MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập Việt Nam là một nước nông nghiệp với gần 80% dân số sống ở nông thôn và có thu nhập chính từ sản xuất nông nghiệp. Nông thôn Việt Nam có vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước, công cuộc đổi mới đất nước phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá” mà nền tảng sản xuất nông nghiệp hàng hoá có vai trò hết sức quan trọng. Trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam, chè là cây công nghiệp truyền thống và là cây có giá trị kinh tế cao.
Nhân dân Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm trồng và chế biến chè đồng thời đã biết tận dụng những điều kiện về đất đai, khí hậu tạo nên sản phẩm chè Việt Nam nổi tiếng thế giới. Nguồn lao động của nước ta dồi dào nhưng phân bố không đều, chủ yếu tập trung ở vùng đồng bằng, chè là một loại cây yêu cầu một lượng lao động sống rất lớn. Do đó việc phát triển mạnh cây chè ở vùng trung du và miền núi là một biện pháp có hiệu lực, vừa để sử dụng hợp lý vừa để phân bố đồng đều nguồn lao động dồi dào trong phạm vi cả nước. Việc phát triển mạnh cây chè ở vùng trung du và miền núi góp phần làm cho vùng trung du và miền núi mau chóng đuổi kịp miền xuôi về kinh tế và văn hóa.
Chè là một thức uống lý tưởng và có nhiều giá trị về dược liệu: Nhờ những đặc tính tốt chè trở thành thức uống phổ biến trên thế giới. Thói quen uống chè của người dân Việt Nam bất kể ở nông thôn hay thành thị đã đi vào tiềm thức như là một thức uống không thể thiếu được đối với mỗi gia đình. Tác dụng chữa bệnh và chất dinh dưỡng của nước chè đã được các nhà khoa học xác định như sau: Cafein và một số hợp chất ancaloit khác có trong chè là những chất có khả năng kích thích hệ thần kinh trung ương, kích thích vỏ đại não làm cho tinh thần minh mẫn, tăng cường sự hoạt động của các cơ trong cơ thể, nâng cao năng lực làm việc, giảm bớt mệt nhọc sau những lúc làm việc căng thẳng; Hỗn hợp tanin chè có khả năng giải khát, chữa c 2 một số bệnh đường ruột như tả, lỵ, thương hàn. Nhiều thầy thuốc còn dùng nước chè, đặc biệt là chè xanh để chữa bệnh sỏi thận, sỏi bàng quang và chảy máu dạ dày; Chè còn chứa nhiều loại vitamin như vitamin A, B1, B2, B6, vitamin PP và nhiều nhất là vitamin C… Sử dụng chè một cách hợp lý, khoa học còn mang lại hiệu quả trong việc điều trị một số bệnh liên quan đến tim mạch, cao huyết áp, các bệnh liên quan đến tiêu hoá bài tiết.Một giá trị đặc biệt của chè được phát hiện gần đây là tác dụng chống phóng xạ (Chất Sr 90 - một đồng vị phóng xạ nguy hiểm) mở ra hướng điều trị mới cho bệnh nhân nhiễm phóng xạ, bảo vệ sức khoẻ con người.
Như vậy cây chè là cây trồng có giá trị kinh tế cao, nếu có đủ điều kiện thì trồng chè là cần thiết và phù hợp. Cùng với giá trị kinh tế và giá trị tiêu dùng cao hiện nay cả nước đã có rất nhiều tỉnh có điều kiện thích hợp đã và đang trồng chè. Thái Nguyên là tỉnh có điều kiện thích hợp cho cây chè. Hiện tại diện tích, cũng như sản lượng chè của tỉnh được xếp đầu trong cả nước.
Chè Thái Nguyên đã trở thành một mặt hàng có tiếng ở trong nước, cũng như trên thị trường thế giới. Vô Tranh là một xã nằm ở phía nam của huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, là một trong những địa phương có diện tích cũng như sản lượng chè lớn nhất huyện hiện nay. ở Vô Tranh cây chè được trồng từ những năm 60 của thế kỷ XX, thời kỳ này chè Phú Lương nói chung và chè Vô Tranh nói riêng đều là chè trung du, người dân tự trồng bằng hạt. Hiện nay, sau hơn 40 năm hầu hết diện tích chè đã và đang bị thoái hoá và xuống cấp cần phải cải tạo mới cho năng suất và chất lượng tốt được.
Bên cạnh đó chè được trồng bằng hạt nên lai tạp nhiều độ đồng đều thấp, mật độ dầy, không đúng kỹ thuật nên gây khó khăn cho việc chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh và thu hái sản phẩm. Thêm vào đó hiện nay giá vật tư phục vụ cho sản xuất chè biến động từng ngày, trong khi giá bán sản phẩm chè lại thấp, đầu ra cho sản phẩm không ổn định nên việc phát triển cây chè cũng gặp những khó khăn. Mặc dù còn nhiều tồn tại nhất định trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè nhưng cây chè đã góp phần hết sức quan trọng trong sản xuất hàng hoá, nâng cao c 3 thu nhập, làm giàu cho nông dân. Để khai thác hết tiềm năng, lợi thế của xã Vô Tranh trong phát triển sản xuất, chế biến và tiêu thụ sao cho đạt hiệu quả cao nhất cần phải có những giải pháp đồng bộ, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của địa phương.
