Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng hoạt động định giá khoản nợ phục vụ hoạt động bán nợ tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam

Luận văn thạc sĩ: Định giá khoản nợ phục vụ bán nợ tại Vietcombank. Nghiên cứu chuyên sâu về tài chính ngân hàng, hoạt động định giá nợ.

• Tác giả: Đặng Thế Hoan
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Văn Tiến
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hoạt động định giá khoản nợ phục vụ hoạt động bán nợ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Văn Thạc Sĩ Định Giá Khoản Nợ Vietcombank

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu hoạt động định giá khoản nợ trong bối cảnh bán nợ ngân hàng thương mại, cụ thể là tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank). Nợ xấu là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng đến dòng chảy tín dụng và sự phát triển kinh tế. Vietcombank đã triển khai nhiều biện pháp để xử lý nợ xấu, trong đó có bán nợ. Việc định giá khoản nợ chính xác là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả của hoạt động này. Hiện nay, khung pháp lý điều chỉnh hoạt động mua bán nợ đã được ban hành, tuy nhiên, vẫn chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về cách xác định giá khoản nợ. Điều này gây khó khăn cho các ngân hàng, đặc biệt là Vietcombank, trong việc thực hiện bán nợ hiệu quả và bảo vệ vốn nhà nước. Đề tài này nhằm xây dựng phương pháp định giá khoản nợ chuẩn hóa, góp phần nâng cao hiệu quả bán nợ tại Vietcombank.

1.1. Tầm quan trọng của định giá khoản nợ trong bán nợ

Việc định giá khoản nợ chính xác đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo lợi ích của ngân hàng khi bán nợ. Định giá đúng giúp ngân hàng thu hồi vốn tối đa, giảm thiểu rủi ro và tránh các tranh chấp pháp lý. Theo trích dẫn từ tài liệu gốc, việc định giá không chính xác có thể dẫn đến "lo sợ về trách nhiệm làm mất vốn, ảnh hƣởng đến công tác xử lý nợ, đặc biệt đối với Vietcombank". Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của một khoản nợ và đề xuất phương pháp định giá phù hợp với đặc thù của Vietcombank.

1.2. Bối cảnh nghiên cứu Xử lý nợ xấu tại Vietcombank

Vietcombank, với vai trò là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam, đã tích cực triển khai các biện pháp xử lý nợ xấu. Bán nợ là một trong những giải pháp được Vietcombank áp dụng, mang lại nhiều ưu điểm như thời gian xử lý nhanh chóng, tiết kiệm nhân lực và chi phí. Tuy nhiên, việc định giá khoản nợ khi bán nợ còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là khi chưa có hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan quản lý. Luận văn này tập trung vào phân tích thực trạng hoạt động định giá khoản nợ tại Vietcombank và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Định Giá Nợ Xấu Tại Vietcombank

Mặc dù bán nợ là một giải pháp hiệu quả để xử lý nợ xấu, việc định giá khoản nợ vẫn còn là một thách thức lớn đối với Vietcombank. Thiếu hướng dẫn cụ thể về cách xác định giá trị khoản nợ dẫn đến nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện. Hiện nay, Vietcombank thực hiện định giá khoản nợ theo hai phương thức: tự định giá và thuê thẩm định giá. Mỗi phương thức đều có những ưu và nhược điểm riêng. Việc thuê thẩm định giá tốn kém chi phí và thời gian, trong khi tự định giá đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình và nguồn lực phù hợp. Hơn nữa, việc định giá phải đảm bảo tính khách quan, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của ngân hàng, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến xử lý nợ xấu.

2.1. Khó khăn trong việc tự định giá khoản nợ

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc tự định giá khoản nợ là thiếu quy trình và tiêu chuẩn cụ thể. Theo tài liệu gốc, "Vietcombank chƣa có quy định cụ thể nào về cách xác định giá bán nợ, cho nên việc định giá theo phƣơng thức này chƣa đảm bảo đƣợc tính khách quan". Điều này có thể dẫn đến việc định giá không chính xác, gây thiệt hại cho ngân hàng hoặc vi phạm các quy định pháp luật về xử lý nợ xấu. Luận văn này đề xuất các giải pháp để xây dựng quy trình tự định giá khoản nợ hiệu quả và minh bạch tại Vietcombank.

