I. Toàn cảnh luận văn thạc sĩ MBA Quản trị dự án Việt Phú Mỹ
Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh với đề tài quản trị dự án tại Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Việt Phú Mỹ là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp cái nhìn tổng thể về quy trình và hiệu quả quản lý trong một doanh nghiệp xây dựng tư nhân. Bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam với tốc độ tăng trưởng ấn tượng (trung bình 12%/năm) và quy mô thị trường dự kiến đạt 14 tỷ USD vào năm 2021 đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Trong bối cảnh đó, nâng cao hiệu quả quản lý dự án không còn là lựa chọn mà là yếu tố sống còn. Tác giả Nguyễn Trung Đức nhận thấy Công ty Việt Phú Mỹ, dù có nhiều nỗ lực cải tiến, vẫn đối mặt với các thách thức như doanh thu sụt giảm, tồn kho tăng và tỉ lệ nghỉ việc của công nhân gia tăng. Những vấn đề này cho thấy tính cấp thiết của một đề tài nghiên cứu quản trị dự án bài bản, nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích thực tiễn. Nghiên cứu này không chỉ là một khóa luận tốt nghiệp quản trị dự án thông thường, mà còn là một tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý trong ngành. Mục tiêu chính của luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng quản trị dự án tại công ty, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý dự án khả thi để hoàn thiện công tác quản lý, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2017-2018, xoay quanh các lĩnh vực cốt lõi như quản trị tiến độ, chất lượng, chi phí, nhân lực và thông tin.
1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu quản trị dự án xây dựng
Tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ hai yếu tố chính: bối cảnh vĩ mô và thực trạng vi mô. Về vĩ mô, ngành xây dựng Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhưng cũng đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Các doanh nghiệp xây dựng phải liên tục cải tiến để tồn tại và phát triển. Hoạt động quản lý dự án xây dựng được xem là xương sống, quyết định trực tiếp đến thành công của doanh nghiệp. Về vi mô, tài liệu gốc chỉ ra Công ty Việt Phú Mỹ đang gặp nhiều vấn đề nội tại. Báo cáo tài chính cho thấy dấu hiệu bất ổn, tỉ lệ vốn vay cao, áp lực về dòng tiền. Tỉ lệ nghỉ việc của nhân sự thi công tăng cao cũng là một dấu hiệu đáng báo động. Những thách thức này đòi hỏi một sự nhìn nhận lại và cải tiến toàn diện quy trình quản trị dự án của công ty. Do đó, việc thực hiện một luận văn thạc sĩ MBA về chủ đề này là hoàn toàn phù hợp và mang tính thực tiễn cao, không chỉ giúp tác giả áp dụng kiến thức đã học mà còn đóng góp trực tiếp vào hoạt động của doanh nghiệp.
1.2. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu trong luận văn MBA
Luận văn đặt ra ba mục tiêu nghiên cứu rõ ràng: (1) Phân tích tình hình quản trị dự án đầu tư xây dựng tại Việt Phú Mỹ; (2) Đánh giá thực trạng quản trị dự án để chỉ ra ưu điểm và hạn chế; (3) Đề xuất các giải pháp quản lý dự án nhằm hoàn thiện công tác này. Để đạt được mục tiêu, tác giả đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp được thực hiện thông qua việc tổng hợp số liệu từ các phòng ban như Ban Quản lý dự án, phòng Tài chính kế toán trong giai đoạn 2017-2018. Dữ liệu này được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và phân tích qua phương pháp so sánh. Bên cạnh đó, phương pháp quan sát tại chỗ được áp dụng trực tiếp tại văn phòng, kho và công trường thi công. Việc tham gia các cuộc họp và buổi nghiệm thu công trình giúp tác giả có được cái nhìn chân thực, từ đó tìm ra các nguyên nhân tồn tại trong công tác quản trị. Cách tiếp cận đa phương pháp này đảm bảo tính khách quan và toàn diện cho kết quả nghiên cứu.
