Luận văn thạc sĩ: Quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Đăk Glei, Kon Tum

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum, đề xuất giải pháp hiệu quả cho phát triển kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Văn Vĩnh
• Người hướng dẫn: PGS
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ GIẢM NGHÈO VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO
• 1.1.1. Khái niệm nghèo và giảm nghèo
• 1.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước về giảm nghèo
• 1.1.3. Đặc điểm của quản lý nhà nước về giảm nghèo
• 1.1.4. Vai trò của quản lý nhà nước về giảm nghèo
• 1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO
• 1.2.1. Xây dựng các chương trình, kế hoạch giảm nghèo
• 1.2.2. Tuyên truyền, phổ biến các chế độ, chính sách về giảm nghèo
• 1.2.3. Triển khai thực hiện các chế độ chính sách giảm nghèo
• 1.2.4. Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách giảm nghèo
• 1.2.5. Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm trong quản lý nhà nước về giảm nghèo
• 1.2.6. Tổ chức thực hiện công tác giảm nghèo
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO
• 1.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Điều kiện kinh tế
• 1.3.3. Điều kiện xã hội
• 1.3.4. Khả năng về nguồn lực của địa phương
• 1.3.5. Nhận thức của người nghèo
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM ẢNH HƯỞNG TỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TẠI HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm xã hội
• 2.1.3. Đặc điểm kinh tế
• 2.1.4. Tình hình nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 2.2.1. Thực trạng xây dựng các chương trình, kế hoạch giảm nghèo
• 2.2.2. Thực trạng tuyên truyền, phổ biến chế độ, chính sách về giảm nghèo
• 2.2.3. Thực trạng thực hiện các chính sách giảm nghèo
• 2.2.4. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách giảm nghèo
• 2.2.5. Thực trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong quản lý nhà nước về giảm nghèo
• 2.2.6. Thực trạng tổ chức bộ máy thực hiện công tác giảm nghèo
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 2.3.1. Những thành công
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei
• 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei
• 3.1.3. Mục tiêu về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác xây dựng và ban hành chương trình, kế hoạch giảm nghèo
• 3.2.2. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách về giảm nghèo
• 3.2.3. Cải tiến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và tăng cường tính nghiêm minh khi xử lý các vi phạm trong giảm nghèo
• 3.2.4. Hoàn thiện bộ máy thực hiện công tác giảm nghèo
• 3.2.5. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan luận văn quản lý nhà nước về giảm nghèo Đăk Glei

Luận văn thạc sĩ về quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum là một công trình nghiên cứu khoa học, chi tiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích sâu sắc thực trạng công tác quản lý của chính quyền địa phương đối với mục tiêu giảm nghèo. Đề tài không chỉ làm rõ các khái niệm cốt lõi như nghèo đói, giảm nghèo theo tiếp cận đa chiều, mà còn đi sâu vào các nội dung, vai trò và đặc điểm của quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Trọng tâm của luận văn là giai đoạn 2015-2019, một giai đoạn chứng kiến nhiều nỗ lực và thay đổi trong chính sách an sinh xã hội tại Đăk Glei. Thông qua việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, kết hợp khảo sát thực tế từ cán bộ và hộ nghèo, luận văn đã vẽ nên một bức tranh toàn diện. Bức tranh này bao gồm cả những thành tựu đáng ghi nhận và những hạn chế còn tồn tại. Từ đó, tác giả Nguyễn Văn Vĩnh đã đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cho một trong những huyện khó khăn nhất của tỉnh Kon Tum. Đây là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách và những người làm công tác xã hội.

1.1. Mục tiêu và tính cấp thiết của nghiên cứu giảm nghèo

Nghiên cứu về quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Đăk Glei xuất phát từ tính cấp thiết của thực tiễn. Đăk Glei là huyện miền núi biên giới với tỷ lệ dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm trên 82%, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Mặc dù công tác giảm nghèo đã đạt được những kết quả bước đầu, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, tính đến cuối năm 2019 là 28,54%. Luận văn chỉ ra những hạn chế trong quản lý như công tác tuyên truyền chưa thường xuyên, sự phối hợp giữa các ban ngành thiếu đồng bộ, và năng lực cán bộ còn hạn chế. Mục tiêu chung của luận văn là xác lập cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa lý luận về quản lý nhà nước trong giảm nghèo; phân tích và đánh giá đúng thực trạng tại Đăk Glei giai đoạn 2015-2019; và đề xuất các giải pháp khả thi đến năm 2025. Công trình này là cần thiết, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho địa phương để nâng cao hiệu quả chính sách giảm nghèo.

