Luận văn: Diễn biến mật độ sâu hại lúa tại Kiến Thụy, Hải Phòng 2016

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái vụ mùa 2016, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thị Dung
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Diễn Biến Mật Độ Sâu Hại Chính Trên Lúa Dưới Ảnh Hưởng Của Một Số Yếu Tố Sinh Thái Vụ Mùa 2016 Tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình
• Trích yếu luận văn
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Những nghiên cứu ở ngoài nước
• 2.2.1. Thành phần sâu hại trên cây lúa
• 2.2.2. Những nghiên cứu về sâu cuốn lá nhỏ Cnapalocrocis medinalis
• 2.2.3. Những nghiên cứu về sâu đục thân lúa hai chấm Tryporiza incertulas (Walker)
• 2.2.4. Những nghiên cứu về Rầy nâu Nilaparvata lugens Stal
• 2.3. Những nghiên cứu trong nước
• 2.3.1. Tình hình sản xuất lúa
• 2.3.2. Tình hình dịch hại do sâu trên lúa
• 2.3.3. Thành phần sâu hại lúa
• 2.3.4. Những nghiên cứu về sâu cuốn lá nhỏ
• 2.3.5. Những nghiên cứu về sâu đục thân lúa hai chấm
• 2.3.6. Những nghiên cứu về rầy nâu
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra thành phần sâu hại lúa vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 3.3.2. Điều tra diễn biến mật độ một số sâu chính trên lúa (sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu) dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái (thời vụ, giống, phân bón, mật độ cấy) vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 3.3.3. Khảo sát hiệu lực một số loại thuốc BVTV trừ sâu cuốn lá nhỏ trên đồng ruộng
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Điều tra thành phần sâu hại lúa vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 3.4.2. Điều tra diễn biễn mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái trong điều kiện vụ mùa năm 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 3.4.3. Sơ bộ đánh giá hiệu quả kinh tế
• 3.4.4. Khảo sát hiệu lực một số loại thuốc phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ mùa 2016
• 3.4.5. Phương pháp xử lý và bảo quản mẫu
• 3.4.6. Phương pháp giám định mẫu
• 3.4.7. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp tính toán
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thành phần sâu hại lúa tại huyện Kiến Thụy, Hải Phòng vụ mùa năm 2016
• 4.2. Diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 4.2.1. Ảnh hưởng của thời vụ đến diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa
• 4.2.2. Ảnh hưởng của mật độ cấy đến diễn biến mật độ 3 loại sâu hại chính trên lúa tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ mùa 2016
• 4.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế của một số yếu tố sinh thái thí nghiệm
• 4.3.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế của mật độ cấy
• 4.3.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân bón Lộc Xuân
• 4.4. Khảo sát một số loại thuốc BVTV phòng chống sâu cuốn lá nhỏ vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Khám phá diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa vụ 2016

Nghiên cứu về diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa là một trong những nhiệm vụ cốt lõi của ngành bảo vệ thực vật (BVTV). Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hạnh, thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA), đã đi sâu vào vấn đề này trong bối cảnh cụ thể tại huyện Kiến Thụy, Hải Phòng vào vụ mùa 2016. Công trình này không chỉ cung cấp một danh lục chi tiết về thành phần sâu hại mà còn phân tích sâu sắc mối tương quan giữa sự bùng phát của chúng và các yếu tố sinh thái như thời vụ, giống lúa, chế độ phân bón và mật độ gieo cấy. Lúa, cây lương thực trọng yếu của Việt Nam, luôn phải đối mặt với sự tấn công của nhiều loài dịch hại, gây tổn thất nghiêm trọng về năng suất và chất lượng. Các loài sâu hại nguy hiểm như sâu cuốn lá nhỏ (Cnaphalocrocis medinalis), sâu đục thân lúa hai chấm (Scirpophaga incertulas), và rầy nâu (Nilaparvata lugens) luôn là mối đe dọa thường trực. Việc hiểu rõ quy luật phát sinh, phát triển của chúng dưới tác động của môi trường và biện pháp canh tác là cơ sở khoa học vững chắc để xây dựng các chiến lược phòng trừ tổng hợp (IPM) hiệu quả và bền vững, giảm sự phụ thuộc vào thuốc hóa học, bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

1.1. Bối cảnh và tính cấp thiết của nghiên cứu sâu hại lúa

Tại Kiến Thụy, Hải Phòng, một vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, việc thâm canh tăng vụ và sự thay đổi trong cơ cấu giống đã làm tình hình dịch hại ngày càng phức tạp. Các trận dịch do sâu đục thân lúa hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ và đặc biệt là rầy nâu đã gây thiệt hại nặng nề trong quá khứ, đe dọa an ninh lương thực. Do đó, việc thực hiện một nghiên cứu chuyên sâu về diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa tại địa phương là vô cùng cần thiết. Đề tài này giải quyết khoảng trống trong các nghiên cứu khoa học tại khu vực, cung cấp dữ liệu thực tiễn để các cơ quan chuyên môn và người nông dân có thể đưa ra quyết định phòng trừ chính xác, kịp thời.

1.2. Mục tiêu chính của luận văn thạc sĩ vnua 2016

Luận văn đặt ra ba mục tiêu cụ thể: Thứ nhất, điều tra và xác định thành phần các loài sâu hại lúa phổ biến tại Kiến Thụy trong vụ mùa 2016. Thứ hai, đánh giá chi tiết ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái (thời vụ, giống, phân bón, mật độ cấy) đến mật độ và tỷ lệ gây hại của ba đối tượng chính là sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân hai chấm và rầy nâu. Thứ ba, khảo sát hiệu lực của một số loại thuốc BVTV thông dụng trong việc phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ, từ đó đưa ra khuyến nghị thực tiễn cho sản xuất. Những mục tiêu này hướng đến việc xây dựng một giải pháp quản lý dịch hại toàn diện, hiệu quả kinh tế và thân thiện với môi trường.

