CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Khái niệm hệ thống thủy canh Trồng cây trong dung dịch (thủy canh) là kỹ thuật trồng cây không dùng đất mà trồng trực tiếp vào môi trường dinh dưỡng hoặc giá thể mà không phải là đất. Các giá thể có thể là cát, trấu, vỏ xơ dừa, than bùn, vermiculite perlite… Thường được định nghĩa như là "trồng cây trong nước" hoặc "trồng cây không cần đất", kỹ thuật thủy canh là một trong những nghề làm vườn hiện đại. Bí quyết của kỹ thuật này là cung cấp đủ và đúng lúc cho cây trồng các nguyên tố khoáng cần thiết. Cung cấp đầy đủ cái ăn, bảo đảm đủ ánh sáng, CO2 cho quá trình quang hợp, O2 cho quá trình hô hấp, cây trồng có thể phát triển khỏe mạnh theo ý muốn của người trồng.
Nếu không kể phần nước "uống" thì cây chỉ lấy khoảng 5% chất dinh dưỡng từ đất để "ăn", 95% chất dinh dưỡng còn lại thì "nhà máy cây" tự sản xuất (quang hợp) và tự tiêu thụ. Đất chỉ đóng vai trò như cái kho lưu giữ các chất dinh dưỡng để cây dùng từ từ. Nếu có cách để dự trữ và biến các chất dinh dưỡng thành dung dịch lỏng để cây trực tiếp hấp thụ thì cái "kho đất" không còn cần thiết nữa. Khi đó ta hoàn toàn có thể trồng cây không cần đất.
Công nghệ này gọi là thủy canh. Công nghệ thủy canh đã được nghiên cứu từ thế kỷ 17. Ðến nay, công nghệ này đã hoàn thiện, hướng đến những nông sản sạch, xanh, không ô nhiễm. Với quy mô gia đình nhỏ lẻ, những chậu hoa hay rau xanh có thể phát triển mạnh mẽ không cần đất nơi góc sân thượng, lan can, bậu cửa.
Với quy mô thương mại, những nhà kính trồng hoa, rau, củ, quả… phát triển sạch, năng suất cao, chủ động, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn vì không bị ảnh hưởng của những nguồn ô nhiễm từ đất. Không những vậy, vì trồng không cần đất nên có thể chia không gian thành nhiều tầng để mở rộng diện tích sản xuất.1- Hệ thống thủy canh 1.2 Ưu nhược điểm của phương pháp trồng rau bằng thủy canh 1.1 Ưu điểm của phương pháp trồng rau thủy canh : 1. Không sử dụng đất Thứ nhất, hệ thống thủy canh không sử dụng đất, vì thế sẽ hạn chế được một lượng lớn nguồn mầm bệnh từ đất trồng. Như vậy, hầu hết các mô hình trồng rau cả ở quy mô hộ gia đình và quy mô trang trại đều có thể hạn chế sử dụng các loại thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật.
Đặc biệt, ở quy mô sản xuất, ưu điểm này cũng giúp tăng năng suất tổng thể của toàn bộ hệ thống mà không tốn chi phí cho thuốc trừ sâu, cũng giúp cây trồng đảm bảo tốt hơn vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Tiết kiệm không gian 5 DO.canh Bạn có thể phát triển trong căn hộ nhỏ của bạn, hoặc phòng ngủ phụ tùng miễn là bạn có đủ không gian lắp ráp hệ thống, miễn là có thể cung cấp đầy đủ những gì cây cần. Hệ thống có thể được thiết kế nhiều tầng và vẫn đảm bảo sự phát triển của cây. Rễ cây thường mở rộng và lan rộng ra để tìm thức ăn và oxy trong đất.
Điều này không xảy ra ở phương pháp thủy canh, nơi rễ cây bị chìm trong dung dịch dinh dưỡng, tiếp xúc trực tiếp với các khoáng chất quan trọng. Điều này có nghĩa là bạn có thể trồng cây của bạn khoảng cách gần hơn. Tất cả những lý do trên giải thích việc hệ thống thủy canh tiết kiệm không gian đáng kể. Ít tốn công chăm sóc Mô hình thủy canh là mô hình tự động hóa, không tốn nhiều công chăm sóc: Tất cả các mô hình đều có thể hoạt động trên các hệ thống tự động.