II. Phân tích thực trạng quản trị dự án tại công ty Việt Phú Mỹ
Chương 2 của luận văn tập trung mổ xẻ thực trạng quản trị dự án tại Công ty Việt Phú Mỹ, mang lại một bức tranh chi tiết về những điểm mạnh và các vấn đề còn tồn tại. Công ty đã áp dụng nhiều nguyên tắc cơ bản của quản lý dự án xây dựng, điển hình là việc sử dụng phương pháp Cấu trúc phân tách công việc (WBS) để xác định phạm vi. Tuy nhiên, quy trình này chưa bao quát hết vòng đời dự án, chủ yếu chỉ dừng lại ở các hoạt động thi công. Về quản trị thời gian, công ty đã có ý thức trong việc xác định mối quan hệ phụ thuộc giữa các công việc, nhưng việc lập kế hoạch nguồn lực vẫn còn mang tính ngắn hạn, tình thế. Một trong những thách thức lớn nhất được chỉ ra là công tác quản lý chi phí dự án. Mặc dù có hai hệ thống dự toán (dự toán kinh phí và dự toán chi phí thực), việc kiểm soát chi phí vẫn đối mặt với nhiều rủi ro như biến động giá nguyên vật liệu, tiến độ kéo dài và các phát sinh ngoài dự toán. Quản lý chất lượng công trình xây dựng được chú trọng qua 4 giai đoạn, từ lập kế hoạch đến đánh giá, nhưng vẫn còn thiếu các tiêu chí định lượng và chưa được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO. Hệ thống thông tin nội bộ hoạt động tốt nhưng chưa chú trọng thu thập thông tin từ môi trường bên ngoài. Đây là những phát hiện quan trọng làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp ở chương tiếp theo.
2.1. Thách thức trong quản lý chi phí và kiểm soát tiến độ dự án
Tài liệu nghiên cứu cho thấy, việc kiểm soát tiến độ dự án và quản lý chi phí dự án là hai bài toán khó khăn nhất tại Việt Phú Mỹ. Mặc dù công ty rất nỗ lực bám sát kế hoạch, việc chậm tiến độ vẫn xảy ra, dẫn đến chi phí nhân công tăng, máy móc phải chờ và ảnh hưởng dây chuyền đến các hạng mục khác. Nguyên nhân của sự chậm trễ thường đến từ việc phối hợp giữa các đội thi công chưa hiệu quả hoặc phát sinh các vấn đề không lường trước. Về chi phí, sự biến động của giá nguyên vật liệu là yếu tố khách quan có tác động lớn. Bên cạnh đó, các chi phí phát sinh do thi công lỗi, phải làm lại, hoặc các yêu cầu thay đổi từ chủ đầu tư không được dự toán đầy đủ cũng làm tăng gánh nặng tài chính. Luận văn chỉ ra rằng, trách nhiệm kiểm soát chi phí được chia cho cả giám sát công trường và đội thi công, nhưng cơ chế giám sát và báo cáo cần được cải thiện để phát hiện sai lệch sớm hơn. Việc thiếu một hệ thống quản lý rủi ro dự án bài bản khiến công ty thường bị động trước các sự cố này.
2.2. Hạn chế trong quy trình quản trị dự án và nguồn nhân lực
Một hạn chế cốt lõi được nêu trong báo cáo thực tập quản trị dự án này là quy trình quản trị dự án chưa được chuẩn hóa và hệ thống hóa một cách toàn diện. Các hoạt động quản trị thường dựa nhiều vào kinh nghiệm của các cá nhân chủ chốt. Chẳng hạn, việc xác định phạm vi công việc chỉ tập trung vào giai đoạn thi công, bỏ qua các khâu quan trọng như mua sắm, hậu cần và bảo hành. Về nguồn nhân lực, công ty ưu tiên tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm, giúp giảm chi phí đào tạo ban đầu. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến việc công tác đào tạo và phát triển nội bộ không được quan tâm đúng mức. Tỷ lệ nghỉ việc cao ở nhóm công nhân phổ thông cho thấy chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc chưa thực sự hấp dẫn và giữ chân được người lao động. Sự thiếu hụt nhân sự có chuyên môn về các phương pháp quản trị hiện đại cũng là một rào cản cho quá trình cải tiến liên tục.
