CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HIỆN TRẠNG VÀ QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI TỈNH BÌNH PHƯỚC ĐẾN NĂM 2020 VÀ 2030 1.1 VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, ĐỊA HÌNH TỈNH BÌNH PHƯỚC Tỉnh Bình Phước là tỉnh miền núi nằm về phía Tây của vùng Đông Nam Bộ, phía Bắc và phía Tây Bắc giáp Campuchia (với tổng chiều dài biên giới khoảng 240km) và tỉnh Tây Ninh, phía Đông giáp tỉnh Đắk Nông, Lâm Đồng và Đồng Nai, phía Nam giáp tỉnh Bình Dương. Bình Phước là tỉnh nối tiếp giữa Tây Nguyên và đồng bằng Nam Bộ. [2] Có tọa độ địa lý: − Vĩ độ: từ 11022’ đến 12016’ Bắc − Kinh độ: từ 10208’ đến 107028’ Đông Phía Đông giáp với các tỉnh Đắc Nông, Lâm Đồng và Đồng Nai, phía bắc giáp Cămpuchia và tỉnh Lâm Đồng, phía tây và tây bắc giáp tỉnh Tây Ninh và Cămpuchia, phía nam và đông nam giáp 2 tỉnh Bình Dương và Đồng Nai. Bình Phước được coi là bản lề chiến lược, tiếp giáp giữa trung du và đồng bằng, là tỉnh có đường biên giới với nước bạn Cămpuchia với nhiều cửa khẩu quan trọng như cửa khẩu Hoa Lư, Tavat.
nên Bình Phước có vai trò rất quan trọng đối với an ninh quốc gia. Tính đến thời điểm hiện nay, tỉnh Bình Phước có 7 huyện và 3 thị xã bao gồm 111 xã, phường, thị trấn, trong đó có 5 thị trấn, 14 phường và 92 xã. Diện tích tự nhiên của tỉnh là 6. Thị xã Phước Long có 5 phường và 2 xã; thị xã Đồng Xoài có 5 phường và 3 xã; thị xã Bình Long có 4 phường và 2 xã, huyện Bù Gia Mập có 18 xã; huyện Lộc Ninh có 1 thị trấn và 15 xã; huyện Bù Đốp có 1 thị trấn và 6 xã; huyện Hớn Quản có 13 xã; huyện Đồng Phú có 1 thị trấn và 10 xã; huyện Bù Đăng có 1 thị trấn và 15 xã; huyện Chơn Thành có 1 thị trấn và 8 xã.
22 Trục giao thông chính của tỉnh là quốc lộ 13 và 14 đi hết bề ngang và xuyên suốt chiều dài của Tỉnh, đây là một phần của mạng lưới giao thông liên vùng quan trọng xuyên quốc gia. Tài nguyên nước có 3 con sông lớn chảy qua lãnh thổ tỉnh Bình Phước đó là sông Đồng Nai, sông Bé và sông Sài Gòn. Ngoài việc khai thác nước cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt còn có tiềm lực khai thác thủy điện (Thác Mơ, Cần Đơn, Sóc Phu Miêng và Phước Hòa). Tỉnh Bình Phước là tỉnh biên giới, xét trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thì tỉnh Bình Phước có vai trò quan trọng trong phòng thủ quốc gia.
Bản đồ hành chính tỉnh Bình Phước 24 Về địa hình thì tỉnh Bình Phước có các loại địa hình sau đây: - Vùng có địa hình đồi và đồi thấp thuộc Lộc Ninh, Phước Bình, Bù Đốp, thị xã Đồng Xoài có cao độ tuyệt đối từ 100-300m, có bề mặt lượn sóng nhẹ, kết nối với các dãy Bazan đá phiến, các đồi có đỉnh bằng, sườn dốc và thoải (3-50), về nguồn gốc đây là kiểu địa hình bóc mòn – tích tụ. - Vùng có địa hình núi thấp tập trung ở Phước Long, Bù Đăng, Bắc Đồng Phú và một số ít ở Bình Long, Lộc Ninh có cao độ tuyệt đối từ 300-600m, tạo thành chủ yếu từ những núi lửa cũ hoặc núi sót rải rác thuộc phần cuối của dãy Trường Sơn từ Tây Nguyên đổ xuống. - Các vùng còn lại có địa hình bằng trũng, thuộc các vùng đất tích tụ là các bồi trũng, các vùng phẳng giữa đồi núi ở độ cao 100-200m. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ THEO LÃNH THỔ 1.
