Luận văn thạc sĩ về thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở việt nam luận án ts luật 60 38 01, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Chu Hồng Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nước và pháp luật
• Đề tài: Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1. Các nghiên cứu về thực hiện pháp luật
• 1.2. Các nghiên cứu về cán bộ, công chức, viên chức
• 1.3. Các nghiên cứu về giáo dục, giáo dục đại học
• 1.4. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 2.1. Khái niệm viên chức, pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.2. Viên chức và viên chức trong trường đại học
• 2.3. Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.4. Khái niệm, đặc điểm, hình thức, vai trò, tiêu chí đánh giá, nhân tố tác động đến thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.5. Khái niệm, đặc điểm, các hình thức thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.6. Đánh giá thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.7. Vai trò của việc thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.8. Các tiêu chí đánh giá thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.9. Những nhân tố đảm bảo và tác động tới thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 2.10. Thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học của một số nước trên thế giới và giá trị tham khảo cho Việt Nam
• 2.10.1. Thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học của Nhật Bản
• 2.10.2. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học của Cộng hòa Pháp
• 2.10.3. Thực hiện pháp luật viên chức trong trường đại học của Trung Quốc
• 2.10.4. Một số giá trị Việt Nam có thể tham khảo, tiếp thu
• 2.11. Giả thuyết khoa học. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 2.12. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
• 3.1. Xây dựng, ban hành văn bản để thực hiện Luật Giáo dục và Luật Viên chức
• 3.2. Thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức trong trường đại học
• 3.3. Thực hiện pháp luật về sử dụng, quản lý, đánh giá, bổ nhiệm viên chức, thực hiện quyền, nghĩa vụ của viên chức, khen thưởng, kỷ luật đối với viên chức trong trường đại học
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 4.1. Quan điểm thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở Việt Nam
• 4.2. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần phù hợp với các yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học
• 4.3. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần gắn với việc bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học
• 4.4. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ đối với việc thực hiện pháp luật về viên chức nói chung
• 4.5. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần bảo đảm sự minh bạch và bình đẳng, quyền và lợi ích chính đáng, đặc biệt là quyền “tự do học thuật” của viên chức
• 4.6. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần tính đến đặc thù của môi trường giáo dục đại học
• 4.7. Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở Việt Nam hiện nay
• 4.7.1. Hoàn thiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 4.7.2. Điều chỉnh thống nhất pháp luật về viên chức giữa trường đại học công lập và tư thục
• 4.7.3. Bồi dưỡng và giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật và thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học
• 4.7.4. Xây dựng và ban hành Bộ Quy tắc đạo đức nghề nghiệp nhà giáo
• 4.7.5. Tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học
• 4.7.6. Củng cố các hiệp hội nghề nghiệp của viên chức trong ngành giáo dục nói chung, trong các trường đại học nói riêng
• 4.8. Kết luận chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Hiện Pháp Luật Viên Chức Đại Học

Việc thực hiện pháp luật về viên chức trong các trường đại học ở Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ viên chức trường đại học. Đây là một bộ phận quan trọng của quá trình thực hiện pháp luật nói chung, gắn liền với pháp luật về viên chức và giáo dục đại học. Do đó, chủ đề này thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Luận án này sẽ rà soát, phân tích tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, từ đó xác định những khoảng trống học thuật và khẳng định tính cấp thiết của đề tài. Việc nghiên cứu được tiếp cận qua ba khía cạnh chính: nghiên cứu về thực hiện pháp luật, nghiên cứu về cán bộ, công chức, viên chức và nghiên cứu về giáo dục đại học. Theo tài liệu gốc, trách nhiệm của nhà nước là phải xây dựng và bảo đảm một hành lang pháp lý thông thoáng, chuẩn xác, có hiệu lực và hiệu quả cao khi thi hành, thực hiện.

1.1. Nghiên cứu về Thực Hiện Pháp Luật Chung

Các nghiên cứu về thực hiện pháp luật là một phần quan trọng của lý luận pháp luật, thường xuất hiện trong các giáo trình ở nhiều cơ sở đào tạo. Các công trình này thường đề cập đến các khía cạnh cơ bản như khái niệm, hình thức thực hiện pháp luật, và đặc biệt là áp dụng pháp luật. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thực hiện pháp luật viên chức trong trường đại học có những đặc thù riêng, với nhiều chủ thể tham gia và các hình thức thực hiện đan xen. Hình thức áp dụng pháp luật không phải lúc nào cũng là hình thức phổ biến nhất.