III. Giải pháp tối ưu quy trình quản trị dự án Phạm vi Thời gian
Từ những phân tích thực trạng, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp quản lý dự án mang tính thực tiễn cao, tập trung vào việc hoàn thiện các quy trình cốt lõi. Đối với quản trị phạm vi, giải pháp trọng tâm là mở rộng WBS để bao quát toàn bộ vòng đời dự án, từ khâu chuẩn bị, mua sắm nguyên vật liệu cho đến giai đoạn hậu thi công và bảo hành. Điều này giúp lập kế hoạch dự án xây dựng một cách toàn diện hơn, tránh bỏ sót các hạng mục công việc quan trọng. Đồng thời, việc phân quyền mạnh mẽ hơn cho các nhân sự chủ chốt (key worker) được đề xuất để giảm tải cho ban lãnh đạo và xây dựng đội ngũ kế cận. Về quản trị thời gian, giải pháp không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp thứ tự công việc mà còn hướng đến việc xây dựng chiến lược nguồn lực dài hạn. Thay vì phản ứng một cách bị động, công ty cần có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và phân bổ nhân sự, máy móc một cách chiến lược. Tác giả cũng gợi ý việc áp dụng các ma trận dự án và ma trận hoạt động của các đội thi công để tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực, từ đó rút ngắn tiến độ và giảm thiểu thời gian chết. Những giải pháp này khi được áp dụng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dự án một cách bền vững.
3.1. Cải tiến phương pháp lập kế hoạch dự án xây dựng toàn diện
Giải pháp cốt lõi để cải tiến việc lập kế hoạch dự án xây dựng là phải có một cái nhìn toàn diện. Luận văn đề xuất rằng bảng phạm vi công việc (WBS) không chỉ giới hạn trong hoạt động thi công. Nó cần được mở rộng để bao gồm các hoạt động tiền thi công (xin giấy phép, chuẩn bị mặt bằng), mua sắm (lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán hợp đồng), hậu cần (vận chuyển, tồn kho) và hậu thi công (nghiệm thu, bàn giao, bảo hành). Khi tất cả các khâu được đưa vào kế hoạch từ đầu, việc ước tính thời gian và chi phí sẽ chính xác hơn, đồng thời việc quản lý rủi ro dự án cũng trở nên chủ động hơn. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các phòng ban ngay từ giai đoạn lập kế hoạch, thay vì hoạt động độc lập như trước.
3.2. Bí quyết kiểm soát tiến độ dự án và quản lý rủi ro dự án
Để kiểm soát tiến độ dự án hiệu quả, luận văn kiến nghị công ty cần vượt qua tư duy quản lý ngắn hạn. Thay vì chỉ phân bổ nguồn lực theo từng dự án riêng lẻ, cần xây dựng một kế hoạch tổng thể, dài hạn về nhân công và thiết bị. Điều này giúp dự báo được các giai đoạn cao điểm hoặc thiếu hụt nguồn lực để có phương án xử lý kịp thời như tuyển dụng hoặc thuê ngoài. Bên cạnh đó, việc xây dựng một quy trình quản lý rủi ro dự án chính thức là vô cùng cần thiết. Công ty cần nhận diện các rủi ro tiềm ẩn (về tiến độ, chi phí, chất lượng, an toàn lao động) ngay từ đầu, đánh giá mức độ ảnh hưởng và xác suất xảy ra, từ đó xây dựng các phương án phòng ngừa và ứng phó. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu sự bị động và thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
IV. Bí quyết nâng cao hiệu quả quản lý dự án Chi phí Chất lượng
Hai lĩnh vực quan trọng khác được luận văn tập trung đề xuất giải pháp là chi phí và chất lượng. Để nâng cao hiệu quả quản lý dự án, việc quản lý chi phí dự án cần được tiếp cận một cách khoa học hơn. Tác giả đề xuất công ty cần đầu tư nguồn lực chuyên trách cho công tác lập dự toán, đặc biệt là khi mở rộng hoạt động ra các vùng miền khác nhau với các điều kiện thị trường riêng biệt. Việc tăng cường áp dụng các phần mềm quản lý và phân tích chi phí sẽ giúp rút ngắn thời gian và tăng độ chính xác. Đối với quản lý nguyên vật liệu, một thành phần chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí, cần có chiến lược mua hàng và tồn kho thông minh dựa trên dự báo biến động giá. Về quản lý chất lượng công trình xây dựng, mục tiêu dài hạn là hướng tới chứng chỉ ISO 9001:2008. Để làm được điều này, công ty cần xây dựng một bộ khung quy trình tối thiểu, áp dụng các tiêu chí đánh giá định lượng và tuyển dụng nhân sự chuyên trách về quản trị chất lượng. Việc làm tốt hơn chất lượng thiết kế, đặc biệt là tính thẩm mỹ và sự hài lòng của khách hàng, cũng được nhấn mạnh như một yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh.
