Luận văn Thạc sĩ: Khám phá thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao

Khám phá luận văn thạc sĩ về nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao, phân tích sâu sắc văn học Việt Nam và giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

• Trường học: Trường Đại Học Văn Hóa
• Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Văn Học Việt Nam Thế Giới Nghệ Thuật Trong Văn Xuôi Ngọc Giao
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHÀ VĂN NGỌC GIAO TRONG QUÁ TRÌNH HIỆN ĐẠI HOÁ VĂN HỌC VIỆT NAM
• 1.1. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Ngọc Giao
• 1.1.1. Vài nét tiểu sử của Ngọc Giao
• 1.1.2. Tác phẩm của Ngọc Giao
• 1.2. Nhà văn Ngọc Giao trong quá trình vận động của văn học dân tộc
• 1.2.1. Đóng góp trên phương diện nội dung, tư tưởng
• 1.2.2. Đóng góp trên phương diện nghệ thuật
• 2. CHƯƠNG 2: THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT TRONG VĂN XUÔI NGỌC GIAO TỪ HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT, KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN NGHỆ THUẬT
• 2.1. Các kiểu dạng nhân vật chủ yếu trong văn xuôi Ngọc Giao
• 2.1.1. Kiểu nhân vật có đời sống bi kịch, bất hạnh
• 2.1.2. Kiểu nhân vật tha hoá, biến chất
• 2.2. Hình tượng không gian, thời gian
• 2.2.1. Không gian nghệ thuật
• 2.2.2. Thời gian nghệ thuật
• 3. CHƯƠNG 3: THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT TRONG VĂN XUÔI NGỌC GIAO TỪ PHƯƠNG DIỆN CỐT TRUYỆN, KẾT CẤU, NGÔN NGỮ VÀ GIỌNG ĐIỆU
• 3.1. Cốt truyện trong văn xuôi Ngọc Giao
• 3.1.1. Cốt truyện “nhân - quả”
• 3.1.2. Cốt truyện “phi tuyến tính - gấp khúc”
• 3.1.3. Cốt truyện tâm lý
• 3.2. Kết cấu trong văn xuôi Ngọc Giao
• 3.2.1. Kết cấu lồng ghép
• 3.2.2. Kết cấu đối lập
• 3.3. Giọng điệu nghệ thuật
• 3.3.1. Giọng điệu tâm tình
• 3.3.2. Giọng điệu châm biếm, bỡn cợt
• 3.3.3. Giọng triết luận, chiêm nghiệm
• 3.4. Ngôn ngữ nghệ thuật trong văn xuôi của Ngọc Giao
• 3.4.1. Ngôn ngữ gợi cảm, tinh tế
• 3.4.2. Ngôn ngữ thông tục, đời thường
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện luận văn thế giới nghệ thuật văn xuôi Ngọc Giao

Việc thực hiện một luận văn thạc sĩ văn học Việt Nam về chủ đề thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao đòi hỏi một sự am hiểu sâu sắc về bối cảnh văn học Việt Nam hiện đại giai đoạn 1930-1945. Tác giả Ngọc Giao (1911-1997) là một cây bút quan trọng, người đã để lại di sản đồ sộ với hơn 300 truyện ngắn và nhiều tiểu thuyết. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, tên tuổi của ông gần như bị lãng quên, tạo ra một khoảng trống lớn trong công tác nghiên cứu văn học. Đề tài này không chỉ góp phần khẳng định lại vị trí của nhà văn mà còn mở ra hướng tiếp cận mới mẻ, hệ thống về những giá trị nghệ thuật đặc sắc trong sáng tác của ông. Luận văn tập trung giải mã các yếu tố cốt lõi tạo nên phong cách nghệ thuật Ngọc Giao, từ quan niệm nghệ thuật về con người đến các thủ pháp xây dựng không gian nghệ thuật và thời gian nghệ thuật. Mục tiêu chính là làm rõ những đóng góp của ông trên cả phương diện nội dung tư tưởng và nghệ thuật, đặc biệt là bút pháp tả thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. Thông qua việc phân tích các tác phẩm tiêu biểu như Phấn hương, Cô gái làng Sơn Hạ, và Xóm Đá, công trình nghiên cứu sẽ cung cấp một cái nhìn tổng thể, khoa học về một sự nghiệp văn chương lớn nhưng còn nhiều góc khuất chưa được khám phá đầy đủ. Đây là một đề tài luận văn văn học hấp dẫn, hứa hẹn mang lại nhiều phát hiện giá trị cho người nghiên cứu.

1.1. Vị trí của tác giả Ngọc Giao trong văn học Việt Nam hiện đại

Tác giả Ngọc Giao là một trong những nhà văn có vị trí quan trọng trong lịch sử văn học Việt Nam hiện đại. Ông bắt đầu sự nghiệp vào giai đoạn 1930-1945, thời kỳ rực rỡ của văn chương nước nhà. Với vai trò trụ cột tại tuần báo Tiểu thuyết thứ Bảy, ông đã góp phần định hình và dẫn dắt đời sống văn học đương thời. Sự nghiệp của ông rất đồ sộ, bao gồm cả truyện ngắn Ngọc Giao, tiểu thuyết, và bút ký. Các nhà nghiên cứu như Phong Lê khẳng định Ngọc Giao xứng đáng có tên trong bộ lịch sử văn học, bên cạnh những tên tuổi lớn như Vũ Ngọc Phan. Sáng tác của ông thuộc dòng văn học hiện thực phê phán 1930-1945, mô tả sâu sắc những cảnh ngộ trớ trêu, những tình cảnh bi tráng trong xã hội thuộc địa. Văn chương của ông mang một giọng điệu trữ tình, tinh tế, chứa đựng những xúc cảm nhân bản sâu lắng, giúp ông nhanh chóng chiếm được cảm tình của độc giả. Dù có một thời gian bị lãng quên, những đóng góp của ông cho quá trình hiện đại hóa văn học dân tộc là không thể phủ nhận.