Nhiệm vụ duy nhất của người sở hữu mô hình thủy canh là điều chỉnh dung dịch dinh dưỡng và quan sát sự phát triển của cây. Vì vậy, đối với các mô hình trồng thủy canh trên quy mô nhà phố, các chủ sở hữu sẽ chỉ quan sát một lần trên một tuần. Còn đối với quy mô sản xuất thì hệ thống trồng rau thủy canh sẽ tiết kiệm một lượng rất lớn chi phí thuê nhân công lao động. Thông thường, chỉ cần một kỹ sư nông nghiệp có thể điều hành và quản lý vài nghìn mét vuông đất trồng thủy canh.
Mặt khác, bạn sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian bởi vì sự tăng trưởng của thực vật được chứng minh là cao hơn trong thủy canh. Công việc trồng trọt, tưới nước, và diệt cỏ dại và sâu bệnh,… không còn là vấn đề như ở phương pháp canh tác trên đất thông thường. Nông nghiệp đưa được yếu tố công nghệ vào, đồng nghĩa với việc tiết kiệm được tối đa sức lao động truyền thống. Tiết kiệm nước Mô hình thủy canh có thể được coi là một trong những mô hình tiết kiệm nước hiệu quả nhất hiện nay.
Hệ thống dinh dưỡng được chứa trong các bể chứa và cây hấp thụ dinh dưỡng trực tiếp từ bể chứa thông qua các máng trồng. Cơ chế hoạt động giúp nó hạn chế tối đa sự bay hơi và không có sự lãng phí nước ngấm vào 6 DO.canh môi trường đất. Trong phương pháp này, nước được tuần hoàn kín trong hệ thống. Sự mất nước chỉ xảy ra ở hai dạng: sự bay hơi và rò rỉ từ hệ thống (nhưng một thiết lập thủy canh hiệu quả sẽ không có bất kỳ sự rò rỉ nào).
Trong khi nước sẽ trở thành một vấn đề quan trọng trong tương lai khi sản xuất lương thực được dự đoán tăng 70% theo các câu hỏi thường gặp, thủy canh được coi là một giải pháp khả thi cho sản xuất lương thực quy mô lớn. Chúng ta chưa thấy được tầm quan trọng của việc tiết kiệm nước tại đất nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm như nước ta, nhưng đây lại là điều tuyệt vời đối với các khu vực có khí hậu khô cằn. Năng suất cao gấp 2 lần Cho năng suất cao hơn: Mô hình trồng rau thủy canh được công nhận là sẽ cho năng suất cao hơn gấp 1,5 – 3 lần so với mô hình trồng rau truyền thống. Ngoài việc giảm được sự hao hụt từ sâu bệnh, phương pháp gối vụ trong thủy canh cũng giúp là một điểm cần lưu ý khi nhắc đến mô hình này.
Gối vụ là phương pháp gieo cây con trước khi thu hoạch cây cũ để tiết kiệm thời gian của một vụ trồng và tăng tổng số vụ trồng trong một năm. Phương pháp này có thể sử dụng ở hầu hết các mô hình trồng truyền thống. Tuy nhiên, trong gối vụ ở hệ thống trồng đất, bộ rễ cây sẽ bị tổn thương và mất một khoảng thời gian để làm quen với vị trí mới. Còn đối với thủy canh, cây con có thể được chuyển vào hệ thống mà không làm tổn thương đến rễ cây.
Kiểm soát yếu tố tác động tới cây Mô hình thủy canh quy mô thương mại hầu hết đều đi kèm với nhà màng/ nhà kính. Sự kết hợp tuyệt vời này giúp người trồng thủy canh có thể có toàn quyền kiểm soát môi trường phát triển của cây – nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, dinh dưỡng, thậm chí cả thành phần của không khí. Theo nghĩa này, bạn có thể trồng thực phẩm quanh năm bất kể mùa. Nông dân có thể sản xuất thực phẩm vào thời điểm thích hợp để tối đa hóa lợi nhuận kinh doanh của họ.