4.1. Phương pháp quản lý chi phí dự án và tối ưu hóa ngân sách
Để tối ưu hóa ngân sách, việc quản lý chi phí dự án cần có sự phân định rạch ròi giữa chi phí phòng ngừa và chi phí sai hỏng. Thay vì chỉ tập trung xử lý khi sai sót xảy ra (chi phí sai hỏng), công ty nên đầu tư nhiều hơn vào các hoạt động phòng ngừa như đào tạo nhân công, bảo dưỡng máy móc, kiểm tra chất lượng vật liệu đầu vào. Luận văn cũng đề xuất cần có một bộ phận chuyên trách về quản lý nguyên vật liệu, có khả năng dự báo thị trường, tìm kiếm nhà cung cấp tốt và đàm phán giá hiệu quả. Việc áp dụng các phần mềm quản trị hiện đại cũng sẽ giúp theo dõi dòng tiền và chi phí thực tế một cách chính xác, đưa ra các cảnh báo sớm khi có nguy cơ vượt ngân sách. Đây là những bước đi cần thiết để kiểm soát tài chính dự án một cách chặt chẽ.
4.2. Hoàn thiện quản lý chất lượng công trình xây dựng theo ISO
Định hướng đạt chứng chỉ ISO 9001:2008 là một mục tiêu chiến lược. Để hiện thực hóa, việc quản lý chất lượng công trình xây dựng cần được hệ thống hóa. Trước hết, công ty cần xây dựng và ban hành một Sổ tay chất lượng, trong đó quy định rõ các tiêu chuẩn, quy trình và biểu mẫu áp dụng cho từng công đoạn. Các tiêu chí đánh giá chất lượng cần được định lượng hóa thay vì chỉ dựa trên cảm quan. Ví dụ: quy định độ sai lệch cho phép, tiêu chuẩn vật liệu cụ thể. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuyển dụng nhân sự có chuyên môn về quản lý chất lượng (QC) để thực hiện giám sát độc lập và khách quan. Việc đào tạo và nâng cao nhận thức về chất lượng cho toàn bộ nhân viên, từ quản lý đến công nhân, là nền tảng để xây dựng một văn hóa chất lượng bền vững trong toàn doanh nghiệp xây dựng.
V. Case study từ luận văn Quản trị dự án tòa nhà 350 Trường Chinh
Luận văn sử dụng dự án Tòa nhà văn phòng 350 Trường Chinh, quận Tân Bình làm một case study điển hình để minh họa cho các phân tích về thực trạng quản trị dự án. Đây là một dự án phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều tổ đội thi công khác nhau. Qua dự án này, tác giả đã làm rõ cách công ty triển khai quy trình quản trị dự án trong thực tế. Ví dụ, bảng phân tách công việc (WBS) cho dự án được xây dựng theo 14 hạng mục chính, từ thi công móng, cột, dầm sàn đến các công việc hoàn thiện như ốp lát, sơn nước, lắp dựng nhôm kính. Việc lập bảng tiến độ chi tiết cho dự án này (thể hiện qua sơ đồ Gantt trong luận văn) cho thấy nỗ lực của công ty trong việc kiểm soát tiến độ dự án. Tuy nhiên, case study cũng bộc lộ những hạn chế. Việc quản lý chi phí dự án thực tế so với dự toán gặp nhiều thách thức, và sự phối hợp giữa các đội chức năng (đội điện nước, đội thạch cao, đội xây dựng) đôi khi chưa nhịp nhàng, gây ra thời gian chờ đợi lãng phí. Phân tích sâu case study này không chỉ là một báo cáo thực tập quản trị dự án sinh động mà còn cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu, giúp các giải pháp đề xuất trở nên thuyết phục và sát với thực tế hơn.
5.1. Ứng dụng quy trình quản trị dự án vào thực tiễn công ty
Dự án tòa nhà 350 Trường Chinh là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng quy trình quản trị dự án tại Việt Phú Mỹ. Giai đoạn chuẩn bị dự án được thực hiện bởi một nhóm cốt lõi, có nhiệm vụ tìm hiểu hồ sơ, xác định các bên liên quan và lập kế hoạch tổng thể. Trong quản trị phạm vi, phương pháp WBS được sử dụng để chia dự án thành các gói công việc cụ thể, phân công cho từng đội thi công chuyên trách. Về quản trị thời gian, các mối quan hệ phụ thuộc giữa các công việc được xác định để sắp xếp thứ tự thi công hợp lý. Mặc dù chưa áp dụng các mô hình quản lý dự án PMBOK một cách chính thức, các chức năng quản trị cốt lõi như quản lý phạm vi, thời gian, chi phí, chất lượng đều được công ty triển khai. Case study này cho thấy công ty đã có nền tảng quản trị tốt, nhưng cần chuẩn hóa và cải tiến để nâng cao hiệu quả hơn nữa.
