Chương 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE QUAN LÝ NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình liên quan đến đề tài Quản lý nhân lực là một trong những lĩnh vực quản lý cơ bản trong doanh nghiệp và cần thiết cho mọi doanh nghiệp để đảm bảo thành công trong sự nghiệp phát triển doanh nghiệp. Hoạt động quản lý nhân lực đóng vai trò quan trọng nhằm xây dựng, duy trì và phát triển nhân lực cho các doanh nghiệp và cho xã hội.
Tuy nhiên, quản trị nhân lực có hiệu quả trong các doanh nghiệp ở mọi thành phần kinh tế, mọi ngành kinh tế là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn phức tạp bởi quản lý nhân lực không đơn thuần như các quản lý khác, nó bao gồm nhiều vấn đề như tâm lý, sinh lý, xã hội, triết học, đạo đức. Quản lý nhân lực đòi hỏi vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật - nghệ thuật quản lý con người. Chính vì vậy mà đã có nhiều nghiên cứu phong phú và đa dạng về quản lý nhân lực và liên quan đến quản lý nhân lực dé làm sáng tỏ van đề này này và có thé kế đến một số nghiên cứu gần đây và kết luận của các nghiên cứu này như sau: * Nhóm công trình của các tac giả nghiên cứu về cơ sở lý luận và nội dung công tac quản ly nhân lực - Bùi Văn Danh - Nguyễn Văn Dung - Lê Quang Khôi đồng chủ biên, (2013), Quản trị nguôn nhân lực, Nhà xuất bản Phương Đông. Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận , kinh nghiệm tiên tiến trên thế giới và thực trạng quản trị nhân lực ở Việt Nam , cuốn sách này chỉ ra các kiến thức _, tư tưởng va kỹ năng co bản của quản lý nhân lực.
Làm thé nào để quản lý nhân lực có hiệu quả là van dé khó khăn và thử thách lớn nhất đối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế chuyền đôi. Sự biến động mạnh mẽ của môi trường kinh doanh, tính chất khốc liệt của sự cạnh tranh và yêu cầu phải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên trong nền kinh tế thị trường đã và đang tạo ra sức ép lớn _„ đòi hỏi các quan trị gia Việt Nam phải có các quan điểm mới_, lĩnh hội được những phương pháp mới và nam vữ ng được những kỹ năng mới về quản trị con người. - Trần Thị Thu - Vũ Hoàng Ngân đồng chủ biên, (2013), Quản lý nguồn nhân lực trong các tổ chức công: Nhà xuất bản Dai học Kinh tế Quốc dân. Trong cuốn sách này, các tác giả chủ yếu nêu các nội dung quản lý nhân lực nói chung và quản lý nhân lực nói riêng trong phạm vi của các tổ chức công, công tác quản lý nhân lực tại các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài quốc doanh hoặc các doanh nghiệp tư nhân nói chung không được đề cập đến.
- Hoàng Đình Hương - Bùi Thị Thu (2010), Giáo trình Quản trị nguôn nhân luc, Trường Dai học Tai nguyên và môi trường. Giáo trình này cơ bản khái quát được các nội dung chủ yếu về công tác quản lý nhân lực trong các tổ chức, chỉ ra phương pháp quản lý nhân lực trong các doanh nghiệp hiện nay, đặc biệt chú trọng đến các phương pháp thiết kế và phân tích công việc dé đánh giá nhân lực (bản mô tả công việc, phương pháp phân tích công việc. - Nguyễn Đức Luân (2011), Cam nang quản trị nguồn nhân lực. Nhà xuất ban Lao động xã hội.
Cuốn sách không đi vào van đề nói cho người đọc “làm cái gì” và “tại làm sao” mà chủ yếu đi vào giải quyết vấn đề “làm như thế nào” trong thực tiễn quản lý nhân lực của doanh nghiệp, vận dụng và chỉ ra các doanh nghiệp trong và ngoài nước đã làm như thế nào để quản lý nhân lực. Ngoài ra, đã vận dụng phần lớn phương thức hỏi và đáp, lấy vấn đề xuất hiện trong thực tiễn quản lý nhân lực của doanh nghiệp làm hướng đi, đề ra phương pháp giải quyết vấn đề có tính định hướng, điều này đã cung cấp sự chỉ dẫn hữu ích đối với người quản lý nhân lực cho các doanh nghiệp của Việt Nam. - Đình Phúc - Khánh Linh đồng biên soạn, (2012), Quản jý nhân lực, Nha xuất bản Tài chính. Cuốn sách không đi sâu vào kỹ thuật quản lý nhân lực tại các công ty mà tập trung đề cập đến hững khía cạnh tác động vào tâm lý để giúp nhà quản lý và nhân viên có sự hợp tác tích cực nhất và đạt hiệu quả cao nhất trong công tác quản lý nhân lực của mỗi tổ chức.
- HYPERLINK "http://sachkinhte.vn/san-pham/nha-xuat-ban/nxb-tong-hop- tp.hem" \o "NXB Tổng hop TP.Ivancevich(2010),Quản trị nhân lực, Nhà xuất bản tổng hop Thành phố Hồ Chí Minh. Cuốn sách cho thấy các nha quan lý đều nhận thức được rằng Quản trị nguồn nhân lực (Human Resource Management - HRM) là một chức năng chiến lược, đóng một vai trò cực kỳ quan trọng chi phối sự thành công của công ty. HRM không còn là một dịch vụ bị hạn chế hay một đơn vị gây khó chịu cho nhân viên nữa. HRM năng động trong cách lập biểu đồ tiến trình chiến lược mà một công ty cần phải thực hiện dé giữ được ưu thế cạnh tranh, đạt năng suất và hiệu quả cao.
