Chương I: Cơ sở lý luận Quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Chương 2: Thực trạng Quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Thăng Bình. Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Thăng Bình. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Ở Việt Nam và nước ngoài có rất nhiều công trình nghiên cứu đề tài QLNN đối với các đối tượng khác nhau.
Với cách tiếp cận cũng như phương pháp nghiên cứu khác nhau, mỗi tác giả đã tìm ra cho mình những hướng đi phù hợp để đạt được hiệu quả cao. An toàn thực phẩm đã và đang là một vấn đề được toàn xã hội quan tâm. Trong những năm gan đây, nền kinh tế của nước ta chuyển sang cơ chế thị trường. Các loại thực phẩm được sản xuất, chế biến trong nước và nước ngoài nhập vào Việt Nam ngày càng nhiều chủng loại.
Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trở nên phổ biến. Các loại phẩm màu, đường hóa học dang bị lạm dụng trong pha chế nước giải khác, sản xuất bánh kẹo, chế iến thức ăn sẵn như thịt quay, giò chả,. Nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y. Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bao chất lượng và không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quan quản lý.
Nhãn hàng và quảng cáo không đúng sự thật vẫn xảy ra. Vì vậy, QLNN về ATTP đang được các cơ quan chức năng tập trung nghiên cứu một cách nghiêm túc. Nguyễn Đức Lượng, Phạm Minh Tâm (2000), Vệ sinh và an toàn thực phẩm, Đại học Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh. Giáo trình giới thiệu một số khái niệm chung, đánh giá mức độ vệ sinh an toàn thực phẩm, cung cắp thông tin kiến thức về các loại ngộ độc thực phẩm, các phương pháp kiểm nghiệm vi sinh vật thực phâ „ quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm.
[6] Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bưu (2005), Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, Nhà xuất bản Lao động-Xã hội. Giáo trình đề cập đến vai trò của nhà nước đối với nền kinh tế; cách thức, tổ chức bộ máy và các phương pháp quản lý của nhà nước đối với nền kinh tế. [16] Phan Huy Đường (2010), Quản lý nhà nước về kinh tế, Nhà xuất bản Đại học quốc gia. Trên cơ sở đúc kết lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường hiện đại và trong quá trình đổi mới nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Giáo trình đã khái quát hóa các khái niệm, phạm trù, các yếu tố, bộ phận cấu thành, các chức năng, nguyên tắc, phương pháp, tô chức bộ máy thông tin và quyết định quản lý, cán bộ, công chức quản lý nhà nước về kinh tế. [2] Đào Thế Anh, Phạm Hải Vũ (2016), Trong An toàn thực phẩm nông sản, Một số hiểu biết phẩm, hệ thống sản xuất phân phối và chính sách nhà nước, NXB Nông nghiệp Hà Nội. Cuốn sách đề cập đế: lề quản lý thực phẩm an toàn. Đưa ra các hệ chế hệ thống thể cl hính sách ATTP từ đó thảo luận đổi mới thể chế chính sách ATTP của Việt Nam.
Ngoài ra cuốn sách còn giới thiệu kinh nghiệm hệ thống ATTP của Liên minh châu Âu. [1] Đỗ Mai Thành (2010), Kinh nghiệm quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm của liên minh Châu Âu và bài học đối với Việt Nam, Tạp chí cộng sản điện tử số 12. Bài viết đề cập đến hệ thống quản lý ATTP tại các nước châu Âu và chỉ ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong công tác quản lý ATTP. [14] Trần Thị Khúc (2014), “Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm.
trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” luận văn Thạc sỹ, với đề tài tác giả đã có nhìn nhận sâu sắc về thực trạng VSATTP tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Luận văn đã đánh giá thực trạng điều kiện vệ sinh ATTP tại các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. ng thời, đưa ra khuyến nghị đối với các nhà làm chính sách cần phải có lộ trình thích hợp cho việc xây dựng và thực thi chính sách về ATTP. Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về VSATTP và các kiến nghị đối với các Bộ ngành quản lý công tác VSATTP.
[5] Tại địa bàn huyện Thăng Bình, từ trước tới nay chưa có một công trình nghiên cứu tổng hợp độc lập nào về quản lý Nhà nước về ATTP. Đây là một khoảng trống trong nghiên cứu cần khắc phục, xuất phát từ tầm quan trọng của các chính sách QLNN cũng như thực tế đòi hỏi. Từ những vấn đề nêu trên cho thấy cần phải tiếp cận trên góc độ khoa học quản lý để lý giải cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của hoạt động quản lý nhà nước về ATTP một cách toàn diện, từ đó đề xuất các giải pháp đề hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý nhà nước về ATTP cho phù hợp với quá trình phát triển Kinh tế- Xã hội của huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. CHUONG 1 MOTSO VAN DE LY LUAN CO BAN QUAN LY NUOC VE AN TOAN THUC PHAM 1.
KHÁI QUÁT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHÁM 1. Một số khái niệm a. Khái niệm thực phẩm Thực phẩm là một khái niệm đã tồn tại từ rất lâu và cũng có rất nhiều nhà khoa học, nhiều tổ chức quốc tế và nhiều văn bản QLNN đưa ra những khái niệm khác nhau. Theo Từ điển Tiếng Việt năm 1998 của Nxb Đà Nẵng thì '“Thực phẩm là các thứ dùng làm thành món ăn như: thịt, cá, trứng.” và thực phẩm khác với lương thực.
