Chương 1 KHÁI QUÁT VE QUAN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN VÀ CƠ SỞ PHAP LY DE QUAN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN Ở VIỆT NAM 11. Khai quát về thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế thu nhập cá nhân. LLL Khái quát lmễ thu nhập cá nhân: LLLL Khái niệm và đặc điễm của ni tìm nhập cá nhân ‘Thué la công cụ của Nha nước góp phân quan ly, điều tiết, ôn định kinh tế vi mô, tải cơ cầu nén kinh tế, động viên được các nguồn lực đảm bảo cho nén kinh tế tăng trưởng chat lượng, hiệu qua, phát triển nhanh, bên vững, gop phân dim bao công bằng xã hội, đăm bao nhiêm vụ an ninh quốc phòng, trệt tự an toàn xẽ hội "Thuế TNCN là một sắc thuế có lịch sử phát triển lâu đời, được áp dung phổ biển tại hơn 180 quốc gia trong đó có Việt Nam! 6 nước ta, thuế TNCN được ban hành lan đầu tiên ngày 27/12/1900 dưới hình thức Pháp lệnh với tên gi là Pháp lệnh thuế thu nhập đổi với người có thu nhập cao, có hiệu lực thí hành kể từ ngày 01/4/1001 nhằm động viên sự dong góp của những cá nhân có thu nhập cao trong xã hội vào NSNN. Ngày 21/11/2007, Quốc hôi ban hành Luật thuế TNCN và chỉnh thức.
có hiệu lực thi hanh từ ngày 01/01/2009, thay thé cho Pháp lệnh thuế thu nhập đổi với người có thu nhập cao trước đây. Luật thuế TNCN quy định người nộp thuế (NNT) là cá nhân người Việt Nam va người nước ngoài có thu nhập chiu thuê, bao gm cả cá nhân và hô kính doanh Luật thuê TNCN đã mi xông thêm các đổi tượng có thu nhập từ đầu tư vốn và tài sản vào điện nộp thuế TNCN góp phan đầm bảo công bằng trong điều tiết thu nhập của cá nhân ‘va phù hợp với thông lệ quốc té. Vi là một sắc thuế lâu đời có tém ảnh hưỡng lớn nên khái niệm về thuế TNCN cũng rất đa dang và phong phú cả trong nước và quốc tế. “rang Ngoại gio lành tế (2020), Tid Tinnhập cá nhân: Góc nhin từ Thé góc Bộ Ngoại giao ‘Vide Nam.
Website: ty ligt mots ger-ravlts-lecsbsp-sa-shas-goe sua 5e gio (ay cập Xác 09.10 ngày 27112022) ‘Theo ActionAid - một t6 chức phi chính phủ của Nam phi cho rằng. Personal Income Tax (PIT) is a direct tax levied on personal income including wages and salaries, director's fees, dividends, royalties and rental income v. PIT is paid by resident and non-resident individuals once they engage in taxable or income-generating activities in the country in question. ? Ngiĩa là: "Thuế thu nhập cá nhân lả loại thuế trực thu đánh vào thu nhập cá nhân bao gồm tiễn lương vả tién công, thù lao chức danh giám đốc, cổ tức, tiên bản quyển va thu nhập cho thuê, v.