1.2. Đối tượng và phạm vi phân tích của luận văn thạc sĩ

Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là các vấn đề liên quan đến quản lý nhà nước về giảm nghèo, tập trung vào các hộ nghèo và hộ cận nghèo theo chuẩn tiếp cận đa chiều. Phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng để đảm bảo tính tập trung và sâu sắc. Về nội dung, luận văn tập trung vào các khía cạnh chủ đạo: xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch; tổ chức bộ máy; triển khai các chính sách giảm nghèo; và công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm. Về không gian, nghiên cứu được thực hiện giới hạn trong địa bàn huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum. Về thời gian, dữ liệu thực trạng được phân tích trong giai đoạn 2015 - 2019, và các giải pháp được đề xuất có tầm nhìn đến năm 2025 và những năm tiếp theo. Cách giới hạn phạm vi này giúp tác giả khai thác sâu dữ liệu sơ cấp và thứ cấp, đảm bảo các kết luận và đề xuất đưa ra có tính thực tiễn cao, phù hợp với bối cảnh đặc thù của địa phương.

II. Phân tích thách thức trong quản lý giảm nghèo tại Đăk Glei

Công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum phải đối mặt với nhiều thách thức đan xen, xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình chia cắt phức tạp không chỉ gây khó khăn cho sản xuất mà còn cản trở việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân. Đặc điểm xã hội với đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ dân trí không đồng đều và một số phong tục tập quán lạc hậu cũng là rào cản lớn. Bên cạnh đó, nghiên cứu đã chỉ ra những hạn chế cố hữu trong chính bộ máy quản lý. Hiệu quả của các chính sách giảm nghèo bị ảnh hưởng bởi năng lực của đội ngũ cán bộ còn kiêm nhiệm, công tác phối hợp thiếu chặt chẽ và cơ chế giám sát chưa thực sự phát huy vai trò. Nhận thức của một bộ phận người nghèo còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng tái nghèo vẫn diễn ra, làm cho mục tiêu giảm nghèo bền vững trở nên khó khăn hơn. Việc nhận diện đúng và đủ các thách thức này là tiền đề quan trọng để xây dựng các giải pháp phù hợp.

2.1. Ảnh hưởng từ điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội

Đăk Glei là huyện biên giới có địa hình phức tạp, bị chia cắt mạnh bởi nhiều dãy núi cao, gây khó khăn cho giao thông và sản xuất nông nghiệp. Khí hậu hai mùa rõ rệt, mùa mưa kéo dài gây sạt lở, mùa khô thì nắng gắt, ảnh hưởng tiêu cực đến cây trồng và vật nuôi. Về xã hội, dân số huyện năm 2019 là 50.510 người, trong đó đồng bào DTTS chiếm đa số với các dân tộc chính là Dẻ Triêng và Xê Đăng. Trình độ học vấn và nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, nhiều người không thông thạo tiếng Kinh, gây khó khăn cho công tác tuyên truyền chính sách. Một số tập quán sản xuất lạc hậu, thói quen tiêu dùng chưa hợp lý cũng góp phần làm gia tăng tình trạng nghèo đói. Nền kinh tế của huyện tuy có bước phát triển nhưng vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp, quy mô nhỏ lẻ, dễ bị tổn thương trước biến động thị trường và thiên tai. Những yếu tố này tạo ra một vòng luẩn quẩn, gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội và công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo.

2.2. Những hạn chế trong bộ máy và cơ chế quản lý hiện tại

Luận văn chỉ rõ những hạn chế trong bộ máy thực thi chính sách tại Đăk Glei. Đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cấp huyện và xã còn thiếu về số lượng, phần lớn phải kiêm nhiệm nhiều công việc khác. Trình độ chuyên môn của đội ngũ này chưa đồng đều, thường xuyên có sự thay đổi, luân chuyển, chưa đáp ứng kịp yêu cầu công việc. Hoạt động của Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững từ huyện đến cơ sở đôi khi hiệu quả chưa cao. Công tác điều hành thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ban ngành, dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Một số chính sách giảm nghèo khi triển khai đến người dân còn chậm trễ, chưa kịp thời. Nghiêm trọng hơn, vẫn còn tình trạng hỗ trợ sai đối tượng thụ hưởng. Công tác kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện thường xuyên và thiếu chế tài xử lý vi phạm đủ mạnh. Đây là những "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giảm nghèo.

III. Phương pháp xây dựng kế hoạch tuyên truyền giảm nghèo hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Đăk Glei, luận văn đề xuất các giải pháp tập trung vào việc hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch và tăng cường truyền thông. Một kế hoạch giảm nghèo hiệu quả phải xuất phát từ thực tiễn, có sự tham gia của chính cộng đồng và người dân. Thay vì áp đặt các chỉ tiêu từ trên xuống, cần tổ chức các buổi tham vấn, khảo sát để xác định đúng nhu cầu và tiềm năng của từng địa bàn, từng nhóm hộ nghèo. Các mục tiêu phải được lượng hóa rõ ràng, có lộ trình thực hiện cụ thể và phân công trách nhiệm minh bạch. Song song với đó, công tác tuyên truyền cần được đổi mới toàn diện. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở việc phổ biến chính sách mà còn phải khơi dậy ý chí tự lực, vươn lên thoát nghèo của người dân. Sử dụng đa dạng các hình thức truyền thông, đặc biệt là các phương tiện gần gũi với đồng bào dân tộc thiểu số như loa phát thanh xã, các buổi họp thôn, và thông qua những người có uy tín trong cộng đồng.