1.2. Nghiên cứu về Cán Bộ Công Chức Viên Chức

Các công trình nghiên cứu về cán bộ, công chức, viên chức tập trung vào các vấn đề như tuyển dụng, sử dụng, quản lý, đánh giá, và chế độ đãi ngộ. Luật Viên chức năm 2010 đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc phân định rõ hoạt động nghề nghiệp của viên chức so với hoạt động công vụ của cán bộ, công chức. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, đặc biệt là các quy định đặc thù cho viên chức trường đại học.

1.3. Nghiên cứu về Giáo Dục Giáo Dục Đại Học

Các nghiên cứu về giáo dục và giáo dục đại học thường tập trung vào các vấn đề như nâng cao chất lượng đào tạo, đảm bảo quyền lợi của đội ngũ giảng viên, và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Pháp luật cần tạo điều kiện để viên chức trong các trường đại học phát huy tối đa năng lực của mình, góp phần vào sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn những bất cập trong công tác tuyển dụng, sử dụng, và quản lý viên chức trong lĩnh vực này.

II. Vướng Mắc Khi Thực Thi Pháp Luật Viên Chức Tại Trường

Việc thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học, đặc biệt sau khi Luật Viên chức ra đời, vẫn còn nhiều bất cập và khó khăn. Điều này ảnh hưởng đến cả viên chức khi tuân thủ pháp luật và các cơ quan, tổ chức khi áp dụng pháp luật. Nguyên nhân chính là do sự tồn tại của nhiều văn bản pháp luật khác nhau, do các cơ quan khác nhau ban hành, điều chỉnh viên chức trường đại học. Ngoài ra, vẫn thiếu các quy định đặc thù cho đội ngũ giảng viên, giáo viên, dẫn đến những tồn tại trong công tác tuyển dụng, sử dụng, và chính sách đãi ngộ. Theo tài liệu gốc, quá trình thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học là đơn vị sự nghiệp công lập đang tạo ra sự khác biệt, sự phân biệt rất lớn đối với các trường đại học ngoài công lập mà chưa tìm ra được sự lý giải khoa học, những căn cứ thuyết phục.

2.1. Sự Thiếu Đồng Bộ Của Văn Bản Pháp Luật

Hiện nay, có quá nhiều văn bản pháp luật khác nhau, do nhiều cơ quan ban hành, cùng điều chỉnh đối với viên chức trong trường đại học. Điều này gây ra sự chồng chéo, mâu thuẫn, và khó khăn trong việc áp dụng pháp luật. Cần có sự rà soát, hệ thống hóa, và thống nhất các văn bản pháp luật để đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng thực hiện.

2.2. Thiếu Quy Định Đặc Thù Cho Viên Chức Giảng Dạy

Luật Viên chức chưa có các quy định đặc thù cho đội ngũ giảng viên, giáo viên trong các trường đại học, những người có những đặc thù nghề nghiệp riêng. Điều này dẫn đến những bất cập trong công tác tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, và chính sách đãi ngộ. Cần có những quy định riêng để phù hợp với đặc thù của công việc giảng dạy và nghiên cứu.

2.3. Phân Biệt Giữa Trường Công Lập và Tư Thục

Quá trình thực hiện pháp luật về viên chức trong các trường đại học công lập và tư thục đang tạo ra sự khác biệt lớn, gây ra sự bất bình đẳng và khó khăn cho các trường tư thục. Cần có sự điều chỉnh để đảm bảo sự công bằng và tạo điều kiện cho các trường tư thục phát triển.

III. Giải Pháp Nâng Cao Thực Thi Pháp Luật Viên Chức Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường tính tự chủ của các trường đại học, và củng cố các hiệp hội nghề nghiệp. Việc xây dựng, phát triển đội ngũ viên chức trong các trường đại học cần được thực hiện trên nền tảng pháp lý vững chắc, đảm bảo sự thượng tôn pháp luật và bảo đảm quyền con người.