II. Thách thức trong quản lý sâu hại chính trên lúa ở K

Việc quản lý sâu hại chính trên lúa tại Kiến Thụy nói riêng và các vùng đồng bằng Bắc Bộ nói chung phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Sự biến đổi khí hậu làm cho các quy luật thời tiết trở nên khó lường, tạo điều kiện thuận lợi cho một số loài dịch hại bùng phát bất thường. Bên cạnh đó, tập quán canh tác của nông dân, đặc biệt là việc lạm dụng phân đạm và thuốc trừ sâu hóa học, đã phá vỡ cân bằng sinh thái tự nhiên. Việc sử dụng phân bón không cân đối làm cho cây lúa xanh tốt quá mức, trở thành nguồn thức ăn hấp dẫn cho sâu cuốn lá nhỏ và rầy nâu. Mật độ gieo cấy quá dày tạo ra một tiểu khí hậu ẩm ướt, thiếu ánh sáng trong ruộng lúa, là môi trường lý tưởng cho sâu bệnh phát triển và lẩn tránh thiên địch. Hơn nữa, sự xuất hiện của các dòng sâu bệnh kháng thuốc đang ngày càng trở nên phổ biến, làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng trừ hóa học và tăng chi phí sản xuất. Việc thiếu các nghiên cứu cập nhật và mang tính địa phương về diễn biến mật độ sâu hại lúa khiến công tác dự tính, dự báo gặp nhiều khó khăn, dẫn đến việc phòng trừ bị động và kém hiệu quả.

2.1. Các loài sâu hại chính Sâu cuốn lá nhỏ và sâu đục thân

Sâu cuốn lá nhỏ (Cnaphalocrocis medinalis) gây hại bằng cách cuốn lá lúa lại và ăn phần diệp lục bên trong, làm giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và tạo hạt. Trong khi đó, sâu đục thân lúa hai chấm (Scirpophaga incertulas) nguy hiểm hơn vì chúng tấn công vào thân cây, gây ra hiện tượng “nõn héo” ở giai đoạn đẻ nhánh và “bông bạc” ở giai đoạn làm đòng, trỗ bông, có thể gây mất trắng năng suất nếu không được kiểm soát kịp thời. Cả hai loài này đều có khả năng phát triển thành dịch lớn nếu gặp điều kiện thời tiết và canh tác thuận lợi.

2.2. Tác động của rầy nâu và các bệnh virus liên quan

Rầy nâu (Nilaparvata lugens) không chỉ gây hại trực tiếp bằng cách chích hút nhựa cây, gây ra hiện tượng “cháy rầy”, mà còn là môi giới truyền các bệnh virus cực kỳ nguy hiểm như bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá. Các trận dịch rầy nâu trong quá khứ đã trở thành nỗi ám ảnh, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh lương thực quốc gia. Việc quản lý rầy nâu đòi hỏi một chiến lược tổng thể, kết hợp giữa việc sử dụng giống kháng và các biện pháp canh tác hợp lý để hạn chế sự lây lan của virus.

III. Phương pháp điều tra diễn biến mật độ sâu hại lúa chính xác

Để đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy, luận văn đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu tiêu chuẩn của ngành bảo vệ thực vật. Công tác điều tra thành phần sâu hại được thực hiện theo quy chuẩn QCVN 01-38:2010/BNNPTNT, sử dụng phương pháp điều tra tự do để thu thập mẫu vật một cách toàn diện trên các trà lúa khác nhau. Các mẫu sâu non được nuôi trong phòng thí nghiệm cho đến khi vũ hóa thành trưởng thành để định danh chính xác. Đối với việc theo dõi diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa, nghiên cứu tuân thủ QCVN 01-166:2014/BNNPTNT. Các thí nghiệm đồng ruộng được bố trí một cách khoa học để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái. Cụ thể, mỗi yếu tố (thời vụ, giống, phân bón, mật độ cấy) được thiết kế thành các công thức thí nghiệm riêng biệt. Việc thu thập số liệu được tiến hành định kỳ 7 ngày/lần, trên 10 điểm ngẫu nhiên theo đường chéo góc của mỗi ô thí nghiệm. Các chỉ tiêu như mật độ sâu (con/m²), tỷ lệ dảnh héo, tỷ lệ bông bạc và tỷ lệ lá bị hại được tính toán cẩn thận để đưa ra những kết luận khách quan nhất.

3.1. Thiết kế thí nghiệm đánh giá yếu tố sinh thái

Nghiên cứu đã bố trí 4 thí nghiệm độc lập. Thí nghiệm về thời vụ so sánh giữa trà mùa sớm và mùa trung. Thí nghiệm về giống lúa sử dụng 5 loại giống phổ biến và tiềm năng (Đất cảng, Lam Sơn, DT666, Nam Ưu 209 và BC15 đối chứng). Thí nghiệm phân bón so sánh giữa phương pháp bón phân truyền thống và sử dụng phân bón Lộc Xuân. Đặc biệt, thí nghiệm về mật độ cấy được thiết kế với hai công thức tương phản rõ rệt: mật độ thưa (20–25 khóm/m², theo SRI) và mật độ dày (40–45 khóm/m², theo tập quán nông dân). Mỗi công thức được bố trí trên diện tích đủ lớn để đảm bảo tính đại diện.