3.1. Hoàn thiện quy trình xây dựng chương trình kế hoạch

Giải pháp cốt lõi là cải tiến quy trình xây dựng kế hoạch giảm nghèo theo hướng "lấy người dân làm trung tâm". Cần đảm bảo các chương trình, kế hoạch được xây dựng hàng năm và theo từng giai đoạn phải dựa trên kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo một cách chính xác. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân tích sâu các nguyên nhân gây nghèo đặc thù của từng xã, từng thôn. Từ đó, các giải pháp hỗ trợ mới thực sự trúng và đúng, tránh dàn trải. Quy trình cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội với các ngành nông nghiệp, y tế, giáo dục để lồng ghép hiệu quả các nguồn lực. Kết quả khảo sát cán bộ trong luận văn cho thấy, dù UBND huyện luôn quan tâm xây dựng kế hoạch (điểm trung bình 3,34/5), việc huy động nguồn lực còn có thể cải thiện (3,84/5). Do đó, việc công khai, minh bạch kế hoạch và huy động sự tham gia giám sát của người dân và các tổ chức xã hội là yếu-tố-then-chốt.

3.2. Đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền chính sách

Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách cần vượt qua lối mòn hình thức. Thay vì các báo cáo khô khan, cần xây dựng các tài liệu tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, sử dụng hình ảnh trực quan và ngôn ngữ phù hợp với đồng bào DTTS. Luận văn đề xuất tăng cường các hình thức đối thoại trực tiếp giữa chính quyền và người dân. Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm tại thôn bản để giải đáp thắc mắc, lắng nghe tâm tư nguyện vọng. Cần nhân rộng các mô hình giảm nghèo thành công, tôn vinh những tấm gương điển hình vươn lên thoát nghèo để tạo động lực và hiệu ứng lan tỏa. Kết quả khảo sát hộ nghèo cho thấy người dân đánh giá nội dung và hình thức tuyên truyền chưa thực sự hấp dẫn (điểm trung bình chỉ 3,17 và 3,16/5). Do đó, việc phối hợp với các cơ quan báo chí, đài phát thanh-truyền hình để xây dựng các chuyên mục, phóng sự về giảm nghèo tại Đăk Glei là một giải pháp cần được đẩy mạnh, giúp thông tin chính sách tiếp cận người dân một cách hiệu quả nhất.

IV. Bí quyết triển khai chính sách giám sát giảm nghèo Đăk Glei

Hiệu quả của quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum phụ thuộc rất lớn vào khâu tổ chức thực hiện và giám sát. Việc triển khai các chính sách hỗ trợ cần đảm bảo nguyên tắc "đúng đối tượng, đúng mục đích, kịp thời và hiệu quả". Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết của việc kiện toàn bộ máy nhân sự, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác giảm nghèo. Đồng thời, cần thiết lập một cơ chế giám sát đa chiều, chặt chẽ, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng. Hoạt động thanh tra, kiểm tra phải được tiến hành thường xuyên, đột xuất, không chỉ để phát hiện sai phạm mà còn để kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Việc xử lý các khiếu nại, tố cáo và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực giảm nghèo phải được thực hiện nghiêm minh, công khai để củng cố lòng tin của nhân dân và đảm bảo tính răn đe, góp phần làm trong sạch môi trường thực thi chính sách giảm nghèo.

4.1. Tối ưu hóa việc thực hiện các chính sách hỗ trợ người nghèo

Để tối ưu hóa việc triển khai chính sách, cần có cơ chế phân bổ nguồn lực hợp lý, ưu tiên cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Các chương trình hỗ trợ sản xuất như Chương trình 135, hỗ trợ nhà ở, tín dụng ưu đãi cần được thực hiện đồng bộ. Thay vì hỗ trợ "cho không", cần chuyển mạnh sang hình thức hỗ trợ có điều kiện, gắn với trách nhiệm và cam kết thoát nghèo của người dân. Điều này giúp tránh tâm lý ỷ lại và phát huy nội lực của hộ nghèo. Cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính để người dân dễ dàng tiếp cận các chính sách. Việc tổ chức bộ máy thực hiện cần được củng cố. Theo số liệu trong luận văn, đội ngũ CBCCVC làm công tác QLNN về giảm nghèo tại huyện giai đoạn 2015-2019 có sự biến động. Do đó, việc ổn định nhân sự, kết hợp đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ là nhiệm vụ cấp bách để đảm bảo các chính sách được triển khai một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

