Mối Quan Hệ Giữa Quản Trị Vốn Luân Chuyển, Giá Trị Công Ty và Hạn Chế Tài Chính

Tài liệu nghiên cứu Luận văn mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển giá trị doanh nghiệp và hạn chế tài chính, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Đỗ Thị Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Lanh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Quản Trị Vốn Luân Chuyển, Giá Trị Công Ty và Hạn Chế Tài Chính
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Kết cấu bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Tổng quan lý thuyết
• 2.1.1. Vốn luân chuyển
• 2.1.2. Quản trị vốn luân chuyển
• 2.1.2.1. Quản trị khoản phải thu
• 2.1.2.2. Quản trị hàng tồn kho
• 2.1.2.3. Quản trị tiền mặt và chứng khoán ngắn hạn
• 2.1.2.4. Quản trị khoản phải trả
• 2.1.3. Các nhân tố tác động tới nhu cầu vốn luân chuyển
• 2.1.3.1. Nhân tố bên trong
• 2.1.3.2. Nhân tố bên ngoài
• 2.2. Các nghiên cứu trước đây
• 2.2.1. Nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa vốn luân chuyển và giá trị công ty
• 2.2.1.1. Các bài nghiên cứu thể hiện mối quan hệ đồng biến
• 2.2.1.2. Các bài nghiên cứu thể hiện mối quan hệ nghịch biến
• 2.2.2. Nghiên cứu trước đây về đầu tư vốn luân chuyển và các hạn chế tài chính
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Mô hình mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty
• 3.2. Mô hình mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty dưới những hạn chế tài chính khác nhau
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định sự tương quan và đa cộng tuyến
• 4.2.1. Ma trận tương quan đơn tuyến tính giữa các cặp biến
• 4.2.2. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.2.3. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi phần dư - Greene (2000)
• 4.2.4. Kiểm định hiện tượng tự tương quan phần dư – Wooldridge (2002) và Drukker (2003)
• 4.2.5. Phân tích kết quả hồi quy
• 4.2.5.1. Kết quả hồi quy quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty
• 4.2.5.2. Kết quả hồi quy mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty dưới tác động của những hạn chế tài chính khác nhau
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận cho bài nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý cho nhà quản lý
• 5.3. Hạn chế bài nghiên cứu
• 5.4. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• XẾP HẠNG PAPER GỐC
• PAPER GỐC

Tóm tắt

I. Quản Trị Vốn Luân Chuyển Tổng Quan Tầm Quan Trọng

Quản trị vốn luân chuyển hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển của doanh nghiệp. Vốn luân chuyển là tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, bao gồm tiền mặt, các khoản phải thu, hàng tồn kho và các khoản đầu tư ngắn hạn. Quản lý vốn luân chuyển hiệu quả giúp doanh nghiệp duy trì khả năng thanh toán, tối ưu hóa dòng tiền và giảm thiểu rủi ro tài chính. Theo Guthmann và Dougall (1948), vốn luân chuyển là giá trị của toàn bộ tài sản luân chuyển, gắn liền với chu kỳ kinh doanh. Một doanh nghiệp có vòng quay vốn lưu động tốt sẽ có khả năng sinh lời cao hơn, giảm chi phí vốn và nâng cao giá trị doanh nghiệp. Nghiên cứu này tập trung vào vốn luân chuyển hoạt động, bao gồm các khoản phải thu, hàng tồn kho và các khoản phải trả. Việc tối ưu hóa các thành phần này là rất quan trọng đối với sự thành công của doanh nghiệp.

1.1. Định Nghĩa và Các Thành Phần của Vốn Luân Chuyển

Vốn luân chuyển có thể được định nghĩa là tài sản ngắn hạn trừ đi nợ ngắn hạn. Các thành phần chính bao gồm tiền mặt, các khoản phải thu, hàng tồn kho và các khoản phải trả. Mỗi thành phần này đều có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Ví dụ, hàng tồn kho cần được quản lý chặt chẽ để tránh tình trạng tồn kho quá nhiều hoặc thiếu hụt, trong khi các khoản phải thu cần được thu hồi kịp thời để đảm bảo dòng tiền ổn định. Quản trị vốn luân chuyển bao gồm việc ra quyết định liên quan đến mức độ đầu tư vào mỗi thành phần này, cũng như việc quản lý hiệu quả các hoạt động liên quan.

