Luận văn new features of 2018 competition law on anti competitive practices and enforcement solutions

Tài liệu nghiên cứu Luận văn new features of 2018 competition law on anti competitive practices and enforcement, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Phan Thi Thu Huong
• Người hướng dẫn: Assoc. Nguyen Minh Hang
• Trường học: Foreign Trade University
• Chuyên ngành: International Trade Policy and Law
• Đề tài: New Features of 2018 Competition Law on Anti-competitive Practices and Enforcement Solutions
• Loại tài liệu: master thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF ORIGINAL AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF FIGURES & TABLES
• LIST OF ABBREVIATIONS
• SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS
• 2. CHAPTER 2: THE PRINCIPLE OF COMPETITION AND COMPETITION LAW
• 2.1. THE CONCEPT OF COMPETITION
• 2.2. FUNDAMENTALS OF COMPETITION LAW
• 2.1. INTRODUCTION OF COMPETITION LAW
• 2.2. OBJECTIVES OF COMPETITION LAW
• 2.3. BENEFITS OF COMPETITION LAW
• 2.3. DEFINITION OF ANTI-COMPETITIVE PRACTICES
• 3. CHAPTER 3: NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES
• 3.1. THE EVOLVEMENT OF VIETNAM’S COMPETITION LAW
• 3.1.1. VIETNAM ECONOMY REVIEW PRIOR TO THE INTRODUCTION OF COMPETITION LAW
• 3.1.2. OVERVIEW OF VIETNAM’S COMPETITION LAW
• 3.1.3. PROBLEMS EMERGING FROM THE 2004 COMPETITION LAW IN VIETNAM
• 3.2. NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES
• 3.2.1. NEW FEATURES ON ANTI-COMPETITIVE AGREEMENTS
• 3.2.2. NEW FEATURES ON ABUSE OF DOMINANT POSITION, ABUSE OF MONOPOLY POSITION
• 3.2.3. NEW FEATURES ON ECONOMIC CONCENTRATION
• 4. CHAPTER 4: ENFORCEMENT SOLUTIONS AND RECOMMENDATION FOR NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES
• 4.1. ENFORCEMENT SOLUTIONS FOR NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES
• 4.1.1. AIMS AND REQUIREMENTS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Văn Luật Cạnh Tranh 2018 và Tầm Quan Trọng

Luận văn thạc sĩ tập trung vào những đặc điểm mới của Luật Cạnh tranh 2018 so với Luật Cạnh tranh 2004, đặc biệt trong lĩnh vực hành vi hạn chế cạnh tranh. Việc ban hành Luật Cạnh tranh là một bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu của Việt Nam. Tuy nhiên, Luật Cạnh tranh 2004 bộc lộ nhiều hạn chế về phạm vi áp dụng, cách tiếp cận các hành vi cạnh tranh không lành mạnh và cơ cấu tổ chức quản lý. Luật Cạnh tranh 2018 ra đời nhằm giải quyết những vấn đề này, bổ sung, loại bỏ và đưa ra các khái niệm, điều khoản mới phù hợp với tình hình thực tế. Luận văn đề xuất các giải pháp thực thi, đòi hỏi sự phối hợp từ nhiều thành phần thị trường để Luật Cạnh tranh đạt hiệu quả cao nhất. Theo nghiên cứu, sự chuyển đổi của cơ chế quản lý kinh tế và hội nhập quốc tế đòi hỏi một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và phù hợp cho các hoạt động kinh tế mới, cũng như kiến thức cơ bản về các lĩnh vực luật tương ứng.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Luận Văn Thạc Sĩ Luật Cạnh Tranh

Nghiên cứu này nhằm khám phá Luật Cạnh tranh mới ở Việt Nam, kiểm tra các đặc điểm mới quan trọng của Luật Cạnh tranh 2018 về các hành vi hạn chế cạnh tranh, bao gồm các quy định về kiểm soát các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, lạm dụng vị trí độc quyền và tập trung kinh tế. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị để thực thi luật này ở Việt Nam. Luận văn tập trung phân tích các quy định mới về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh hoặc độc quyền, và tập trung kinh tế so với Luật Cạnh tranh 2004.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Luận Văn về Luật Cạnh Tranh 2018