4.2. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra và giám sát

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát là công cụ quan trọng để đảm bảo việc thực hiện chính sách giảm nghèo đi đúng hướng. Luận văn đề xuất xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất một cách bài bản. Nội dung kiểm tra cần toàn diện, từ việc rà soát, cấp giấy chứng nhận hộ nghèo đến việc sử dụng các nguồn vốn, tiến độ thực hiện các dự án. Cần phát huy vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể. Đặc biệt, phải thiết lập cơ chế "giám sát cộng đồng", tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia theo dõi việc triển khai các dự án tại địa phương. Số liệu giai đoạn 2015-2019 cho thấy số cuộc kiểm tra định kỳ và đột xuất đã được thực hiện, tuy nhiên cần tăng cường hơn nữa. Mọi kết luận thanh tra, kiểm tra cần được công khai và các kiến nghị sau thanh tra phải được theo dõi, đôn đốc thực hiện triệt để.

V. Kết quả thực tiễn từ quản lý nhà nước về giảm nghèo Đăk Glei

Dù đối mặt nhiều khó khăn, công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum giai đoạn 2015-2019 đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. Tỷ lệ hộ nghèo chung của toàn huyện đã giảm một cách bền bỉ qua các năm, thể hiện sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Các Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững như Chương trình 30a, Chương trình 135 đã được triển khai, góp phần quan trọng cải thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu và hỗ trợ phát triển sản xuất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Hàng trăm công trình đường giao thông, thủy lợi, trường học đã được đầu tư xây dựng. Hàng ngàn hộ nghèo và cận nghèo được tiếp cận vốn vay ưu đãi, hỗ trợ cây con giống, tập huấn kỹ thuật sản xuất. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, đã có những chuyển biến tích cực. Những kết quả này là minh chứng rõ nét cho vai trò quan trọng của quản lý nhà nước trong công cuộc giảm nghèo.

5.1. Phân tích sự thay đổi tỷ lệ hộ nghèo giai đoạn 2015 2019

Số liệu từ luận văn cho thấy một bức tranh tích cực về kết quả giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm liên tục qua các năm: từ 38,18% đầu giai đoạn 2016 xuống còn 28,54% vào cuối năm 2019. Tốc độ giảm nghèo bình quân hàng năm đạt kết quả đáng khích lệ. Cụ thể, số hộ thoát nghèo hàng năm luôn ở mức cao, ví dụ năm 2019 có 792 hộ thoát nghèo. Bảng 2.2 trong luận văn phân tích biến động hộ nghèo cho thấy sự nỗ lực không ngừng nghỉ của địa phương. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững, tỷ lệ tái nghèo và phát sinh nghèo mới vẫn còn. Sự chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, các nhóm dân cư vẫn tồn tại. Việc phân tích sâu các số liệu này giúp nhận diện những "túi nghèo" còn tồn tại, từ đó có những chính sách can thiệp sâu hơn và hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.

5.2. Hiệu quả từ các chương trình dự án giảm nghèo trọng điểm

Các chương trình, dự án trọng điểm đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chương trình 30a với tổng nguồn vốn phân bổ giai đoạn 2015-2019 là 108.081 triệu đồng đã góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng. Chương trình 135 đã đầu tư 46 công trình hạ tầng và triển khai 33 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, giúp 943 hộ nghèo và cận nghèo đa dạng hóa sinh kế. Dự án truyền thông và giảm nghèo về thông tin đã hỗ trợ 68 tivi màu cho các hộ dân, giúp họ tiếp cận thông tin, nâng cao dân trí. Các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, nhân rộng mô hình giảm nghèo (mua phân bón, giống ngan, cà phê, bò, heo) đã trực tiếp cải thiện thu nhập cho người dân. Những kết quả cụ thể này không chỉ cải thiện đời sống người dân mà còn làm thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của huyện Đăk Glei.

VI. Hướng đi tương lai cho quản lý giảm nghèo bền vững Đăk Glei

Trên cơ sở phân tích thực trạng và những hạn chế, luận văn đã vạch ra những hướng đi chiến lược cho tương lai của công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum. Mục tiêu không chỉ là giảm tỷ lệ hộ nghèo theo con số thống kê, mà là giảm nghèo một cách bền vững, toàn diện, theo đúng tinh thần tiếp cận đa chiều. Điều này đòi hỏi một sự chuyển đổi trong tư duy và phương pháp quản lý. Cần chuyển từ cách tiếp cận ban phát, cho không sang hỗ trợ, tạo điều kiện và trao quyền để người nghèo tự vươn lên. Các giải pháp trong tương lai phải mang tính tổng thể, lồng ghép hiệu quả các chính sách kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường. Việc đầu tư vào con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là cho đồng bào dân tộc thiểu số, được xem là chìa khóa cho sự phát triển lâu dài. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực và trách nhiệm của bộ máy quản lý nhà nước ở cơ sở.