1.2. Tầm Quan Trọng của Quản Trị Vốn Luân Chuyển Hiệu Quả

Quản trị vốn luân chuyển hiệu quả có tác động trực tiếp đến khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và giá trị doanh nghiệp. Một doanh nghiệp quản lý tốt vốn luân chuyển sẽ có khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn, tận dụng các cơ hội đầu tư và tạo ra giá trị cho cổ đông. Theo Smith (1980), quản trị vốn luân chuyển có mối quan hệ mật thiết với khả năng sinh lợi, rủi ro và giá trị công ty. Việc tối ưu hóa vòng quay vốn lưu động giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn, tăng hiệu quả sử dụng tài sản và cải thiện lợi nhuận. Do đó, quản trị vốn luân chuyển là một phần không thể thiếu trong chiến lược tài chính của doanh nghiệp.

II. Vấn Đề Thách Thức Quản Trị Vốn Luân Chuyển Tối Ưu

Mặc dù tầm quan trọng của quản trị vốn luân chuyển là không thể phủ nhận, việc đạt được sự tối ưu trong quản lý này không phải là điều dễ dàng. Doanh nghiệp thường xuyên phải đối mặt với các vấn đề như tồn kho quá nhiều, các khoản phải thu khó đòi, và dòng tiền không ổn định. Ngoài ra, các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế, cạnh tranh và thay đổi trong chính sách cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị vốn luân chuyển. Doanh nghiệp cần phải có một chiến lược quản lý linh hoạt và thích ứng để đối phó với những thách thức này. Bài toán đặt ra là làm sao để cân bằng giữa việc duy trì đủ vốn lưu động để đáp ứng nhu cầu hoạt động, và việc tối thiểu hóa chi phí vốn và rủi ro.

2.1. Các Vấn Đề Thường Gặp Trong Quản Trị Vốn Luân Chuyển

Các vấn đề thường gặp trong quản trị vốn luân chuyển bao gồm tồn kho quá nhiều hoặc quá ít, các khoản phải thu khó đòi, quản lý tiền mặt không hiệu quả, và khó khăn trong việc dự báo dòng tiền. Tồn kho quá nhiều sẽ làm tăng chi phí lưu kho, chiếm dụng vốn và tăng nguy cơ hàng hóa bị lỗi thời. Các khoản phải thu khó đòi sẽ làm giảm dòng tiền và tăng nguy cơ mất vốn. Quản lý tiền mặt không hiệu quả sẽ làm giảm khả năng tận dụng các cơ hội đầu tư và tăng chi phí vốn. Do đó, doanh nghiệp cần phải xác định và giải quyết các vấn đề này một cách kịp thời.

2.2. Thách Thức Từ Môi Trường Kinh Doanh Bên Ngoài

Môi trường kinh doanh bên ngoài có thể tạo ra nhiều thách thức cho quản trị vốn luân chuyển. Biến động kinh tế, cạnh tranh gay gắt, thay đổi trong chính sách và các yếu tố bất ngờ khác đều có thể ảnh hưởng đến dòng tiền, doanh thu và chi phí của doanh nghiệp. Ví dụ, suy thoái kinh tế có thể làm giảm nhu cầu tiêu dùng và tăng nguy cơ các khoản phải thu khó đòi. Cạnh tranh gay gắt có thể buộc doanh nghiệp phải nới lỏng chính sách tín dụng, làm tăng các khoản phải thu. Do đó, doanh nghiệp cần phải theo dõi sát sao các diễn biến của môi trường kinh doanh và điều chỉnh chiến lược quản trị vốn luân chuyển một cách linh hoạt.