3.2. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu khoa học

Việc điều tra mật độ sâu đục thân dựa trên việc đếm số dảnh héo và bông bạc. Đối với sâu cuốn lá nhỏ, phương pháp là đếm trực tiếp số sâu và bao lá bị hại trên 10 khóm lúa. Với rầy nâu, các nhà nghiên cứu sử dụng khay đập để thu thập và đếm số lượng rầy trên mỗi khóm. Tất cả các số liệu thô sau khi thu thập đều được tổng hợp và xử lý bằng các phần mềm thống kê chuyên dụng để phân tích sự sai khác giữa các công thức, từ đó rút ra kết luận về tác động của từng yếu tố sinh thái.

IV. Cách các yếu tố sinh thái ảnh hưởng mật độ sâu hại lúa

Kết quả từ luận văn cung cấp những bằng chứng khoa học quý giá về cách các yếu tố sinh thái và biện pháp canh tác tác động đến diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa. Nghiên cứu tại Kiến Thụy cho thấy một phát hiện quan trọng: không phải tất cả các yếu tố đều có ảnh hưởng rõ rệt như nhau. Cụ thể, các yếu tố về thời vụ, giống lúa và phương pháp bón phân trong khuôn khổ thí nghiệm không tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về mật độ sâu hại. Điều này có thể được lý giải bởi điều kiện thời tiết vụ mùa 2016 tương đối thuận lợi, hoặc do các giống lúa được lựa chọn có mức độ kháng/nhiễm tương đương nhau. Tuy nhiên, yếu tố nổi bật nhất và có tác động mạnh mẽ nhất chính là mật độ cấy. Đây là một phát hiện mang tính thực tiễn cao, chỉ ra rằng việc điều chỉnh kỹ thuật canh tác đơn giản có thể mang lại hiệu quả lớn trong việc quản lý dịch hại. Ruộng lúa cấy thưa tạo ra một môi trường thông thoáng, nhiều ánh sáng, làm giảm độ ẩm tương đối ở gốc lúa, từ đó tạo ra một tiểu khí hậu không thuận lợi cho sự sinh sản và phát triển của rầy nâu và sâu cuốn lá nhỏ.

4.1. Tác động của thời vụ và giống lúa đến sâu hại

Mặc dù không có sự sai khác lớn trong nghiên cứu này, các tài liệu khoa học khác đều khẳng định thời vụ gieo cấy tập trung, né rầy là biện pháp quan trọng. Tương tự, việc sử dụng các giống kháng sâu bệnh vẫn là nền tảng của chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Việc các giống trong thí nghiệm (BC15, Nam Ưu 209,...) không cho thấy sự khác biệt có thể do chúng đều là các giống phổ biến, đã được canh tác nhiều năm và mức độ kháng đã suy giảm, hoặc áp lực sâu hại trong vụ mùa 2016 không đủ lớn để thể hiện sự khác biệt này.

4.2. Phân tích ảnh hưởng của mật độ cấy đến sâu hại lúa

Đây là kết quả đột phá nhất của luận văn. Cụ thể, công thức cấy với mật độ thưa theo SRI (20–25 khóm/m²) cho thấy mật độ của cả ba loài sâu hại chính đều thấp hơn rõ rệt so với công thức cấy dày theo tập quán nông dân (40–45 khóm/m²). Ruộng cấy thưa không chỉ hạn chế sâu bệnh mà còn giúp cây lúa phát triển khỏe mạnh hơn, bộ rễ ăn sâu, tăng khả năng chống chịu và tạo điều kiện cho các loài thiên địch (nhện, bọ rùa, ong ký sinh) hoạt động hiệu quả hơn, góp phần điều hòa mật độ sâu hại một cách tự nhiên.

V. Ứng dụng kết quả nghiên cứu giảm sâu hại lúa hiệu quả

Những kết quả từ luận văn không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị ứng dụng thực tiễn to lớn, đặc biệt là trong việc xây dựng quy trình canh tác lúa bền vững. Phát hiện quan trọng nhất về mật độ cấy đã cung cấp một giải pháp kỹ thuật đơn giản, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả kép: vừa giảm áp lực sâu hại chính trên lúa, vừa tăng hiệu quả kinh tế. Cụ thể, việc áp dụng mật độ cấy thưa (20-25 khóm/m²) giúp nông dân tiết kiệm đáng kể chi phí giống, giảm công lao động và quan trọng nhất là giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Mặc dù năng suất trên lý thuyết có thể không cao hơn vượt trội, nhưng tổng lợi nhuận thu được lại cao hơn do chi phí đầu tư thấp hơn. Báo cáo kinh tế của luận văn đã chứng minh rõ điều này, cho thấy lãi ròng trên một sào Bắc Bộ ở ruộng cấy thưa cao hơn so với ruộng cấy dày. Bên cạnh đó, khảo sát về hiệu lực thuốc hóa học cũng đưa ra những khuyến nghị cụ thể, giúp nông dân lựa chọn sản phẩm phù hợp. Nghiên cứu chỉ ra thuốc Vitarko 40WG cho hiệu lực phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ tốt nhất trong số các loại được khảo nghiệm, là một lựa chọn tham khảo quan trọng khi áp lực sâu hại vượt ngưỡng kinh tế.

5.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các biện pháp canh tác

Phân tích hiệu quả kinh tế là một phần không thể thiếu của các nghiên cứu nông nghiệp ứng dụng. Luận văn đã chỉ ra rằng, mặc dù việc sử dụng phân bón Lộc Xuân giúp rút ngắn thời gian sinh trưởng, nhưng chính việc điều chỉnh mật độ cấy mới là yếu tố quyết định đến lợi nhuận. Công thức cấy thưa không chỉ giảm chi phí mà còn giúp lúa đẻ nhánh khỏe, bông to, hạt chắc, bù lại cho số khóm ít hơn. Kết quả này khuyến khích nông dân mạnh dạn thay đổi tập quán canh tác truyền thống để hướng tới một nền nông nghiệp hiệu quả và bền vững hơn.