2.2. Hạn chế của phương pháp thuê thẩm định giá

Mặc dù thuê thẩm định giá có thể đảm bảo tính khách quan, phương pháp này cũng có những hạn chế nhất định. Chi phí thuê thẩm định giá có thể cao, đặc biệt đối với các khoản nợ có giá trị lớn. Ngoài ra, quá trình thẩm định giá có thể mất nhiều thời gian, làm chậm trễ quá trình bán nợ. Các công ty thẩm định giá có thể không hiểu rõ về tình hình hoạt động của khách hàng vay vốn và giá trị thực tế của tài sản đảm bảo, dẫn đến việc định giá không chính xác. Nghiên cứu này phân tích các hạn chế của phương pháp thuê thẩm định giá và đề xuất các biện pháp khắc phục.

2.3. Rủi ro và trách nhiệm trong hoạt động định giá

Hoạt động định giá khoản nợ tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro về pháp lý và uy tín. Cán bộ tham gia vào quá trình định giá phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và khách quan của kết quả định giá. Nếu định giá không chính xác, cán bộ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho ngân hàng hoặc bị xử lý kỷ luật. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ để giảm thiểu rủi ro trong hoạt động định giá khoản nợ tại Vietcombank.

III. Cách Định Giá Phương Pháp Định Giá Khoản Nợ Bán Tại Vietcombank

Để nâng cao hiệu quả hoạt động bán nợ, Vietcombank cần áp dụng các phương pháp định giá khoản nợ phù hợp. Luận văn này đề xuất kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để đảm bảo tính chính xác và khách quan của kết quả định giá. Các phương pháp có thể bao gồm: phương pháp chiết khấu dòng tiền, phương pháp so sánh, và phương pháp định giá tài sản đảm bảo. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của từng khoản nợ, tình hình tài chính của khách hàng vay vốn và điều kiện thị trường. Quan trọng hơn, cần xây dựng một quy trình định giá chuẩn hóa, minh bạch và có sự tham gia của nhiều bộ phận liên quan.

3.1. Sử dụng phương pháp chiết khấu dòng tiền để định giá

Phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF) là một phương pháp phổ biến để định giá khoản nợ. Phương pháp này dựa trên việc dự báo các dòng tiền mà ngân hàng có thể thu được từ khoản nợ trong tương lai và chiết khấu các dòng tiền này về giá trị hiện tại. Dòng tiền có thể bao gồm tiền gốc, tiền lãi và tiền thu được từ việc xử lý tài sản đảm bảo. Tỷ lệ chiết khấu cần phản ánh rủi ro của khoản nợ và chi phí cơ hội của vốn. Luận văn này trình bày cách áp dụng phương pháp DCF để định giá khoản nợ tại Vietcombank một cách chi tiết.

3.2. Áp dụng phương pháp so sánh để đánh giá giá trị tương đối

Phương pháp so sánh dựa trên việc so sánh khoản nợ cần định giá với các khoản nợ tương tự đã được bán trên thị trường. Các tiêu chí so sánh có thể bao gồm: loại hình khoản nợ, giá trị khoản nợ, tài sản đảm bảo, tình hình tài chính của khách hàng vay vốn và điều kiện thị trường. Thông tin về các giao dịch bán nợ tương tự có thể được thu thập từ các nguồn như: công ty quản lý nợ, tổ chức tín dụng khác và các công ty thẩm định giá. Phương pháp so sánh giúp định giá giá trị tương đối của khoản nợ và cung cấp một điểm tham chiếu quan trọng.

3.3. Đánh giá giá trị tài sản đảm bảo và vai trò của nó

Tài sản đảm bảo đóng vai trò quan trọng trong việc định giá khoản nợ, đặc biệt đối với các khoản nợ có tài sản đảm bảo. Việc định giá tài sản đảm bảo cần được thực hiện một cách cẩn thận và khách quan, dựa trên các phương pháp định giá tài sản phù hợp. Giá trị của tài sản đảm bảo có thể được sử dụng để xác định giá trị thu hồi tối đa từ khoản nợ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giá trị tài sản đảm bảo có thể thay đổi theo thời gian và điều kiện thị trường. Luận văn này phân tích ảnh hưởng của tài sản đảm bảo đến việc định giá khoản nợ và đề xuất các biện pháp quản lý rủi ro liên quan đến tài sản đảm bảo.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Hoạt Động Định Giá Nợ Bán Tại Vietcombank