Nghiên cứu này xem xét các khái niệm và quy định của Luật Cạnh tranh trên toàn cầu và ở Việt Nam, đồng thời tập trung vào tình hình thực tế của Luật Cạnh tranh ở Việt Nam từ năm 2004 đến năm 2018. Phạm vi địa lý của nghiên cứu bao gồm các lý thuyết về cạnh tranh cũng như Luật Cạnh tranh trên thế giới, một số quốc gia phát triển và đang phát triển trong khu vực ASEAN, các quốc gia có kinh nghiệm trong việc ban hành và thực thi Luật Cạnh tranh, và cách chúng được áp dụng ở Việt Nam. Phạm vi thời gian của nghiên cứu sẽ xem xét sự phát triển của Luật Cạnh tranh của Việt Nam từ năm 2004 đến nay. Một phân tích chi tiết về các đặc điểm mới quan trọng của Luật Cạnh tranh 2018, đặc biệt là về các hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam, sẽ được thực hiện sau khi xem xét lại Luật Cạnh tranh năm 2004.

II. Thách Thức Thực Thi Luật Cạnh Tranh 2018 Vấn Đề Cần Giải Quyết

Mặc dù Luật Cạnh tranh đã mang lại những lợi ích ban đầu cho thị trường cạnh tranh của Việt Nam, nhưng nó vẫn còn một số hạn chế và thiếu sót liên quan đến phạm vi áp dụng, cách tiếp cận các hành vi hạn chế cạnh tranh và cạnh tranh không lành mạnh, cũng như cơ cấu cơ quan quản lý. Việc thực thi hiệu quả Luật Cạnh tranh 2018 đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cần nâng cao nhận thức về cạnh tranh công bằng và chính sách cạnh tranh trong cộng đồng doanh nghiệp.

2.1. Các Vấn Đề Tồn Đọng Từ Luật Cạnh Tranh 2004

Sau hơn 12 năm thực hiện, với những thay đổi của bối cảnh kinh tế - xã hội, xu hướng hội nhập quốc tế, cũng như sự xuất hiện của những hạn chế, Luật Cạnh tranh năm 2004 cần được sửa đổi và bổ sung để nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng các yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn trong tình hình mới. Các vấn đề bao gồm phạm vi điều chỉnh hẹp, các quy định chưa rõ ràng về hành vi hạn chế cạnh tranh, và sự chồng chéo trong chức năng của các cơ quan quản lý cạnh tranh.

2.2. Yêu Cầu Cấp Thiết Sửa Đổi Luật Cạnh Tranh Việt Nam

Việc sửa đổi Luật Cạnh tranh là cần thiết để (i) đáp ứng các yêu cầu trong xu hướng hội nhập kinh tế và phù hợp với các cam kết quốc tế; (ii) đảm bảo sự thích ứng với môi trường kinh doanh; và (iii) khắc phục những hạn chế của Luật Cạnh tranh năm 2004. Luật Cạnh tranh sửa đổi cần tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp, thúc đẩy cạnh tranh công bằng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

III. Đặc Điểm Mới Luật Cạnh Tranh 2018 Phân Tích Chi Tiết

Luật Cạnh tranh 2018 có nhiều đặc điểm mới so với Luật Cạnh tranh 2004, đặc biệt trong các quy định về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, lạm dụng vị trí độc quyền và tập trung kinh tế. Luật mới đã bổ sung các quy định cụ thể hơn về các hành vi hạn chế cạnh tranh, tăng cường vai trò của cơ quan quản lý cạnh tranh, và nâng cao mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm. Việc phân tích Luật Cạnh tranh 2018 là rất quan trọng để các doanh nghiệp hiểu rõ các quy định mới và tuân thủ pháp luật.

3.1. Thay Đổi Về Thỏa Thuận Hạn Chế Cạnh Tranh trong Luật 2018

Luật Cạnh tranh 2018 mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, bao gồm cả các thỏa thuận ngầm định. Luật cũng quy định rõ hơn về các loại thỏa thuận bị cấm, như thỏa thuận ấn định giá, thỏa thuận phân chia thị trường, và thỏa thuận hạn chế sản lượng. Các quy định mới nhằm ngăn chặn các hành vi hạn chế cạnh tranh tinh vi và phức tạp hơn.