III. Chu Kỳ Tiền Mặt CCC Phương Pháp Quản Trị Hiệu Quả

Một trong những phương pháp quan trọng để quản trị vốn luân chuyển là quản lý chu kỳ tiền mặt (CCC). Chu kỳ tiền mặt là khoảng thời gian từ khi doanh nghiệp chi tiền để mua nguyên vật liệu đến khi thu được tiền từ việc bán hàng. Việc rút ngắn chu kỳ tiền mặt sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nhu cầu vốn, tăng hiệu quả sử dụng tài sản và cải thiện lợi nhuận. Để rút ngắn chu kỳ tiền mặt, doanh nghiệp cần phải cải thiện quản lý hàng tồn kho, quản lý các khoản phải thu và phải trả. Chu kỳ tiền mặt phản ánh số ngày cần thiết từ khi mua nguyên liệu thô đến khi thu tiền bán thành phẩm. Việc giảm chu kỳ này giúp tăng giá trị doanh nghiệp (Shin & Soenen, 2000).

3.1. Tính Toán và Phân Tích Chu Kỳ Tiền Mặt CCC

Chu kỳ tiền mặt (CCC) được tính bằng công thức: CCC = Số ngày tồn kho + Số ngày phải thu - Số ngày phải trả. Số ngày tồn kho phản ánh thời gian trung bình mà hàng tồn kho nằm trong kho của doanh nghiệp. Số ngày phải thu phản ánh thời gian trung bình mà doanh nghiệp phải chờ để thu được tiền từ việc bán hàng. Số ngày phải trả phản ánh thời gian trung bình mà doanh nghiệp được phép trả tiền cho nhà cung cấp. Bằng cách phân tích các thành phần này, doanh nghiệp có thể xác định các điểm nghẽn và tìm cách cải thiện.

3.2. Các Biện Pháp Rút Ngắn Chu Kỳ Tiền Mặt

Để rút ngắn chu kỳ tiền mặt, doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. Cải thiện quản lý hàng tồn kho bằng cách áp dụng các phương pháp như Just-In-Time (JIT) hoặc Economic Order Quantity (EOQ). Tăng tốc độ thu hồi các khoản phải thu bằng cách đưa ra các chính sách chiết khấu thanh toán sớm hoặc áp dụng các biện pháp thu nợ hiệu quả. Kéo dài thời gian thanh toán các khoản phải trả bằng cách đàm phán với nhà cung cấp. Áp dụng công nghệ thông tin để tự động hóa các quy trình và cải thiện hiệu quả quản lý.

IV. Hạn Chế Tài Chính Ảnh Hưởng Đến Quản Trị Vốn Luân Chuyển

Hạn chế tài chính là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quản trị vốn luân chuyển của doanh nghiệp. Hạn chế tài chính có thể phát sinh do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như thiếu thông tin, chi phí giao dịch cao, hoặc rủi ro tín dụng. Các doanh nghiệp bị hạn chế tài chính thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, và do đó phải dựa vào nguồn vốn nội bộ hoặc các khoản vay ngắn hạn. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng đầu tư vào vốn luân chuyển, cũng như khả năng đáp ứng các nhu cầu hoạt động hàng ngày. Nghiên cứu chỉ ra rằng mức vốn luân chuyển tối ưu nhạy cảm với các hạn chế tài chính khác nhau.

4.1. Các Yếu Tố Gây Ra Hạn Chế Tài Chính

Các yếu tố gây ra hạn chế tài chính có thể chia thành hai nhóm chính: yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài. Yếu tố bên trong bao gồm thông tin bất cân xứng giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư, chi phí giao dịch cao, và rủi ro tín dụng. Yếu tố bên ngoài bao gồm điều kiện kinh tế vĩ mô, chính sách của chính phủ, và sự phát triển của thị trường tài chính. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) thường dễ bị hạn chế tài chính hơn so với các doanh nghiệp lớn, do họ thường thiếu thông tin và có rủi ro tín dụng cao hơn.