Phát triển vùng kinh tế Dựa trên điều kiện tự nhiên, đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội có thể chia toàn tỉnh thành 3 vùng phát triển đô thị [2]: - Vùng I (vùng trung tâm): nằm ở phía Nam tỉnh tỉnh bao gồm các đơn vị hành chính: thị xã Đồng Xoài, huyện Chơn Thành, thị trấn An Lộc, các xã phía Nam của Huyện Hớn Quản, thị trấn Tân Phú và xã Tân Lập thuộc huyện Đồng Phú. Vùng này định hướng tập trung phát triển công nghiệp – du lịch – dịch vụ gắn liền với các trục giao thông quan trọng (đường Hồ Chí Minh, quốc lộ 14, quốc lộ 13, đường 741). Đây là vùng có mật độ dân cư đông đúc, đô thị hóa và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh. - Vùng II: nằm ở vị trí trung tâm của tỉnh bao gồm các đơn vị hành chính: các xã phía Nam và Đông Nam của huyện Lộc Ninh, Bù Đốp, Bù Gia Mập, các xã phía Bắc thị xã Bình Long, các xã phía Nam thị xã Phước Long, các xã phía Nam huyện Bù Đăng, và phần lớn các xã còn lại của huyện Đồng Phú.
Định hướng phát triển nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụ - du lịch. 25 - Vùng III: nằm ở phía Tây và phía Đông của tỉnh bao gồm các đơn vị hành chính: các xã phía Bắc huyện Lộc Ninh, Bù Đốp, Bù Gia Mập và thị xã Bình Long; các xã phía Đông và Đông Nam của huyện Bù Đăng và một phần phía Đông của huyện Đồng Phú. Vùng có tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp, kết hợp du lịch sinh thái. Định hướng phát triển đô thị và khu dân cư nông thôn - Các khu vực trung tâm phát triển: + Khu vực 1: bao gồm thị xã Đồng Xoài, thị trấn Chơn Thành, thị trấn Tân Phú – Đồng Phú và các thị trấn vệ tinh Nghĩa Trung, Minh Lập, Nha Bích, Phú Riềng và xã Tân Khai.
+ Khu vực 2: bao gồm thị trấn Lộc Ninh và phường An Lộc. + Khu vực 3: bao gồm P.Phước Bình, TT. Thanh Bình, TT. - Các trục hành lang tăng trưởng: + Trục hành lang quốc lộ 14 + Trục hành lang quốc lộ 13 + Trục hang lang quốc lộ 741 1.
Tình hình phát triển kinh tế và cơ cấu phân bổ các ngành Giai đoạn từ năm 2005 – 2009, tuy còn gặp nhiều khó khăn, thách thức nhưng với sự nỗ lực và ý chí phấn đấu của Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh, kinh tế Bình Phước vẫn đạt được những thành tựu quan trọng, liên tục tăng trưởng với tốc độ khá, nhất là 3 năm gần đây. Tổng sản phẩm GDP trong tỉnh năm 2009 đạt 5.383,50 tỷ đồng, bằng 107,7%, vượt kế hoạch đề ra đến năm 2010 (5. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2005 – 2010 đạt 13,2%; trong đó khu vực nông, lâm, thủy sản đạt tốc độ tăng trưởng 9,08%, khu vực công nghiệp – xây dựng đạt 19,96% và khu dịch vụ đạt 16,12%. Cơ cấu kinh tế những năm qua tiếp tục chuyển dịch chậm, và chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ từ 18% năm 2005 tăng lên 22,6% năm 2009, ước đến năm 2010 tăng 24,1%; dịch vụ từ 25,3% tăng lên 27,4% năm 26 2009, và tăng 28,7% vào năm 2010; nông – lâm – thủy sản giảm từ 56,7% xuống còn 50% năm 2009, và tiếp tục giảm xuống còn 47,1% vào năm 2010.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Bình Phước giai đoạn 2005 – 2009 2005 2006 2007 2008 2009 Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Chỉ tiêu GDP GDP GDP GDP GDP trọng trọng trọng trọng trọng (tỉ đồng) (tỉ đồng) (tỉ đồng) (tỉ đồng) (tỉ đồng) % % % % % Tổng GDP 3.691,75 50,00 và thủy sản Công nghiệp – 590,64 18,0 743,47 19,86 916,13 21,34 1.216,67 22,60 xây dựng Dịch vụ 828,14 25,3 959,59 25,63 1.475,08 27,40 Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Bình Phước 2009 Nhìn chung, trong quá trình phát triển tỉnh Bình Phước đã đạt được một số thành tựu nhất định về kinh tế xã hội, đảm bảo được môi trường khá tốt. Kinh tế ngày càng ổn định và phát triển, đời sống của các tầng lớp dân cư được cải thiện, năng lực sản xuất và cơ sở hạ tầng được tăng cường, tạo điều kiện thu hút đầu tư phát triển KT – XH của tỉnh trong những giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng thể mạnh của tỉnh. Quy mô nền kinh tế còn nhỏ, chất lượng tăng trưởng, hiệu quả và sức cạnh tranh trên thị trường còn ở mức thấp.