6.1. Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước

Luận văn đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, hoàn thiện công tác xây dựng và ban hành chương trình, kế hoạch giảm nghèo theo hướng thực chất, có sự tham gia của người dân. Thứ hai, tăng cường và đổi mới công tác tuyên truyền để thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực của người nghèo. Thứ ba, kiện toàn và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo, có chế độ đãi ngộ phù hợp để họ yên tâm công tác. Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của chính sách. Thứ năm, cải tiến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Các giải pháp này khi được thực hiện một cách nhất quán sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi, thúc đẩy hiệu quả của toàn bộ công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo.

6.2. Tầm nhìn phát triển bền vững và giảm nghèo đa chiều

Tầm nhìn dài hạn cho Đăk Glei là phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với giảm nghèo bền vững và đảm bảo an sinh xã hội. Điều này có nghĩa là các chính sách giảm nghèo không chỉ tập trung vào việc tăng thu nhập, mà còn phải cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin. Cần có các chính sách đặc thù hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái người dân tộc thiểu số, vì đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp công nghệ cao, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị để nâng cao thu nhập ổn định cho người dân. Việc lồng ghép các mục tiêu giảm nghèo vào kế hoạch phát triển chung của huyện là yêu cầu bắt buộc, đảm bảo rằng không một người dân nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Đăk Glei là huyện miền núi vùng cao biên giới nằm ở phía Bắc tỉnh Kon Tum, có 10 trên 12 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn và 3 xã giáp biên giới với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Dân số toàn huyện tính đến cuối năm 2019 đạt 50.510 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 82%, chủ yếu là người Giẻ Triêng và Xê Đăng. Đầu giai đoạn 2015-2019, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện ở mức rất cao là 47,87%, tương đương 4.766 hộ nghèo. Mặc dù công tác an sinh xã hội được triển khai mạnh mẽ, hoạt động quản lý nhà nước về giảm nghèo tại địa phương vẫn gặp nhiều rào cản lớn do địa hình chia cắt phức tạp, trình độ dân trí chưa đồng đều và nguồn lực phân bổ còn phân tán.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi của luận văn tập trung vào việc đánh giá toàn diện hiệu lực, hiệu quả của các cơ chế quản lý nhà nước đối với công tác giảm nghèo trên địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng quản lý giai đoạn 2015-2019 và đề xuất giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo đến năm 2025.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ khoa học giúp địa phương tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách nhà nước hơn 108 tỷ đồng từ các chương trình mục tiêu quốc gia, phấn đấu đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 20% vào năm 2025 và nâng mức thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 26,3 triệu đồng một người mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý hành chính nhà nước kết hợp với khung tiếp cận nghèo đa chiều được chuẩn hóa bởi Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc và Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương. Nghiên cứu làm rõ ba khái niệm trọng tâm:

Khái niệm nghèo đa chiều phản ánh tình trạng con người bị thiếu hụt không chỉ về thu nhập tối thiểu mà còn ở các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin.

Khái niệm quản lý nhà nước về giảm nghèo được xác định là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực công của các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương, thông qua việc ban hành, tổ chức thực thi chính sách, phân bổ nguồn lực và kiểm tra giám sát nhằm hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững.

Khái niệm giảm nghèo bền vững hướng đến việc tạo lập sinh kế ổn định, nâng cao năng lực nội sinh của người dân và hạn chế tối đa nguy cơ tái nghèo khi gặp biến cố kinh tế hay thiên tai.

Khung phân tích của luận văn tập trung vào 6 trụ cột quản lý chính: xây dựng chương trình kế hoạch, tuyên truyền chính sách, tổ chức bộ máy thực thi, triển khai các chính sách hỗ trợ sinh kế, thanh tra kiểm tra và giải quyết khiếu nại tố cáo liên quan đến chính sách an sinh xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2015-2019. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo định kỳ của Ủy ban nhân dân huyện Đăk Glei, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Kon Tum cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa bằng bảng hỏi cấu trúc. Tác giả áp dụng công thức xác định cỡ mẫu Taro Yamane với độ tin cậy 95% và sai số cho phép 8%:

Đối với nhóm hộ nghèo và cận nghèo, từ tổng thể 5.889 hộ tính đến cuối năm 2019, công thức xác định cỡ mẫu tối thiểu là 152 hộ. Tác giả đã tiến hành phát phiếu và thu về 167 phiếu khảo sát hợp lệ từ các hộ nghèo được lựa chọn ngẫu nhiên hệ thống theo danh bạ vần chữ cái tại các xã và thị trấn.