4.2. Tác Động của Hạn Chế Tài Chính Đến Quản Trị Vốn Luân Chuyển

Hạn chế tài chính có thể tác động đến quản trị vốn luân chuyển theo nhiều cách khác nhau. Các doanh nghiệp bị hạn chế tài chính thường phải duy trì mức tồn kho thấp hơn để tiết kiệm chi phí, nhưng điều này có thể làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Họ cũng có thể phải áp dụng các chính sách tín dụng chặt chẽ hơn, làm giảm doanh số bán hàng. Ngoài ra, họ có thể phải chấp nhận các điều khoản thanh toán bất lợi từ nhà cung cấp, làm tăng chi phí vốn. Do đó, các doanh nghiệp bị hạn chế tài chính cần phải có một chiến lược quản trị vốn luân chuyển cẩn trọng và hiệu quả.

V. Nghiên Cứu Thực Nghiệm Mối Quan Hệ Các Tác Động

Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để khám phá mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển, giá trị doanh nghiệp và hạn chế tài chính. Các nghiên cứu này đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, từ phân tích hồi quy đến mô hình hóa cấu trúc tuyến tính, và đã đưa ra nhiều kết quả khác nhau. Một số nghiên cứu cho thấy rằng quản trị vốn luân chuyển hiệu quả có tác động tích cực đến giá trị doanh nghiệp, trong khi các nghiên cứu khác lại cho thấy tác động ngược lại. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu đều đồng ý rằng hạn chế tài chính là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tổng Quan Các Nghiên Cứu Trước Đây Về Mối Quan Hệ

Các nghiên cứu trước đây đã sử dụng nhiều thước đo khác nhau để đánh giá quản trị vốn luân chuyển, chẳng hạn như chu kỳ tiền mặt, tỷ lệ vốn lưu động trên doanh thu, và tỷ lệ các khoản phải thu trên doanh thu. Họ cũng đã sử dụng nhiều thước đo khác nhau để đánh giá giá trị doanh nghiệp, chẳng hạn như tỷ lệ giá trên thu nhập (P/E), tỷ lệ giá trên sổ sách (P/B), và giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (Tobin's Q). Hầu hết các nghiên cứu đều tìm thấy một mối quan hệ đáng kể giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị doanh nghiệp, nhưng hướng của mối quan hệ này lại khác nhau tùy thuộc vào các yếu tố như ngành, quy mô doanh nghiệp, và điều kiện kinh tế vĩ mô.

5.2. Ảnh Hưởng Của Hạn Chế Tài Chính Trong Các Nghiên Cứu

Nhiều nghiên cứu đã xem xét ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị doanh nghiệp. Các nghiên cứu này thường sử dụng các biến đại diện cho hạn chế tài chính, chẳng hạn như tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ cổ tức, và xếp hạng tín dụng. Hầu hết các nghiên cứu đều tìm thấy rằng hạn chế tài chính có tác động tiêu cực đến mối quan hệ này. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp bị hạn chế tài chính thường không thể tận dụng tối đa lợi ích của việc quản trị vốn luân chuyển hiệu quả.

VI. Kết Luận Hàm Ý Tối Ưu Quản Trị Vốn Trong Bối Cảnh Việt Nam

Quản trị vốn luân chuyển hiệu quả là một yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. Các doanh nghiệp cần phải có một chiến lược quản lý vốn luân chuyển linh hoạt và thích ứng, phù hợp với đặc điểm ngành, quy mô doanh nghiệp và điều kiện kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển, giá trị doanh nghiệp và hạn chế tài chính, và có thể giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định thông minh hơn về quản lý vốn.

6.1. Hàm Ý Cho Các Nhà Quản Lý Tại Việt Nam

Các nhà quản lý tại Việt Nam cần phải nhận thức rõ tầm quan trọng của quản trị vốn luân chuyển và đầu tư vào việc cải thiện các quy trình quản lý. Họ cần phải theo dõi sát sao các diễn biến của môi trường kinh doanh và điều chỉnh chiến lược quản trị vốn luân chuyển một cách linh hoạt. Họ cũng cần phải tìm cách giảm thiểu hạn chế tài chính bằng cách cải thiện thông tin liên lạc với nhà đầu tư, giảm chi phí giao dịch và cải thiện xếp hạng tín dụng.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá sâu hơn về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển, giá trị doanh nghiệp và hạn chế tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh các thị trường mới nổi như Việt Nam. Các nghiên cứu này có thể sử dụng các phương pháp mới và các bộ dữ liệu lớn hơn để đưa ra các kết luận chính xác hơn. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu tập trung vào các yếu tố đặc thù của từng ngành và từng loại hình doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu về bài nghiên cứu  Chương 2: Tổng quan lý thuyết và các nghiên cứu trước đây. Phần này phát triển dự đoán mối quan hệ lõm giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty. Và vạch ra các điều kiện ảnh hưởng có thể có của điều kiện tài chính đến mối quan hệ này.  Chương 3: Mô tả mô hình thực nghiệm và dữ liệu.