Với mong muốn tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh HTX Làng Nghề Chè với các mô hình của các hợp tác xã sản xuất chè trên địa bàn xã Vô Tranh, thành phố Thái Nguyên góp phần củng cố sự hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh chè đưa lại hiệu quả cao hơn. Xuất phát từ thực tế nói trên và nguyện vọng của bản thân cùng với sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Cô giáo Th.s Nguyễn Thị Châu, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh tại HTX làng nghề chè xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu cụ thể Về chuyên môn: - Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế của HTX Làng nghề chè xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tìm ra những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế của HTX. - Qúa trình thành lập và phát triển của HTX làng nghề chè -Tìm hiểu được mô hình tổ chức và hoạt động sản xuất của HTX làng nghề chè xã Vô Tranh.
- Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong phương thức tổ chức hoạt động của HTX làng nghề chè trên địa bàn xã Vô Tranh. - Xác định được cách thức tổ chức quản lý và vai trò của chủ HTX trong hoạt động kinh doanh để đưa ra giải pháp phù hợp. - Đề xuất được một số biện pháp, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX làng nghề chè trên địa bàn xã Vô Tranh nói riêng và Thành phố Thái Nguyên nói chung. c 4 Về thái độ: - Tạo mối quan hệ thân thiện, hòa nhã với mọi người trong HTX và UBND xã Vô Tranh.
- Có tinh thần trách nhiệm cao khi nhận công việc được giao, làm đến nơi đến chốn, chính xác kịp thời do đơn vị thực tập phân công. - Chủ động trong các công việc, sẵn sàng trợ giúp, hỗ trợ mọi người trong HTX để hoàn thành tốt các công việc chung bên cạnh đó cũng tự khẳng định được năng lực của bản thân sinh viên. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc: - Tạo được thói quen sống và làm việc trong HTX. - Có ý thức trong công việc, thực hiện đầy đủ các quy của HTX và UBND đề ra.
- Vận dụng các kiến thức đã học trên giảng đường để thu thập thông tin về HTX. Nội dung và phương pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Vô Tranh. - Tìm hiểu hệ thống tổ chức sản xuất của HTX làng nghề chè trên địa bàn Xã Vô Tranh.
- Qúa trình hình thành và phát triển HTX làng nghề chè xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái nguyên - Tìm hiểu vai trò, chức năng, nhiệm vụ của cán bộ quản lý HTX - Thực trạng hoạt động sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè của các hộ nông dân xã Vô Tranh - Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tổ chức sản xuất HTX làng nghề chè xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, Tỉnh Thái Nguyên. Phương pháp thực hiện 1. Phương pháp thu thập thông tin * Thu thập số liệu thứ cấp Thu thập dữ liệu, số liệu thông tin có sẵn từ UBND xã Vô Tranh. c 5 - Kế thừa có chọn lọc những tài liệu điều tra cơ bản và tài liệu nghiên cứu của các nhà khoa học có liên quan đến cây chè, mô hình sản xuất chè đã có, tài liệu về cây chè.
* Thu thập số liệu sơ cấp - Thông qua việc hỏi ý kiến của những người chịu trách nhiệm quản lí chung, như các xã viên chủ nhiệm HTX, cán bộ phòng kinh tế xã hội xã Vô Tranh. - Dựa vào quan sát thực địa và phỏng vấn nhanh cán bộ quản lý HTX để nắm được tình hình sơ bộ về không gian sống sinh hoạt và mức sống, mức độ phù hợp của các mô hình sản xuất chè trên địa bàn xã. - Tiến hành trên phạm vi các hợp tác xã thuộc xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên. * Phương pháp tổng hợp, so sánh Từ những số liệu thông tin thu thập được, ta tiến hành tổng hợp chúng lại sau đó đem so sánh rồi đem phân tích các chỉ tiêu có được trong quá trình so sánh, từ đó đưa ra nhận xét đánh giá rút ra kết luận hoặc nêu ra nguyên nhân của sự thay đổi.
Phương pháp xử lý và phân tích thông tin * Phương pháp xử lý thông tin Những thông tin, số liệu thu thập được tổng hợp, đồng thời được xử lý thông qua chương trình word và Excel. Việc xử lý thông tin là cơ sở cho việc phân tích. * Phương pháp phân tích thông tin Khi đủ số liệu, tiến hành kiểm tra, rà soát và chuẩn hóa lại thông tin, loại bỏ thông tin không chính xác, sai lệch trong điều tra. Toàn bộ số liệu thu thập được tổng hợp, tính toán từ đó phân tích hiệu quả (vốn, đất đai, lao động, trình độ quản lý).
Hạch toán các khoản chi mà HTX đã chi ra, các khoản thu của HTX làm cơ sở cho định hướng đưa ra các giải pháp cho sự phát triển của kinh tế.