Đối với nhóm cán bộ công chức phụ trách công tác giảm nghèo, từ tổng thể 121 cán bộ cấp huyện và xã, công thức xác định cỡ mẫu tối thiểu là 68 người. Tác giả đã khảo sát thực tế 100 cán bộ công chức trực tiếp làm công tác an sinh xã hội.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và đánh giá khoảng cách điểm trung bình qua thang đo Likert 5 mức độ. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa khách quan mức độ hài lòng, nhận thức của người dân cũng như đo lường chính xác năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua từng năm nhưng tỷ lệ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo. Giai đoạn 2015-2019, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm từ 47,87% với 4.766 hộ xuống còn 26,88% với 3.416 hộ, đạt tốc độ giảm bình quân 5,82% mỗi năm. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2019, số hộ nghèo dân tộc thiểu số vẫn chiếm tới 39,03% trên tổng số hộ dân tộc thiểu số toàn địa bàn, cho thấy khoảng cách phát triển còn rất lớn.

Thứ hai, các chương trình mục tiêu quốc gia đã giải ngân khối lượng vốn lớn nhưng hiệu quả phân bổ còn thiếu đồng đều. Giai đoạn 2015-2019, tổng nguồn vốn Chương trình 30a bố trí cho huyện đạt 108,081 tỷ đồng phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng. Tiểu dự án 1 thuộc Chương trình 135 đã huy động 11,579 tỷ đồng triển khai 46 công trình hạ tầng. Dự án hỗ trợ sản xuất và đa dạng hóa sinh kế giải ngân 2,792 tỷ đồng, hỗ trợ trực tiếp cho 943 hộ nghèo và cận nghèo tại 11 xã và 1 thị trấn, đạt 100% kế hoạch giao.

Thứ ba, tồn tại khoảng cách nhận thức đáng kể giữa chủ thể quản lý và đối tượng thụ hưởng. Kết quả khảo sát cán bộ công chức cho điểm rất cao đối với công tác xây dựng kế hoạch giảm nghèo hàng năm đạt 4,28 trên 5 điểm và kế hoạch tuyên truyền đạt 4,15 trên 5 điểm. Ngược lại, người nghèo chỉ đánh giá mức độ công khai, minh bạch của kế hoạch ở mức trung bình 3,04 trên 5 điểm và mức độ đa dạng của nội dung tuyên truyền đạt 3,17 trên 5 điểm.

Thứ tư, công tác tổ chức bộ máy và cán bộ còn nhiều bất cập. Đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo cấp xã hoàn toàn là kiêm nhiệm và thường xuyên biến động. Đánh giá của cán bộ về việc bố trí bộ phận chuyên trách tuyên truyền giảm nghèo chỉ đạt mức thấp là 2,50 trên 5 điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ rào cản ngôn ngữ, địa bàn vùng sâu vùng xa hiểm trở và tập quán sản xuất lạc hậu của một bộ phận người dân tộc thiểu số, dẫn đến tâm lý ỷ lại vào chính sách trợ cấp của nhà nước. So sánh với các nghiên cứu tương tự tại các huyện miền núi thuộc tỉnh Quảng Nam hay Nghệ An, Đăk Glei có điểm tương đồng về tính phân tán của nguồn lực nhưng chịu áp lực lớn hơn về hạ tầng giao thông kết nối liên vùng.

Trong thực tế nghiên cứu, các chuỗi dữ liệu biến động hộ nghèo giai đoạn 2015-2019 có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột kết hợp đồ thị đường xu hướng, làm nổi bật tốc độ giảm nghèo bình quân 5,82% mỗi năm. Đồng thời, sự chênh lệch giữa đánh giá của 100 cán bộ và 167 hộ nghèo nên được trình bày qua bảng so sánh đối sánh ma trận thang đo Likert hoặc biểu đồ mạng nhện radar nhằm chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu công khai chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công tác xây dựng và công khai hóa chương trình, kế hoạch giảm nghèo. Ủy ban nhân dân huyện Đăk Glei cần số hóa và công khai 100% kế hoạch phân bổ vốn an sinh xã hội tại trụ sở xã và nhà rông thôn bản trước ngày 15 tháng 2 hàng năm. Ban chỉ đạo giảm nghèo huyện cần biên soạn tài liệu hướng dẫn bằng hình ảnh song ngữ Việt - Giẻ Triêng và Việt - Xê Đăng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ hộ nghèo nắm rõ chính sách từ 3,08 điểm lên trên 4,0 điểm vào năm 2023.

Thứ hai, kiện toàn và chuẩn hóa năng lực đội ngũ cán bộ thực thi cơ sở. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp Phòng Nội vụ tổ chức tối thiểu 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm cho 100% cán bộ phụ trách công tác giảm nghèo tại 12 xã, thị trấn. Đến năm 2024, toàn bộ cán bộ cấp xã phải được trang bị kỹ năng quản lý dự án sinh kế và phương pháp rà soát thông tin theo chuẩn nghèo đa chiều.

