµng cã kh¶ n¨ng thu hót hÇu hÕt nh÷ng nguån vèn tiÒn tÖ tiÕt kiÖm dù tr÷ trong x· héi ®Ó chuyÓn giao ®óng n¬i, ®óng lóc phï hîp víi nhu cÇu vèn trong s¶n xuÊt kinh doanh. ChÝnh nhê cã tÝn dông ng©n hµng mµ nh÷ng ®ång tiÒn t¹m thêi nhµn rçi ®· trë thµnh tiÒn ho¹t ®éng, biÕn nh÷ng ®ång tiÒn ph©n t¸n thµnh nguån vèn tËp trung phôc vô cho nhu cÇu kinh doanh.