CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH THAM QUAN LÀNG NGHỀ 1. Khái niệm, đặc điểm của phát triển du lịch làng nghề 1. Khái niệm về làng nghề và du lịch làng nghề 1. Làng nghề Làng nghề truyền được hiểu là một cộng đồng dân cư, cư trú trong một phạm vi địa bàn tại các vùng nông thôn tách rời khỏi sản xuất nông nghiệp, cùng làm một hoặc nhiều nghề thủ công có truyền thống lâu đời, để sản xuất ra một hoặc nhiều loại sản phẩm bán ra thị trường để thu lợi, là những làng nghề làm nghề thủ công có truyền thống lâu năm, thường là qua nhiều thế hệ.
Qua đó, làng nghề được quan niệm là những làng có tuyệt đại đa số bộ phận dân số làm nghề cổ truyền. Nó được hình thành, tồn tại và phát triển lâu đời trong lịch sử, được nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác kiểu cha truyền con nối hoặc ít nhất cũng tồn tại hàng chục năm. Trong làng sản xuất mang tính tập trung, có nhiều nghệ nhân tài hoa và một nhóm người có tay nghề giỏi làm hạt nhân để phát triển nghề. Đồng thời sản phẩm làm ra mang tính tiêu biểu độc đáo, tinh xảo, nổi tiếng và đậm nét văn hóa dân tộc.
Giá trị sản xuất và thu nhập, tiểu thủ công nghiệp ở làng chiếm tỷ lệ 50% so với tổng giá trị sản xuất và thu nhập của làng trong năm. Như vậy, có thể quan niệm đầy đủ về làng nghề là những thôn, làng có một hay nhiều nghề thủ công truyền thống được tách ra khỏi nông nghiệp để sản xuất kinh doanh và đem lại nguồn thu nhập chiếm chủ yếu trong năm. Những nghề thủ công đó được truyền từ đời này sang đời khác, thường là nhiều thế hệ. Cùng với thử thách của thời gian, các làng nghề thủ công này đã trở thành nghề nổi trội, một nghề cổ truyền, tinh xảo, với một tầng lớp thợ thủ công chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp đã chuyên tâm sản xuất, có quy trình công nghệ nhất định và sống chủ yếu bằng nghề đó.
Sản phẩm làm ra có tính mỹ nghệ và đã trở thành hàng hóa trên thị trường. Du lịch làng nghề Du lịch làng nghề có thể hiểu đơn giản là hoạt động du lịch diễn ra tại các làng nghề nông thôn, du khách có thể tham quan thưởng thức các giá trị văn hóa, giá trị cảnh quan môi trường xung quanh làng nghề. ''Du lịch làng nghề là một loại hình du lịch sinh thái nhân văn được tiến hành tại các làng nghề tiêu biểu, mà ở đó còn lưu giữ tương đối nguyên vẹn những di sản văn hóa làng xã truyền thống (di tích lịch sử văn hóa, phong tục, lễ hội.) đặc biệt là truyền thống công nghệ cổ, thông qua những nghệ nhân tài giỏi. Đến với mỗi làng nghề, du khách sẽ được khám phá và thẩm nhận những giá trị văn hóa vừa đậm đà bản sắc dân tộc, vừa độc đáo mang tính đặc thù địa phương.
Ngoài sự chứng kiến tận mắt những thao tác công nghệ do các thợ thủ công thực hiện, du khách có thể tìm hiểu sâu thêm về truyền thống công nghệ ở các nghệ nhân, có thể mua đồ lưu niệm là những sản phẩm công nghệ với giá cả phải chăng, có thể tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác kinh doanh (nếu du khách là thương gia), đồng thời đó cũng là dịp để du khách lấy lại sự cân bằng về tinh thần sau những bức xúc căng thẳng do nếp sống công nghiệp và cuộc sống đô thị gây ra. Thông qua chuyến viếng thăm làng nghề, du khách sẽ thu lượm được nhiều nhất những giá trị văn hóa Việt Nam truyền thống (bởi tính điển hình của làng nghề), và có thể hiểu biết sâu sắc hơn về đất nước con người Việt Nam''. Làng nghề nhìn từ góc độ du lịch có các khía cạnh cần lưu ý như sau: - Làng nghề mang tính chất nông thôn. Các làng nghề thường nằm ở các vùng nông thôn, vùng ngoại ô hoặc có nguồn gốc nông thôn.