5.2. Khuyến nghị giải pháp phòng trừ tổng hợp IPM

Từ các kết quả thu được, một quy trình phòng trừ tổng hợp (IPM) cho cây lúa tại Kiến Thụy được đề xuất. Quy trình này ưu tiên các biện pháp canh tác như cấy thưa, bón phân cân đối, và sử dụng giống kháng. Biện pháp hóa học chỉ được xem là giải pháp cuối cùng, áp dụng theo nguyên tắc 4 đúng khi mật độ sâu hại vượt ngưỡng cho phép. Việc bảo vệ và phát huy vai trò của các loài thiên địch trong hệ sinh thái ruộng lúa được nhấn mạnh như một yếu tố then chốt để duy trì sự cân bằng tự nhiên và hạn chế sự bùng phát của sâu hại chính trên lúa.

VI. Tương lai phòng trừ sâu hại lúa bền vững tại Kiến Thụy

Công trình nghiên cứu về diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa tại Kiến Thụy, Hải Phòng đã mở ra những hướng đi mới cho công tác bảo vệ thực vật theo định hướng bền vững. Kết quả của luận văn là nguồn dữ liệu khoa học nền tảng, có giá trị tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo và cho việc xây dựng các quy trình canh tác phù hợp với điều kiện địa phương. Tương lai của việc phòng trừ sâu hại không còn chỉ dựa vào vũ khí hóa học, mà phải là một chiến lược tổng hòa, thông minh, dựa trên sự am hiểu sâu sắc về hệ sinh thái nông nghiệp. Các nghiên cứu trong tương lai cần tiếp tục đào sâu về vai trò của thiên địch, phát triển các chế phẩm sinh học an toàn và hiệu quả, cũng như chọn tạo các giống lúa có khả năng kháng đa dạng với nhiều loại sâu bệnh. Việc ứng dụng công nghệ 4.0 như viễn thám, AI trong việc giám sát và dự báo sớm sự phát sinh của sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân và rầy nâu cũng là một hướng đi đầy triển vọng. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất lúa không chỉ cho năng suất cao, mà còn an toàn cho môi trường, cho người sản xuất và người tiêu dùng.

6.1. Tổng kết những đóng góp chính của công trình nghiên cứu

Luận văn đã thành công trong việc cung cấp một danh lục đầy đủ về thành phần sâu hại tại Kiến Thụy. Quan trọng hơn, công trình đã bổ sung những dẫn liệu khoa học cụ thể về ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái, đặc biệt là làm nổi bật vai trò quyết định của mật độ cấy đối với việc kiểm soát mật độ sâu hại. Đây là một đóng góp mới và thiết thực, có thể áp dụng ngay vào sản xuất để cải thiện hiệu quả kinh tế và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

6.2. Kiến nghị giải pháp canh tác lúa bền vững cho nông dân

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các kiến nghị chính được đưa ra bao gồm: (1) Khuyến khích nông dân áp dụng kỹ thuật cấy thưa hợp lý (20-25 khóm/m²) để giảm sâu bệnh và tăng lợi nhuận. (2) Bón phân cân đối, tránh thừa đạm, đặc biệt ở giai đoạn cuối. (3) Thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm dịch hại và ưu tiên các biện pháp sinh học, bảo vệ thiên địch. (4) Chỉ sử dụng thuốc hóa học khi thật sự cần thiết và lựa chọn các loại thuốc có hiệu lực cao, ít độc hại với môi trường như đã được khảo sát. Những kiến nghị này là kim chỉ nam cho một nền sản xuất lúa an toàn và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất lúa gạo giữ vị trí trụ cột trong nền nông nghiệp Việt Nam khi chiếm khoảng 61% tổng diện tích trồng trọt cả nước và gắn liền với sinh kế của 80% hộ nông dân. Đảm bảo an ninh lương thực cho hơn 87 triệu dân luôn là ưu tiên chiến lược hàng đầu. Huyện Kiến Thụy là trọng điểm sản xuất lúa của thành phố Hải Phòng với 100% số xã có đất canh tác nông nghiệp, đạt tổng diện tích gieo cấy lúa vụ Mùa năm 2016 là 4.480 ha. Cơ cấu mùa vụ truyền thống tại địa phương duy trì 2 vụ lúa kết hợp 1 vụ màu mỗi năm.

Quá trình thâm canh tăng vụ liên tục, việc đưa vào sản xuất nhiều giống lúa mới cùng sự biến đổi phức tạp của thời tiết đã tạo điều kiện cho các loài dịch hại nguy hiểm phát sinh mạnh. Trong đó, sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ và rầy nâu là ba đối tượng gây hại nghiêm trọng nhất, đe dọa trực tiếp đến năng suất và chất lượng mùa vụ. Dù vậy, các nghiên cứu chuyên sâu có hệ thống về diễn biến mật độ sâu hại gắn với các yếu tố sinh thái đồng ruộng tại địa bàn huyện vẫn còn rất hạn chế.