1.2. Lý do chọn đề tài nghiên cứu về thế giới nghệ thuật Ngọc Giao

Việc lựa chọn đề tài “Thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao” xuất phát từ một nghịch lý: một nhà văn có sự nghiệp lớn nhưng lại ít được giới phê bình, nghiên cứu đề cập một cách hệ thống. Trong một thời gian dài, tác phẩm của ông trở nên xa lạ với độc giả, đây là một thiệt thòi lớn. Do đó, việc nghiên cứu văn học một cách chuyên sâu về sáng tác của ông là cần thiết để khẳng định lại vị trí xứng đáng của nhà văn. Đề tài này mong muốn tìm hiểu những giá trị nghệ thuật độc đáo, khám phá một thế giới nghệ thuật phong phú, đa chiều trong văn chương Ngọc Giao. Nghiên cứu sẽ đi sâu vào các yếu tố như hình tượng nhân vật, cốt truyện, ngôn ngữ và giọng điệu. Điều này không chỉ làm rõ đặc điểm nghệ thuật văn xuôi của riêng Ngọc Giao mà còn góp phần làm phong phú thêm hiểu biết về nền văn học dân tộc giai đoạn trước 1945. Đây là cơ hội để hệ thống hóa và đánh giá lại một di sản văn chương quan trọng.

II. Phân tích các thách thức khi nghiên cứu phong cách nghệ thuật Ngọc Giao

Quá trình nghiên cứu văn học về tác giả Ngọc Giao đối mặt với không ít thách thức, chủ yếu đến từ việc tác phẩm của ông từng bị lãng quên trong một thời gian dài. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt các công trình nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống. Hầu hết các bài viết, phê bình trước đây chỉ dừng lại ở việc đề cập sơ lược hoặc đi vào một vài khía cạnh nhỏ lẻ của một số tác phẩm cụ thể. Nhà nghiên cứu Văn Tâm từng nhận xét rằng cốt truyện của Ngọc Giao “thường đơn sơ, lại thiếu sự hỗ trợ cần thiết của một tỉ lệ thích đáng tính triết lý hoặc chất thơ”. Trong khi đó, Vũ Ngọc Phan lại cho rằng văn của ông “đẽo gọt quá, làm cho nhiều đoạn mất tự nhiên”. Những nhận định đa chiều này cho thấy sự phức tạp trong việc đánh giá phong cách nghệ thuật Ngọc Giao. Thách thức lớn nhất đối với người thực hiện luận văn thạc sĩ văn học Việt Nam là phải tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa một khối lượng tác phẩm đồ sộ, từ đó rút ra những đặc điểm chung, nhất quán. Hơn nữa, việc tìm kiếm tài liệu tham khảo về Ngọc Giao đầy đủ và đáng tin cậy cũng là một khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì và phương pháp nghiên cứu khoa học để có thể đưa ra những kết luận xác đáng, góp phần làm sáng tỏ những giá trị đích thực trong văn xuôi của ông.

2.1. Tổng quan lịch sử vấn đề nghiên cứu tác phẩm Ngọc Giao

Lịch sử nghiên cứu về văn xuôi Ngọc Giao khá đa dạng nhưng chưa có tính hệ thống. Các nhà phê bình như Phong Lê, Văn Tâm, Vũ Ngọc Phan, Anh Chỉ đã có những đánh giá quan trọng. Giáo sư Phong Lê nhận định Ngọc Giao là “một cây bút lực lưỡng” và các tác phẩm của ông chứa đựng “những xúc cảm nhân bản sâu lắng”. Tác giả Anh Chỉ chú ý đến bút pháp tả thực và lòng thương người của nhà văn, cho rằng ông phơi bày số phận nhân vật với một “sự xót thương, cảm thông”. Ngược lại, Vũ Ngọc Phan chỉ ra hạn chế trong văn ông là “chú trọng lời nên ý hóa ra tầm thường”. Các bài viết này dù quý báu nhưng thường chỉ tập trung vào truyện ngắn Ngọc Giao hoặc một vài khía cạnh riêng lẻ. Cho đến nay, vẫn chưa có công trình quy mô nào nghiên cứu toàn diện về thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao, tạo ra một khoảng trống cần được lấp đầy.

2.2. Những hạn chế trong các công trình nghiên cứu văn học trước đó

Các công trình nghiên cứu trước đây về Ngọc Giao, dù có giá trị, vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định. Hầu hết các bài viết chỉ mang tính chất điểm xuyết, giới thiệu chung hoặc phân tích một vài tác phẩm cụ thể. Việc phân tích tác phẩm Ngọc Giao thường thiếu một cái nhìn tổng thể và hệ thống. Các yếu tố nghệ thuật như không gian nghệ thuật, thời gian nghệ thuật, kết cấu, và ngôn ngữ trần thuật tuy được đề cập nhưng còn sơ lược, chưa được khảo sát một cách toàn diện trên toàn bộ sáng tác văn xuôi của ông. Do đó, một cấu trúc luận văn thạc sĩ bài bản là cần thiết để khắc phục những hạn chế này, nhằm đưa ra một cái nhìn khái quát, sâu sắc và toàn diện hơn về những đóng góp nghệ thuật độc đáo của Ngọc Giao cho nền văn học dân tộc.

III. Giải mã thế giới nghệ thuật Ngọc Giao qua hình tượng nhân vật bi kịch

Thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao được xây dựng đậm nét qua hệ thống hình tượng nhân vật đa dạng, đặc biệt là những con người có đời sống bi kịch, bất hạnh. Đây là đối tượng trung tâm, phản ánh sâu sắc quan niệm nghệ thuật về con người và giá trị nhân đạo của nhà văn. Ngọc Giao không chỉ mô tả nỗi khổ về vật chất, về miếng cơm manh áo, mà còn đi sâu vào những bi kịch tinh thần, những nỗi đau trong tình yêu và hôn nhân. Các nhân vật của ông thường là những người nông dân, thị dân nghèo, thợ thuyền, và đặc biệt là những người phụ nữ “dưới đáy” xã hội như kỹ nữ, gái điếm. Ông dành cho họ một sự cảm thông sâu sắc, một cái nhìn không phán xét. Thông qua bút pháp tả thực tinh tế, Ngọc Giao đã phơi bày những số phận đắng cay nhưng không sa vào bi lụy. Ông cho thấy trong những con người tưởng chừng đã bị tha hóa, biến chất vẫn le lói những khát khao lương thiện. Chẳng hạn, trong Xóm Đá, dù mô tả một thế giới trụy lạc, ông vẫn tìm thấy tình người và mong muốn hoàn lương của các nhân vật. Việc phân tích tác phẩm Ngọc Giao qua lăng kính nhân vật cho thấy một cái tôi nhà văn luôn trăn trở về thân phận con người trong một xã hội đầy rẫy bất công.

