Luận văn thạc sĩ ueh mối quan hệ giữa ý kiến kiểm soát và tính bền vững của lợi nhuận bằng chứng thực nghiệm từ các công ty niêm yết tại việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh mối quan hệ giữa ý kiến kiểm soát và tính bền vững của lợi nhuận bằng chứng thực nghiệm từ các, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Huỳnh Thiên Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Ý Kiến Kiểm Toán Và Tính Bền Vững Của Lợi Nhuận – Bằng Chứng Thực Nghiệm Từ Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: Năm 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.6. Bố cục của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về kiểm toán báo cáo tài chính và ý kiến kiểm toán
• 2.1.1. Khái niệm và vai trò của báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính
• 2.1.2. Các loại ý kiến của Báo cáo kiểm toán
• 2.2. Cở sở lý thuyết về lợi nhuận và những thuộc tính đại diện cho chất lượng lợi nhuận
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan trước đây
• 2.3.1. Ảnh hưởng của báo cáo kiểm toán đến thị trường chứng khoán
• 2.3.2. Mối quan hệ giữa ý kiến kiểm toán và các thuộc tính đặc trưng cho chất lượng lợi nhuận
• 2.3.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình và biến nghiên cứu
• 3.2. Lựa chọn mẫu và thu thập dữ liệu nghiên cứu
• 3.2.1. Lựa chọn mẫu
• 3.2.2. Thu thập dữ liệu
• 3.3. Phương pháp định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Ma trận hệ số tương quan giữa các biến
• 4.3. Phân tích hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế của bài nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.1.1. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.1.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Ý Kiến Kiểm Toán và Tính Bền Vững Lợi Nhuận

Mối quan hệ giữa ý kiến kiểm toán và tính bền vững lợi nhuận là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính và kế toán tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm làm rõ vai trò của báo cáo kiểm toán trong việc cung cấp thông tin đáng tin cậy cho các nhà đầu tư. Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán đang phát triển mạnh mẽ, và việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các doanh nghiệp cải thiện khả năng quản lý tài chính và tăng cường sự minh bạch.

1.1. Khái Niệm Về Ý Kiến Kiểm Toán và Tính Bền Vững Lợi Nhuận

Ý kiến kiểm toán là đánh giá của kiểm toán viên về tính chính xác và hợp lý của báo cáo tài chính. Tính bền vững lợi nhuận đề cập đến khả năng duy trì lợi nhuận trong tương lai. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của các bên liên quan.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Toán Đối Với Doanh Nghiệp Niêm Yết

Kiểm toán giúp tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính, từ đó tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Doanh nghiệp niêm yết cần phải công bố báo cáo tài chính đã được kiểm toán để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm xã hội.

II. Thách Thức Trong Việc Đánh Giá Tính Bền Vững Lợi Nhuận Tại Việt Nam

Việc đánh giá tính bền vững lợi nhuận tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường phải đối mặt với sự không chắc chắn trong môi trường kinh doanh, cũng như các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế và chính sách. Điều này làm cho việc dự đoán lợi nhuận trong tương lai trở nên khó khăn.

2.1. Những Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tính Bền Vững Lợi Nhuận

Các yếu tố như quản lý tài chính, chiến lược kinh doanh và môi trường pháp lý có thể ảnh hưởng đến tính bền vững lợi nhuận. Doanh nghiệp cần phải có chiến lược rõ ràng để đối phó với những biến động này.

2.2. Sự Khác Biệt Giữa Các Doanh Nghiệp Niêm Yết

Không phải tất cả các doanh nghiệp niêm yết đều có khả năng duy trì lợi nhuận bền vững. Sự khác biệt trong quy mô, ngành nghề và chiến lược kinh doanh có thể dẫn đến những kết quả khác nhau trong việc đánh giá tính bền vững lợi nhuận.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Kiểm Toán và Lợi Nhuận

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa ý kiến kiểm toán và tính bền vững lợi nhuận. Dữ liệu được thu thập từ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ 2009 đến 2013.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu và Biến Nghiên Cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các biến độc lập và phụ thuộc, trong đó ý kiến kiểm toán là biến độc lập chính, và tính bền vững lợi nhuận là biến phụ thuộc.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính đã được kiểm toán của các công ty niêm yết. Phương pháp phân tích hồi quy được sử dụng để kiểm định mối quan hệ giữa các biến.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Giữa Kiểm Toán và Lợi Nhuận

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ rõ ràng giữa ý kiến kiểm toán và tính bền vững lợi nhuận. Các công ty nhận ý kiến kiểm toán điều chỉnh thường có lợi nhuận không bền vững hơn so với các công ty nhận ý kiến chấp nhận toàn phần.

4.1. Phân Tích Hồi Quy và Kết Quả

Phân tích hồi quy cho thấy rằng các công ty nhận ý kiến kiểm toán điều chỉnh có xu hướng có lợi nhuận năm sau giảm hoặc tăng rất ít. Điều này cho thấy sự ảnh hưởng tiêu cực của ý kiến kiểm toán đến tính bền vững lợi nhuận.