Tác giả giải thích về các định hướng quản lý; tức là HRM được nhìn nhận là có liên quan đến các quản lý trong mỗi đơn vị, dự án, đội nhóm. Các giám đốc luôn luôn đối mặt với những vẫn đề, những thách thức và những quyết định nhân lực. Mỗi giám đốc phải đóng vai trò của một người giải quyết và chân đoán các vấn đề nhân lực, có thể ứng dụng khéo léo các khái niệm, quy trình, mô hình, công cụ và phương pháp HRM. Cuốn sách này tập trung vào quy trình ứng dụng HRM trong các tô chức quản lý và tình huống thực tế.
Chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa thực tại, sự hiểu biết và tư duy phê phán là những đề tài cơ sở được trình bày trong mỗi phần của cuốn sách nay. Rõ ràng, quản lý nhân lực là cần thiết đối với tất cả tổ chức. Trọng tâm của nó là người lao động, và người lao động chính là nhân tố sống còn của các công ty. Nếu không có họ - những người lao động, thì công ty không cần phải có các hệ thống máy tính, kế hoạch tiền lương, tuyên bố chiến lược, hoạch định hay quy trình chiến lược.
Bởi vì các hoạt động quản tri nguồn nhân lực liên quan đến nhiều người lao động nên công ty cần phải điều chỉnh những hoạt động trên một cách tỉnh tế; thực thi một cách phù hợp và quản lý một cách liên tục để đạt được những kết quả như mong muốn. HRM nhắn mạnh đến yếu tố con người trong các môi trường làm việc và mỗi quan tâm của nó là, làm sao cho nhân lực trong công ty đều cảm thay hạnh phúc và sung túc. - Business Edge, Howard Senter (2010), Đánh giá hiệu quả làm việc, Nhà xuất bản trẻ. Nằm trong bộ sách "Quản trị Nguồn nhân lực", cuốn "Đánh giá hiệu quả làm việc" được thiết kế dành riêng cho các chủ doanh nghiệp, các nhà quản lý trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ với mục đích trang bị cho họ những công cụ vả kiến thức quản lý cơ bản.
Cuốn sách này sẽ giúp bạn trau đồi các kỹ năng quản lý nhờ hiểu rõ bản chat của công tác đánh giá hiệu quả làm việc và được trang bị kỹ năng đánh giá hiệu quả làm việc của nhân viên. Mọi doanh nghiệp đều muốn biết nhân viên của mình đang làm việc và phát triển như thế nào để trên cơ sở đó có thể hoạch định nhân lực nhằm đáp ứng được các nhu cầu của doanh nghiệp trong tương lai. Nhân viên cũng cần có những thông tin phản hồi về công việc mà họ đang làm. Họ cần biết những việc mình đã làm tốt vì điều này cho thấy những nỗ lực của họ được ghi nhận và nhờ đó có động lực lam việc tốt hơn.
Nhân viên cũng cần biết những việc mà họ làm chưa tốt, bởi vì nếu không biết được điều này thì thật khó để cải tiễn hiệu qủa làm việc. Cuốn sách đề cập đến những vấn đề lý luận chung về phát triển nguồn nhân lực, đánh giá thực trạng phát triển, đồng thời đưa ra quan điểm và giải pháp phát triển nguồn nhân lực hướng tới phát triển bền vững vùng Bắc Bộ giai đoạn 2011 — 2020 * Nhóm công trình của các tác giả nghiên cứu về kinh nghiệm QLNL trong DN Trên cơ sở nghiên cứu những van dé lý luận ˆ, kinh nghiệm tiên tiễn trên thé giới và thực trạng quản trị nhân lực ở Việt Nam , cuốn sách các kiến thức, tư tưởng và kỹ năng cơ bản của quản nhân lực. có hiệu quả là vẫn đề khó khăn và thử thách lớn nhất đối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế chuyên đổi. Sự biến động mạnh mẽ của môi trường kinh doanh, tính chất khốc liệt của sự cạnh tranh và yêu cầu phải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên trong nên kinh tế thị trường đã và đang tạo ra sức ép lớn, đòi hỏi các quản tri gia Việt Nam phải có các quan điểm mới, lĩnh hội được những phương pháp mới và nắm vững được những kỹ năng mới về quản trị con người .- Phạm Quý Long ( 2012), Quản lý nguồn nhân lực ở doanh nghiệp Nhật Ban va bai học kinh nghiệm cho doanh nhân Việt Nam, Nha xuất bản Khoa học Xã hội.
Cuốn sách này tông hợp những cách thức quan lý nhân lực và những bài học kinh nghiệm và quản lý nhân lực tại Nhật bản đã đưa Nhật Bản vươn lên là một cường quốc về kinh tế và đứng hàng thứ 2 trên thế giới về quy mô và trình độ phát triển chỉ sau Hoa Kỳ. Người ta cho rằng từ sự lụi tàn của chiến tranh thế giới lần thứ II kết thúc vào năm 1945, nền kinh tế nước này phát triển đi lên trong điều kiện dường như bắt đầu lại từ con số không. Kẻ từ đó, thế giới dường như biết nhiều hơn tới câu chuyện về những thành tích kinh tế đáng kinh ngạc mà nước Nhật đạt được trong giai đoạn tăng trưởng thần kì (1953 - 1973). Một trong những lý do góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế Nhật Bản là phương pháp quản lý nhân lực của người Nhật mà tác giả cuốn sách đã tổng hợp dé đưa ra những bài học kinh nghiệm quý báu, bé ích cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.