- Nét nổi trội của làng nghề là tài nguyên nhân văn với những tinh hoa công nghệ truyền thống, những di tích lịch sử - văn hóa (ví dụ: miếu thờ tổ nghề, đình.), phong tục tập quán, lễ hội. Những tài nguyên nhân văn này thường mang sắc thái đặc thù bởi truyền thống công nghệ của ngôi làng đó. - Làng nghề cũng được coi như một cảnh quan du lịch mà du khách khi tới đó được thưởng thức những yếu tố tự nhiên và nhân tạo cấu trúc nên làng nghề đó. 10 - Làng nghề cũng giống như một môi trường sinh thái khi nó nằm hoàn toàn trong một kiến trúc nông thôn với những đặc thù về cảnh quan tự nhiên, môi trường, cách thức sinh hoạt của dân làng.
Như vậy, du lịch gắn với làng nghề vừa có tính chất của du lịch thôn quê, vừa có tính chất của du lịch văn hóa đồng thời lại có cả những yếu tố của du lịch sinh thái. Tóm lại, du lịch làng nghề là loại hình du lịch diễn ra tại các làng nghề còn đang hoạt động sản xuất các sản phẩm truyền thống nhằm mục tiêu tìm hiểu, chiêm ngưỡng, thưởng thức về các giá trị văn hóa, cảnh quan làng nghề và quá trình sản xuất sản phẩm truyền thống với kỹ nghệ sản xuất đặc trưng. Là một hoạt động kinh doanh tại các làng nghề có lợi ích về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết của khách du lịch về lịch sử hình thành và phát triển của làng nghề góp phần tăng thêm tình yêu quê hương đất nước; mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho địa phương và giữ gìn các giá trị văn hóa trong làng nghề. Phát triển du lịch tham quan làng nghề a.
Phát triển du lịch Phát triển là một khái niệm niệm bao gồm phát triển chiều rộng là về lượng, như qua việc mở rộng các hoạt động kinh doanh và phát triển theo chiều sâu là chất qua việc nâng cao chất lượng/tính hiệu quả. Như vậy, phát triển nếu xét cả hai phương diện lượng và chất là việc nâng lực cạnh tranh của một tổ chức, ngành, vùng, địa phương hay quốc gia. Đối với ngành du lịch, phát triển du lịch là sự phát triển cả về lượng và chất, như: sự đa dạng sản phẩm/dịch vụ, cơ sở hạ tầng và hạ tầng du lịch, các điểm vui chơi giải trí,…với chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu và mong muốn của khách du lịch. Trong nghiên cứu, phát triển du lịch có thể được nhận thức qua các nội dung sau: Thứ nhất, là sự tăng trưởng.
Những chỉ tiêu quan trọng nhất thể hiện sự tăng trưởng là: Mức gia tăng lượng khách du lịch; mức tăng thu nhập từ du lịch; mức tăng quy mô cơ sở vật chất kỹ thuật; số lượng lao động tại các làng nghề; vốn đầu tư vào du lịch của các hộ kinh doanh. 11 Thứ hai, mức độ thay đổi phương thức tiến hành các hoạt động du lịch theo hướng ngày càng hiện đại và có chất lượng cao đem lại hiệu quả cao. Cụ thể là những sản phẩm du lịch, ứng dụng khoa học công nghệ, phương thức phục vụ, cơ sở hạ tầng cho phát triển du lịch,. Thứ ba, mức độ và chất lượng tham gia của du khách, dân cư, chính quyền địa phương cũng như các nhà kinh doanh du lịch trên cơ sở tinh thần cộng đồng và sự hài hòa về lợi ích.