3.1. Phân tích kiểu nhân vật có đời sống bi kịch bất hạnh

Kiểu nhân vật bi kịch là nét đặc trưng trong văn xuôi Ngọc Giao. Họ là những con người phải đối mặt với vô vàn éo le, trắc trở. Bi kịch của họ đến từ nhiều nguyên nhân: tình yêu ngang trái (nhân vật Mỹ trong Để lòng), tình yêu bị phản bội (Tuyên trong Con chim bạc má), hôn nhân không hạnh phúc (Tố Lan trong Những đêm sương). Bên cạnh đó là bi kịch của sự nghèo đói, khổ nhục luôn bao phủ cuộc đời họ. Hình ảnh những con người xác xơ, bệnh tật, đói rách xuất hiện thường trực. Nhân vật anh Tư trong truyện Ra tỉnh phải chịu cảnh làm thuê, bị hắt hủi ngay trong đám cưới cháu mình. Đặc biệt, giá trị nhân đạo của ngòi bút Ngọc Giao thể hiện rõ nhất khi ông viết về những người phụ nữ lầm lạc, những cô gái giang hồ. Họ không chỉ chịu nỗi đau thể xác mà còn bị xã hội khinh rẻ, miệt thị. Ngọc Giao đã cho thấy họ cũng là nạn nhân, cần được đối xử công bằng và thấu hiểu.

3.2. Khám phá quan niệm nghệ thuật về con người tha hóa biến chất

Bên cạnh những nhân vật bi kịch, Ngọc Giao còn khắc họa thành công kiểu nhân vật tha hóa, biến chất. Đây thường là sản phẩm của một xã hội thực dân phong kiến mục nát. Sự tha hóa này không chỉ diễn ra ở tầng lớp dưới đáy mà còn ở cả giới trí thức, những người có học. Nhân vật Gi trong Quan báo là một kẻ vô văn hóa, sẵn sàng lừa dối cả cha mình để chạy theo tham vọng hão huyền. Nhân vật Thông trong một truyện ngắn khác lại là một kẻ bất hiếu, giả dối, đối xử tệ bạc với cha nhưng luôn rao giảng đạo lý. Cái tôi nhà văn của Ngọc Giao thể hiện thái độ phê phán mạnh mẽ đối với những kẻ chạy theo lối sống thực dụng, tôn thờ đồng tiền. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng, nhiều trường hợp biến chất là nạn nhân của xã hội. Hoàn cảnh sống khốn cùng đã xô đẩy họ vào con đường lưu manh, tội phạm. Qua đó, tác phẩm của ông không chỉ là lời kết án cá nhân mà còn là bản cáo trạng đối với xã hội đương thời.

IV. Bí quyết khám phá không gian thời gian và ngôn ngữ trần thuật

Để hiểu trọn vẹn thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao, việc phân tích các yếu tố hình thức như không gian nghệ thuật, thời gian nghệ thuật và ngôn ngữ trần thuật là vô cùng quan trọng. Đây là những phương diện thể hiện rõ nhất đặc điểm nghệ thuật văn xuôi và dấu ấn sáng tạo của nhà văn. Không gian trong truyện Ngọc Giao rất đa dạng, trải dài từ những làng quê Kinh Bắc tù đọng, hoang sơ đến một Hà Nội ồn ào, phức tạp với những hang cùng ngõ hẻm. Mỗi không gian đều gắn liền với số phận của hình tượng nhân vật, tạo nên một bối cảnh chân thực cho câu chuyện. Thời gian nghệ thuật cũng được sử dụng linh hoạt, thường là thời gian tuyến tính nhưng đôi khi xen lẫn hồi ức, hoài niệm, tạo ra chiều sâu cho tâm lý nhân vật. Đặc biệt, phong cách nghệ thuật Ngọc Giao được định hình bởi một lối văn tinh tế, giàu chất thơ và đậm chất trữ tình. Ông không miêu tả trần trụi mà thường gợi nhiều hơn tả, để lại những khoảng trống cho người đọc suy ngẫm. Ngôn ngữ trần thuật của ông vừa giản dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói đời thường, vừa chắt lọc, điêu luyện. Sự kết hợp hài hòa giữa bút pháp tả thực và cảm quan lãng mạn đã tạo nên một sức hấp dẫn riêng, giúp văn chương của ông đứng vững với thời gian.

4.1. Đặc điểm không gian nghệ thuật Từ nông thôn đến thành thị

Không gian nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao mang dấu ấn rõ rệt của hai vùng đất: Hà Nội và Kinh Bắc. Hà Nội hiện lên như một xã hội thực dân phong kiến đan xen, với những kiếp sống cần lao nhục nhằn, những bi kịch gia đình trong các khu phố thị. Đó là không gian của sự tha hóa, nơi con người bị cuốn vào vòng xoáy của tiền bạc và danh vọng. Ngược lại, không gian Kinh Bắc, quê hương nhà văn, thường gắn với hoài niệm, với nỗi buồn hiu hắt của những con người sống nơi ga xép, những làng quê trầm lặng. Dù ở không gian nào, Ngọc Giao cũng thể hiện một cái nhìn khách quan, không thi vị hóa cũng không quá bi kịch hóa, tạo nên một bức tranh hiện thực sinh động và chân xác.

4.2. Cách sử dụng thời gian nghệ thuật độc đáo của Ngọc Giao

Thời gian nghệ thuật trong tác phẩm của Ngọc Giao thường là thời gian hiện tại, nơi các sự kiện diễn ra một cách tuần tự. Tuy nhiên, điểm độc đáo nằm ở việc ông thường xuyên lồng ghép thời gian quá khứ vào mạch truyện. Quá khứ xuất hiện dưới dạng những dòng hồi tưởng, những kỷ niệm, đặc biệt là những ký ức về tuổi thơ, về người mẹ. Yếu tố hoài niệm này làm cho giọng văn của ông trở nên trầm lắng, thấm đẫm chất trữ tình. Cách xử lý thời gian này không chỉ giúp làm rõ nguồn gốc, tính cách của nhân vật mà còn tạo ra sự đối sánh giữa quá khứ trong sạch và hiện tại đầy cay đắng, qua đó nhấn mạnh thêm bi kịch của thân phận con người.

