LỜI MỞ ĐẦU Cùng với sự ra đời và phát triển của thị trường Tài chính ở nước ta, các Ngân hàng thương mại (NHTM) đang từng bước thể hiện vai trò không thể thiếu của mình trong nền kinh tế. Sự lựa chọn đầu tiên của các tổ chức cá nhân khi thiếu vốn là tìm tới các NHTM, vì vậy mà hoạt động của các NHTM có ảnh hưởng rất to lớn tới hoạt động cũng như sự phát triển của các tổ chức kinh tế khác trong nền kinh tế. Một thành phần kinh tế cơ bản trọng yếu trong nền kinh tế nữa đó là Doanh nghiệp, cụ thể là Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN). Đặc điểm nổi bật của các Doanh nghiệp này đó là sự tích luỹ các yếu tố sản xuất rất phù hợp với tình hình nước ta hiện nay.
Có thể nói, hai tổ chức kinh tế này đang là hai cực lam châm của nền kinh tế Việt Nam. Với đặc điểm bẩm sinh của mình, các DNVVN không thể không quan hệ vay vốn với các NHTM. Ngược lại, nó cũng là Khách hàng thường xuyên của các NHTM. Như vậy là mối quan hệ giữa hai thành phần kinh tế này là rất đáng quan tâm.
Ở đây là quan hệ tín dụng, quan hệ cung cấp và tiếp nhận vốn kinh doanh. Chất lượng tín dụng đối với các DNVVN từ trước tới nay luôn được các NHTM quan tâm hàng đầu. Trước thực tế đó, trong quá trình thực tập tại Ngân hàng Công thương Hưng Yên, ngoài việc học hỏi thực tế về các lĩnh vực hoạt động của Ngân hàng, em còn chú tâm nghiên cứu về lĩnh vực“ Nâng cao Chất lượng tín dụng đối với các Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại, cụ thể là Ngân hàng Công thương Hưng Yên.” Bài viết gồm có 3 chương: Chƣơng I: Chất lƣợng tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thƣơng mại. SV: Đoàn Thanh Thuỷ Lớp: TTCK44 - NHTC LUAN VAN CHAT LUONG download1: add luanvanchat@agmail.com B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp Chƣơng II: Thực trạng chất lƣợng tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Công thƣơng tỉnh Hƣng Yên.
Chƣơng III: Giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Công thƣơng tỉnh Hƣng Yên Do thời gian thực tập tại Ngân hàng và trình độ của sinh viên còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong sự hướng dẫn, góp ý của các thầy cô. SV: ĐOÀN THANH THUỶ SV: Đoàn Thanh Thuỷ Lớp: TTCK44 - NHTC LUAN VAN CHAT LUONG download2: add luanvanchat@agmail.com B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp CHƢƠNG I: CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái quát về Ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm, đặc điểm của Ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thương mại là gi? Ngân hàng thương mại (NHTM) là một Doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, hoạt động chính của Doanh nghiệp này là nhận tiền gửi và cho vay nhằm mục đích sinh lời. Ngoài ra, Ngân hàng thương mại còn có một số nghiệp vụ nữa là kinh doanh chứng khoán, nghiệp vụ bảo lãnh, uỷ thác đầu tư… Ngân hàng là một tổ chức quan trọng trong nền kinh tế, Ngân hàng bao gồm nhiều loại tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ thống Tài chính nói riêng, trong đó Ngân hàng thương mại thường chiếm tỷ trọng lớn nhất về quy mô tài sản, thị phần và số lượng các Ngân hàng. Ngân hàng là tổ chức thu hút tiết kiệm lớn nhất trong hầu hết mọi nền kinh tế. Hàng triệu cá nhân, hộ gia đình và các Doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế – Xã hội đều gửi tiền tại Ngân hàng.