5.2. Kết quả và bài học kinh nghiệm từ khóa luận tốt nghiệp quản trị dự án
Thông qua việc phân tích sâu dự án 350 Trường Chinh, khóa luận tốt nghiệp quản trị dự án đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm giá trị. Bài học lớn nhất là tầm quan trọng của giai đoạn lập kế hoạch. Một kế hoạch càng chi tiết và toàn diện thì quá trình thực thi càng thuận lợi và ít rủi ro. Thứ hai, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đội thi công và các bên liên quan là yếu tố then chốt để đảm bảo tiến độ. Bất kỳ sự chậm trễ nào ở một khâu đều có thể gây ra hiệu ứng domino. Thứ ba, việc kiểm soát chi phí cần được thực hiện liên tục và chủ động, thay vì chỉ đối chiếu vào cuối mỗi giai đoạn. Cuối cùng, việc ghi chép và lưu trữ hồ sơ dự án một cách khoa học không chỉ phục vụ cho công tác quyết toán mà còn là nguồn dữ liệu quý giá cho các dự án tương tự trong tương lai, giúp quá trình nâng cao hiệu quả quản lý dự án diễn ra liên tục.
VI. Kết luận định hướng tương lai cho quản trị dự án xây dựng
Luận văn đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu đề ra, từ việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích sâu sắc thực trạng quản trị dự án tại Việt Phú Mỹ, đến việc đề xuất các giải pháp quản lý dự án cụ thể và khả thi. Công trình nghiên cứu này khẳng định vai trò không thể thiếu của quản trị dự án chuyên nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh của ngành xây dựng hiện nay. Các giải pháp được đề xuất, nếu được áp dụng, không chỉ giúp Việt Phú Mỹ giải quyết các vấn đề tồn tại về chi phí, tiến độ và chất lượng mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai, hướng tới các mục tiêu lớn hơn như đảm nhận vai trò tổng thầu hay vươn ra thị trường khu vực. Hơn nữa, những kiến nghị của luận văn đối với cơ quan nhà nước về việc hoàn thiện chính sách, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cũng mang ý nghĩa sâu sắc, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của toàn ngành. Đây thực sự là một đề tài nghiên cứu quản trị dự án có giá trị, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và thực tiễn, xứng đáng là một tài liệu tham khảo cho các doanh nghiệp xây dựng khác.
6.1. Tóm tắt các giải pháp quản lý dự án xây dựng đề xuất
Luận văn đã đưa ra một bộ giải pháp toàn diện, có thể tóm tắt thành các nhóm chính. Nhóm giải pháp về quy trình và kế hoạch: Mở rộng phạm vi WBS, xây dựng chiến lược nguồn lực dài hạn, chuẩn hóa quy trình quản lý rủi ro dự án. Nhóm giải pháp về tài chính và chất lượng: Chuyên môn hóa công tác lập dự toán, xây dựng chiến lược quản lý nguyên vật liệu, hệ thống hóa quản lý chất lượng công trình xây dựng theo tiêu chuẩn ISO. Nhóm giải pháp về con người và công nghệ: Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, cải thiện chính sách đãi ngộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và các phần mềm quản lý hiện đại. Các giải pháp này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, cần được triển khai đồng bộ để tạo ra hiệu quả tổng thể tốt nhất.
6.2. Triển vọng và vai trò của quản trị dự án hiện đại
Kết luận của luận văn mở ra một triển vọng lớn về vai trò của quản trị dự án hiện đại. Trong tương lai, thành công của một doanh nghiệp xây dựng không chỉ phụ thuộc vào năng lực kỹ thuật thi công mà còn phụ thuộc rất lớn vào năng lực quản trị. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như mô hình quản lý dự án PMBOK, sử dụng các công cụ công nghệ như BIM (Building Information Modeling), và phát triển văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ sẽ là những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh. Quản trị dự án không còn là một công việc tác nghiệp đơn thuần mà đã trở thành một chức năng quản trị chiến lược, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận. Sự đầu tư nghiêm túc vào việc nâng cao hiệu quả quản lý dự án chính là đầu tư cho tương lai bền vững của doanh nghiệp.