Thuế thu nhập cả nhân được chi tả bồi các cá nhân cư trú và không av trú một khí họ tham gia vao các hoạt động chiu thuế hoặc tao thu nhập ở quốc gia được để cập.” Trong cuốn hud thn nhập cá nhân trên thé giới và định hướng vận “mg 6 Việt Nam, tac giã Lê Văn Ai nhận định: "Thuê TNCN 1a khoăn thu bắt buộc đánh trên thu nhập chịu thuế của cá nhân trong kỹ tính thuế theo quy định của pháp luật Theo như giáo trình của trường Nghiệp vụ Thuế: “Thué TNCN là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập nhận được của cá nhân trong một kỷ tính thuế nhất định” Theo quan điểm của nhóm tác giả biên soạn Giáo trinh Luật thuế Viết Nam của Trường Đại học Luật Ha Nội thi " Thuế thu nhập cả nhân là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập thực nhận của các cá nhân trong một năm, từng tháng hoặc từng lần. Dva trên các quy đính của pháp luật được ghỉ nhận tại Luật thuế TNCN, các nghị định, thông tư hướng dẫn, các nhận định của các tác gia nghiên cửu vé thuế TNCN, tác giã luận văn cho rng có thé đưa ra khái niệm. vẻ thuế TNCN như sau: ActionAid (019), Personal Income Tax (PIT), ActionalAid Intemational [online]. Website ts lacbenedlcngl<iestdsBmUGlzJmibbeabot,/Eeronal742Dseoe⁄201ax pe (ty cập hie 21.55 ngày 03106 5 "Hoe viên Tài chinh 2016), Giáo trnh Quan ý duế, Nsb Tat chin, Hà Nội, r2.
+ Tường Nghiệp va Thuế (2021), Tài hậu bi dưỡng nghiệp vụ ngạch kếm ma viên ad, Bộ Tat chink, Ha nội t 328. ` Tưởng Đại học Luật Ha Nội (2018), Giáo trù Tuật duẾ Việt Non Nab Công an nhân din, Ha Nột E214. Thi thu nhập cá nhân là Rhoda tiền mà cá nhân người nộp thud phe ndp vào ngân sách nhà nước theo nguyên tắc bắt buộc, Khong hoàn trả và dea trên cơ số pháp luật, ki phát sinh các khoán tìm nhập chịu thu tại Việt Nam hoặc ở nước ngoài trong i} tính thuê. ‘Voi định nghĩa nêu trên, thuế thu nhập cá nhân có một số đặc điểm cơ thân biệt với các loại thuế khác: thuế TNCN có bản chất lả loại thuê trực thu, theo đó người nguyên, thuê bảo vệ môi trường.
Sở đĩ như vậy là bối vì, thuế TNCN 1a loại thuế có liên quan trực tiếp đến lợi ich của NNT va liên quan đến hau hết các cá nhân trong xã hội. Đặc điểm này xuất phát tử tính chất thuế trực thu của thuế TNCN. Chính vi vay, rất cân có sự hợp lý trong cách thức quan lý thuế TNCN để không gây ra các hiệu ứng ngược cho Nha nước trong qua trình quản lý thuế. Thứ ba thuê TNCN được áp dung theo nguyên tắc có xem xét đến khả.
năng trả thuế hay hoàn cénh cá nhân của NNT bằng viếc quy định một số khoăn giảm trừ gia cảnh và một số khoăn thu nhập được khẩu trừ cỏ tính chất xã hội trước khi tính thuế. Nguyên tắc này nhằm giúp người nộp thuê có thé chăm lo cho ban thân, gia đình một cuộc sống day đủ sau khi dong gop nghĩa. vụ thuế vào NSNN, Thứ tu, thuê TNCN thường mang tính chất luỹ tiễn cao, thu suất được thiết kế theo biểu luỹ tiền từng phẫn nhằm dim bảo tinh công bing giữa các cá nhân phai nộp thuế. Các quốc gia thường sây dựng một biểu thuê lũy tiến từng phân với nhiều bậc thuê suất khác nhau dé phù hợp với mức thu nhập và chính sách xã hội của mỗi quốc gia.
Mỗi bậc của biểu thuế lũy tiền từng phan vứng với một mức thu nhập khác nhau, cảng la người có thu nhập cao thì mức thuế suất phải đóng gop cảng lớn và ngược lại đối với những người có thu nhập thấp. Từ đó giảm dẫn khoảng cách giau nghèo giữa các tang lớp trong x hội, thực hiện tốt nhiệm vụ điêu tiết công bằng x hội của thuê TNCN, Thứ năm thuê TNCN không có anh hưởng trực tiếp đến gia cả bảng hỏa, địch vụ do loại thuế này không được cầu thành trong giá bán của hàng hóa, dich vụ (giống như các loại thuê gián thu: thuế giá ti gia tăng, thuế tiêu thụ đặc iệt. Day cũng chính ta đặc điểm của thuế trực thu. Vai trò của tnd tìm nhập cá nhân “Xét về phương diện ly thuyết, có thé cho rằng thuế TNCN có những vai trò cơ ban sau đây.