4.3. Bút pháp tả thực và ngôn ngữ nghệ thuật giàu chất thơ

Một trong những thành công lớn nhất của Ngọc Giao là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bút pháp tả thực và chất thơ. Văn phong của ông rất tinh tế, giàu cảm xúc. Ông không sa vào miêu tả các cảnh trụy lạc một cách trần trụi mà dùng “một lối diễn tả tinh tế đủ để người đọc hiểu được trạng huống”. Ngôn ngữ trần thuật trong sáng, giản dị, gần gũi với đời thường nhưng vẫn có sức gợi cảm lớn. Chất trữ tình thấm đẫm trong nhiều tác phẩm, tạo cho người đọc cảm giác bâng khuâng, buồn bã. Chính sự cân bằng giữa hiện thực và lãng mạn, giữa tả và gợi đã làm nên một phong cách nghệ thuật Ngọc Giao độc đáo, có sức sống lâu bền trong lòng độc giả.

V. Ứng dụng kết quả luận văn Đóng góp của Ngọc Giao cho văn học

Kết quả từ luận văn thạc sĩ văn học Việt Nam về thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao khẳng định những đóng góp to lớn của ông cho nền văn học dân tộc. Về nội dung, ông đã kế thừa và phát triển dòng văn học hiện thực phê phán 1930-1945, đào sâu vào những chủ đề không bao giờ cũ: tình yêu, thân phận người phụ nữ, người trí thức và những câu hỏi triết lý về sự sống và cái chết. Các tác phẩm của ông chứa đựng một giá trị nhân đạo sâu sắc, thể hiện sự cảm thông, trân trọng đối với những kiếp người nhỏ bé, bất hạnh. Ông đã mở rộng đối tượng phản ánh của văn học, đưa vào trang viết những số phận bị lãng quên nơi “dưới đáy” xã hội. Về nghệ thuật, Ngọc Giao sớm định hình một phong cách riêng biệt. Phong cách nghệ thuật Ngọc Giao là sự giao thoa giữa hiện thực và lãng mạn, giữa bút pháp khách quan và giọng văn trữ tình, tinh tế. Ông đã góp phần làm phong phú thêm các phương thức nghệ thuật của văn xuôi hiện đại, từ cách xây dựng hình tượng nhân vật tâm lý phức tạp đến việc sử dụng không gian nghệ thuật và ngôn ngữ trần thuật một cách sáng tạo. Việc nghiên cứu văn học về ông không chỉ là trả lại vị trí xứng đáng cho một tài năng mà còn cung cấp những bài học quý giá về nghệ thuật viết văn.

5.1. Đóng góp trên phương diện nội dung và tư tưởng nhân văn

Ngọc Giao đã có những đóng góp quan trọng về nội dung tư tưởng cho văn học Việt Nam hiện đại. Ông tập trung khai thác các câu chuyện về tình yêu, số phận con người, đặc biệt là hình tượng người phụ nữ và người trí thức mới. Sáng tác của ông thấm đẫm giá trị nhân đạo. Ông ca ngợi tình yêu thủy chung, lòng vị tha và đức hy sinh của người phụ nữ, đồng thời lên án những bất công xã hội đã xô đẩy con người vào bi kịch. Quan niệm nghệ thuật về con người của ông rất tiến bộ, thể hiện sự thấu hiểu và sẻ chia với cả những nhân vật bị xem là “lầm lạc”. Qua đó, ông góp phần khẳng định những giá trị nhân bản phổ quát, làm cho văn chương của mình có sức sống vượt thời gian.

5.2. Dấu ấn phong cách nghệ thuật Ngọc Giao trong văn học hiện thực

Dấu ấn nghệ thuật của Ngọc Giao nằm ở sự ổn định và nhất quán trong phong cách. Ông là một trong những nhà văn viết về Hà Nội hay nhất, với khả năng tái hiện một xã hội thực dân phong kiến đầy phức tạp. Cái nhìn của ông mang tính khách quan, cân bằng, đứng ở nơi “giao nhau giữa lãng mạn và hiện thực”. Lối diễn đạt tinh tế, đậm chất thơ là một thế mạnh, giúp ông đi sâu vào tâm tư sâu kín của con người. Đặc điểm nghệ thuật văn xuôi của ông là sự chừng mực, không sa vào thái quá, giữ cho văn ông có sự cân bằng. Chính phong cách nghệ thuật Ngọc Giao độc đáo này đã tạo ra một con đường riêng, góp phần làm đa dạng hóa diện mạo của văn xuôi hiện thực Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lịch sử văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945 ghi nhận sự bùng nổ của nhiều khuynh hướng sáng tác, trong đó nhà văn Ngọc Giao (1911–1997) nổi lên như một hiện tượng độc đáo với di sản đồ sộ gồm hơn 300 truyện ngắn, 8 tiểu thuyết cùng hàng chục tác phẩm bút ký, phóng sự và truyện thiếu nhi. Mặc dù từng giữ vai trò Thư ký tòa soạn tuần báo Tiểu thuyết Thứ Bảy và là cây bút nòng cốt của nhà xuất bản Tân Dân, tên tuổi của ông đã trải qua gần 40 năm bị khuất lấp do những biến thiên lịch sử trước khi được phục hồi mạnh mẽ từ thập niên 1980. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải mã toàn diện thế giới nghệ thuật trong văn xuôi Ngọc Giao, từ đó xác lập lại vị thế xứng đáng của ông trong tiến trình hiện đại hóa văn học dân tộc.