Để hoàn thiện hoạt động định giá khoản nợ phục vụ bán nợ tại Vietcombank, luận văn đề xuất một số giải pháp quan trọng. Thứ nhất, cần xây dựng quy trình định giá chuẩn hóa, minh bạch và có sự tham gia của nhiều bộ phận liên quan. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tham gia định giá. Thứ ba, cần xây dựng kho dữ liệu về các khoản nợ đã được bán trên thị trường để phục vụ cho việc định giá so sánh. Cuối cùng, cần tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động định giá để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

4.1. Xây dựng quy trình định giá khoản nợ chuẩn hóa và minh bạch

Quy trình định giá cần được xây dựng một cách chi tiết và cụ thể, bao gồm các bước: thu thập thông tin, phân tích thông tin, lựa chọn phương pháp định giá, thực hiện định giá, kiểm tra kết quả định giá và phê duyệt kết quả định giá. Quy trình cần đảm bảo tính minh bạch và khách quan, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận liên quan. Luận văn này đề xuất một mô hình quy trình định giá khoản nợ phù hợp với đặc thù của Vietcombank.

4.2. Nâng cao năng lực cán bộ định giá và đào tạo chuyên sâu

Cán bộ tham gia định giá khoản nợ cần có kiến thức chuyên môn vững vàng về tài chính, ngân hàng, thẩm định giá và pháp luật. Vietcombank cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về định giá khoản nợ cho cán bộ, đồng thời khuyến khích cán bộ tham gia các khóa đào tạo và chứng chỉ chuyên nghiệp. Việc nâng cao năng lực cán bộ sẽ giúp cải thiện chất lượng định giá và giảm thiểu rủi ro.

4.3. Tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động định giá

Hoạt động định giá khoản nợ cần được kiểm tra và giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác và khách quan. Vietcombank cần thành lập bộ phận kiểm soát nội bộ chuyên trách về định giá, đồng thời xây dựng hệ thống báo cáo và đánh giá hiệu quả hoạt động định giá. Việc kiểm tra và giám sát thường xuyên sẽ giúp phát hiện và khắc phục các sai sót trong quá trình định giá.

V. Thực Tiễn Ứng Dụng Định Giá Khoản Nợ Bán Tại Vietcombank

Luận văn này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn hoạt động bán nợ tại Vietcombank. Việc xây dựng quy trình định giá chuẩn hóa, đào tạo cán bộ chuyên trách và tăng cường kiểm soát nội bộ sẽ giúp nâng cao hiệu quả định giá và góp phần vào thành công của các giao dịch bán nợ. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách và quy định nội bộ về định giá khoản nợ tại Vietcombank.

5.1. Ứng dụng quy trình định giá vào thực tế bán nợ

Quy trình định giá chuẩn hóa cần được áp dụng vào thực tế bán nợ tại Vietcombank, từ khâu thu thập thông tin đến khâu phê duyệt kết quả định giá. Quy trình cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với đặc điểm của từng khoản nợ và điều kiện thị trường. Việc tuân thủ quy trình định giá sẽ giúp đảm bảo tính minh bạch và khách quan của quá trình bán nợ.

5.2. Đánh giá hiệu quả của phương pháp định giá

Sau khi áp dụng các phương pháp định giá, cần đánh giá hiệu quả của các phương pháp này bằng cách so sánh giá bán thực tế với giá định giá. Nếu có sự khác biệt lớn, cần phân tích nguyên nhân và điều chỉnh phương pháp định giá cho phù hợp. Việc đánh giá hiệu quả thường xuyên sẽ giúp cải thiện chất lượng định giá và nâng cao hiệu quả bán nợ.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Hoạt Động Định Giá Nợ Xấu Tại Vietcombank

Luận văn đã trình bày một cách tổng quan về hoạt động định giá khoản nợ phục vụ bán nợ tại Vietcombank. Việc định giá chính xác là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả của hoạt động bán nợ và bảo vệ vốn nhà nước. Các giải pháp được đề xuất trong luận văn có thể giúp Vietcombank hoàn thiện quy trình định giá, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường kiểm soát nội bộ. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp định giá mới để phù hợp với sự thay đổi của thị trường và các quy định pháp luật.