Ngân hàng đóng vai trò là thủ quỹ trong toàn xã hội. Thu nhập từ Ngân hàng là thu nhập quan trọng trong nhiều gia đình. Ngân hàng là tổ chức cho vay chủ yếu với các Doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình và một phần đối với Nhà nước (thành phố, tỉnh…). Đối với các Doanh nghiệp, Ngân hàng thường là tổ chức cấp tín dụng để phục vụ cho việc mua bán hàng hoá dự trữ hoặc xây dựng nhà máy, mua sắm trang thiết bị.
Khi Doanh nghiệp và người tiêu dùng phải thanh toán các khoản mua hàng hoá và dịch vụ, họ thường sử dụng séc, uỷ nhiệm chi, thẻ tín dụng hay tài khoản điện tử.v… và khi họ cần thông tin tài chính hay lập kế hoạch tài chính, họ thường tới Ngân hàng để được nhận lời tư vấn. Các khoản tín dụng của Ngân hàng cho chính phủ (thông qua chứng khoán Chính phủ) là nguồn Tài chính quan trọng để đầu tư, phát triển. Ngân hàng thực hiện các chính sách kinh tế, đặc biệt là các chính sách tiền tệ, vì vậy là công cụ quan trọng trong chính sách kinh tế của Chính phủ nhằm phát triển kinh tế bền SV: Đoàn Thanh Thuỷ Lớp: TTCK44 - NHTC LUAN VAN CHAT LUONG download3: add luanvanchat@agmail.com B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp vững. Do đó, cần phải nghiên cứu và hiểu một cách cặn kẽ về loại hình tổ chức này để có thể vận hành và quản lý một cách có hiệu quả.
Ngân hàng là một loại hình tổ chức quan trọng đối với nền kinh tế. Các Ngân hàng có thể được định nghĩa theo chức năng, các dịch vụ cụ thể hoặc vai trò mà chúng có thể thực hiện trong nền kinh tế. Vấn đề ở chỗ các yếu tố trên đang không ngừng thay đổi, thực tế có rất nhiều các Tổ chức Tài chính – bao gồm cả các Công ty chứng khoán, các Công ty môi giới chứng khoán, quỹ hỗ trợ và các công ty bảo hiểm hàng đầu đều đang cố gắng cung cấp các dịch vụ ngân hàng. Ngược lại, ngân hàng cũng đang mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ về bất động sản và môi giới chứng khoán, tham gia hoạt động bảo hiểm, đầu tư quỹ hỗ trợ và thực hiện nhiều dịch vụ mới khác.
Các hoạt động cơ bản của một ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thương mại là một Doanh nghiệp đặc biệt có rất nhiều chức năng kinh doanh về tiền tệ. Những chức năng đó được thể hiện cụ thể qua các hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. NHTM có hoạt động gần gũi nhất với nhân dân và nền kinh tế. Nền kinh tế càng phát triển cao, hoạt động của NHTM càng đi vào tận ngõ ngách của đời sống kinh tế đất nước.
Hoạt động kinh doanh của NHTM được chia làm hai loại có tính khác nhau: a) Hoạt động nghiệp vụ (hoạt động kinh doanh tiền tệ). Chữ “nghiệp vụ” có nghĩa là nghề nghiệp, nghề sống bẩm sinh vốn có của ngành ngân hàng (nghề buôn tiền, kinh doanh tiền tệ), mà nếu thiếu nó thì Ngân hàng không còn là Ngân hàng nữa. Những hoạt động để tìm kiếm nguồn vốn hoặc cung ứng vốn cho khách hàng gọi là hoạt động kinh doanh tiền tệ và gọi tắt là hoạt động nua bán vốn tiền tệ giữa một bên là Ngân hàng và một bên là Khách hàng là một đặc trưng cơ bản của nghiệp vụ ngân hàng. b) Dịch vụ: Đây là một hoạt động bao gồm các nhân tố không hiện hữu, giải quyết các mối quan hệ giữa Khách hàng hoặc tài sản mà khách hàng sở hữu với người cung cấp mà không có sự chuyển giao quyền sở hữu.