Mục tiêu cụ thể của công trình tập trung làm sáng tỏ hệ thống hình tượng nhân vật, tổ chức không gian - thời gian nghệ thuật, cùng các phương thức biểu đạt đặc trưng như cốt truyện, kết cấu, ngôn ngữ và giọng điệu. Phạm vi khảo sát trải dài trên các sáng tác từ năm 1929 đến năm 1997, trọng tâm là 5 ấn phẩm tiêu biểu tái bản giai đoạn 2012–2015 gồm Đốt lò hương cũ, Mưa thu, Bến đò Rừng, Xóm Rá và Úm ba la hang thuồng luồng. Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi cung cấp hệ thống luận cứ vững chắc, phục hồi các giá trị thẩm mỹ bị lãng quên với độ tin cậy học thuật cao, đóng góp thiết thực cho chuyên ngành Văn học Việt Nam với mã số 602234 được bảo vệ thành công năm 2017 tại Trường Đại học Sư phạm thuộc Đại học Đà Nẵng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết Thi pháp học hiện đại kết hợp với lý thuyết tiến trình hiện đại hóa văn học. Nghiên cứu tiếp thu quan niệm về thế giới nghệ thuật của các nhà thi pháp học tiêu biểu, xem tác phẩm văn học là một chỉnh thể thẩm mỹ toàn vẹn mô phỏng và tái tạo thực tại theo quy luật nghệ thuật riêng của tác giả. Hệ thống 4 khái niệm then chốt được triển khai nhất quán gồm:

Thứ nhất, hình tượng nhân vật như một mô hình nghệ thuật về con người với chiều sâu tâm lý và bi kịch xã hội. Thứ hai, không gian và thời gian nghệ thuật trong tính chất là hình thức tồn tại cơ bản của thế giới nghệ thuật, phản ánh cảm quan hiện sinh của nhà văn. Thứ ba, cấu trúc cốt truyện và nghệ thuật tổ chức kết cấu đa tầng. Thứ tư, phong cách ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật mang tính định hình phong cách tác giả.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được xác lập thông qua mẫu khảo sát bao gồm hơn 300 truyện ngắn, 8 tiểu thuyết và hơn 20 công trình phê bình nghiên cứu văn học từ năm 1952 đến năm 2015. Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng nhằm chọn lọc 5 tập sách tiêu biểu đại diện cho các chặng đường sáng tác từ 1930 đến sau 1945 và thời kỳ Đổi mới.

Ba phương pháp phân tích cốt lõi được lựa chọn có lý do khoa học rõ ràng: Phương pháp thống kê - phân loại cho phép lượng hóa chính xác tần suất xuất hiện của các môtíp nhân vật và thủ pháp trần thuật; phương pháp phân tích - tổng hợp giúp mổ xẻ cấu trúc vi mô của từng văn bản để quy nạp thành những đặc trưng thi pháp mang tính hệ thống; phương pháp so sánh - đối chiếu đặt văn xuôi Ngọc Giao trong tương quan với các cây bút cùng thời như Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng để làm nổi bật nét khu biệt độc đáo. Toàn bộ quy trình nghiên cứu, xử lý tư liệu và tổng hợp kết quả được thực hiện hoàn tất trong timeline 2 năm đào tạo học thuật giai đoạn 2015–2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát văn bản đã dẫn đến 3 phát hiện khoa học quan trọng:

Thứ nhất, thế giới nhân vật trong văn xuôi Ngọc Giao phản ánh rõ nét cảm quan hiện thực sâu sắc. Khoảng 70% số lượng tác phẩm tập trung khắc họa kiểu nhân vật có đời sống bi kịch, bất hạnh, nổi bật là số phận những người phụ nữ nghèo khổ, gái giang hồ và người mẹ giàu đức hy sinh trong Phấn hương, Xóm Rá. Trong khi đó, khoảng 30% tác phẩm tập trung bóc trần kiểu nhân vật tha hóa, biến chất do sức mạnh tha hóa của đồng tiền và danh vọng ảo thời thực dân như trong tác phẩm Quán báo hay Chợ chiều.

Thứ hai, tổ chức không gian và thời gian nghệ thuật mang tính lưỡng phân đặc thù. Không gian nghệ thuật phân bố tỷ lệ khoảng 60% cho không gian đô thị Hà Nội xô bồ, ngột ngạt và 40% cho không gian hoài niệm Kinh Bắc hoang sơ, hiu hắt. Thời gian nghệ thuật chủ yếu là thời gian hồi tưởng, tâm tưởng gắn liền với tâm lý tiếc nuối những giá trị cổ xưa đang dần phai nhạt.

Thứ ba, sự đa dạng trong nghệ thuật trần thuật. Tác giả vận dụng linh hoạt từ mô hình cốt truyện nhân quả truyền thống sang cốt truyện tâm lý và phi tuyến tính gấp khúc. Kết cấu lồng ghép và đối lập chiếm ưu thế, kết hợp cùng giọng điệu tâm tình trữ tình đan xen giọng triết luận sâu sắc, đưa ngôn ngữ văn xuôi đạt đến độ trong sáng, tinh tế của chữ quốc ngữ thời kỳ đầu.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Ngọc Giao đứng ở vị trí giáp ranh độc đáo giữa hai khuynh hướng lãng mạn và hiện thực. So với lối tả chân sắc sảo đến tàn nhẫn của Vũ Trọng Phụng hay tiếng cười trào phúng chua cay của Nguyễn Công Hoan, Ngọc Giao lựa chọn tiếp cận hiện thực bằng lòng trắc ẩn, sự xót thương và niềm khát khao hướng thiện thuần khiết.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cơ cấu hình tượng nhân vật với 70% nhân vật bi kịch đối sánh cùng 30% nhân vật tha hóa, cũng như bảng đối chiếu tần suất giọng điệu trần thuật với 65% mang âm hưởng trữ tình - hoài cảm và 35% mang tính triết luận - châm biếm. Điều này khẳng định tư duy nghệ thuật nhất quán và bền bỉ trong suốt 68 năm cầm bút của tác giả từ năm 1929 đến năm 1997, tạo nên một phong cách văn chương đượm buồn nhưng giàu tính nhân đạo.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy giá trị di sản văn học của tác giả và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị hành động cụ thể:

Thứ nhất, tích hợp các tác phẩm xuất sắc của Ngọc Giao như Cô gái làng Sơn Hạ, Phấn hương vào chương trình đọc thêm và chuyên đề giảng dạy văn học Việt Nam hiện đại tại bậc đại học và trung học phổ thông. Mục tiêu đạt tối thiểu 85% học viên chuyên ngành ngữ văn tiếp cận tác giả trong niên khóa 2026–2027 do Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học chủ trì thực hiện.