Nghiên cứu được triển khai nhằm xác định thành phần loài sâu hại, theo dõi biến động mật độ của ba loài sâu hại chủ lực dưới ảnh hưởng của thời vụ, giống lúa, phân bón, mật độ cấy, đồng thời khảo nghiệm hiệu lực của các loại thuốc hóa học đặc trị sâu cuốn lá nhỏ. Kết quả thực địa vụ Mùa từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2016 tại xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ định lượng để hoàn thiện quy trình quản lý dịch hại tổng hợp, giúp nông dân nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi sào canh tác và duy trì cân bằng sinh thái bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Quản lý Dịch hại Tổng hợp với nền tảng hơn 30 năm phát triển toàn cầu, kết hợp lý thuyết Cân bằng Hệ sinh thái Nông nghiệp và mô hình Hệ thống Thâm canh Lúa Cải tiến. Các lý thuyết này khẳng định sinh thái ruộng lúa là thể thống nhất giữa các yếu tố sinh học và phi sinh. Khi con người can thiệp vào các biện pháp kỹ thuật canh tác như mật độ cấy, chế độ phân bón hoặc cơ cấu giống sẽ làm thay đổi trực tiếp tiểu khí hậu tán lá và nguồn thức ăn, từ đó tác động đến sức sinh sản cũng như mật độ quần thể dịch hại.

Các khái niệm trọng tâm bao gồm: Mật độ quần thể sâu hại, Tỷ lệ gây hại, Ngưỡng kinh tế phòng trừ, Tiểu khí hậu tán lúa và Hiệu lực phòng trừ sinh thái. Nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh chế độ dinh dưỡng và mật độ có quan hệ mật thiết với sâu hại. Điển hình, bón đạm ở mức cao 120 đến 195 kg/ha có thể làm tăng tỷ lệ lá lúa bị hại do sâu cuốn lá nhỏ từ 5,3% lên đến 64,2%. Tương tự, ruộng cấy dày với khoảng cách 10 x 15 cm có tỷ lệ lá bị hại lên tới 36%, trong khi cấy thưa ở khoảng cách 20 x 30 cm chỉ ghi nhận mức hại 12%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được thu thập thực địa theo hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành: QCVN 01-38: 2010/BNNPTNT về điều tra thành phần sâu hại; QCVN 01-166: 2014/BNNPTNT về theo dõi mật độ và tỷ lệ hại; QCVN 01-01: 2009/BNNPTNT về khảo nghiệm hiệu lực thuốc bảo vệ thực vật.

Về quy mô và phương pháp chọn mẫu:

• Thí nghiệm mật độ và sinh thái dịch hại bố trí 2 ruộng đại diện cho mỗi công thức, diện tích tối thiểu 1 sào Bắc Bộ tương đương 360 m2 mỗi ruộng. Phương pháp chọn mẫu áp dụng điều tra ngẫu nhiên 10 điểm trên 2 đường chéo góc ruộng, mỗi điểm kiểm tra 10 khóm lúa cố định (tổng số 100 khóm/ruộng) với tần suất định kỳ 7 ngày một lần.
• Thí nghiệm giống lúa khảo nghiệm 5 giống gồm Đất Cảng, Lam Sơn, DT666, Nam Ưu 209 và đối chứng BC15 trên diện tích 200 m2 mỗi công thức (tổng diện tích 1.000 m2).
• Thí nghiệm phân bón đối chứng giữa phân Lộc Xuân và phân truyền thống trên giống Nam Ưu 209, quy mô 360 m2 mỗi công thức (tổng diện tích 720 m2).
• Thí nghiệm mật độ cấy so sánh giữa mật độ thưa 20 - 25 khóm/m2 theo kỹ thuật cải tiến và mật độ dày 40 - 45 khóm/m2 theo tập quán nông dân trên diện tích 720 m2.

Lý do lựa chọn phương pháp điều tra theo đường chéo góc và định kỳ 7 ngày là nhằm bao quát tính đồng đều của đồng ruộng, loại trừ các sai số do phân bố cục bộ của côn trùng, đồng thời bám sát các pha phát dục ngắn ngày của sâu hại trong khung thời gian từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mật độ cấy thể hiện ảnh hưởng rõ rệt nhất đến mật độ và tỷ lệ gây hại của cả ba loài sâu hại chủ lực. Công thức cấy thưa theo kỹ thuật cải tiến ở mật độ 20 - 25 khóm/m2 ghi nhận tỷ lệ hại và mật độ sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân hai chấm lẫn rầy nâu thấp hơn đáng kể so với công thức cấy dày theo tập quán nông dân 40 - 45 khóm/m2. Tỷ lệ hại của sâu hại trên ruộng cấy dày cao hơn từ 30% đến 45% so với ruộng cấy thưa trong các giai đoạn phát triển trọng điểm.

Thứ hai, việc sử dụng phân bón Lộc Xuân (chứa 9% lân và 9% kali kết hợp 8 kg đạm urê) mang lại hiệu quả vượt trội so với phân bón truyền thống (25 kg NPK + 5 kg urê + 4 kg kali). Cây lúa ở công thức bón phân Lộc Xuân phát triển đanh dảnh, cứng cây, rút ngắn thời gian sinh trưởng từ 3 đến 5 ngày, hạn chế tình trạng lá xanh mềm thu hút bướm đẻ trứng, từ đó nâng cao mức lãi thuần trên mỗi sào Bắc Bộ.

Thứ ba, khảo nghiệm 4 loại thuốc bảo vệ thực vật trên giống lúa Nam Ưu 209 cho thấy chế phẩm Vitarko 40WG (chứa hai hoạt chất Chlorantraniliprole và Thiamethoxam) đạt hiệu lực trừ sâu cuốn lá nhỏ cao nhất và kéo dài nhất, vượt trội hơn so với các dòng thuốc Scorpion 36 EC, Takumi 20 WP và DuPont Prevathon 5 SC.

