Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE QUAN LÝ NHÂN LUC 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu 1. Một số công trình nghiên cứu Quản lý nhân lực là một trong những hướng nghiên cứu rộng, được rất nhiều các nhà nghiên cứu quan tâm.
Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tài liệu thực tiễn liên quan đến đề tài phát triển nguồn nhân lực, hiện nay có rất nhiều đề tài đi sâu vào lĩnh vực này, cụ thê như: Nguyễn Chí Vương, với luận văn thạc sĩ kinh tế: "Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Kho bạc nhà nước Hà Nội”, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, 2013 (18). Tác giả đã nghiên cứu, phân tích thực trạng về nguồn nhân lực của Kho bạc nhà nước Hà Nội, từ những thực trạng này, tác giả đã đưa ra những giải pháp nhăm phát triển nguồn nhân lực tại Kho bac nhà nước, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Luận văn của Đặng Thị Việt Hanh “Quản lý nhân lực tại Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy” (6) cũng có những điểm chung về hướng nghiên cứu, tuy nhiên tùy thuộc mỗi một thực trạng của đối tượng nghiên cứu khác nhau, các tác giả đưa ra những giải pháp phù hợp. Luận văn của Nguyễn Thị Bích Liên “Quản lý nhân lực tại Công ty TNHH Mạng Tầm Nhìn Việt Nam”; “ Quản lý nhân lực tại Trường THPT Hoài Đức A, thành phố Hà Nội” của Phan Huy Chính cũng tương tự như trên.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu sách, báo, luận án, luận văn xoay quanh vấn đề này thê hiện với nhiều khía cạnh và phạm vi khác nhau: Một số tác giả khác đã đưa ra giải pháp nhằm tăng tính hiệu quả trong việc quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam như Phạm Thanh Nghị, Bùi Thị Mai (Phạm Thành Nghị (chủ biên) và cộng sự 2006). Các cuốn sách của Nguyễn Quốc Tuấn, Đào Gia Dũng, Đào Hữu Hòa, Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Thị Bích Thu, Nguyễn Phúc Nguyên, (2006), Quản trị nguồn nhân lực, Nhà xuất bản Thống kê và Quản trị nhân sự của TS. Nguyễn Hữu Thân, tác giả đã đề cập đến lý thuyết về đào tạo và phát triển trong các doanh nghiệp và các tổ chức tại Việt Nam. Trong đó, tác giả tập trung vào việc đưa ra các phương pháp đảo tạo.
Điểm nhấn mạnh của cuốn sách là tác giả tiếp cận vấn đề đào tạo với tư cách là một biện pháp nhằm đối phó với những thay đổi của tổ chức trong tương lai. Giáo trình Quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức - NXB Giáo dục năm 2009, do PGS. Nguyễn Ngoc Quân và ThS. Nguyễn Tan Thịnh chủ biên, giáo trình dành một chương nói về đảo tạo và phát triển nguồn nhân lực (15).
Bài báo khoa học: “Một số van đề về dao tạo và phát triển nguồn nhân lực” của Võ Xuân Tiến, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Bài báo nay làm sáng tỏ nội dung: Nguồn nhân lực là nguồn qui giá nhất của các tổ chức, don vị là yếu tổ quyết định sự thành bại của họ trong tương lai. Bởi vậy, các tô chức và đơn vị luôn tìm cách dé duy trì và phát triển nguồn nhân lực của mình. Một trong các biện pháp hữu hiệu nhất nhăm thực hiện mục tiêu trên là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Qua đó, bài báo đã làm rõ các nội dung của phát triển nguồn nhân lực và được tham khảo dé xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cho đề tài. Bài báo “Hoạt động quản trị nhân lực trên thế giới va bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” của ThS. Bui Thị Mai đã tổng kết đánh giá kinh nghiệm về quản trị nhân lực từ các nước như Mỹ, Trung Quốc, Singapore và Nhật Bản và đưa ra những kiến nghị cho Việt Nam về giáo dục và đào tạo, về sử dụng và quản lý nhân lực (Bùi Thị Mai tháng 9, 2012). Ngoài ra, còn có nhiều công trình khoa học nghiên cứu, hội thảo, các bài viết đăng tải trên nhiều tạp chí khác nhau như: “Quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam” của Phạm Thành Nghị, Vũ Hoàng Ngân; “Những luận cứ khoa học của việc phát triển nguồn nhân lực công nghiệp cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” của Trương Thị Minh Sâm, Viện Khoa học và Xã hội thành phố Hồ Chí Minh thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia; “Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Nguyễn Thanh, Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh.