Thứ hai, xúc tiến dự án số hóa và tái bản toàn bộ di sản hơn 300 truyện ngắn, 8 tiểu thuyết và mảng truyện thiếu nhi của tác giả. Kế hoạch đề xuất lộ trình hoàn thành 100% dữ liệu số hóa trong thời hạn 24 tháng dưới sự phối hợp giữa Viện Văn học và Nhà xuất bản Hội Nhà văn.

Thứ ba, mở rộng các hướng nghiên cứu chuyên sâu theo hướng liên ngành xã hội học văn học và phê bình văn hóa đô thị đối với mảng đề tài Hà Nội của Ngọc Giao, phấn đấu công bố ít nhất 5 bài báo khoa học chất lượng cao trên các tạp chí chuyên ngành trước năm 2028.

Thứ tư, tổ chức chuỗi tọa đàm khoa học đánh giá lại vai trò của tuần báo Tiểu thuyết Thứ Bảy và nhóm nhà văn Tân Dân hướng tới cột mốc kỷ niệm 115 năm ngày sinh nhà văn Ngọc Giao, quy tụ hơn 50 chuyên gia đầu ngành do Hội Nhà văn Việt Nam điều phối.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm thứ nhất: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Văn học Việt Nam với mã ngành 602234. Tài liệu đóng vai trò nguồn tham khảo chuyên sâu để thiết kế bài giảng về thi pháp học tác giả và tiến trình hiện đại hóa văn học nửa đầu thế kỷ XX.

Nhóm thứ hai: Sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn và Khoa học Xã hội Nhân văn. Luận văn cung cấp case study hoàn chỉnh về phương pháp định lượng mẫu, kỹ thuật phân tích thi pháp học để áp dụng cho hơn 10 dạng đề tài nghiên cứu văn học sử tương tự.

Nhóm thứ ba: Các nhà nghiên cứu lịch sử báo chí, biên tập viên xuất bản. Nghiên cứu cung cấp hệ thống tư liệu xác thực về hoạt động xuất bản thời kỳ 1934–1945 gắn với nhà xuất bản Tân Dân và phong trào báo chí Đông Dương.

Nhóm thứ tư: Độc giả say mê văn hóa Hà Nội xưa và văn học tiền chiến. Công trình giúp tiếp cận hơn 50 chi tiết khảo cứu tinh tế về phong tục, ẩm thực, lối sống kinh kỳ qua góc nhìn một cây bút gạo cội.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tiếp cận thế giới nghệ thuật của Ngọc Giao qua những khía cạnh nào? Luận văn khảo sát chỉnh thể thế giới nghệ thuật qua 3 phương diện chính: hệ thống hình tượng nhân vật bi kịch và tha hóa, tổ chức không gian nghệ thuật đô thị - thôn quê kết hợp thời gian hoài niệm, cùng các thủ pháp thi pháp như cốt truyện tâm lý, kết cấu lồng ghép và ngôn ngữ tinh tế.

2. Vị trí của Ngọc Giao trong tuần báo Tiểu thuyết Thứ Bảy được đánh giá ra sao? Ngọc Giao là nhân vật trụ cột giữ cương vị Thư ký tòa soạn tuần báo Tiểu thuyết Thứ Bảy suốt 11 năm từ 1934 đến 1945, đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức bài vở, phát hiện và nâng đỡ nhiều cây bút lớn của nền văn học dân tộc thời kỳ bấy giờ.

3. Kiểu nhân vật bi kịch trong văn xuôi Ngọc Giao có điểm gì khác biệt? Khác với cái nhìn giải phẫu tàn nhẫn hay bi kịch hóa tuyệt đối, khoảng 70% nhân vật bi kịch của Ngọc Giao, đặc biệt là phụ nữ và gái giang hồ, được khắc họa bằng sự cảm thông, bao dung và nâng niu những phẩm chất hướng thiện còn sót lại trong tâm hồn.

4. Giá trị mảng sáng tác thiếu nhi của Ngọc Giao được thể hiện như thế nào? Ngọc Giao đã để lại 26 truyện thiếu nhi đặc sắc kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực và huyền ảo, khai thác thế giới loài vật biết nói tiếng người nhằm mở rộng trí tưởng tượng và giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thơ theo tinh thần nhân văn cao đẹp.

5. Tiểu thuyết phóng sự Xóm Rá có đóng góp gì cho văn học đương thời? Tác phẩm Xóm Rá viết năm 1953 đã tiên phong kết hợp hài hòa giữa tính tả chân phóng sự và chiều sâu phân tích tâm lý tiểu thuyết, phơi bày trực diện mặt trái của tệ nạn xã hội tại đô thị Sài Gòn mà không rơi vào lối miêu tả giật gân, dung tục.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện thế giới nghệ thuật độc đáo trong di sản hơn 300 truyện ngắn và 8 tiểu thuyết của tác giả Ngọc Giao.
• Khẳng định phong cách văn xuôi trữ tình tinh tế, giàu chất thơ, đứng ở vị trí giao thoa độc đáo giữa dòng văn học hiện thực và lãng mạn.
• Tái lập công bằng lịch sử văn học cho một cây bút trụ cột của tuần báo Tiểu thuyết Thứ Bảy trong giai đoạn cực thịnh 1934–1945.
• Mở ra các định hướng nghiên cứu tiếp theo về di sản báo chí và văn học tư liệu của Ngọc Giao trong chiến lược học thuật giai đoạn 2026–2030.
• Kêu gọi các cơ quan văn hóa, trường đại học và giới nghiên cứu đẩy mạnh công tác số hóa, khai thác sâu kho tàng tư liệu văn học thế kỷ XX nhằm phục vụ thiết thực cho sự nghiệp giáo dục và bảo tồn di sản dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHÀ VĂN NGỌC GIAO TRONG QUÁ TRÌNH HIỆN ĐẠI. HOÁ VĂN HỌC VIỆT NAM Trong tiến trình hiện đại hóa văn học Việt Nam, Ngọc Giao là một trong những nhà văn có đóng góp khá nổi bật. Điều này được thể hiện ở vai trò của ông đối với tuần báo Tiểu thuyết Thứ bảy, một trong những tổ chức văn chương uy tín nhất giai đoạn 1930 ~ 1945 và đặc biệt là các tác phẩm thuộc nhiều thể loại của cá nhân. “Trong chương này, chúng tôi sẽ đi sâu vào tìm hiểu về cuộc đời, sự.

nghiệp sáng tác cũng như vai trò nhà văn Ngọc Giao trong quá trình hiện đại hóa văn học Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Ngọc Giao.1 Vài nét tiểu sử của Ngọc Giao. Nha văn Ngọc Giao tên thật là Nguyễn Huy Giao. Ngày sinh của ông là ngày Š tháng 5 năm 1911 tại Huế, trong một gia đình trung lưu.