Thứ tư, thời vụ cấy sớm (ngày 02/07/2016) giúp lúa trỗ và chín sớm hơn, giảm thiểu trùng khớp với các đợt phát sinh rộ lứa 5 và lứa 6 của sâu đục thân hai chấm so với trà cấy trung (ngày 17/07/2016).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân mật độ cấy 20 - 25 khóm/m2 ít bị sâu hại tấn công xuất phát từ việc tạo ra tán lá thông thoáng, giúp ánh sáng thâm nhập sâu xuống gốc rạ. Độ ẩm nội đồng giảm xuống dưới ngưỡng cực thuận 85 - 90%, làm ức chế tỷ lệ nở của trứng và gây bất lợi cho sâu non phát triển. Ngược lại, mật độ 40 - 45 khóm/m2 tạo vi khí hậu ẩm thấp, thu hút ngài đẻ trứng và tạo môi trường lý tưởng cho rầy non gia tăng số lượng. Đối với phân bón, công thức Lộc Xuân cung cấp dinh dưỡng cân đối, giúp vách tế bào tích lũy silic dày hơn, cản trở sự xâm nhập cơ học của ấu trùng miệng nhai.

Các phát hiện này hoàn toàn tương thích với các công bố khoa học của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế IRRI và các nhà côn trùng học hàng đầu trong nước. Trong thực tế phân tích dữ liệu, các diễn biến mật độ sâu hại được minh họa trực quan qua hệ thống biểu đồ đường theo dõi qua từng tuần, kết hợp các bảng hạch toán kinh tế chi tiết. Bảng đối sánh năng suất (đạt khoảng 55 - 60 tạ/ha), tổng thu nhập theo giá thóc thương phẩm 7.000 đồng/kg và tổng chi phí đầu tư đã chứng minh rõ ràng: can thiệp bằng các biện pháp sinh thái học không chỉ giảm thiểu thiệt hại mùa màng mà còn tối ưu hóa lợi nhuận ròng cho người sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuyển đổi mật độ cấy lúa sang phương pháp thâm canh cải tiến: Khuyến cáo nông dân đồng loạt áp dụng mật độ cấy thưa 20 - 25 khóm/m2 thay vì 40 - 45 khóm/m2, giúp giảm 30% đến 40% lượng hạt giống, giảm chi phí nhân công cấy và hạ thấp tỷ lệ sâu bệnh 25% ngay trong vụ Mùa tiếp theo. Đơn vị thực hiện: Trạm Khuyến nông huyện Kiến Thụy phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã.

• Áp dụng quy trình bón phân cân đối chuyên dùng: Tuyên truyền thay thế thói quen bón nhiều đạm đơn bằng phân bón Lộc Xuân hoặc các dạng phân chuyên dùng cân đối lân và kali, thực hiện bón lót sâu và bón thúc sớm, mục tiêu rút ngắn thời gian sinh trưởng 3 - 5 ngày và tăng hiệu quả kinh tế trên 15% mỗi hecta. Đơn vị thực hiện: Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp và các hộ nông dân trực tiếp sản xuất.

• Xây dựng hệ thống dự tính dự báo và bẫy đèn giám sát: Duy trì hệ thống bẫy đèn định kỳ và điều tra đồng ruộng 7 ngày một lần trên toàn bộ 4.480 ha đất lúa của huyện, phát hiện chính xác thời điểm bướm rộ để đưa ra thông báo khoanh vùng phòng trừ sớm trước 5 đến 7 ngày. Đơn vị thực hiện: Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật huyện Kiến Thụy.

• Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc trị theo nguyên tắc bốn đúng: Chỉ tiến hành can thiệp hóa học khi mật độ sâu hại vượt ngưỡng phòng trừ kinh tế, ưu tiên lựa chọn thuốc đặc trị có hiệu lực cao như Vitarko 40WG nhằm đạt tỷ lệ diệt trừ trên 85% sau 3 đến 5 ngày phun, bảo vệ an toàn cho quần thể thiên địch như nhện bắt mồi và ong ký sinh. Đơn vị thực hiện: Cán bộ bảo vệ thực vật cơ sở hướng dẫn nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Bảo vệ thực vật, Nông học: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực địa chuẩn mực, phương pháp bố trí thí nghiệm sinh thái theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-38 và QCVN 01-166, là nguồn tham khảo đắc lực để xây dựng đề cương và phân tích tương tác sinh thái côn trùng.

• Cán bộ kỹ thuật tại Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông: Hỗ trợ đắc lực trong việc nắm bắt quy luật phát sinh mật độ sâu hại theo mùa vụ và cơ cấu giống, từ đó nâng cao độ chính xác của công tác dự tính dự báo dịch hại cho toàn vùng đồng bằng duyên hải Bắc Bộ.

• Ban quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp và cán bộ khuyến nông viên cơ sở: Nắm vững các chỉ số hạch toán kinh tế cụ thể để tổ chức tập huấn, thuyết phục bà con nông dân từ bỏ thói quen cấy dày và lạm dụng phân đạm, chuyển sang mô hình canh tác bền vững.

• Các doanh nghiệp sản xuất và phân phối vật tư nông nghiệp: Căn cứ vào dữ liệu khảo nghiệm hiệu lực của phân bón Lộc Xuân và thuốc Vitarko 40WG để định hướng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và tư vấn kỹ thuật phù hợp với tập quán canh tác lúa vụ Mùa.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cấy lúa mật độ thưa 20 - 25 khóm/m2 lại giảm thiểu được sâu bệnh hại so với cấy dày?
Cấy mật độ 20 - 25 khóm/m2 tạo tán lúa thông thoáng, tăng cường ánh sáng và làm giảm độ ẩm nội đồng xuống dưới ngưỡng thuận lợi 85%. Điều kiện này hạn chế nơi trú ẩn của bướm sâu cuốn lá, giảm tỷ lệ nở của trứng sâu đục thân và hạn chế sự gia tăng quần thể rầy nâu so với mật độ dày 40 - 45 khóm/m2.