Nền kinh tế chưa thực sự phát triển bền vững, thu không đủ chi. GDP bình quân đầu người thấp, sản xuất công nghiệp còn nhỏ bé, dịch vụ phát triển chậm. Đời sống một bộ phận nhân dân, nhất là vùng đồng dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn. MỘT SỐ CHỈ TIÊU QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH BÌNH PHƯỚC 1.
Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế 27 - Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) bình quân 14% - 15%/năm thời kỳ 2006-2010, 15,5%/năm thời kỳ 2011-2015 và 13,5%/năm thời kỳ 2016-2020. - GDP bình quân đầu người đạt 560-600 USD vào năm 2010 và 1. - Cơ cấu kinh tế chuyển đổi theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Giai đoạn 2006 – 2010, tốc độ tăng trưởng bình quân ngành công nghiệp – xây dựng là 29,3%/năm, giai đoạn 2011-2015 là 21,9%/năm và giai đoạn 2016-2020 là 16,3%/năm, tương ứng với cơ cấu kinh tế sau: + Năm 2010: ngành nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 42,9%, công nghiệp-xây dựng 28,8% và dịch vụ 28,3% trong GDP; + Năm 2020: ngành nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 19,5%, công nghiệp-xây dựng 43% và dịch vụ 37,5% trong GDP.
- Kim ngach xuất khẩu năm 2010 đạt 410 triệu USD và năm 2020 là 2. Thu chi ngân sách đến năm 2010 đạt 1.600 tỷ đồng và năn 2020 đạt 6. - Huy động vốn đầu tư toàn xã hội cho phát triển kinh tế - xã hội bình quân hàng năm chiếm 20% GDP. Một số chỉ tiêu phát triển xã hội - Năm 2010, có 100% huyện, thị hoàn thành phổ cập trung học cơ sở, trong đó có 2 huyện, thị hoàn thành phổ cập trung học phổ thông; năm 2020 có 100% huyện, thị hoàn thành phổ câp trung học phổ thông.
- Đến năm 2015 chuẩn hoá 100% đội ngũ giáo viên. - Số trường đạt chuẩn quốc gia đạt 42% - 43% vào năm 2010 và đạt 100% vào năm 2002. - Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 28% vào năm 2010 và đạt 55% - 60% vào năm 2020. - Đến năm 2010, 100% số xã có bác sĩ, có 7 bác sĩ và 18 giường bệnh/1 vạn dân; năm 2015 có 10 bác sĩ và 22 giường bệnh/1 vạn dân và đến năm 2020 có 15 bác sĩ và 25 giường bệnh/1vạn dân.
Giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng từ 26,5% năm 2005 xuống còn 20% vào năm 2010, dưới 15% vào năm 2015 và dưới 10% vào năm 2020. Giảm tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh từ 0,18% năm 2005 còn 0,1% vào nawnm 2010. - Đến năm 2010, 100% số xã được phủ sóng phát thanh, sóng truyền hình.