Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CẤP HUYỆN 1. Khái niệm Khái niệm công chức: Theo Luật Cán bộ, công chức, Luật số 22/2008/QH12: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp LV thạc sĩ Quản lý công và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [ 19, tr. Bộ máy nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, được tạo thành bởi các cơ quan nhà nước. Bộ máy nhà nước Việt nam gồm bốn hệ thống cơ quan chính: cơ quan lập pháp, cơ quan hành chính, cơ quan toà án và cơ quan kiểm sát.
Cơ quan hành chính nhà nước là một loại cơ quan trong bộ máy nhà nước được thành lập theo hiến pháp và pháp luật, để thực hiện quyền lực nhà nước, có chức năng quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội từ cấp trung ương đến cấp địa phương. 10 Như vậy, công chức mà đề tài nói tới là công chức trong cơ quan nhà nước cấp huyện, cụ thể hơn là công chức thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Quy định tại Khoản 2, Điều 6 Nghị định số 06/2010/NĐ - CP ngày 25 tháng 01 năm 2010, công chức trong cơ quan hành chính ở cấp huyện gồm có: “Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận, huyện, Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong Ủy ban nhân dân quận, huyện nơi thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân; Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân”. Như vậy, theo Nghị định số 06/2010/NĐ – CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 thuật ngữ công chức được xác định ngày càng rõ ràng hơn, đặc biệt là cụ LV thạc sĩ Quản lý công thể hóa từng đối tượng tham gia đội ngũ công chức trong các tổ chức khác nhau như công chức trong cơ quan hành chính cấp quận, huyện.
Trên cơ sở pháp lý trên đội ngũ công chức cấp huyện là những người thực thi hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở địa bàn cấp huyện. Vị trí, vai trò của công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện Cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện là cơ quan hành chính cấp trung gian hoạt động thường xuyên, chịu trách nhiệm chấp hành hiến pháp, pháp luật và các văn bản của cơ quan quản lý nhà nước cấp trên nhằm đảm bảo cho sự lãnh đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương và cũng nhằm phát huy quyền chủ động sáng tạo của địa phương; thực hiện việc quản lý, chỉ đạo, điều hành hàng ngày công việc hành chính Nhà nước ở địa phương và thực hiện chức năng trực tiếp phục vụ nhân dân. Xây dựng và phát triển địa phương về mọi mặt nhằm phục vụ lợi ích thiết thực của nhân dân và Nhà 11 nước. Điều này được thể hiện rõ trong Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003.
Với vị trí, chức năng, nhiệm vụ quan trọng trên, cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện cần phải có một đội ngũ công chức tham gia quản lý, chỉ đạo, điều hành các công việc hành chính nhà nước tại địa phương. Đội ngũ công chức cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện giữ một vị trí quan trọng trong mọi hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Hiệu lực, hiệu quả của cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện có đạt được hay không là nhờ vào phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của công chức. Để triển khai mọi chủ trương đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước xuống cơ sở một cách có hiệu quả cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện có những nhiệm vụ cơ bản là: Quản lý Nhà nước về lĩnh vực phát triển kinh tế xã hội, ngân sách, phát triển sản xuất nông lâm ngư nghiệp, công LV thạc sĩ Quản lý công nghiệp thủ công, giao thông vận tải, thương mại dịch vụ, văn hoá, giáo dục, y tế, quốc phòng an ninh trật tự, an toàn xã hội.
tại địa phương. Vì vậy, công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện có vai trò vô cùng quan trọng, được thể hiện ở những khía cạnh sau: Về chấp hành hiến pháp, pháp luật và các văn bản của cơ quan quản lý nhà nước cấp trên. Đội ngũ công chức này là người trực tiếp tổ chức, chỉ đạo, điều hành, phối hợp hoạt động của các bộ phận trong chính quyền cấp huyện khi thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật và chính sách của nhà nước tại địa phương. Công chức cấp huyện là người gương mẫu chấp hành trước và phổ biến kịp thời những quy định mới của Nhà nước, của cơ quan quản lý cấp trên xuống cơ sở.