Không có cỏ dại Nếu bạn đã từng trồng cây trong môi trường đất, bạn sẽ hiểu được cỏ dại gây khó chịu như thế nào, và tất nhiên không bao giờ bạn có thể triệt tiêu đi sự xuất hiện của nó. Đó là một trong những nhiệm vụ tốn nhiều thời gian và công sức nhất cho người làm vườn. Thử tưởng tượng đến chi phí phải bỏ ra cho việc diệt cỏ dại nếu khu vườn của bạn lên tới hàng nghìn ha. Cỏ dại chủ yếu liên quan đến đất.
Vì vậy, với phương pháp thủy canh, không có sự xuất hiện của cỏ dại. Ít sâu bệnh, kiểm soát tối đa thuốc bảo vệ thực vật Và giống như cỏ dại, môi trường đất thu hút nhiều loài gây hại trên cây như chim, sâu, bọ,… Cây lớn lên trong môi trường thủy canh nhờ dung dịch dinh dưỡng, kiểm soát yếu tố dinh dưỡng đồng nghĩa với kiểm soát được hàm lượng chất trừ sâu hay bảo vệ thực vật ở đây. Điều này giúp bạn phát triển các loại thực phẩm sạch hơn và lành mạnh hơn. Việc cắt giảm thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ là một điểm mạnh của thủy canh, đặc biệt trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, an toàn thực phẩm luôn được đặt lên hàng đầu.
Là một sở thích giảm stress hiệu quả Thực tế, nhiều người có xu hướng “tìm lại với thiên nhiên”, tránh xa cuộc sống hiện đại, bộn bề công việc. Mệt mỏi sau những ngày quay vòng với công việc, gia đình,… bạn ngắm nhìn một góc căn hộ nhỏ của mình, đó là thời gian để tĩnh lặng, “sống chậm” một chút. Lý do cản trở cho việc trồng cây tại nhà như thiếu không gian không còn đúng. Hệ thống thủy canh làm được điều đó.
Nhiều người thành công khi đem được tình yêu với cây cối trở thành công việc hàng ngày của mình. Trở thành chủ của một trang trại rau thủy canh rộng lớn, vừa nuôi sống được đam mê trồng trọt, vừa nuôi lớn được chính gia đình mình. Đảm bảo chất lượng rau trồng Rau thủy canh có hình thức và chất lượng cao hơn rau thông thường. Nhờ sự đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm, rau thủy canh luôn nằm trong phân khúc 8 DO.canh sản phẩm giá cao.
Rau thủy canh hiện này hầu hết được bày bán tại rất nhiều siêu thị lớn. Và để bày bán tại các siêu thị này, rau thủy canh phải được công nhận là rau an toàn bởi các đơn vị kiểm nghiệm uy tín như VietGAP hoặc GlobalGAP. Nhờ việc kiểm soát được lượng chất dinh dưỡng mà cây hấp thụ theo tiêu chuẩn của WHO để đảm bảo cây không bị thừa hay thiếu chất, chất lượng rau thủy canh sẽ đảm bảo cho sức khỏe người tiêu dùng. Các cây rau trên hệ thống được hấp thụ một lượng dinh dưỡng đồng đều và giảm được yếu tố sâu bệnh nên mẫu mã của rau thủy canh thường bắt mắt hơn so với các mô hình trồng rau truyền thống.1 Nhược điểm của phương pháp trồng rau thủy canh 1.
Chủng loại bị hạn chế Hệ thống trồng thủy canh thường chỉ được sử dụng để trồng các loại rau ăn lá, một số loại rau gia vị và rau ăn quả ngắn ngày như cà chua, dưa chuột ớt chuông, … Và hệ thống khó để sử dụng trồng các loai cây có bộ rễ lớn như cây ăn quả lâu năm.