Thứ tư, phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường và giữ gìn và tôn tạo các nguồn tài nguyên. Phát triển du lịch tham quan làng nghề Phát triển du lịch tham quan làng nghề là khai thác các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ do lao động làng nghề làm ra, như là một đối tượng tài nguyên du lịch phục vụ cho việc tìm hiểu văn hóa, tham quan, vui chơi, giải trí. Phát triển du lịch tham quan làng nghề góp phần thúc đẩy sự phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng các làng nghề, đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước, bến cảng các công trình công cộng như viễn thông, y tế. Ngoài ta, phát triển du lịch làng nghề còn góp phần quảng bá các sản phẩm làng nghề, thị trường sản phẩm được mở rộng sẽ nâng cao thu nhập của cư dân làng nghề, mang lại lợi ích kinh tế không nhỏ cho làng nghề và cho địa phương có làng nghề.
Marketing mix 7P Mô hình phối thức tiếp thị dịch vụ bao gồm 7P: Sản phẩm (product); Giá (price); Địa điểm (place); Truyền thông (promotion); Con người (People); Quy trình (process) và Môi trường dịch vụ (Physical). Trong 7P này thì 4P đầu xuất phát từ phối thức tiếp thị sản phẩm và 3P được mở rộng cho phù hợp với đặc điểm của lĩnh vực kinh doanh dịch vụ. Sản phẩm: Đây là yếu tố đầu tiên trong hệ thống Marketing 7P trong ngành dịch vụ. Chất lượng sản phẩm được đo lường là khoảng cách giữa sự kì vọng của khách hàng và những gì họ nhận được.
Sẽ thất vọng, khó chịu khi sản phẩm không như mong đợi; ngược lại, sẽ hài lòng, vui vẻ khi chất lượng sản phẩm đáp ứng được hoặc 12 hơn cả mong đợi của khách hàng. Cảm nhận và đánh giá của khách hàng chính là sự công nhận quan trọng nhất cho chất lượng sản phẩm. Giá: Chữ P tiếp theo mang lại doanh thu, lợi nhuận cho doanh nghiệp; mặt khác là tạo ra chi phí cho khách hàng – những người trả phí để có được sản phẩm. Việc định ra giá sản phẩm tuỳ thuộc vào các yếu tố như thực tế thị trường tại thời điểm, chất lượng sản phẩm, giá trị thương hiệu, giá trị đối tượng khách hàng,…Cách định giá dịch vụ ảnh hưởng rất nhiều đến mức độ hài lòng của khách hàng Địa điểm: là một yếu tố khác tạo ra giá trị cho khách hàng.
Việc lựa chọn địa điểm, kênh phân phối sản phẩm/dịch vụ chiếm phần lớn hiệu suất trong kết quả doanh thu kinh doanh. Một nguyên tắc là vị trí càng gần khách hàng thì khả năng khách hàng đến sử dụng dịch vụ càng cao. Truyền thông: nhằm tạo sự nhận biết cũng như cảm nhận ban đầu của khách hàng về các dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp. Để đảm bảo sự nhất quán và gia tăng tính hiệu quả của truyền thông thì mọi thông điệp truyền tải cần phải bám sát với định vị thương hiệu.
Con người: Đây là yếu tố hàng đầu của Marketing 7P. Con người tạo ra sản phẩm, tạo ra dịch vụ và cũng chính con người mang lại ảnh hưởng tốt, xấu đến kết quả sự việc. Bởi vậy việc tuyển chọn, đào tạo nhân sự luôn là mối quan tâm hàng đầu của tất cả doanh nghiệp Quy trình: là một phần quan trọng khác của chất lượng dịch vụ.