3.2. Quy Định Mới Về Lạm Dụng Vị Trí Thống Lĩnh Độc Quyền

Luật Cạnh tranh 2018 quy định rõ hơn về các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh, độc quyền, như bán hàng dưới giá thành, áp đặt điều kiện bất lợi cho đối tác, và hạn chế cạnh tranh trên thị trường liên quan. Luật cũng quy định về việc xác định vị trí thống lĩnh, độc quyền dựa trên thị phần và các yếu tố khác. Các quy định mới nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp lạm dụng sức mạnh thị trường để gây thiệt hại cho người tiêu dùng và các đối thủ cạnh tranh.

3.3. Điều Chỉnh Về Tập Trung Kinh Tế trong Luật Cạnh Tranh 2018

Luật Cạnh tranh 2018 điều chỉnh ngưỡng thông báo tập trung kinh tế, và quy định rõ hơn về các trường hợp tập trung kinh tế bị cấm. Luật cũng quy định về quy trình thẩm định tập trung kinh tế, và các biện pháp khắc phục hậu quả của tập trung kinh tế gây hạn chế cạnh tranh. Các quy định mới nhằm kiểm soát các hoạt động tập trung kinh tế có thể gây ra hành vi hạn chế cạnh tranh trên thị trường.

IV. Giải Pháp Thực Thi Hiệu Quả Luật Cạnh Tranh 2018 tại Việt Nam

Để thực thi Luật Cạnh tranh 2018 một cách hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cần nâng cao năng lực của cơ quan quản lý cạnh tranh, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, và xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả. Việc hiệu quả thực thi Luật Cạnh tranh sẽ góp phần thúc đẩy cạnh tranh công bằng và phát triển kinh tế bền vững.

4.1. Nâng Cao Năng Lực Cơ Quan Quản Lý Cạnh Tranh

Cần tăng cường nguồn lực cho cơ quan quản lý cạnh tranh, bao gồm nhân lực, tài chính và trang thiết bị. Cần đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về Luật Cạnh tranh và có kinh nghiệm thực tiễn. Cần xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý cạnh tranh với các cơ quan nhà nước khác.

4.2. Tăng Cường Tuyên Truyền Phổ Biến Luật Cạnh Tranh

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Cạnh tranh đến các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cần sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau, như tổ chức hội thảo, tập huấn, phát tờ rơi, và đăng tải thông tin trên các phương tiện truyền thông. Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của cạnh tranh công bằng và chính sách cạnh tranh.

4.3. Xây Dựng Cơ Chế Giải Quyết Tranh Chấp Hiệu Quả

Cần xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp về cạnh tranh hiệu quả, bao gồm cả cơ chế giải quyết tranh chấp tại tòa án và cơ chế giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng và khách quan trong quá trình giải quyết tranh chấp. Cần nâng cao vai trò của các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong việc giải quyết tranh chấp về cạnh tranh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Luật Cạnh Tranh 2018

Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về Luật Cạnh tranh 2018 và các đặc điểm mới của nó. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để nâng cao nhận thức về Luật Cạnh tranh trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nghiên cứu cũng cung cấp các khuyến nghị Luật Cạnh tranh cho các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý cạnh tranh.

5.1. Đánh Giá Tác Động Của Luật Cạnh Tranh 2018 Đến Doanh Nghiệp

Việc cập nhật Luật Cạnh tranh có tác động đáng kể đến hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn và các doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh trên thị trường. Các doanh nghiệp cần phải tuân thủ các quy định mới về hành vi hạn chế cạnh tranh, và phải thực hiện các biện pháp để đảm bảo cạnh tranh công bằng.

5.2. Phân Tích Hiệu Quả Thực Thi Luật Cạnh Tranh 2018

Việc phân tích Luật Cạnh tranh 2018 cho thấy rằng luật mới đã có những cải thiện đáng kể so với Luật Cạnh tranh 2004. Tuy nhiên, việc hiệu quả thực thi Luật Cạnh tranh vẫn còn nhiều thách thức, và cần có sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan.

VI. Kết Luận và Tương Lai của Luật Cạnh Tranh tại Việt Nam

Luật Cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cạnh tranh công bằng và phát triển kinh tế bền vững. Việc Luật Cạnh tranh và hội nhập kinh tế là một xu hướng tất yếu, và Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật cạnh tranh để đáp ứng yêu cầu của hội nhập. Luật Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng cũng là một mối quan tâm quan trọng, và cần có các biện pháp để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong môi trường cạnh tranh.