Phân bón Lộc Xuân có ưu điểm gì nổi bật hơn so với phân bón truyền thống?
Phân bón Lộc Xuân chứa tỷ lệ dinh dưỡng cân đối với 9% lân và 9% kali, giúp cây lúa hấp thu dinh dưỡng nhanh, bộ rễ khỏe và thân lá cứng cáp. Công thức này giúp rút ngắn thời gian sinh trưởng của giống Nam Ưu 209 từ 3 đến 5 ngày và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn phân truyền thống.

Thời vụ gieo cấy ảnh hưởng như thế nào đến mật độ sâu hại chính trong vụ Mùa?
Thời vụ quyết định sự trùng lặp giữa các giai đoạn mẫn cảm của cây lúa với các lứa sâu hại rộ. Trà mùa sớm cấy ngày 02/07/2016 giúp lúa trỗ sớm, né tránh được cao điểm gây hại của sâu đục thân lứa 5 và rầy nâu lứa 6 so với trà cấy ngày 17/07/2016.

Loại thuốc bảo vệ thực vật nào cho hiệu lực trừ sâu cuốn lá nhỏ tốt nhất trong khảo nghiệm?
Thuốc Vitarko 40WG với sự kết hợp của hoạt chất Chlorantraniliprole và Thiamethoxam thể hiện hiệu lực phòng trừ cao nhất và kéo dài nhất trên giống Nam Ưu 209. Thuốc kiểm soát tốt mật độ sâu non, bảo vệ bộ lá đòng xanh tốt vượt trội so với các loại thuốc đối chứng.

Quy chuẩn nào được áp dụng để theo dõi mật độ sâu hại và khảo nghiệm thuốc trong nghiên cứu?
Nghiên cứu áp dụng quy chuẩn QCVN 01-38: 2010/BNNPTNT để điều tra thành phần loài, QCVN 01-166: 2014/BNNPTNT để theo dõi diễn biến mật độ và tỷ lệ hại với định kỳ 7 ngày một lần, cùng quy chuẩn QCVN 01-01: 2009/BNNPTNT trong khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng.

Kết luận

• Công trình đã xác lập danh lục và theo dõi biến động số lượng của 3 loài sâu hại nguy hiểm gồm sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ và rầy nâu tại huyện Kiến Thụy.
• Chứng minh mật độ cấy thưa 20 - 25 khóm/m2 theo kỹ thuật cải tiến giúp giảm thiểu rõ rệt mật độ sâu hại so với mật độ cấy dày 40 - 45 khóm/m2.
• Khẳng định hiệu quả của phân bón Lộc Xuân trong việc rút ngắn thời gian sinh trưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế so với phân bón truyền thống.
• Xác định thuốc trừ sâu Vitarko 40WG đạt hiệu lực phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ cao nhất trên đồng ruộng vụ Mùa.
• Cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để các địa phương xây dựng khung lịch thời vụ và quy trình quản lý dịch hại tổng hợp hiệu quả.

Trong giai đoạn tới, các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục mở rộng quy mô khảo nghiệm trên các chân đất khác nhau và hoàn thiện gói kỹ thuật canh tác đồng bộ. Hãy chủ động liên hệ với các trung tâm khuyến nông địa phương để tiếp cận chi tiết báo cáo nghiên cứu và áp dụng ngay các giải pháp kỹ thuật tiến bộ vào vụ sản xuất tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẠNH DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ SÂU HẠI CHÍNH TRÊN LÚA DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ SINH THÁI VỤ MÙA 2016 TẠI KIẾN THỤY, HẢI PHÒNG Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đặng Thị Dung NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng công trình nghiên cứu này là của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị hay một công trình nghiên cứu nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đều đã được cảm ơn. Các thông tin trích dẫn sử dụng trong luận văn đều được ghi rõ các nguồn gốc, xuất xứ.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn thạc sĩ này, ngoài sự nỗ lực phấn đấu của bản thân tôi còn nhận được nhiều rất nhiều sự giúp đỡ quý báu khác. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Đặng Thị Dung đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài, và các thầy cô giáo trong Bộ môn Côn trùng - Khoa Nông học, Học viên Nông nghiệp Việt Nam. Tôi xin chân thành cảm ơn các lãnh đạo và đồng nghiệp tại Trung tâm KNKN Hải Phòng, Trạm KN KN huyện Kiến Thụy đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các tập thể, cá nhân, bạn bè và người thân đã động viên khích lệ tôi trong thời gian học tập tại trường và thực hiện đề tài tốt nghiệp.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài.

Những nghiên cứu ở ngoài nước. Thành phần sâu hại trên cây lúa. Những nghiên cứu về sâu cuốn lá nhỏ Cnapalocrocis medinalis. Những nghiên cứu về sâu đục thân lúa hai chấm Tryporiza incertulas (Walker).

Những nghiên cứu về Rầy nâu Nilaparvata lugens Stal. Những nghiên cứu trong nước. Tình hình sản xuất lúa. Tình hình dịch hại do sâu trên lúa.

Thành phần sâu hại lúa. Những nghiên cứu về sâu cuốn lá nhỏ. Những nghiên cứu về sâu đục thân lúa hai chấm. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Những nghiên cứu về rầy nâu. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều tra thành phần sâu hại lúa vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Điều tra diễn biến mật độ một số sâu chính trên lúa (sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu) dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái (thời vụ, giống, phân bón, mật độ cấy) vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Khảo sát hiệu lực một số loại thuốc BVTV trừ sâu cuốn lá nhỏ trên đồng ruộng.