Lương thực chỉ bao gồm những thức ăn có chất bột như: ngô, gao, khoai, sắn. [66, tr 321] Theo Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm Quốc tế (Codex) thì "thực phẩm là tắt cả các chất đã hoặc chưa chế biến nhằm sử dụng cho con người bao gồm đồ ăn, uống, nhai, ngậm, hút và các chất được sử dụng để sản xuắt, chế biến hoặc xử lý thực phẩm, nhưng không bao gồm mỹ phẩm và những chất chỉ được dùng như được phẩm" [7, tr 43] Theo Luật ATTP năm 2010 thì thực phẩm là sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản. Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm. Thực phẩm bao gồm: Thực phẩm tươi sống; thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng; thực phẩm chức năng; thực phẩm biến đổi gen; thực phẩm đã qua chiếu xạ; thức ăn đường phó; thực phẩm bao gói sẵn.
Các phụ gia thực phim có thể chia thành các nhóm, mặc dù có một số phần chồng lắn giữa các thể loại này, bao gồm: Các axit; các chất điều chỉnh độ chua; các chất chống tạo 10 bọt; các chất chống oxi hóa; các chất tạo màu thực phẩm; các chất tạo lượng.[12] Người ta chia thực phẩm ra làm 3 nhóm chính: - Thực phẩm truyền thống: Được sử dụng từ khi có loài người đến nay với thành phẩm chủ yếu là các chất dinh dưỡng chit yéu: Glucide, Lipid, Protit và vi chất dinh dưỡng: vitamin, chất khoáng. - Thực phẩm chức năng: Là các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên hoặc là thực phẩm trong quá trình chế biến được bô sung thêm các chất "chức năng". Cũng như thực phẩm thuốc, thực phẩm chức năng nằm ở nơi giao thoa giữa thực phẩm và thuốc có tác dụng hỗ trợ (phục hồi, duy trì hoặc tăng cường) chức năng của các bộ phận trong cơ thể, có hoặc không tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ bệnh tật. - Thực phẩm tăng cường: Là thực phâm được bỗ sung vitamin, cl it khoáng, chất vi lượng nhằm phòng ngừa, khắc phục sự thiếu hụt các chất đó đối với sức khỏe cộng đồng hay nhóm đối tượng cụ thể trong cộng đồng.
Ngoài ra, Luật cũng định nghĩa một số loại thực phẩm đặc biệt và cụ thể trong một số trường hợp như sau: - Thực phẩm biến đổi gen là thực phẩm có một hoặc nhiều thành phần nguyên liệu có gen bị biến đổi bằng công nghệ gen. - Thực phẩm đã qua chiếu xạ là thực phẩm đã được chiếu xạ bằng nguồn phóng xạ đề xử lý, ngăn ngừa sự biến chất của thực phẩm. - Thức ăn đường phố là thực phẩm được chế biến dùng để ăn, uống ngay, trong thực tế được thực hiện thông qua hình thức bán rong, bày bán trên đường phố, nơi công cộng hoặc những nơi tương tự. 1I - Thực phẩm bao gói sẵn là thực phẩm được bao gói và ghi nhãn hoàn chỉnh, sẵn sàng để bán trực tiếp cho mục đích chế biến tiếp hoặc sử dụng để ăn ngay b.
Khái niệm vệ sinh thực phẩm Là mọi điều kiện và biện pháp cần thiết để đảm bảo sự an toàn và phù hợp của thực phẩm ở mọi khâu thuộc chu trình thực phâm. Khái niệm về an toàn thực phẩm ATTP hiểu theo nghĩa hẹp là một môn khoa học dùng để mô tả việc xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm bằng những phương pháp mang. tính phòng ngừa, phòng chống bệnh tật do thực phẩm gây ra. ATTP cũng bao gồm một số thói quen, thao tác trong khâu chế biến cần được thực hiện để tránh các nguy cơ sức khỏe tiềm năng nghiêm trọng.
Hiểu theo nghĩa rộng, ATTP là toàn bộ những vấn đề cần xử lý liên quan đến việc đảm bảo vệ sinh đối với thực phẩm nhằm đảm bảo cho sức khỏe của người tiêu dùng. [I, tr 35] Theo định nghĩa của Tổ chức Nông - Lương thế giới (FAO) và Tổ chức. Y tế thế giới (WHO) thi “ An toàn thực phẩm (ATTP) là việc bảo đảm thực phẩm không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người sử dụng, bảo đảm thực phẩm không bị hỏng, không chứa các tác nhân vật lý, hóa học, sinh học hoặc. tạp chất quá giới hạn cho phép, không phải là sản phẩm của động vật, thực vật bị bệnh có thể gây hại cho sức khỏe người sử dụng.
Theo tác giả thì ATTP được hiểu là khả năng không gây ngộ độc của thực phẩm đối với con người; ATTP là khái niệm có nội dung rộng hơn do nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm không chỉ hạn chế ở vi sinh vật.