LuËn v¨n tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu Cïng víi xu híng ®æi míi cña nÒn kinh tÕ, hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam còng ®ang trong qu¸ tr×nh ®æi míi, vµ ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh. Xu thÕ héi nhËp, c¹nh tranh ngµy mét diÔn ra ngay g¾t. §Æt hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam tríc nh÷ng vËn héi míi còng nh nh÷ng khã kh¨n ph¶i ®èi mÆt. Ho¹t ®éng cña ng©n hµng ®¹t kÕt qu¶ tèt sÏ t¹o ®iÒu kiÖn rÊt lín cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn vµ ngîc l¹i ng©n hµng ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ sÏ ¶nh hëng trÇm träng tíi sù ph¸t triÓn cña c¶ nÒn kinh tÕ, thÈm chÝ c¶ nÒn kinh tÕ thÕ giíi.
X¸c ®Þnh ®îc tÇm quan träng cña tÝn dông vµ vai trß cña ng©n hµng ChÝnh phñ vµ NHNN ViÖt Nam ®· cã nhiÒu gi¶i ph¸p ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng ng©n hµng còng nh chÊt lîng tÝn dông trong toµn bé TL luật dân sự hÖ thèng NHTM ViÖt Nam. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng nhng do nî tån ®äng tõ c¸c n¨m kh¸c cha xö lý hÕt vµ nh÷ng kho¶n qu¸ h¹n míi ph¸t sinh. N¨m 2001 , theo thèng kª cña NHNN ViÖt Nam th× nî qu¸ h¹n cña NHTM ViÖt Nam lµ 11%. §©y lµ trë ng¹i rÊt lín c¶n trë sù ph¸t triÓn cña ng©n hµng.
§Ó ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ bÒn v÷ng th× ®ßi hái hÖ thèng NHTM ViÖt Nam cÇn tiÕp tôc ®æi míi h¬n n÷a. Hoµ vµo nhÞp ®æi míi toµn hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam, chi nh¸nh NHCTII-HBT còng cã sù ®æi míi ®¸ng khÝch lÖ. Tuy nhiªn, nh×n vµo kÕt qu¶ ho¹t ®éng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y cã thÓ thÊy cã mét sè vÊn ®Ò cÇn ph¶i kh¾c phôc trong thêi gian tíi, ®ã lµ t×nh tr¹ng d nî tÝn dông ng¾n h¹n cã tû träng ngµy cµng gi¶m trong tæng d nî, mÆc dï vÒ sè tuyÖt ®èi th× cã sù t¨ng lªn trong c¸c n¨m gÇn ®©y. Sè nî xÊu tån ®äng tõ c¸c n¨m tríc mÆc dï ®· tÝch cùc xö lý nhng vÉn cha ®¹t yªu cÇu, nî qu¸ h¹n míi cßn ph¸t sinh, t×nh tr¹ng nî NguyÔn Thµnh S¬n - Khoa Ng©n hµng Tµi chÝnh 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp khoanh vÉn chiÕm tû träng cao trong tæng nî qu¸ h¹n.
§Ó b¾t kÞp víi sù ®æi míi th× n©ng cao chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i chi nh¸nh NHCTII-HBT lµ ®iÒu hÕt søc cÇn thiÕt ®Ó ®Ó chi nh¸nh ph¸t triÓn v÷ng ch¾c. XuÊt ph¸t tõ hoµn c¶nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ vµ thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông cña chi nh¸nh NHCT-HBT, em ®· nghiªn cøu vµ t×m hiÓu vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i chi nh¸nh NHCTII-HBT víi ®Ó tµi “Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i chi nh¸nh NHCTII-HBT”. Bµi viÕt tËp trung nghiªn cøu vÒ c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n, tËp trung vµo nh÷ng vÊn ®Ó liªn quan ®Õn ho¹t ®éng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i NHCTII-HBT. Trong khu«n khæ bµi viÕt nµy, em chia thµnh 3 phÇn: Ch¬ngI: Tæng quan vÒ tÝn dông vµ chÊt lîng tÝn dông TL luật dân sự ng¾n h¹n.
Ch¬ngII: Thùc tr¹ng chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i NHCTII-HBT. Ch¬ngIII: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n cña NHCTII-HBT. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n GS – TiÕn sÜ Cao Cù Béi ®· tËn t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh bµi viÕt nµy. Em còng xin c¶m ¬n c¸n bé c«ng t¸c t¹i NHCTII-HBT ®· t¹o mäi ®IÒu kiÖn vµ tËn t×nh gióp ®ì trong thêi gian em thùc tËp vµ hoµn thµnh bµi viÕt nµy.
NguyÔn Thµnh S¬n - Khoa Ng©n hµng Tµi chÝnh 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch¬ng I: Tæng quan vÒ tÝn dông vµ chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n 1. Tæng quan vÒ Ng©n Hµng Th¬ng M¹i.1 Kh¸i niÖm vÒ NHTM. ThuËt ng÷ Ng©n hµng cã tõ rÊt l©u, tríc khi nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ ra ®êi. Tuy nhiªn, ngay tõ ®Çu nã kh«ng mang c¸i tªn Ng©n hµng.
XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña cuéc sèng vµ c«ng viÖc bu«n b¸n mµ c¸c th¬ng gia ®· lËp ra nh÷ng n¬i ®Ó ®æi tiÒn, nhËn tiÒn göi vµ thu phÝ cña ngêi göi, hä gióp chi tr¶ vµ thanh to¸n hé ngêi göi vµ ba nghiÖp vô ®Çu tiªn h×nh thµnh, ®ã lµ: ®æi tiÒn, nhËn tiÒn göi vµ thanh to¸n hé. Lóc ®Çu ngêi göi tiÒn ph¶i tr¶ mét kho¶n tiÒn phÝ cho c¸c th¬ng nh©n nµy, nhng vÒ sau do ¸p lùc c¹nh tranh vµ do c¸c TL luật dân sự kho¶n tiÒn göi nµy sinh lîi nªn c¸c th¬ng nh©n nµy ®· tr¶ phÝ cho ngêi göi ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng huy ®éng. Qua mét thêi gian c¸c th¬ng gia nµy thÊy r»ng: lu«n cã mét lîng tiÒn mÆt æn ®Þnh ®äng trong kÐt hä. Trong khi ®ã mét sè th¬ng gia bu«n b¸n l¹i cã nhu cÇu vay.
V× vËy hä cho vay ®Ó kiÕm thªm lîi nhuËn, chÝnh lµ mÇm mèng xuÊt hiÖn nh÷ng nghiÖp vô nÒn t¶ng cña NHTM. Ho¹t ®éng vµ vai trß cña ng©n hµng kh«ng ph¶i lµ bÊt biÕn, mµ liªn tôc ph¸t triÓn theo c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi. C¸c nghiÖp vô c¬ b¶n cña ng©n hµng cµng ngµy cµng ph¸t triÓn, ®· t¹o mét nghµnh c«ng nghiÖp kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ, ®ã lµ NHTM. NÒn kinh tÕ cµng ngµy cµng ph¸t triÓn, nhu cÇu ngµy cµng phong phó vµ ®îc n©ng cao, chÝnh v× vËy bªn c¹nh nh÷ng nghiÖp vô c¬ b¶n, NHTM ®· cho ra ®êi nhiÒu dÞch vô míi nh: DÞch vô b¶o l·nh L/C, nghiÖp vô NguyÔn Thµnh S¬n - Khoa Ng©n hµng Tµi chÝnh 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp thuª mua, ph¸t hµnh c¸c chøng chØ tiÒn göi, chiÕt khÊu hèi phiÕu… Hai ng©n hµng th¬ng m¹i ®Çu tiªn trªn thÕ giíi ®ã lµ Banca di Baralone(1401) vµ Banca di Valencia(1409) c¶ hai ®Òu ë T©y Ban Nha.
MÆc dï NHTM ra ®êi tõ rÊt l©u nhng c¸c nhµ kinh tÕ häc, c¸c nhµ kinh tÕ vÉn cha nhÊt trÝ víi nhau vÒ dÞnh nghÜa ng©n hµng bëi do sù kh¸c biÖt vÒ luËt ph¸p, sè lîng c¸c nghiÖp vô, bèi c¶nh kinh tÕ, x· héi cña c¸c vïng kh¸c nhau… Ngµy nay, viÖc kinh doanh dÞch vô tiÒn tÖ kh«ng cßn lµ ®éc quyÒn cña ng©n hµng. Cïng víi c¸c ng©n hµng, kinh doanh vµ lµm dÞch vô cßn cã nh÷ng tæ chøc tµi chÝnh kinh doanh nh÷ng lo¹i h×nh t¬ng tù nh c«ng ty b¶o hiÓm c¸c lo¹i, c¸c hiÖp héi tiÕt kiÖm cho vay , c¸c quü hu trÝ, c¸c tæ chøc tÝn dông tiªu dïng, c¸c quü tÝn dông, hîp t¸c x· tÝn dông… TL luật dân sự Tuy nhiªn trong bÊt cø níc nµo trªn thÕ giíi, th× ng©n hµng th¬ng m¹i vÉn lµ tæ chøc tµi chÝnh lín nhÊt, quan träng nhÊt trong giíi kinh doanh tiÒn tÖ. ViÖt Nam, theo ph¸p lÖnh “ NH, HTX tÝn dông vµ c«ng ty tµi chÝnh” ban hµnh ngµy24/05/1990 th× “ NHTM lµ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mµ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vµ lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n”. Cßn theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông ban hµnh26/12/1997 NHTM lµ mét doanh nghiÖp thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng ng©n hµng ®ã lµ “ ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ vµ dÞch vô ng©n hµng víi néi dung chñ yÕu vµ thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi, sö dông sè tiÒn nµy ®Ó cÊp tÝn dông vµ cung cÊp c¸c dÞch vô thanh to¸n”.