3.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về Viên Chức

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch, và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần xây dựng các quy định đặc thù cho đội ngũ giảng viên, giáo viên trong các trường đại học. Việc hoàn thiện pháp luật cần dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của viên chức.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Pháp Luật Cho Viên Chức

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho viên chức trong các trường đại học. Việc nâng cao nhận thức pháp luật sẽ giúp viên chức hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó tuân thủ và thực hiện pháp luật một cách hiệu quả. Cần có các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc thù của từng đối tượng.

3.3. Tăng Cường Tính Tự Chủ Cho Trường Đại Học

Cần trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các trường đại học trong việc quản lý viên chức. Việc tăng cường tính tự chủ sẽ giúp các trường đại học chủ động hơn trong việc tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, và đãi ngộ viên chức, từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ và hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, cần có cơ chế kiểm soát và giám sát để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Đánh Giá Thực Thi Pháp Luật Viên Chức

Việc đánh giá thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần được thực hiện một cách khách quan, khoa học, và toàn diện. Các tiêu chí đánh giá cần dựa trên các quy định của pháp luật và phù hợp với đặc thù của từng trường đại học. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để đưa ra các giải pháp cải thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật.

4.1. Tiêu Chí Đánh Giá Hiệu Quả Thực Thi Pháp Luật

Các tiêu chí đánh giá cần bao gồm: tính tuân thủ pháp luật, hiệu quả công tác, sự hài lòng của viên chức, và đóng góp vào sự phát triển của trường đại học. Cần có các phương pháp đánh giá phù hợp, đảm bảo tính khách quan và chính xác.

4.2. Phương Pháp Đánh Giá Thực Hiện Pháp Luật Viên Chức

Có thể sử dụng nhiều phương pháp đánh giá khác nhau, như: khảo sát, phỏng vấn, thu thập dữ liệu, và phân tích báo cáo. Cần lựa chọn phương pháp phù hợp với từng tiêu chí đánh giá và đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

4.3. Sử Dụng Kết Quả Đánh Giá Để Cải Thiện

Kết quả đánh giá cần được sử dụng để xác định những điểm mạnh, điểm yếu, và những vấn đề cần cải thiện trong công tác thực hiện pháp luật về viên chức. Cần có kế hoạch hành động cụ thể để giải quyết các vấn đề và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật.

V. Quan Điểm Mới Về Pháp Luật Viên Chức Trong Đại Học Hiện Nay

Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần phù hợp với các yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần gắn với việc bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ đối với việc thực hiện pháp luật về viên chức nói chung. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần bảo đảm sự minh bạch và bình đẳng, quyền và lợi ích chính đáng, đặc biệt là quyền “tự do học thuật” của viên chức. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần tính đến đặc thù của môi trường giáo dục đại học.

5.1. Đổi Mới Căn Bản và Toàn Diện Giáo Dục Đại Học

Việc thực hiện pháp luật về viên chức cần phải hỗ trợ và thúc đẩy quá trình đổi mới giáo dục đại học, tạo điều kiện cho các trường đại học phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo.

5.2. Quyền Tự Chủ và Tự Chịu Trách Nhiệm

Các trường đại học cần được trao quyền tự chủ cao hơn trong việc quản lý viên chức, đồng thời phải chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của mình.

5.3. Minh Bạch Bình Đẳng và Tự Do Học Thuật

Việc thực hiện pháp luật cần đảm bảo sự minh bạch, bình đẳng và bảo vệ quyền tự do học thuật của viên chức, tạo môi trường làm việc tốt nhất cho họ.

VI. Tương Lai Của Thực Hiện Pháp Luật Viên Chức Trường Đại Học

Trong tương lai, việc thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần tiếp tục được hoàn thiện và nâng cao hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các trường đại học, và các tổ chức xã hội để đảm bảo sự thành công của quá trình này. Việc xây dựng đội ngũ viên chức chất lượng cao sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của đất nước.

6.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Viên Chức

Cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch, và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần xây dựng các quy định đặc thù cho đội ngũ giảng viên, giáo viên trong các trường đại học.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý

Cần nâng cao năng lực quản lý của các trường đại học trong việc quản lý viên chức. Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý là rất quan trọng.