Phương pháp nghiên cứu. Điều tra thành phần sâu hại lúa vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Điều tra diễn biễn mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái trong điều kiện vụ mùa năm 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Sơ bộ đánh giá hiệu quả kinh tế.

Khảo sát hiệu lực một số loại thuốc phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ mùa 2016. Phương pháp xử lý và bảo quản mẫu. Phương pháp giám định mẫu. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp tính toán.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thành phần sâu hại lúa tại huyện Kiến Thụy, Hải Phòng vụ mùa năm 2016. Diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Ảnh hưởng của thời vụ đến diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa.

Ảnh hưởng của mật độ cấy đến diễn biến mật độ 3 loại sâu hại chính trên lúa tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ mùa 2016. Đánh giá hiệu quả kinh tế của một số yếu tố sinh thái thí nghiệm. Đánh giá hiệu quả kinh tế của mật độ cấy. 67 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân bón Lộc Xuân. Khảo sát một số loại thuốc bvtv phòng chống sâu cuốn lá nhỏ vụ mùa 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 71 Tài liệu tham khảo.

82 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật. CLN Cuốn lá nhỏ. CS Cộng sự. KHKT Khoa học kỹ thuật KNKN Khuyến nông - Khuyến ngư NXB Nhà xuất bản.

SBB Sào Bắc Bộ vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích và sản lượng lúa mùa tại Việt Nam từ năm 2010 – 2015. Các đợt dịch do sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, sâu đục thân lúa gây ra trong cả nước tính từ năm 1976 đến năm 2010. Mức độ xuất hiện của sâu hại trên cây lúa ở Việt Nam ở các giai đoạn từ năm 1976 – 2005.

Diện tích lúa bị hại ở Việt Nam trong 5 năm (1999 – 2003). Thành phần sâu, nhện hại trên lúa vụ Mùa 2016 tại huyện Kiến Thụy, Hải Phòng. Hiệu quả kinh tế của hai mật độ cấy tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ mùa 2016. Hiệu quả kinh tế của sử dụng phân bón Lộc Xuân.

Hiệu lực thuốc phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ trên giống Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. 69 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Diễn biến mật độ của sâu cuốn lá nhỏ ở 2 thời vụ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209). Diễn biến tỷ lệ hại của sâu cuốn lá nhỏ ở 2 thời vụ tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209).

Diễn biến mật độ sâu đục thân lúa hai chấm ở 2 thời vụ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209). Diễn biến tỷ lệ hại của sau đục thân lúa hai chấm ở 2 thời vụ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209). Diễn biến mật độ rầy nâu ở 2 thời vụ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209). Diễn biến mật độ sâu cuốn lá nhỏ dưới ảnh hưởng của yếu tố giống, tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016.

Diễn biến tỷ lệ hại của sâu cuốn lá nhỏ dưới ảnh hưởng của yếu tố giống, tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. Diễn biến mật độ của sâu đục thân lúa hai chấm dưới ảnh hưởng của yếu tố giống lúa tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. Diễn biến tỷ lệ hại do sâu đục thân lúa hai chấm trên các giống lúa thí nghiệm tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016. Ảnh hưởng yếu tố giống đến diễn biến mật độ rầy nâu tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016.

Ảnh ruộng thí nghiệm về phân bón ảnh hưởng đến diễn biễn mật độ sâu cuốn lá nhỏ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. Ảnh hưởng của phân bón đến diễn biến mật độ sâu cuốn lá nhỏ tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa thí nghiệm: Nam Ưu 209). Ảnh hưởng của phân bón đến tỷ lệ hại do sâu cuốn lá nhỏ trên giống lúa Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. Ảnh hưởng của phân bón đến diễn biến mật độ sâu đục thân hai chấm tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016 (giống lúa TN: Nam Ưu 209).

Ảnh hưởng của phân bón để tỷ lệ hại do sâu đục thân lúa hai chấm gây ra trên giống lúa Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa 2016. 59 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của phân bón đến mật độ rầy nâu trên giống lúa Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016. Thí nghiệm lúa cấy mật độ 40 – 45 khóm/m 2 và 20 – 25 khóm/m2 .18 Diễn biến mật độ của sâu cuốn lá nhỏ dưới ảnh hưởng của mật độ cấy tại Kiến Thuy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016.

Ảnh hưởng của mật độ cấy đến tỷ lệ hại (%) do sâu cuốn lá nhỏ gây nên trên giống lúa Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016. Diễn biến mật độ của sâu đục thân lúa hai chấm dưới sự ảnh hưởng của mật độ cấy tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa năm 2016. Ảnh hưởng của mật độ cấy đến tỷ lệ gây hại của sâu đục thân lúa hai chấm trên giống lúa Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng. Diễn biến mật độ rầy nâu dưới sự ảnh hưởng của mật độ cấy tại Kiến Thụy, Hải Phòng vụ Mùa năm 2016.

Hiệu lực của 4 loại thuốc hóa học trừ sâu cuốn lá nhỏ hại lúa trên giống Nam Ưu 209 tại Kiến Thụy, Hải Phòng trong vụ Mùa 2016. 70 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hạnh Tên Luận văn: Diễn biến mật độ sâu hại chính trên lúa dưới ảnh hưởng của một số yêu tố sinh thái vụ mùa năm 2016 tại Kiến Thụy, Hải Phòng Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Điều tra diễn biến mật độ của một số sâu hại chính trên lúa dưới sự tác động của một số yếu tố sinh thái (mùa vụ, giống, phân bón, mật độ cấy) và khảo sát một số loại thuôc hóa học đối với sâu cuốn lá nhỏ.