6.1. Hướng Phát Triển Luật Cạnh Tranh Việt Nam Trong Tương Lai

Trong tương lai, Luật Cạnh tranh Việt Nam cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của thị trường. Cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm của các nước phát triển về chính sách cạnh tranh và xử lý vi phạm Luật Cạnh tranh.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Luật Cạnh Tranh

Việc nghiên cứu Luật Cạnh tranh là rất quan trọng để nâng cao nhận thức về cạnh tranh công bằng và chính sách cạnh tranh trong cộng đồng. Các nghiên cứu về Luật Cạnh tranh có thể cung cấp các khuyến nghị Luật Cạnh tranh cho các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự chuyển dịch mô hình kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam đã thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động thương mại và cạnh tranh tự do. Tuy nhiên, sau hơn 14 năm thi hành Luật Cạnh tranh số 27/2004/QH11, môi trường kinh doanh đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Thực tiễn cho thấy chỉ số tự do kinh tế của Việt Nam giai đoạn 1995-2003 dao động ở mức thấp với điểm số rào cản thương mại từ 40 đến 50 điểm, đặt ra yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện thể chế pháp lý tương thích với các cam kết quốc tế khi gia nhập WTO năm 2007 và thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) năm 2015.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện những hạn chế cố hữu của Luật Cạnh tranh 2004, từ đó phân tích sâu sắc các điểm mới mang tính đột phá của Luật Cạnh tranh 2018 (Luật số 23/2018/QH14) đối với hành vi hạn chế cạnh tranh, đồng thời xây dựng các giải pháp thực thi hiệu quả. Mục tiêu cụ thể của đề tài tập trung vào ba trụ cột: kiểm soát thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh/độc quyền và tập trung kinh tế.

Phạm vi nghiên cứu bao quát quá trình phát triển pháp luật cạnh tranh Việt Nam từ năm 2004 đến năm 2020, đặt trong mối tương quan so sánh với chuẩn mực quốc tế của OECD, UNCTAD và pháp luật của các quốc gia như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Singapore và Malaysia. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giúp giảm thiểu tình trạng bỏ lọt hành vi vi phạm, nâng cao chỉ số hiệu quả thực thi pháp luật cạnh tranh, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho hơn 800.000 doanh nghiệp đang hoạt động tại thị trường Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế học công nghiệp hiện đại và lý thuyết pháp luật cạnh tranh để làm sáng tỏ bản chất của các hành vi trên thị trường. Ba lý thuyết nền tảng được áp dụng bao gồm: lý thuyết về cấu trúc - hành vi - kết quả (Structure - Conduct - Performance), lý thuyết về thất bại thị trường (Market Failure) và lý thuyết phúc lợi kinh tế (Economic Welfare).

Khung phân tích tập trung vào ba khái niệm cốt lõi:

1. Hiệu quả kinh tế: Phân tích toàn diện hiệu quả phân bổ (allocative efficiency), hiệu quả sản xuất (productive efficiency) và hiệu quả động (dynamic efficiency) bắt nguồn từ đổi mới sáng tạo công nghệ.
2. Hành vi hạn chế cạnh tranh: Bao gồm các thỏa thuận ngăn cản thị trường, hành vi lạm dụng sức mạnh thị trường để tạo rào cản gia nhập, và các giao dịch sáp nhập làm suy giảm tính cạnh tranh.
3. Phúc lợi người tiêu dùng và phúc lợi xã hội: Đánh giá tác động của các quyết định quản lý đối với thặng dư tiêu dùng (consumer surplus) và tổng giá trị sản lượng đầu ra của nền kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn, bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam giai đoạn 2004-2018, các báo cáo thường niên của Cục Quản lý Cạnh tranh (VCA), tài liệu hướng dẫn của OECD và UNCTAD, cùng hơn 15 vụ việc điều tra cạnh tranh điển hình. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 45 văn bản quy phạm pháp luật và 8 báo cáo tổng kết thực tiễn thi hành án cạnh tranh từ năm 2005 đến 2018.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm lựa chọn những vụ việc có sức ảnh hưởng lớn trên thị trường như vụ sáp nhập giữa các tập đoàn viễn thông lớn hoặc các thỏa thuận phân chia thị phần bảo hiểm, dược phẩm. Phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp phân tích đối chiếu pháp lý được ưu tiên lựa chọn vì cho phép chỉ rõ sự khác biệt giữa quy định cứng nhắc của Luật 2004 và phương pháp tiếp cận linh hoạt dựa trên tác động của Luật 2018. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai theo tiến trình phân tích hồ sơ tư liệu từ tháng 01/2018 đến tháng 01/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Luật Cạnh tranh 2018 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh ra ngoài lãnh thổ (extraterritorial jurisdiction) đối với các hành vi gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam. Đây là bước tiến vượt bậc so với quy định hạn hẹp của Luật 2004 chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nước ngoài hoạt động hiện diện tại Việt Nam.