Thứ nhất, thuê TNCN là công cụ góp phan thực hiện công bằng xã hội, giảm bớt sự chênh lệch vẻ thu nhập giữa những người có thu nhập cao va những người có thu nhập thấp trong sã hội. Có thể nói day là vai trò đấc trưng và cơ bản nhất của thuế TNCN, vi thuế TNCN điều tiết trực tiép vào thu nhập của cá nhân với biểu thu lũy tiến từng phân đã thu hẹp khoảng cách vẻ thu nhập giữa các cá nhân có mức thu nhập chênh lệch trong xã hội. Tính công bằng của thuế TNCN còn được thể hiện ở mức giãm trừ gia cảnh của n a nhân, số tiễn tham gia từ thiên nhân đạo. Như vậy, cùng một mức thu nhập nhưng mỗi cá nhân lai có ngiấa vu thuế khác nhau dựa vào điều kiện, hoàn cảnh sống của mỗi người.
Đây cũng là la một đặc điểm của thuế trực thu. cần phải thường xuyên thay đổi ma van thu được một mức thu mong muốn. Ngoài ra, thuế TNCN còn góp phan hạn chế gian lận của thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) khi có sự thông đồng giữa doanh nghiệp va cá nhân. Trong trường hợp doanh nghiệp kê khai cao hơn thực tế những chi phí trả cho cá nhân để lam giảm thu nhập tính thuế của doanh nghiệp nhằm trồn thuế.
10 TINDN thi các cá nhân nhận được những khoản nói trên sẽ phải nộp thêm thuế TINCN đổi với phẫn thu nhập được ké khai tăng thêm đó. Thứ ba, thuế TNCN không chi là công cụ huy đông nguồn thu NSNN, thực hiện công bằng sã hội mà còn là công cụ kinh tế vĩ mô được Nhà nước sử dụng để điều tiết thu nhập, tiêu dung và tiết kiếm. Nhà nước xây dựng hệ thống thuê TNCN để từ đó đánh giá được tinh hình thu nhập của dân cư cũng như thực trang của nén kinh tế. Nha nước cũng có thể khuyến khích người dân tham gia các kênh đầu tu, huy đông tiến mat gửi tiết kiếm thông qua việc.
đánh thuê hay không đánh thuê TNCN đổi với thu nhập từ hoạt đồng đâu tư, thu nhập từ lãi tiết kiệm. Bên cạnh đó nha nước còn có thể xây dựng các chính sách kinh tế khác phủ hop với thi trường như chỉnh sách về việc kam, chính sách bao hiểm, trợ cấp xã hội. Thứ te thuế TNCN góp phẩn quản ly thu nhập dân cư. Thông qua việc kiểm tra, xác minh thu nhập tinh thuê TNCN, cơ quan Nha nước có thé phát hiện những khoản thu nhập hợp pháp, không hợp pháp để có những biện pháp xử lý phủ hợp, giúp cho Chính phủ có thêm cơ sở để danh giá khái quát về tình hình thu nhập 2 hội, vẻ cơ cầu thu nhập dân cư để từ đó để ra các chính sách kinh tế - zã hội phù hợp.
Thứ năm thuế TNCN giúp khắc phục những han chế cổ hữu của các loại thuế gián thu như thuế Giá trị gia tăng (GTGT), Thuế Tiêu thụ đặc biết. Cu thé, các loại thuế nay sé ảnh hưởng trực tiếp đến người nghéo nhiều hơn do khi tiêu thu cũng lượng hàng hỏa, moi người déu phải chu tiền thuế như nhau. Thuế TNCN tính theo phương pháp lũy tiền từng phẫn sẽ góp phén đảm. bảo tính công bằng của hệ thống thuế 112.
Khái niệm, đặc điên và các nguyén tắc quán lý thué thunhập cú nhân 1.