Sản phẩm của dịch vụ SV: Đoàn Thanh Thuỷ Lớp: TTCK44 - NHTC LUAN VAN CHAT LUONG download4: add luanvanchat@agmail.com B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp này có thể trong phạm vi hoặc vượt quá phạm vi của sản phẩm vật chất do Ngân hàng cung cấp cho khách hàng của mình. Hoạt động của Ngân hàng mang tính cạnh tranh cao độ. Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là quy luật vận động tự nhiên, không lệ thuộc vào nhận thức hoặc chọn lựa chủ quan của con người. Xuất phát từ sự mâu thuẫn lợi ích giữa các Doanh nghiệp, cạnh tranh là động lực của sự phát triển, mục đích của cạnh tranh là giữa vững thị phần của mình, mở rộng thị phần sang thị trường tiềm năng, chiếm lĩnh thị phần của đối thủ cạnh tranh.
Mục tiêu của kinh doanh là tối đa hoá lợi nhuận, an toàn trong kinh doanh, không ngừng gia tăng doanh thu, nên cạnh tranh chính là một trong các chìa khoá của mỗi Doanh nghiệp để đạt được tham vọng trong thương trường. Ngày nay, sự phát triển không ngừng của khoa học, công nghệ, sản xuất hàng hoá phát triển với quy mô rộng lớn làm cho cạnh tranh càng quyết liệt và sâu rộng - Cạnh tranh chính là yếu tố nội tại của quá trình kinh doanh và tiếp xúc với cạnh tranh là điều không thể tránh. Đối với hoạt động của NHTM, sự cạnh tranh gay gắt đã bắt đầu trên thế giới từ nhữnq năm 70 của thế kỷ 20 do các yếu tố cơ bản sau: 1.Công nghệ ngân hàng có xu hướng quốc tế hoá; 2. Các thị trường vốn mới được mở đã làm biến đổi hệ thống tiền gửi truyền thống; 3.
Công nghệ ngân hàng tại nhiều nước đã bắt đầu đa dạng hoá các dịch vụ; 4. Ngành công nghiệp ngân hàng đã tìm mọi cách phát triển các tổ chức phi ngân hàng, tạo điều kiện hoạt động trong lĩnh vực chuyên biệt v.v… Nghiệp vụ ngân hàng nói chung bao gồm tất cả những việc mà ngân hàng thường làm trong khuôn khôn khổ nghề nghiệp của họ. tuỳ điều kiện kinh tế và mức độ phát triển kỹ thuật của mỗi nước, các nghiệp vụ kinh doanh của NHTM bao gồm ba lĩnh vực: nghiệp vụ nợ, nghiệp vụ có và nghiệp vụ môi giới trung gian. Đó là các nghiệp vụ nằm trong bảng tổng kết tài sản.
Ngoài ra còn có các nghiệp vụ khác không được phản ánh lên bảng tổng kết tài sản như nghiệp vụ bảo lãnh, nghiệp vụ cho thuê két sắt, tư vấn… Thị trường các sản phẩm tài chính thay đổi nhanh chóng gây ra nhiều vấn đề cho công tác quản lý và có thể dẫn đến các rủi ro mới có tính hệ thống. Vì đó là các trách nhiệm không biết trước được nên nó được SV: Đoàn Thanh Thuỷ Lớp: TTCK44 - NHTC LUAN VAN CHAT LUONG download5: add luanvanchat@agmail.com B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp định nghĩa như là sản phẩm ngoài bảng tổng kết tài sản và có thể các trách nhiệm này nằm ngoài phạm vi các nguyên tắc truyền thống về các khoản vốn hỗ trợ cần thiết. Các nghiệp vụ của NHTM có quan hệ chặt chẽ, hộ trợ lẫn nhau để hình thành hoạt động kinh doanh của NHTM trong nền kinh tế. Khi NHTM đi vào hoạt động ổn định, các nghiệp vụ được xen kẽ lẫn nhau trong suốt quá trình hoạt động, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.
Dưới đây là hai hoạt động (nghiệp vụ) cơ bản của NHTM.