Thứ hai, việc kiểm soát thỏa thuận hạn chế cạnh tranh đã chuyển từ cách tiếp cận thuần túy theo thị phần sang kết hợp giữa nguyên tắc cấm mặc nhiên (per se) và nguyên tắc đánh giá tác động (rule of reason). Luật 2018 quy định cấm tuyệt đối 6 nhóm hành vi thỏa thuận nguy hiểm giữa các đối thủ cạnh tranh trên cùng thị trường liên quan, đồng thời bổ sung 2 hành vi mới tại Điều 11 liên quan đến thỏa thuận tẩy chay và thỏa thuận hạn chế thị trường tiêu thụ của bên thứ ba.

Thứ ba, cơ chế kiểm soát tập trung kinh tế đã loại bỏ ngưỡng thị phần kết hợp 50% mang tính tĩnh nhắc của Luật 2004. Thay vào đó, Luật 2018 áp dụng cơ chế đánh giá khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể thông qua việc phân tích mức độ tập trung thị trường, rào cản gia nhập và sức mạnh thị trường tổng hợp.

Thứ tư, Luật 2018 đánh dấu sự cải tổ mang tính lịch sử về mặt thể chế thông qua việc hợp nhất Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (VCCA) cùng Hội đồng Cạnh tranh (VCC) thành một cơ quan duy nhất là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (NCC), đồng thời thiết lập chương trình khoan hồng (leniency policy) với mức miễn giảm tiền phạt lên tới 100% cho doanh nghiệp đầu tiên tự nguyện khai báo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự thay đổi mang tính toàn diện này là do những bất cập từ thực tiễn thi hành Luật 2004. Điển hình như vụ việc chuyển giao EVN Telecom sang Tập đoàn Viettel năm 2011 theo Quyết định số 2151/QĐ-TTg. Tại thời điểm đó, Viettel đã nắm giữ khoảng 37% thị phần viễn thông vào năm 2009, và việc tiếp nhận mạng viễn thông của EVN đưa tổng thị phần kết hợp của Viettel và VNPT vượt trên 80% thị phần toàn ngành. Việc thiếu vắng sự thẩm định độc lập từ cơ quan quản lý cạnh tranh trong các giao dịch lớn của khối doanh nghiệp nhà nước đã bộc lộ rõ lỗ hổng trong quy trình thông báo tập trung kinh tế từ 30% đến 50%.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu thị phần viễn thông giai đoạn 2009-2011 để làm rõ tính chất tập trung độc quyền nhóm, kết hợp bảng ma trận đối chiếu 118 điều của Luật 2018 so với 123 điều của Luật 2004. So sánh với các nghiên cứu của OECD năm 2018, việc áp dụng nguyên tắc đánh giá tác động kinh tế thực chất thay vì dựa vào con số thị phần cơ học 30% đã đưa khung pháp lý của Việt Nam tiệm cận với chuẩn mực quốc tế, tạo tiền đề kiểm soát hiệu quả cả thỏa thuận hạn chế cạnh tranh theo chiều dọc lẫn chiều ngang.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về phương pháp tính toán và đánh giá tác động hạn chế cạnh tranh đáng kể: Bộ Công Thương và Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cần phối hợp ban hành sổ tay hướng dẫn xác định thị trường liên quan, định lượng chỉ số HHI và rào cản gia nhập thị trường trước quý 4 năm 2022, nhằm giảm 30% thời gian thẩm định hồ sơ thông báo tập trung kinh tế.