4.2. So Sánh Giữa Các Loại Ý Kiến Kiểm Toán

Các loại ý kiến kiểm toán khác nhau có tác động khác nhau đến tính bền vững lợi nhuận. Công ty nhận ý kiến không chấp nhận thường gặp khó khăn hơn trong việc duy trì lợi nhuận.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng báo cáo kiểm toán có vai trò quan trọng trong việc đánh giá tính bền vững lợi nhuận. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này trong bối cảnh Việt Nam.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng ý kiến kiểm toán có ảnh hưởng đáng kể đến tính bền vững lợi nhuận của các công ty niêm yết tại Việt Nam.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần thực hiện thêm các nghiên cứu định tính để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa ý kiến kiểm toán và tính bền vững lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu: Nêu lý do chọn đề tài; mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu; đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu cũng như ý nghĩa của nghiên cứu. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN TRƯỚC ĐÂY LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Trình bày cơ sở lý thuyết về báo cáo kiểm toán báo cáo tài chính, các dạng ý kiến kiểm toán, các thuộc tính đại diện cho chất lượng lợi nhuận. Ngoài ra, tác giả còn tổng hợp các bài nghiên cứu trước đây về giá trị của báo cáo kiểm toán thông qua phản ứng của thị trường chứng khoán và khả năng phản ánh chất lượng lợi nhuận của các loại ý kiến kiểm toán khác nhau. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra những giả thuyết cho bài nghiên cứu.

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trình bày chi tiết về phương pháp nghiên cứu gồm: mô hình nghiên cứu và các biến của mô hình, điều kiện và quy trình chọn mẫu, cách thu thập nguồn dữ liệu đầu vào, cách xác định giá trị các biến và các phương pháp định lượng được sử dụng để phục vụ việc nghiên cứu. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Trình bày kết quả kỳ vọng lý thuyết về mối quan hệ giữa ý kiến kiểm toán và tính bền vững trong lợi nhuận của công ty sau đó tiến hành so sánh và thảo luận về kết quả kỳ vọng lý thuyết với kết quả đạt được từ mô hình. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN Trình bày tóm tắt các kết quả mà nghiên cứu đạt được cùng với các hạn chế của nghiên cứu và đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TRƯỚC ĐÂY 2.1 Cơ sở lý thuyết về kiểm toán báo cáo tài chính và ý kiến kiểm toán 2.1 Khái niệm và vai trò của báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính “Kiểm toán là quá trình thu thập và đánh giá các bằng chứng về một thông tin nhằm xác định và báo cáo về sự phù hợp của thông tin này với các tiêu chuẩn được thiết lập.

Quá trình kiểm toán phải được thực hiện bởi các kiểm toán viên đủ năng lực và độc lập. Do đó tất cả các cuộc kiểm toán đều phải kết thúc bằng một báo cáo để xác nhận những thông tin được kiểm toán là có phù hợp với những chuẩn mực đã được thiết lập hay không. Kiểm toán báo cáo tài chính là việc kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm tra, đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu của báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán theo quy định của chuẩn mực kiểm toán (Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12). Theo ISA 200, mục đích của kiểm toán báo cáo tài chính là làm tăng độ tin cậy của người sử dụng đối với báo cáo tài chính, thông qua việc kiểm toán viên đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập, trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không.

Đối với hầu hết các khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính cho mục đích chung, kiểm toán viên phải đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập và trình bày trung thực và hợp lý, trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng hay không. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Như vậy, sau khi kết thúc việc kiểm toán, kiểm toán viên cần trình bày ý kiến kiểm toán một cách rõ ràng bằng văn bản, trong đó nêu rõ cơ sở của ý kiến đó. Văn bản đó chính là báo cáo kiểm toán. Theo VSA 700 trước đây, báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính là loại báo cáo bằng văn bản do kiểm toán viên và công ty kiểm toán lập và công bố để nêu rõ ý kiến chính thức của mình về báo cáo tài chính của một đơn vị đã được kiểm toán.

Salehi và Abedini (2008) cho rằng báo cáo kiểm toán là một phương tiện truyền thông giữa kiểm toán viên và người sử dụng báo cáo tài chính, nó cho thấy phần quan trọng nhất của hoạt động kiểm toán và thể hiện kết quả của việc đánh giá báo cáo tài chính đến người sử dụng. Đối với kiểm toán viên, báo cáo kiểm toán là tài liệu trình bày các kết luận sau cùng về báo cáo tài chính được kiểm toán, nên nó phải đúc kết được toàn bộ công việc mà họ đã tiến hành. Đối với công chúng, báo cáo kiểm toán là sản phẩm cuối cùng quan sát được từ một quá trình không thể quan sát nên nó chứa thông tin cốt yếu cho những người sử dụng báo cáo tài chính để đưa ra những quyết định kinh tế (Butler và cộng sự, 2004).2 Các loại ý kiến của Báo cáo kiểm toán Nhằm mục tiêu hướng đến hòa hợp và hội tụ với quốc tế trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán, Bộ Tài chính ban hành 37 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam mới kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC ngày 06 tháng 12 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2014. Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của tác giả là các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán từ 2009 – 2013 nên báo cáo kiểm toán được thu thập cho bài nghiên cứu chịu sự chi phối của chuẩn mực kiểm toán trước đây.