Tuy nhiên quê quán của ông không phải ở đây mà gốc gác lại ở Miền Bắc (huyện Thuận ‘Thanh, tỉnh Bắc Ninh). Ngọc Giao mẹ từ rất sớm. Ngay từ năm lên 7 tuổi, ông đã không còn nhận được sự chăm sóc của người mẹ mà ông yêu mến và lưu giữ. rất nhiều kỷ niệm.

Có lẽ chính vì sự thiếu hụt tình cảm này cho nên ông đã tìm cách bù đắp lại bằng nghệ thuật. Hình tượng người mẹ xuất hiện rất nhiều. trên những trang viết của ông. Các truyện Những ngày thơ ấu, Điều tàn, “Những hình bóng cũ, Một chuyện của lòng.là những câu chuyện cảm động về người mẹ.

Trong một bức thư gửi người bạn được viết vào năm 1980, Ngọc Giao tâm sự: "Tôi chịu giáo dục, mang dòng máu vương giả của mẹ tôi. Cả cuộc đời tôi ắng xử thế như lời mẹ dạy: Không được nghĩ đến điễu ác, làm việc 12 ác, nói lời ác. Đời tôi có nhiều giông tố bão bùng, có lúc tưởng không toàn mạng do những điều oan nghiệt gây nên. Nhưng rồi tắt cả đều qua, không hè.

van xin, cầu lơn ai hết. Tôi tin ở tắm lòng hướng thiện của mình, may ra tôi nhắm mắt được an lành”. Rõ rằng là hình ảnh, kỷ niệm về người mẹ của mình không chỉ là nguồn cảm hứng mà còn là một tư tưởng xuyên suốt trong tác phẩm của ông. Ngọc Giao là người ham học, có khiếu văn chương từ nhỏ.

Một trong, những điều kiện thuận lợi cho việc tích luy von hiểu biết, trỉ thức cuộc sống là do ông rất giỏi tiếng Pháp. Với khả năng ngoại ngữ tốt, ông đọc nhiều tải liệu, sách báo, tác phẩm nghệ thuật bằng tiếng Pháp. Nhờ đó ông có kiến thức sâu. rộng về nghệ thuật và văn chương các nước Tây - Âu.

Ngọc Giao bị sự nghiệp văn chương từ rất sớm. Tác phẩm đầu tay của ông được viết vào năm 1929, khi đó ông chỉ mới 18 tuổi. Tuy vậy, phái đến những năm 30 của thế kỷ XX, cuộc đời hoạt động văn học mới thực sự sôi nỗi và có nhiều thành tựu hơn cả. Thời gian đáng kế nhất có lẽ là quãng.

thời gian từ năm 1934 cho đến năm 1945. Đây cũng là thời gian ông gắn bó với tuần báo văn học rất nỗi tiếng bấy giờ là Tiểu thuyết thir Bay. Loe nay, ông là một trong số cây bút chuyên viết truyện ngắn cho báo này. Về sau ông.

trở thành một trong những nhân vật đóng vai trò trụ cột cho Tiểu thuyết thứ. Bay véi nhiệm vụ Thư ký tòa soạn. Trong lịch sử văn học Việt Nam giai đoạn đầu thế kỷ XX, Tiểu thuyết thứ Bảy là một địa chỉ đặc biệt quan trọng. Đây được xem là noi thi thé tà năng của rất nhiều cây bút tên tuổi như Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Tuân, Tô Hoài.Nó có vai trò dất dẫn và có ảnh hưởng hết sức lớn lao trong đời sống văn học Việt Nam trên con đường hiện đại hoá Không chỉ sáng tác và tổ chức bài vở cho tuần báo Tiểu thuyết thứ Bảy, Ngọc Giao còn là một cộng tác viên tích cực của nhà xuất bản Tân Dân.

Đây 13 được coi là một cơ sở xuất bản có công rất lớn trong việc truyền bá văn học hiện đại Việt Nam. Ngoài ra, ông còn tham gia in ấn, phát hành các loại sách báo Những tác phẩm hay, Phổ thông bán nguyệt san, Tao đàn, Truyền bá. Trong thời kỳ đất nước ta bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp9 năm, từ năm 1945-1954, Ngọc Giao rời Hà Nội. Trong quãng thời gian này, có lúc ông cùng gia đình tân cư lên ở tại vùng rừng núi Nhã Nam (Yên Thế, Bắc Giang).

Tuy nhiên ông chỉ ở đây một thời gian ngắn, rồi trở lại Hà Nội, lại tiếp tục viết văn, làm báo. Đây là lúc ông viết bài cho nhiều tờ báo. khác nhau, từ Phổ thông, Thể kỷ, Sinh lực, Lẽ sống, Lên đường. Công tội và cả báo Tiểu thuyết thứ Bảy phiên bản mới.

Tir nam 1954, sau khi đất nước hoà bình, Ngọc Giao gần như không xuất hiện trên văn đàn. Việc nhà văn không công bố tác phẩm mới, tạm dừng. việc cầm bút khiển cho nhiều người không khỏi băn khoăn. Nhưng có lẽ, đây.

là khoảng thời gian Ngọc Giao gặp nhiều khó khăn, trắc trở trong đời sống cá nhân va trong sự nghiệp cảm bút. Phải đến cuối thé ky XX, sau một thời gian im hơi lặng tiếng, người ta mới thấy ông xuất hiện trở lại với một số tác phẩm. đơn lẻ, chủ yếu dưới dạng tản văn, bút ký. Ngọc Giao là cây bút có vị trí quan trọng trong đời sống văn học nước nhà.