Thứ ba, đa dạng hóa mô hình sinh kế gắn liền với thế mạnh nông lâm nghiệp bản địa. Ủy ban nhân dân các xã tập trung lồng ghép nguồn vốn các dự án với tổng mức đầu tư tối thiểu 3 tỷ đồng mỗi năm để nhân rộng các mô hình trồng cây cà phê xứ lạnh, sâm Ngọc Linh, cây bời lời và nuôi bò sinh sản, đảm bảo mục tiêu 100% hộ tham gia mô hình có mức tăng thu nhập ít nhất 15% mỗi năm.

Thứ tư, tăng cường thanh tra, giám sát và đổi mới phương thức truyền thông. Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo tổ chức định kỳ tối thiểu 2 cuộc kiểm tra liên ngành mỗi năm tại các xã trọng điểm, xử lý dứt điểm tình trạng xác định sai đối tượng thụ hưởng. Đài Phát thanh - Truyền hình huyện nâng thời lượng phát thanh tiếng dân tộc thiểu số lên 7 giờ mỗi ngày, phát sóng 52 chuyên đề giảm nghèo mỗi năm nhằm xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại các cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện, xã: Nghiên cứu cung cấp khung tham chiếu thực tiễn giúp Ủy ban nhân dân huyện Đăk Glei và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cải tiến quy trình phân bổ nguồn vốn 30a, 135 và kiện toàn bộ máy thực thi tại cơ sở.

Nhóm chuyên gia hoạch định chính sách dân tộc và an sinh xã hội: Các cơ quan cấp tỉnh và trung ương có thể khai thác các cứ liệu thực chứng từ mẫu khảo sát 167 hộ nghèo để điều chỉnh chuẩn nghèo đa chiều và thiết kế chính sách hỗ trợ đặc thù cho các huyện biên giới.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp xác định cỡ mẫu Taro Yamane, kỹ thuật thiết kế bảng hỏi Likert và phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính trong nghiên cứu chính sách công.

Nhóm các tổ chức phi chính phủ và đơn vị tài trợ phát triển: Dữ liệu chi tiết về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và hiện trạng thiếu hụt đa chiều của 12 đơn vị hành chính cấp xã là cơ sở vững chắc để xây dựng các dự án tài trợ sinh kế, hỗ trợ kỹ thuật và cải thiện dinh dưỡng học đường.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Đăk Glei cần tiếp cận theo chuẩn nghèo đa chiều?

Cách tiếp cận đa chiều giúp chính quyền nhận diện chính xác các chiều thiếu hụt cơ bản ngoài thu nhập như nhà ở, bảo hiểm y tế, nước sinh hoạt và tiếp cận thông tin. Tại Đăk Glei, việc đo lường đa chiều đã định hướng phân bổ 408 triệu đồng trang bị 68 ti vi màu và giải ngân 11,579 tỷ đồng xây dựng 46 công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ cộng đồng.

Quy mô mẫu khảo sát trong luận văn được tính toán dựa trên cơ sở khoa học nào?

Tác giả áp dụng công thức chọn mẫu xác suất Taro Yamane với độ tin cậy 95% và sai số 8%. Từ tổng thể 5.889 hộ nghèo, cận nghèo và 121 cán bộ, nghiên cứu đã chọn mẫu khảo sát thực tế gồm 167 hộ dân và 100 cán bộ phụ trách, đảm bảo tính đại diện thống kê và độ tin cậy cao cho các phân tích.

Đâu là nguyên nhân khiến việc triển khai chính sách tuyên truyền giảm nghèo tại Đăk Glei chưa đạt hiệu quả tối ưu?

Khảo sát chỉ ra điểm nghẽn lớn là địa phương chưa có bộ phận chuyên trách truyền thông khi điểm đánh giá chỉ đạt 2,50 trên 5 điểm. Hơn nữa, với trên 82% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, các hình thức tuyên truyền còn đơn điệu, thiếu tài liệu song ngữ bản địa khiến người dân khó nắm bắt thông tin.

Nguồn vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2015-2019 đã tác động như thế nào đến hạ tầng Đăk Glei?

Nguồn vốn hơn 108 tỷ đồng từ Chương trình 30a và hơn 11,5 tỷ đồng từ Chương trình 135 đã hoàn thiện mạng lưới giao thông liên xã với 156,74 km đường nhựa và 58 km đường bê tông nông thôn, tạo đòn bẩy thúc đẩy lưu thông hàng hóa nông sản và nâng thu nhập bình quân lên 26,3 triệu đồng một người mỗi năm.

Luận văn đưa ra giải pháp trọng tâm nào nhằm hạn chế tình trạng tái nghèo tại các xã vùng biên giới?