Phần này trình bày các loại ý kiến của báo cáo kiểm toán theo hai hệ thống chuẩn mực kiểm toán: Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam trước đây (Ban hành và công bố theo Quyết định 120/1999/QĐ-BTC ngày 27 tháng 09 năm 1999 của Bộ trưởng Bộ Tài chính và hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2014) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Theo đoạn 34 VSA 700 trước đây, căn cứ kết quả kiểm toán, kiểm toán viên đưa ra một trong các loại ý kiến về báo cáo tài chính, như sau: - Ý kiến chấp nhận toàn phần; - Ý kiến chấp nhận từng phần; - Ý kiến từ chối (hoặc ý kiến không thể đưa ra ý kiến); - Ý kiến không chấp nhận (hoặc ý kiến trái ngược); Đối với những báo cáo tài chính đã phản ánh trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu tình hình tài chính của đơn vị được kiểm toán, và phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam hiện hành, kiểm toán viên đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần. Kiểm toán viên không thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần trong trường hợp xảy ra một trong các tình huống có thể ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính, như: - Phạm vi công việc kiểm toán bị giới hạn; - Bất đồng ý kiến với ban giám đốc; - Tình huống chưa rõ ràng. a) Trong trường hợp kiểm toán viên không thể thu thập đầy đủ và thích hợp các bằng chứng kiểm toán và không thực hiện được thủ tục thay thế phù hợp, nếu ảnh hưởng của việc giới hạn phạm vi kiểm toán nêu trên được xem là trọng yếu nhưng: + chưa ảnh hưởng đến tổng thể báo cáo tài chính thì kiểm toán viên đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần dạng ngoại trừ (do giới hạn phạm vi kiểm toán); + ảnh hưởng đến tổng thể báo cáo tài chính thì kiểm toán viên xem xét để đưa ra ý kiến từ chối (ý kiến không thể đưa ra ý kiến). b) Trong trường hợp kiểm toán viên và ban giám đốc bất đồng ý kiến về việc lựa chọn, áp dụng chuẩn mực và chế độ kế toán hoặc về sự không phù hợp của các thông tin LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 ghi trong báo cáo tài chính hoặc phần thuyết minh báo cáo tài chính dẫn đến sai lệch trọng yếu nhưng: + chưa ảnh hưởng đến tổng thể báo cáo tài chính thì kiểm toán việc đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần dạng ngoại trừ (do không thống nhất với ban giám đốc) + ảnh hưởng đến tổng thể báo cáo tài chính thì kiểm toán viên đưa ra ý kiến không chấp nhận.

c) Đối với trường hợp tồn tại sự kiện không chắc chắn xảy ra trong tương lai, nằm ngoài khả năng kiểm soát của đơn vị được kiểm toán và kiểm toán viên, nếu sự kiện đó được xem là có ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính thì kiểm toán viên đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần dạng tùy thuộc vào. Bên cạnh việc đưa ra ý kiến về báo cáo tài chính, kiểm toán viên cũng có thể trình bày đoạn nhấn mạnh về một số yếu tố ảnh hưởng không trọng yếu đến báo cáo tài chính nhưng không làm thay đổi ý kiến của kiểm toán viên. Các vấn đề thường được kiểm toán viên lưu ý là khi thông tin đính kèm với báo cáo tài chính không nhất quán với báo cáo tài chính, hoặc khi khách hàng còn tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan đến các sự kiện hoặc điều kiện gây ra nghi ngờ về giả định hoạt động liên tục và thông tin này đã được công bố đầy đủ trong phần thuyết minh báo cáo tài chính… Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam hiện hành (Ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC ngày 06 tháng 12 năm 2012 của Bộ Tài chính và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2014) Chuẩn mực kiểm toán hiện hành gồm 37 chuẩn mực, trong đó có ba chuẩn mực quy định về báo cáo kiểm toán và ý kiến kiểm toán: - VSA 700: Hình thành ý kiến kiểm toán và báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính. - VSA 705: Ý kiến kiểm toán không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - VSA 706: Đoạn “Vấn đề cần nhấn mạnh” và “Vấn đề khác” trong báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính.

VAS 700 hiện hành quy định ý kiến kiểm toán gồm hai dạng: Ý kiến chấp nhận toàn phần khi kiểm toán viên kết luận rằng báo cáo tài chính được lập, trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng. Ý kiến không phải là ý kiến chấp nhận toàn phần trong báo cáo kiểm toán được đưa ra trong các trường hợp: - Phạm vi công việc kiểm toán bị giới hạn; - Kiểm toán viên kết luận rằng báo cáo tài chính, xét trên phương diện tổng thể, vẫn còn sai sót trọng yếu.