6.1. Kiến nghị với các cơ quan quản lý về hoạt động định giá

Luận văn đề xuất một số kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước, như Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính, về việc ban hành hướng dẫn chi tiết về cách định giá khoản nợ và các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động bán nợ. Việc có một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch sẽ giúp các ngân hàng thương mại, trong đó có Vietcombank, thực hiện hoạt động bán nợ một cách hiệu quả và an toàn.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo cho đề tài

Luận văn này chỉ là một bước khởi đầu trong việc nghiên cứu về hoạt động định giá khoản nợ phục vụ bán nợ tại Vietcombank. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về các phương pháp định giá mới, ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình định giá và đánh giá tác động của hoạt động bán nợ đến hiệu quả hoạt động của Vietcombank.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận cơ bản về công tác định giá khoản nợ trong hoạt động bán nợ tại Ngân hàng Thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng công tác định giá khoản nợ trong hoạt động bán nợ tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác định giá khoản nợ tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam trong thời gian sắp tới. 10 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC ĐỊNH GIÁ KHOẢN NỢ TRONG HOẠT ĐỘNG BÁN NỢ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG BÁN NỢ VÀ ĐỊNH GIÁ 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm khoản nợ Khi nhắc đến khoản nợ, ta thƣờng hiểu chung là nghĩa vụ trả tài sản của bên nợ đối với chủ nợ đƣợc thể hiện trong hợp đồng hoặc phát sinh quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Nhƣng đối với các TCTD, khái niệm khoản nợ đƣợc quy định cụ thể hơn tại thông tƣ 02/2013/TT-NHNN do Ngân hàng nhà nƣớc ban hành ngày 21/01/2013.

Theo đó, khoản nợ đƣơc định nghĩa là số tiền tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài đã gửi, giải ngân từng lần theo thỏa thuận qua các hoạt động sau: - Cho vay; - Cho thuê tài chính; - Chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyển nhƣợng và giấy tờ có giá khác; - Bao thanh toán; - Các khoản cấp tín dụng dƣới hình thức phát hành thẻ tín dụng; - Các khoản trả thay theo cam kết ngoại bảng; - Số tiền mua và ủy thác mua trái phiếu doanh nghiệp chƣa niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán hoặc chƣa đăng ký giao dịch trên thị trƣờng giao dịch của các công ty đại chúng chƣa niêm yết (Upcom) (sau đây gọi tắt là trái phiếu chƣa niêm yết), không bao gồm mua trái phiếu chƣa niêm yết bằng nguồn vốn ủy thác mà bên ủy thác chịu rủi ro; - Ủy thác cấp tín dụng; 11 - Tiền gửi (trừ tiền gửi thanh toán) tại tổ chức tín dụng trong nƣớc, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài tại Việt Nam theo quy định của pháp luật và tiền gửi tại tổ chức tín dụng nƣớc ngoài. Tuy nhiên, trong các khoản nợ trên, khoản nợ từ hoạt động cho vay là khoản nợ chiếm tỷ trọng lớn nhất. Và hoạt động cho vay cũng là hoạt động quan trọng nhất của các TCTD. Vì vậy, khi nhắc đến khoản nợ, có thể hiểu là khoản nợ từ hoạt động cho vay.

Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Gốc và lãi ở đây chính là khoản nợ. Khái niệm nợ xấu Nợ xấu thƣờng đƣợc gọi dƣới các thuật ngữ nhƣ “non-performing loan” hoặc là “bad debt”. Trong đó, thuật ngữ “non-performing loan” đƣợc nhiều chuyên gia và tổ chức dùng trong lĩnh vực ngân hàng, còn thuật ngữ “bad debt” là từ dùng chung, phổ biến trên các phƣơng tiện truyền thông.