6.3. Tăng Cường Hợp Tác

Cần tăng cường hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, các trường đại học, và các tổ chức xã hội trong việc thực hiện pháp luật về viên chức. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp đạt được hiệu quả cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ THU HƢƠNG THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ VI£N CHøC TRONG TR¦êNG §¹I HäC ë VIÖT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2016 z ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ THU HƢƠNG THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ VI£N CHøC TRONG TR¦êNG §¹I HäC ë VIÖT NAM Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nƣớc và pháp luật Mã số: 62 38 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS CHU HỒNG THANH HÀ NỘI - 2016 z LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực và từ những nguồn hợp pháp. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Thu Hƣơng z MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục bảng Danh mục sơ đồ MỞ ĐẦU . 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . Các nghiên cứu về thực hiện pháp luật . Các nghiên cứu về cán bộ, công chức, viên chức . Các nghiên cứu về giáo dục, giáo dục đại học . Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài . 19 Kết luận chương 1 . 22 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC . Khái niệm viên chức, pháp luật về viên chức trong trường đại học . Viên chức và viên chức trong trường đại học . Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về viên chức trong trường đại học . Khái niệm, đặc điểm, hình thức, vai trò, tiêu chí đánh giá, nhân tố tác động đến thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Khái niệm, đặc điểm, các hình thức thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Đánh giá thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Vai trò của việc thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Các tiêu chí đánh giá thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Những nhân tố đảm bảo và tác động tới thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học của một số nước trên thế giới và giá trị tham khảo cho Việt Nam . Thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học của Nhật Bản65 2. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học của Cộng hòa Pháp68 2. Thực hiện pháp luật viên chức trong trường đại học của Trung Quốc . Một số giá trị Việt Nam có thể tham khảo, tiếp thu . Giả thuyết khoa học. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu . 73 Kết luận chương 2 . 74 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM . Xây dựng, ban hành văn bản để thực hiện Luật Giáo dục và Luật Viên chức . Thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức trong trường đại học. Thực hiện pháp luật về sử dụng, quản lý, đánh giá, bổ nhiệm viên chức, thực hiện quyền, nghĩa vụ của viên chức, khen thưởng, kỷ luật đối với viên chức trong trường đại học . 94 Kết luận chương 3 . 110 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIÊN CHỨC TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY . Quan điểm thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở Việt Nam . Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần phù hợp với các yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học . Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần gắn với việc bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học. Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ đối với việc thực hiện pháp luật về viên chức nói chung . Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần bảo đảm sự minh bạch và bình đẳng, quyền và lợi ích chính đáng, đặc biệt là quyền “tự do học thuật” của viên chức . Thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học cần tính đến đặc thù của môi trường giáo dục đại học . Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học ở Việt Nam hiện nay . Hoàn thiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Điều chỉnh thống nhất pháp luật về viên chức giữa trường đại học công lập và tư thục . Bồi dưỡng và giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật và thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học . Xây dựng và ban hành Bộ Quy tắc đạo đức nghề nghiệp nhà giáo . Tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học . Củng cố các hiệp hội nghề nghiệp của viên chức trong ngành giáo dục nói chung, trong các trường đại học nói riêng. 142 Kết luận chương 4 . 