Ng©n hµng ra ®êi ë níc ta n¨m1951 víi tªn gäi “Ng©n hµng quèc gia ViÖt Nam”. Sù ra ®êi ng©n hµng ViÖt Nam NguyÔn Thµnh S¬n - Khoa Ng©n hµng Tµi chÝnh 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp mang nÐt ®Æc trng riªng biÖt: Ng©n hµng nhµ níc ra ®êi võa lµm chøc n¨ng qu¶n lý tiÒn tÖ võa lµm chøc n¨ng cña NHTM( ng©n hµng mét cÊp). Cho ®Õn 26/03/1988, nghÞ ®Þnh 53/H§BT quyÕt ®Þnh chia hÖ thèng ng©n hµng ViÖt Nam thµnh 2 cÊp, t¸ch b¹ch chøc n¨ng qu¶n lý nhµ níc vÒ tiÒn tÖ(Ng©n hµng nhµ níc) vµ chøc n¨ng kinh doanh tiÒn tÖ(Ng©n hµng th¬ng m¹i). Trong nh÷ng n¨m qua cïng víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt níc, nghµnh ng©n hµng ®· cã nh÷ng ph¸t triÓn vît bËc gãp phÇn vµo c«ng cuéc ®æi míi ®Êt níc.
Ngµnh ng©n hµng ngµy cµng hiÖn ®¹i vÒ c«ng nghÖ, n©ng cao tr×nh ®é c¸n bé ng©n hµng, tham gia réng r·i vµo thÞ tr¬ng tiÒn tÖ trong khu vùc vµ quèc tÕ.2 Chøc n¨ng cña NHTM. TÇm quan träng cña NHTM ®îc thÓ hiÖn qua c¸c chøc n¨ng cña nã. C¸c chøc n¨ng cña NHTM cã thÓ ®îc nªu ra díi TL luật dân sự nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau, nhng nh×n chung cã c¸c chøc n¨ng sau: 1.1 Chøc n¨ng t¹o tiÒn. §Ó phôc vô cho lu th«ng, gióp cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, NHNN ®a mét khèi lîng tiÒn nhÊt ®Þnh vµo trong lu th«ng.
L- îng tiÒn ®ã ph¶i ®¶m b¶o ®¸p øng nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ, nhng lîng tiÒn cung øng vît qu¸ nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ sÏ g©y ra l¹m ph¸t cã h¹i cho nÒn kinh tÕ. Víi mét lîng tiÒn cung øng ban ®Çu, th«ng qua ho¹t ®éng nhËn tiÒn göi vµ cho vay cña hÖ thèng NHTM ®· lµm t¨ng lîng tiÒn cung øng so víi ban ®Çu. §©y lµ chøc n¨ng chñ yÕu cña NHTM, chøc n¨ng t¹o tiÒn. Vµ th«ng qua chøc n¨ng nµy cña NHTM mµ NHNN víi nh÷ng c«ng cô cña m×nh nh dù tr÷ b¾t buéc, l·i suÊt chiÕt khÊu… cã thÓ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia nh»m ®a ra mét khèi lîng tiÒn phï hîp, æn ®Þnh ®îc gi¸ trÞ ®ång tiÒn.
NguyÔn Thµnh S¬n - Khoa Ng©n hµng Tµi chÝnh 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp 1.2 Chøc n¨ng trung gian thanh to¸n. Víi ho¹t ®éng nµy cña m×nh, NHTM ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc thanh to¸n gi÷a c¸c tæ chøc c¸ nh©n… ®îc thuËn tiÖn vµ ®Æc biÖt lµ tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ cho hä còng nh tiÕt kiÖm chi phÝ cho x· héi. Bëi v× viÖc thanh to¸n qua ng©n hµng ®îc thùc hiÖn tËp trung, chuyªn nghiÖp vµ cã c«ng nghÖ cao. Vµ còng qua ho¹t ®éng thanh to¸n NHTM thu ®îc nh÷ng lîi Ých nhÊt ®Þnh.
Ngµy nay ho¹t ®éng thanh to¸n ngµy cµng ph¸t triÓn t¹i c¸c NHTM. ViÖc thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt ®îc c¸c ng©n hµng khuyÕn khÝch.3 Ho¹t ®éng huy ®éng tiÒn göi. §Ó cã ®îc nguån vèn ®Ó thùc hiÖn viÖc ®Çu t tÝn dông, NHTM ®· tiÕn hµnh ®· tiÕn hµnh huy ®éng vèn tõ c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ d©n c. ViÖc huy ®éng vèn nµy gióp cho NHTM cã ®ñ lîng vèn ®¸p øng cho nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ.
TL luật dân sự T¹o ra thu nhËp cho ngêi göi tiÒn lµ mét lîi Ých mµ ho¹t ®éng huy ®éng vèn cña ng©n hµng mang l¹i. Nh÷ng ngêi göi tiÒn vµo NHTM sÏ ®îc nhËn tiÒn l·i, t¹o thu nhËp cho nh÷ng kho¶n tiÒn nhµn rçi cña hä.