 Chương 4: Kết quả mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và giá trị công ty ở Việt Nam. Và phân tích cách thay đổi mức vốn tối ưu giữa các doanh nghiệp ít hoặc nhiều khả năng phải đối mặt với khó khăn tài chính.  Chương 5: Kết luận. 5 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2.1 Tổng quan lý thuyết 2.1 Vốn luân chuyển Theo Guthmann và Dougall (1948), vốn luân chuyển theo nghĩa rộng là giá trị của toàn bộ tài sản luân chuyển - những tài sản gắn liền với chu kỳ kinh doanh của công ty.

Trong mỗi chu kỳ kinh doanh, chúng chuyển hóa qua tất cả các hình thái tồn tại từ tiền mặt đến hàng tồn kho, khoản phải thu và trở về hình thái cơ bản ban đầu là tiền mặt. Vốn luân chuyển vận động theo chu kì: tiền - dự trữ sản xuất - bán thành phẩm - thành phẩm - tiền. Vòng luân chuyển vốn tính từ lúc bỏ tiền ra mua nguyên, nhiên, vật liệu, sức lao động đến lúc tiêu thụ thành phẩm (bán hàng) và thu hồi tiền. Trong thời gian này, vốn thay đổi hình thái (tiền - hàng - tiền) và trở lại hình thái ban đầu (tiền tệ).

Vốn luân chuyển có thể phân thành vốn luân chuyển hoạt động (operational working capital) và vốn luân chuyển tài chính (financial working capital). Vốn luân chuyển hoạt động bao gồm các khoản phải thu, hàng tồn kho và các khoản phải trả, có thể được tối ưu hóa và chịu ảnh hưởng bởi các hoạt động của công ty. Các phần còn lại, tức là tiền mặt, chứng khoán thị trường, khoản trả trước và tất cả các khoản nợ ngắn hạn khác là những quyết định tài chính của công ty. Nghiên cứu này sẽ tập trung hoàn toàn vào vốn luân chuyển hoạt động, có thể được định nghĩa đơn giản là khoản phải thu cộng hàng tồn kho trừ khoản phải trả.

Một công ty càng tập trung tài sản của mình dưới dạng vốn luân chuyển thì tính thanh khoản của công ty càng giảm. Nói cách khác, việc quản lý vốn luân chuyển hiệu quả cho phép các công ty đầu tư vào sự tăng trưởng trong tương lai, trả nợ các khoản tài chính ngắn hạn và giảm chi phí tài chính. Vấn đề nằm ở việc tối ưu hóa vốn luân chuyển; công ty không thể giảm vốn luân chuyển của nó đến mức tối thiểu mà không gây ra ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và doanh số bán hàng trong tương lai. Một mức độ tối ưu của vốn luân chuyển tạo ra sự cân bằng giữa rủi ro và 6 hiệu quả (Filbeck & Krueger, 2005), do đó các công ty cần phải xác định mức vốn luân chuyển phù hợp với tình hình của công ty.

Có một số cách đánh giá hiệu quả của vốn luân chuyển. Phương pháp truyền thống là dùng tỉ số thanh khoản, chẳng hạn tỷ số thanh toán ngắn hạn hoặc tỷ số thanh toán nhanh. Hạn chế của những tỷ số này là thông tin cung cấp quá tổng quát, không thể hiện nhiều thông tin chi tiết về vốn luân chuyển.Vì vậy, những thước đo như chu kỳ thương mại thuần hoặc chu kỳ tiền mặt thường được ưa thích hơn, vì nó phản ánh đầy đủ các thành phần của vốn luân chuyển. Chu kỳ tiền mặt (CCC – Cash Conversion Cycle, Richards & Laughlin, 1980) được tính bằng kỳ thu tiền khoản phải thu (DSO) + Kỳ lưu hàng tồn kho (DIO) – Kỳ phải trả người bán (DPO).