Luận án Tiến sỹ Kinh tế: “Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Phan Thanh Tâm, năm 2000 - Đại học Kinh tế quốc dân đã đi sâu nghiên cứu một số nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH- HDH (14). Luận văn thạc sỹ: “Phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế” của Lê Thị Mỹ Linh (2009) đề tài đã khái quát hóa và phát triển vẫn đề lý luận liên quan đến đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp nhỏ và vừa; chỉ ra ưu nhược điểm của hoạt động quản lý đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ở doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguyên nhân của thực trạng đó. Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp thông tin giúp các doanh nghiệp tổ chức đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu thực tế tại doanh nghiệp. Luận văn thạc sỹ: “Phát triển nguồn nhân lực tại Công ty Truyền tải điện 4 đến năm 2015” của Đinh Nguyễn Trường Giang (2009) đã hệ thống lý luận cơ bản về nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực và phân tích thực trạng nguồn nhân lực tại Công ty Truyền tải điện 4 từ đó đưa ra giải pháp phát triển nguồn nhân lực của Công ty đến năm 2015.
Mỗi một tô chức đối xử với người lao động theo một cách riêng của mình tùy thuộc vào triết ly được xây dựng và duy trì trong đó. Chính vì vậy mà những năm gần đây, ở tam vĩ mô van đề nhân lực đã thu hút không ít sự quan tâm của các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu. Một số công trình nghiên cứu đã tập trung luận giải về nhân lực, các yếu tố cấu thành nhân lực cho CNH - HDH và việc sử dụng nhân lực có hiệu quả phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung Các công trình được nêu ra ở trên đã cung cấp những thông tin bổ ích dưới các khía cạnh và các mức độ khác nhau, nhất là lý luận về công tác quản lý nhân lực; đúc rút nhiều kinh nghiệm trên thế giới và đề xuất các giải pháp có giá trị về những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác quản lý nhân lực, là nguồn tư liệu quý cho việc nghiên cứu công tác quy hoạch nhân sự, quản lý nhân sự của Việt Nam nói chung và của Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera nói riêng.
Do đó, dé tài này vẫn là cần thiết và có ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Hầu hết các công trình nghiên cứu cũng như các bài báo khoa học và các luận văn, luận án nói trên đã cung cấp nhiều thông tin bồ ích để tôi có thê nghiên cứu, tham khảo cho luận văn của mình. Tuy nhiên, theo hiểu biết của tác giả, van đề Quản lý nhân lực tại Công ty Dau tư phát triển hạ tang Viglacera là một đề tài có đối tượng nghiên cứu khác với các đề tài khác, bởi vậy dé khai thác những hiện trạng va đưa ra những giải pháp cho quản lý nguồn nhân lực là một vần đề rất cần được quan tâm hiện nay đối với Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera. Do đó, đề tài nghiên cứu làm luận văn thạc sĩ của tác giả không trùng lặp với các công trình đã công bố.
Vẫn đề đặt ra đối với tác giả trong quá trình nghiên cứu luận văn này là trả lời câu hỏi thực trạng việc quản lý nhân lực tại Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera hiện nay ra sao? Và tại sao phải hoàn thiện công tác quản lý nhân lực? Những giải pháp nào sẽ hoàn thiện công tác quản lý nhân lực tại Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera trong thời gian tới. Cơ sở lý luận về quản lý nhân lực 1. Quản lý Quản lý là những hoạt động cần thiết phải thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tô chức nhăm đạt được những mục tiêu chung. Khái niệm quản jý tuy đã trở nên phô biến, nhưng được định 11 nghĩa theo nhiều cách khác nhau dựa trên cơ sở các tiếp cận khác nhau.
Cho đến nay, chưa có một định nghĩa chung thống nhất về quản lý. Theo một số tác giả ở nước ngoài, như F.Taylor: "Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất"; A. Fayon cho rang: "Quản lý là đưa xí nghiệp tới đích, c6 gắng sử dụng tốt nhất các lực (nhân lực, tài lực, vật lực) của nó; Đối với A.Berg “Quản ly là quá trình chuyên một hệ động lực phức tạp từ trạng thái này sang trạng thái khác nhờ sự tác động vào các phần tử biến thiên của nó" và Harold Koontz và Cyrilodonnel Heinweihrich: “Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong nhóm có thé hoan thành các nhiệm vụ và mục tiêu đã định”. Các tác giả trong nước ở lĩnh vực khoa học quản lý và lĩnh vực khoa học giáo dục cũng đưa ra những định nghĩa quản lý khác nhau.
Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thé quản lý đến tập thé người lao động nói chung (khách thé quan lý), nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến”; Tác giả Đặng Quốc Bảo: “Hoạt động quản lý bắt từ sự phân công, hợp tác lao động. Chính sự phân công hợp tác lao động nhằm đạt đến hiệu quả nhiều hơn, năng suất cao hơn. Trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý”; Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tô chức băng cách vận dụng các hoạt động/chức năng kế hoạch hoá, t6 chức, chi đạo, lãnh đạo và kiểm tra” (11, tr 50); Vũ Ngọc Hải cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra”.