Và cách ngƣời ta định nghĩa về nợ xấu cũng khác nhau, chƣa đồng nhất. Hiện nay, trên thế giới có nhiều định nghĩa về nợ xấu, tùy thuộc vào từng quốc gia và từng tổ chức, đƣa ra những định nghĩa khác nhau: Theo định nghĩa của Ngân hàng trung ƣơng Châu Âu (ECB) [18]: Một khoản vay ngân hàng đƣợc coi là là khoản nợ xấu khi hơn 90 ngày trôi qua kể từ ngày đến hạn mà ngƣời vay không trả các khoản trả gốc hoặc lãi suất hoặc cả hai theo lịch trả nợ đã thỏa thuận. Theo định nghĩa của Quỹ tiền tệ thế giới (IMF) [19]: IMF xác định các khoản nợ xấu là các khoản vay: - Ngƣời vay chƣa thực hiện trả lãi hoặc gốc ít nhất 90 ngày trở lên từ ngày đến hạn. 12 - Các khoản lãi quá hạn từ 90 ngày trở lên đã đƣợc vốn hóa, tái cấp vốn hoặc bị trì hoãn theo thỏa thuận.

- Các khoản thanh toán quá hạn dƣới 90 ngày, nhƣng đi kèm với sự không chắc chắn cao hoặc không có gì chắc chắn về việc ngƣời vay sẽ thực hiện thanh toán trong tƣơng lai. Theo Ủy ban Basel về Giám sát ngân hàng (BCBS) [17]: Ủy ban này không đƣa ra định nghĩa cụ thể về nợ xấu. Tuy nhiên, trong các hƣớng dẫn về các thông lệ chung tại nhiều quốc gia về quản lý rủi ro tín dụng, BCBS xác định, việc khoản nợ bị coi là không có khả năng hoàn trả khi một trong hai hoặc cả hai điều kiện sau đây xảy ra: ngân hàng thấy ngƣời vay không có khả năng trả nợ đầy đủ khi ngân hàng chƣa thực hiện hành động gì để cố gắng thu hồi; ngƣời vay đã quá hạn trả nợ 90 ngày. Từ những định nghĩa trên, ta có thể thấy, mỗi một tổ chức đƣa ra một định nghĩa khác nhau, nhƣng nhìn chung, nợ xấu đƣợc xác định dựa trên 02 yếu tố: (i) Quá hạn trả nợ gốc và lãi từ trên 90 ngày; (ii) Khi khoản nợ bị đánh giá là không chắc chắn khả năng thu hồi (có thể có tổn thất).

Tại Việt Nam, nợ xấu đƣợc quy định trong thông tƣ 02/2013/TT-NHNN do Ngân hàng nhà nƣớc ban hành ngày 21/01/2013. Nợ xấu không đƣợc định nghĩa trực tiếp, mà đƣợc định nghĩa gián tiếp thông qua nợ nhóm 3, nhóm 4, nhóm 5: “Nợ xấu (NPL) là nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5”. Tuy nhiên khi đi vào định nghĩa chi tiết nợ nhóm 3, nhóm 4, nhóm 5, ta thấy định nghĩa nợ xấu tại Việt Nam cũng có chung các yếu tố là quá hạn trên 90 ngày và không chắc chăn khả năng thu hồi, giống với quan điểm của các tổ chức tài chính thế giới. Nợ xấu luôn là một vấn đề nhức nhối, tác động tiêu cực đến các Ngân hàng, nền kinh tế và ngay cả chính con nợ: - Đối với Ngân hàng: Tác động của nợ xấu đến các Ngân hàng là rất lớn.

Nó làm giảm hiệu quả cấp tín dụng, vốn bị ứ đọng, trong khi các chi phí đi 13 huy động vốn để cho vay vẫn phải trả; đặc biệt có thể mất luôn cả vốn khi không thu hồi đƣợc nợ xấu, làm giảm vốn chủ sở hữu, giảm khả năng cho vay và đến một mức độ nào đó có thể bị phá sản (hiện nay theo luật tổ chức tín dụng mới, đã quy định các ngân hàng có thể bị phá sản). Ngoài ra, nợ xấu còn làm ảnh hƣởng đến uy tín của Ngân hàng, khiến khó khăn trong việc huy động vốn, rút tiền gửi ồ ạt, gây nên tình trạng rủi ro thanh khoản, cũng có thể bị phá sản. Trƣớc đây, khi chƣa có quy định về phá sản TCTD, NHNN đã phải mua lại một vài ngân hàng với giá 0 đồng do nợ xấu lớn, đó là: Ngân hàng TMCP Dầu Khí Toàn Cầu (GPBank), Ngân hàng TMCP Đại Dƣơng (OceanBank) và Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam (VNCB). - Đối với nền kinh tế: nguồn vốn hay dòng tiền chính là mạch máu của nền kinh tế, duy trì hoạt động của các bộ phận.