Giải thích những thắc mắc, băn khoăn của cơ sở, của nhân dân, làm cho nhân dân thông suốt và tích cực thực hiện đường lối, pháp luật, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, là người tập hợp những vướng mắc trong việc đưa pháp luật vào cuộc sống để xử lý giải quyết 12 theo thẩm quyền hoặc kịp thời phản ánh với cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Có thể nói đây là một công việc nặng nề đối với đội ngũ công chức cấp huyện vì hiện nay nước ta đang từng bước hình thành và hoàn thiện hệ thống các thể chế về quản lý nhà nước trên lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng. nhằm đảm bảo dân chủ, tự do của công dân và thực hiện “dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”.
Mặt khác, cấp huyện là cấp nằm trong hệ thống cơ quan quản lý hành chính nhà nước, có bộ máy tổ chức hoàn chỉnh hơn nhiều so với xã, phường, thị trấn. Mọi hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh và Trung ương triển khai xuống cơ sở và nhân dân đều qua cấp huyện. Như vậy, có nghĩa công chức cấp huyện cũng là cấp gần gũi với nhân dân và chính quyền cơ sở. Vì vậy, việc gương mẫu của đội ngũ công chức trong cơ quan hành chính nhà nuớc cấp huyện càng làm cho uy tín của Nhà nước ta tăng lên.
Việc tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng LV thạc sĩ Quản lý công và pháp luật, chính sách của Nhà nước kịp thời làm tăng tính hiệu quả và hiệu lực của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Về đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ nhân dân địa phương, vai trò của công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện ở đây được thể hiện là người “đại diện”. Để đại diện đòi hỏi người công chức phải thường xuyên đi sát cơ sở, liên hệ chặt chẽ và lắng nghe ý kiến của nhân dân, phản ánh những ý kiến nguyện vọng chính đáng của nhân dân với Đảng, Nhà nước, tổ chức để biến những nguyện vọng của đông đảo nhân dân thành các quy định của Nhà nước cũng như văn bản quy phạm pháp luật. Trong quản lý phát triển kinh tế, vai trò của công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện là người điều hành, đòi hỏi người công chức phải có kiến thức nhất định, am hiểu các quy định vận hành của nền kinh tế nói chung và từng lĩnh vực nói riêng, có như vậy việc điều chỉnh các mỗi quan hệ mới có thể đảm bảo điều hành linh hoạt trên cơ sở quy định của pháp 13 luật kinh tế, nhằm làm cho kinh tế địa bàn phát triển mạnh và cân đối.
Mặt khác để sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế phát triển đồng đều bình đẳng mang tính xã hội cao, người công chức ở đây còn có vai trò nữa là trọng tài, không thiên vị cá nhân chủ nghĩa. Trong quản lý ngân sách nhà nước ngoài việc giữ vai trò là người quản lý, công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện còn có vai trò là người sử dụng. Vì vậy đòi hỏi người công chức quản lý ngân sách không những chỉ tổ chức cho cấp cơ sở thực hiện tốt việc lập dự toán, quyết toán ngân sách, phê chuyển về kế hoạch kiểm tra hướng dẫn cơ sở thực hiện nghiêm các quy định của Luật ngân sách. Mặt khác, là người sử dụng ngân sách nhà nước, công chức cấp huyện còn phải thực hiện tốt các chế độ, quy định về sử dụng ngân sách, làm cho ngân sách nhà nước đảm bảo chi dùng có hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí và chịu sự kiểm tra, kiểm toán của cơ quan LV thạc sĩ Quản lý công quản lý nhà nước cấp trên về ngân sách.
Tương tự, trong lĩnh vực văn hoá xã hội và đời sống, vai trò của người công chức cấp huyện là tổ chức, hướng dẫn kiểm tra, tổ chức và thực hiện, về an ninh trật tự là tổ chức và tuyên truyền giáo dục, về chính sách dân tộc là tổ chức hướng dẫn và chống các hành vi xâm hại, về công tác tổ chức là xây dựng và quản lý. Như vậy, đội ngũ công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện có vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước tại địa phương. Năng lực và năng lực thực thi công vụ của công chức cấp huyện 1. Công vụ Một số giáo trình hoặc tài liệu ở Việt Nam hiện nay quan niệm công vụ là một loại lao động mang tính quyền lực và pháp lý được thực thi bởi đội ngũ công chức nhằm thực hiện các chính sách của nhà nước trong quá trình quản 14 lý toàn diện các mặt của đời sống xã hội hoặc coi công vụ là một dạng của lao động xã hội chủ yếu do các công chức thực hiện.