149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 163 z DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CBGD: Cán bộ giảng dạy CHXHCN: Cộng hòa XHCN ĐHQGHN: Đại học Quốc gia Hà Nội GD&ĐT: Giáo dục và Đào tạo GVĐH: Giảng viên đại học GVQLGD: Giảng viên quản lý giáo dục HĐLV: Hợp đồng làm việc NCKH: Nghiên cứu khoa học NNLQLGD: Nguồn nhân lực quản lý giáo dục NVCL: Nhiệm vụ chiến lược QLGD: Quản lý giáo dục UBND: Ủy ban nhân dân VBQPPL: Văn bản quy phạm pháp luật XHCN: Xã hội chủ nghĩa NXB: Nhà xuất bản z DANH MỤC BẢNG Số hiệu bảng Tên bảng Trang Bảng 3.1: Thống kê viên chức là giảng viên trong các trường cao đẳng, đại học năm học 2014 - 2015 86 Bảng 3.2: Khảo sát giảng viên, chuyên viên sử dụng pháp luật về viên chức trong trường đại học 108 z DANH MỤC SƠ ĐỒ Số hiệu Tên sơ đồ Trang Sơ đồ 3. Quản lý viên chức trong hai trường đại học Quốc gia (Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh) 99 Sơ đồ 3. Quản lý viên chức trong các trường đại học khác 99 z MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cùng với những biến đổi của tình hình thế giới đã tác động sâu sắc đến tất cả các yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng và cơ sở hạ tầng xã hội và đòi hỏi mỗi cá nhân, cộng đồng, dân tộc đều phải có những cải biến căn bản để cùng tồn tại và phát triển trong nhịp bước khẩn trương của thời đại. Với lí do đó, trách nhiệm của nhà nước là phải xây dựng và bảo đảm một hành lang pháp lý thông thoáng, chuẩn xác, có hiệu lực và hiệu quả cao khi thi hành, thực hiện. Hơn thế, pháp luật còn phải tạo ra những điều kiện để mỗi cá nhân, tổ chức hay lực lượng lao động xã hội được phát huy, phát triển mọi năng lực vốn có của bản thân mang đến sự hưng thịnh cho quốc gia; đồng thời, góp phần xây dựng thế giới hòa bình, nhân sinh và tiến bộ. Phát triển giáo dục vốn được coi là quốc sách hàng đầu. Sự tác động của pháp luật một mặt phải nâng cao chất lượng giáo dục, mặt khác bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng cho đội ngũ viên chức đang làm việc trong lĩnh vực này. Riêng đối với đào tạo đại học, sự tác động, điều chỉnh của pháp luật cần hướng tới mục tiêu nhằm tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Muốn vậy, mọi quy định và quá trình thực hiện pháp luật đối với viên chức trong trường đại học phải là sự tác động tích cực và toàn diện nhằm giúp họ có cơ hội, điều kiện tốt nhất để có thể mang đến những biến đổi mới về chất trong đào tạo đại học của nước nhà. Căn cứ vào vị trí, vai trò, tầm quan trọng của viên chức, pháp luật Việt Nam đã từng bước tách đội ngũ viên chức ra khỏi đối tượng là cán bộ, công chức, xây dựng một Luật riêng - Luật Viên chức năm 2010 điều chỉnh lực lượng lao động này. Điều đó không chỉ có ý nghĩa về mặt hoàn thiện hệ thống pháp luật thực định, mà quan trọng hơn, bởi đó là hành lang pháp lý phân định rõ hoạt động nghề nghiệp của viên chức so với hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, đẩy mạnh việc thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp công lập trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế. 1 z Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học, đặc biệt kể từ khi có Luật Viên chức ra đời, bên cạnh những thành kết quả đạt được, đã bộc lộ nhiều điểm bất cập, những khó khăn, vướng mắc, không chỉ đối với viên chức khi tuân thủ, thi hành, sử dụng những quy định pháp luật liên quan, mà còn đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khi áp dụng pháp luật. Điều đó xuất phát từ thực tế là hiện nay tồn tại nhiều văn bản pháp luật khác nhau do các cơ quan khác nhau ban hành tại nhiều thời điểm cùng điều chỉnh đối với viên chức trong trường đại học. Mặt khác, Luật điều chỉnh chuyên biệt đối với đối tượng là viên chức trong trường đại học (phần lớn là đội ngũ giảng viên, giáo viên) với những đặc thù nghề nghiệp của họ hiện vẫn chưa được ban hành. Do đó, những bất cập, tồn tại trong công tác tuyển dụng, sử dụng, quản lý, chính sách đãi ngộ. đối với viên chức trong trường đại học trước đây, khi chưa có Luật Viên chức ra đời, vẫn chưa được giải quyết một cách triệt để, thấu đáo. Ngoài ra, quá trình thực hiện pháp luật về viên chức trong trường đại học là đơn vị sự nghiệp công lập đang tạo ra sự khác biệt, sự phân biệt rất lớn đối với các trường đại học ngoài công lập mà chưa tìm ra được sự lý giải khoa học, những căn cứ thuyết phục. Để đạt được mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội, góp phần rút ngắn tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc xây dựng, phát triển đội ngũ viên chức trong các trường đại học cần được thực hiện trên nền tảng pháp lý vững chắc với các văn bản pháp luật có giá trị pháp lý cao, thực sự phát huy được hiệu quả khi thực thi, áp dụng.