Chu kỳ tiền mặt CCC phản ánh số ngày cần thiết từ khi mua nguyên liệu thô cho đến khi thu tiền bán thành phẩm. Về cơ bản, chu kỳ thương mại thuần (NTC – Net trade Cycle) cũng tương tự chu kỳ tiền mặt, tuy nhiên theo Shin & Soenen (1998) NTC được đánh giá là thước đo dễ dàng sử dụng hơn chu kỳ tiền mặt (CCC), vì nó thể hiện các thành tố khác nhau của chu kỳ tiền mặt bằng tỷ lệ phần trăm trên doanh số. NTC = ((Khoản phải thu + Hàng tồn kho – Khoản phải trả) / Doanh thu) * 365 ngày Hình 2.1: Chu kỳ thương mại thuần (NTC) (Nguồn Hillier et al., 2010 7 Chu kỳ thương mại thuần chỉ ra số ngày bình quân tiền được giữ dưới dạng khoản phải thu, tồn kho và khoản phải trả, nghĩa là số ngày mà công ty cần phải tài trợ vốn luân chuyển (Theo Shin & Soenen, 1998). Bằng việc tính toán chu kỳ thương mại thuần, công ty có thể dễ dàng ước tính nhu cầu vốn luân chuyển cần tài trợ thêm nhằm đầy nhanh tăng trưởng doanh số.

Chu kỳ thương mại thuần cũng liên quan mật thiết đến giá trị doanh nghiệp và tạo ra giá trị cổ đông. Bằng việc làm giảm chu kỳ thương mại thuần, giá trị hiện tại của dòng tiền ròng sẽ cao hơn, do đó gia tăng giá trị cổ đông (Theo Shin & Soenen, 2000). Đồng thời rút ngắn chu kỳ thương mại thuần còn đóng góp vào công tác quản trị vốn luân chuyển vì nó làm giảm nhu cầu nguồn tài trợ bên ngoài và hạ thấp chi phí vay nợ, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động tài chính của công ty. Tuy nhiên, quản trị vốn luân chuyển có mối quan hệ mật thiết với khả năng sinh lợi, rủi ro và giá trị công ty (Smith 1980), vì vậy nên hay không nên đầu tư nhiều vào vốn luân chuyển vẫn là đề tài còn nhiều tranh luận của nhiều nhà nghiên cứu.2 Quản trị vốn luân chuyển Herbert J.

Weinraub và Sue VisscherWeinraub (1998) cho rằng quản trị vốn luân chuyển là sự đánh đổi giữa rủi ro và lợi nhuận. Về cơ bản họ phân chính sách quản trị vốn luân chuyển thành ba loại: chính sách mạo hiểm, dung hòa và bảo thủ. Chính sách vốn luân chuyển mạo hiểm được đặc trưng bởi rủi ro cao và lợi nhuận cao. Chính sách vốn luân chuyển dung hòa rủi ro thấp và lợi nhuận thấp, và cuối cùng là chiến lược bảo thủ có tỷ lệ rủi ro / lợi nhuận thấp nhất.

Để quản lý hiệu quả vốn luân chuyển, các công ty cần phải hướng sự chú ý của mình cho bốn tài sản khác nhau ngắn hạn - tài khoản phải thu, hàng tồn kho, tiền mặt và chứng khoán ngắn hạn (Brealey; Myers; & Allen, 2006 pp 813) 2.1 Quản trị khoản phải thu Bán chịu hàng hóa là một hình thức doanh nghiệp cấp tín dụng cho khách hàng của mình và là nguyên nhân phát sinh các khoản phải thu. Tùy thuộc vào các điều khoản thanh toán, công ty có thể nhận được tiền trong vài tuần hoặc thậm chí 8 vài tháng. Cách một công ty quản lý tài khoản phải thu chính là cách quản lý tín dụng, bao hàm các quyết định liên quan đến điều khoản bán hàng, phân tích tín dụng, các quyết định và chính sách thu nợ. Việc công ty nới lỏng chính sách khoản phải thu nghĩa là công ty đang mở rộng cấp tín dụng thương mại (Brennan, Maksimovic, & Zechner, 1988; Petersen & Rajan, 1997).