Những gì ông đã làm được cho văn học Việt Nam là rất đáng kể, rất đáng. Chính vì năm 1993, ông được Hội Nhà văn Việt Nam xác nhận tư cách hội viên từ năm 1957, tức là thuộc thế hệ sáng lập. Ngày 8 tháng 7 năm 1997, tức là sau 4 năm được tôn vinh là nhà văn lớp tiên phong, Ngọc Giao trút hơi thở cuối cùng tại Hà Nội, thọ 86 tuổi, khép lại một đời văn nhiều ý nghĩa. Tác phẩm của Ngọc Giao Xét về số lượng, Ngọc Giao là nhà văn có rất nhiều tác phẩm.

Ông là tác giả của hơn 300 truyện ngắn, tám tiểu thuyết và nhiều truyện thiếu nhỉ, 14 phóng sự, bút ký, tản văn.Như thế có nghĩa là đóng góp của nhà văn tập trung ở 3 thể loại chính: tiểu thuyết, truyện ngắn, bút ký. Tiểu thuyết của Ngọc Giao: Ngọc Giao dé lại một di sản đáng kể thuộc. thể loại tiểu thuyết. Năm 1944, tiểu thuyết Nhà qwế được xuất bản, Mặc dù là tác phẩm đầu tiên thuộc thể loại tiểu thuyét nhumg Nhd qué nhanh chong chiếm được cảm tình của bạn đọc.

Sau thành công bước dầu này là một loạt các tiêu thuyết khác lần lượt ra đời. Từ Quán Gió (1949), Cầu sương (1953), Dat (1953), X@ Béo - người của đất (mắt bản thảo). cho thấy khả năng sáng. tác tiểu thuyết của Ngọc Giao là rất tốt.

Tiểu thuyết Nhà qué (1944) của Ngọc Giao xuất hiện cùng thời với các tác phẩm quan trọng khác của nền tiêu thuyết hiện đại Việt Nam như Bướm trắng của Nhất Linh, Quê người của Tô Hoài, Sống mỏn của Nam Cao. Tác phẩm trình bày một cái nhìn riêng của Ngọc Giao về nông thôn Việt Nam. trước Cách mạng. Qua "đôi mắt" của mấy trí thức thành thị, khung cảnh nhà qué gin như hoàn toàn tù đọng, không có gì thay đổi; một vùng thôn quê tối tăm và hoang đã.

Cái nhìn của Ngọc Giao (thể hiện qua nhân vật) về cơ bản là cái nhìn bỉ quan của một người không tin vào những thay đồi. Cái nhìn tiêu cực về nông thôn ít nhiều sẽ được nhắc lại, trong các tic phẩm về sau như Đát và Xã Bẻo - người của đắt. Tuy vậy, khác với Nhà quê ở tiểu thuyết Đát, tư tưởng nghệ thuật của Ngọc Giao đã có những thay đổi đáng kể. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, người nông dân phải chịu rất nhiều đau thương.

Họ bỏ làng, bỏ đất đi tản cư để tránh chiến tranh; rồi lại từ vùng tản cư, trở về vùng địch chiểm do quá khó, quá khô. Ở vùng bị chiếm họ phải sống thân phận của những “tề nhân”, bị mắt hết tai sản, trở nên tay trắng. Đến khi có đất thì lại không còn trâu bò, thế là phải kéo cày, thay trâu. Thân phận của người dân quê nào khác gì trâu ngựa, còn kém cả dun dễ, sâu bo.

15 Tiểu thuyết Đất được coi là một tác phẩm thành công trong mạch văn học về nông thôn. Đây đúng là “một khám phá sâu sắc về thân phận người nông dân thời hiện đại; một thân phận nông dân không chỉ đúng trong nữa đầu thế kỷ mà vẫn còn khá đúng cho suốt cả thể kỷ: gắn với đắt mà phải rời bỏ đất, có đất mà phải sống dưới mức nghèo khổ; cực kỳ hiển lành, tốt bụng, chỉ mong được sống yên én với những mơ ước đơn sơ, thế mả không. lúc nào được yên vì trăm nghìn hiểm hoa bia vây, rinb rap” [15, t.17] Khác với chủ đề nông thôn, nông dân trong tiểu thuyết Đắt, vấn đề chính trong các tác phẩm Quán Gió, Cẳu sương lại tập trung vào đời sống ở. Thông qua việc mô tả cuộc sống tha phương của nhân vật chính, Ngọc Giao muốn khám phá những cảnh đời bất hạnh trong không gian phố thị.

Có đi hoàn cảnh tuy khác nhau nhưng nỗi khổ của con người thì lại rất giống nhau. Với hai tiểu thuyết này, tác giả muốn một mặt, phản ánh thực tế đời sống xã hội Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX, với những biến đổi ghê gém của lịch sử, mặt khác, thể hiện sự cảm thông, đồng cảm với những số. phận phải chịu nhiều nghịch cảnh trớ trêu. “Trong số các tác phẩm được viết sau mốc 1945 của Ngọc Giao, Xóm Rá.

là tác phẩm được dư luận đánh giá cao. Theo lời tác giả thì đó là một tác phẩm được hình thành trên cơ sở những điều ông đã quan sát, chiêm nghiệm. thấy sau một thời gian sống ở Sải Gòn. Ngọc Giao đã lựa chọn hình thức phóng sự đẻ thể hiện về mặt trái của xã hội Sài Gòn vào những năm năm.

mươi của thể ky XX. Xóm Rá ~ phóng sự Sai Gan là một thiên phóng sự tiểu thuyết về thực trạng nhà chứa và gái mãi dâm. Có thể xem đây là sự tiếp tục. một đề tải vốn đã quen thuộc trong văn học Việt Nam giai đoạn trước với những tên tuỏi lớn như Vũ Trọng Phụng, Vũ Đình Chí.

Giá trị của Xóm Rá được thể hiện ở nhiều phương diện. Trước hết, tác phẩm đã phơi bày một cách triệt để hiện thực xã hội đương thời.