Tuy nhiên, nợ xấu là cục máu đông, kìm hãm, cản trở sự lƣu thông của dòng tiền đó lại. Nguồn vốn bị ứ đọng tại những khách hàng nợ xấu (nơi sử dụng vốn không hiệu quả), trong khi đó, nhiều nơi của nền kinh tế cần nguồn vốn để phát triển lại không có, làm kìm hãm sự phát triển chung của nền kinh tế. - Đối với khách hàng nợ xấu: Khi phát sinh nợ xấu, khách hàng khó có thể tiếp tục vay vốn để duy trì sản xuất kinh doanh, tạo nguồn trả nợ. Ngoài ra, khi khách hàng không thể trả nợ, ngân hàng có thể kiện phá sản đối với khách hàng là doanh nghiệp, dẫn đến doanh nghiệp phá sản, dừng hoạt động hẳn.

Chính vì những ảnh hƣởng tiêu cực trên, việc xử lý nợ xấu luôn là yêu cầu cấp bách đối với các ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung. Theo tác giả, các biện pháp xử lý nợ xấu có thể phân thành nhƣ sau: - Đôn đốc thu hồi nợ. - Xử lý tài sản bảo đảm. - Khởi kiện phá sản.

- Các biện pháp khác theo quy định của pháp luật. Khái niệm về tài sản bảo đảm Tài sản bảo đảm của khoản nợ trong quá trình cấp tín dụng của các TCTD (sau đây gọi là tài sản bảo đảm) là tài sản thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm dùng để đảm bảo cho nghĩa vụ trả nợ của bên đi vay. Bên bảo đảm có thể là bên đi vay hoặc bên thứ ba khác. Đến hạn thực hiện nghĩa vụ đƣợc bảo đảm mà bên đi vay không thực hiện, các TCTD đƣợc quyền xử lý TSBĐ đó để thu hồi nợ.

Vai trò của tài sản bảo đảm: - Là nguồn thu nợ thứ hai cho các TCTD, đảm bảo cho khả năng thu hồi nợ khi khách hàng vay gặp khó khăn, kinh doanh thua lỗ. - Gắn trách nhiệm cho khách hàng vay, đảm bảo khách hàng vay sử dụng vốn vay cẩn thận, hiệu quả. - Là một sức ép để khách hàng vay có ý thức trả nợ đầy đủ đúng hạn, nếu không TCTD sẽ xử lý TSBĐ để thu nợ. Khái niệm về bán nợ Các khái niệm liên quan đến bán nợ của TCTD đƣợc quy định cụ thể tại thông tƣ 09/2015/TT-NHNN ngày 17/07/2015 quy định về hoạt động mua, bán nợ của TCTD và chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài: - Mua, bán nợ của TCTD là thỏa thuận bằng văn bản về việc chuyển giao quyền đòi nợ đối với khoản nợ phát sinh từ nghiệp vụ cho vay, khoản trả thay trong nghiệp vụ bảo lãnh, theo đó bên bán nợ chuyển giao quyền sở hữu khoản nợ cho bên mua nợ và nhận tiền thanh toán từ bên mua nợ.

Từ định nghĩa ta có thể thấy, hàng hóa của hoạt động mua bán nợ chính là quyền sở hữu khoản nợ. Bên mua nợ sẽ tiếp nhận lại tất cả các quyền của chủ sở hữu khoản nợ (bên bán nợ) bao gồm: Quyền đòi nợ; Quyền xử lý tài 15 sản bảo đảm khi bên vay vi phạm hợp đồng tín dụng; các quyền khác của bên cho vay theo quy định tại hợp đồng tín dụng và quy định của pháp luật. Ở Việt Nam hiện nay còn có một hình thức mua bán nợ đặc biệt của các TCTD với VAMC, đó là mua bán nợ thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt. Theo đó, TCTD bán nợ cho VAMC với giá bán bằng giá trị ghi sổ (bằng số dƣ nợ gốc và lãi) và nhận lại bằng trái phiếu đặc biệt.

Sau tối đa 5 năm, các TCTD sẽ mua lại chính khoản nợ đã bán và thanh toán bằng trái phiếu đã nhận.