Giải pháp then chốt là chuyển dịch phương thức hỗ trợ từ cho không sang hỗ trợ có điều kiện gắn với chuỗi giá trị nông lâm nghiệp. Việc lồng ghép ngân sách để phát triển 33 dự án sinh kế bản địa như cây cà phê, sâm Ngọc Linh và chăn nuôi bò tập trung giúp người dân tạo dòng tiền bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với giảm nghèo bền vững theo hướng tiếp cận nghèo đa chiều tại địa bàn miền núi đặc thù.
• Khái quát bức tranh giảm nghèo thực tế tại huyện Đăk Glei giai đoạn 2015-2019, ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 47,87% xuống 26,88%, với tốc độ giảm bình quân 5,82% mỗi năm.
• Xác định rõ các nút thắt cốt lõi thông qua khảo sát thực chứng 167 hộ dân và 100 cán bộ, nổi bật là tính kiêm nhiệm của bộ máy và khoảng cách nhận thức chính sách.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao về quy hoạch kế hoạch, chuẩn hóa cán bộ, phát triển sinh kế chuỗi giá trị và thanh tra giám sát ngân sách.
• Thiết lập lộ trình thực thi rõ nét hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống dưới mức 20% vào cuối năm 2025.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ thực nghiệm chuẩn xác và bộ giải pháp hành động cụ thể cho huyện Đăk Glei và tỉnh Kon Tum. Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn diện tài liệu luận văn để ứng dụng hiệu quả vào công tác điều hành an sinh xã hội tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về giảm nghèo. Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Đăk Giei, tỉnh Kon Tum. CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÈ GIẢM NGHÈO 1.

TONG QUAN VE GIAM NGHEO VA QUAN LY NHA NUOC VE GIAM NGHEO 1. Khái niệm nghèo và giảm nghèo a. Khái niệm về nghèo. Đói nghèo là một thực trạng của quá trình phát triển kinh tế, xã hội.

Nó hiện hữu trong cuộc sống như một yếu tố lịch sử, có thể sinh ra, tồn tại, phát triển và cũng có thể mất đi ở chính mỗi con người, mỗi gia đình, quốc gia hay Theo tổ chức UNDP, nghèo được định nghĩa như sau: Thứ nhất, sự nghèo khô của con người (thiếu những quyền cơ bản của con người như biết đọc, biết viết và được nuôi dưỡng tạm đủ); thứ hai là sự nghèo khổ vẻ tiền tệ (thiếu thu nhập tối thiểu thích đáng và khả năng chỉ tiêu tối thiểu) và thứ ba là sự nghèo khổ chung (Mức độ nghèo kém nghiêm trọng hơn được xác định như không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu lương thực và phi lương thực chủ yếu, những nhu cầu này đôi khi được xác định khác nhau ở nước này hay nước khác) [tr.27] Tại Hội nghị bàn về giảm đói nghèo trong khu vực Châu A - Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức vào tháng 9/1993 tại BangKok (Thái Lan), các quốc gia trong khu vực đã thống nhất cho rằng “nghèo đói là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người đã được xã hội thừa nhận, tùy theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của từng địa phương”. Đây là khái niệm chung nhất về nghèo, một khái niệm mở, có tính chất hướng dẫn về phương pháp đánh giá, nhận diện nét chính yếu, phổ biến về nghèo. Nhu vậy, nghèo có thê được hiểu là một hiện tượng đa chiều, tình trạng. nghèo cần được nhìn nhận là sự thiếu hụtkhông được thỏa mãn các nhu cầu cơ bản của con người.

Khái niệm nghèo đói cũng có 2 dạng, đó là đói kinh niên và đói cấp tính. Đói kinh niên là bộ phận dân cư đói nhiều năm liền cho đến thời điểm đang xét và đói cấp tính là bộ phận dân cư rơi vào tình trạng đói đột xuất do nhiều nguyên nhân như gặp tai nạn, thiên tai, rủi ro khác tại thời điểm dang xét b. Khái niệm về giảm nghèo Ở Việt Nam, giảm nghèo được quán triệt trong các chủ trương, đường lối của Đảng trên cơ sở những luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đại hội lần thứ XI của Đảng đã đề ra định hướng cơ bản “nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Tạo cơ hội bình đăng tiếp cận các nguồn lực phát triển và hưởng thụ các dịch vụ cơ bản, các phúc lợi xã hội. Có chính sách và các giải pháp phù hợp nhằm hạn chế phân hoá giàu nghèo, giảm chênh lệch về mức sống giữa nông thôn với đô thị. Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xoá nghèo bền vững; giảm dần tình trạng chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, miền, các tầng lớp dân cư”. Giảm nghèo là một trong những biện pháp mà nhà nước sử dụng.

Đó là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm các quyết định, quy định, các biện pháp được ban hành bởi cơ quan Nhà nước có thẳm quyền, được cụ thể hóa trong các mục tiêu, kế hoạch, chương trình, dự án.