Theo Emery (1984), có một số lý do đằng sau việc mở rộng tín dụng thương mại của công ty. Trước tiên, mở rộng tín dụng thương mại đơn thuần là do tính linh hoạt trong cách vận hành doanh nghiệp. Ông giải thích rằng nhu cầu của khách hàng thì không theo nguyên tắc vì thị trường vốn dĩ là không hoàn hảo. Luôn có sự chênh lệch trong nhu cầu mong đợi, điều có thể làm sản xuất bùng phát.

Sự nới lỏng tạm thời trong tín dụng cho phép khoản phải thu biến động theo sự chênh lệch trong nhu cầu, nghĩa là kích thích việc mua hàng của khách hàng, điều này minh họa cho sự hình thành trào lưu ưu tiên doanh số thay vì tập trung vào khách hàng hoặc sản phẩm. Thứ hai, việc mở rộng tín dụng thương mại cho những nhà cung cấp cơ hội để thu được nhiều lợi nhuận hơn do sự mở rộng cơ sở khách hàng. Tuy nhiên, tín dụng thương mại cũng mang đến những rủi ro. Thứ nhất, khách hàng có thể lâm vào khủng hoảng và vỡ nợ, điều này sẽ khiến cho tín dụng thương mại trở thành nợ xấu.

Thứ hai, công ty sẽ mất đi phần lãi suất giữa thời gian bán hàng và thời gian thanh toán của khách hàng (Damodaran 1997). Hơn nữa đối với các doanh nghiệp sản xuất và thương mại, bởi vì danh sách tài sản ngắn hạn chiếm phần lớn so với tổng tài sản. Mặc dù một công ty làm ăn có lãi nhưng nếu khoản phải thu quá lớn, tức là khoản lãi của công ty đang bị trói buộc trong các khoản phải thu này. Điều này dẫn đến viễn cảnh khi công ty cần tiền mặt để mua hàng hóa, họ buộc lòng phải vay nợ và phải gánh thêm những chi phí vay nợ.

Như vậy, về mặt lý thuyết, doanh nghiệp nên hạ thấp tiêu chuẩn bán chịu đến mức có thể chấp nhận được, sao cho lợi nhuận được tạo ra do gia tăng doanh thu. Ở đây có sự đánh đổi giữa lợi nhuận tăng thêm và chi phí liên quan đến khoản phải thu tăng thêm, do hạ thấp tiêu chuẩn bán chịu. Vấn đề đặt ra là khi nào doanh 9 nghiệp nên nới lỏng tiêu chuẩn bán chịu và khi nào doanh nghiệp không nên nới lỏng tiêu chuẩn bán chịu? Để đạt được việc quản trị vốn luân chuyển hiệu quả, có hai yếu tố cần phải tập trung. Một mặt, công ty cần biết chính sách tín dụng nào là phù hợp với hoạt động kinh doanh của công ty.

Chính sách tín dụng cung cấp cho công ty một hướng dẫn làm thế nào để giải quyết công nợ và bao nhiêu tín dụng cung cấp cho khách hàng là phù hợp. Với một chính sách tín dụng hà khắc, độ an toàn và tính thanh khoản có thể tăng, nhưng khả năng sinh lợi của công ty lại giảm sút. Đạt được mức độ tối ưu của sự an toàn và lợi nhuận là một nhiệm vụ của nhà quản trị tài chính.Một chính sách quản trị khoản phải thu mạo hiểm, mặc dù, doanh số và lợi nhuận công ty có thể tăng đáng kể, nhưng rủi ro về nợ xấu và lãi suất mất trước cũng tăng theo có thể ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của công ty, (Brealey; Myers; & Allen, 2006 pp 814-819). Một công ty cũng có thể dựa vào bao thanh toán để rút ngắn chu kỳ tiền mặt.