2. Hoàn thiện quy chế vận hành chương trình khoan hồng minh bạch: Xây dựng cổng thông tin điện tử bảo mật phục vụ tiếp nhận đơn xin hưởng khoan hồng từ quý 2 năm 2022. Mục tiêu đạt 100% bảo mật danh tính doanh nghiệp tự nguyện cung cấp chứng cứ về cartel, nâng tỷ lệ phát hiện các thỏa thuận ngầm bất hợp pháp thêm khoảng 40% trong giai đoạn 2022-2025.

3. Tăng cường quyền hạn và tính độc lập cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia: Chính phủ cần hoàn thiện cơ chế ngân sách tự chủ và thẩm quyền thu thập chứng cứ trực tiếp cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đến năm 2023, đảm bảo việc thụ lý các vụ việc cạnh tranh không bị chi phối bởi các chính sách bảo hộ cục bộ của từng ngành nghề.

4. Xây dựng chương trình đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ điều tra viên và thẩm phán: Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Công Thương cần tổ chức ít nhất 10 khóa đào tạo chuyên đề mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025 về phân tích dữ liệu kinh tế lượng và chứng cứ điện tử trong tố tụng cạnh tranh, hướng đến mục tiêu 100% các phán quyết cạnh tranh được giải quyết đúng thời hạn luật định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp và tập đoàn kinh tế: Giúp các giám đốc điều hành và trưởng bộ phận pháp chế rà soát lại toàn bộ hợp đồng thương mại, chính sách đại lý và chiến lược mua bán sáp nhập (M&A) nhằm phòng ngừa rủi ro bị xử phạt vi phạm thỏa thuận theo chiều dọc hoặc vi phạm quy định thông báo tập trung kinh tế.

2. Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý: Cung cấp khung luận cứ chuyên sâu, cơ sở pháp lý và kinh nghiệm phân tích kinh tế để áp dụng trực tiếp vào việc bảo vệ quyền lợi cho khách hàng trong các vụ điều tra chống cạnh tranh không lành mạnh hoặc nộp hồ sơ xin miễn trừ thỏa thuận.

3. Cán bộ hoạch định chính sách và cơ quan thực thi pháp luật: Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị cao cho các chuyên viên tại Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan trong quá trình soạn thảo văn bản dưới luật và thiết kế quy trình điều tra vụ việc cạnh tranh.

4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Thương mại quốc tế: Đóng vai trò là nguồn tài liệu học thuật toàn diện, cung cấp phương pháp tiếp cận kinh tế - luật học hiện đại để phục vụ giảng dạy, nghiên cứu chuyên đề và phát triển các đề tài luận văn liên quan đến pháp luật cạnh tranh.

Câu hỏi thường gặp

Luật Cạnh tranh 2018 có áp dụng đối với các hành vi diễn ra ngoài lãnh thổ Việt Nam không? Có. Điều 1 của Luật Cạnh tranh 2018 đã mở rộng phạm vi áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài có hành vi gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam, khắc phục triệt để khoảng trống pháp lý của Luật 2004.

Chương trình khoan hồng trong Luật Cạnh tranh 2018 hoạt động như thế nào? Doanh nghiệp đầu tiên tự nguyện khai báo hành vi tham gia thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm và cung cấp đầy đủ chứng cứ hợp pháp trước khi có quyết định điều tra có thể được miễn 100% mức phạt tiền. Các doanh nghiệp tiếp theo hợp tác tích cực sẽ được giảm phạt theo tỷ lệ giảm dần từ 60% đến 20%.

Sự khác biệt lớn nhất trong kiểm soát tập trung kinh tế giữa Luật 2004 và 2018 là gì? Luật 2004 cấm cứng nhắc khi thị phần kết hợp đạt từ 50% trở lên. Luật 2018 đã bãi bỏ mức trần này, cho phép các giao dịch sáp nhập diễn ra nếu không gây tác động hoặc không có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể đến thị trường.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia có vị trí pháp lý như thế nào so với mô hình cũ? Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia là cơ quan hợp nhất giữa Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng với Hội đồng Cạnh tranh. Cơ quan này trực thuộc Bộ Công Thương, có chức năng tiến hành tố tụng cạnh tranh, kiểm soát tập trung kinh tế và ra quyết định xử lý các vụ việc hạn chế cạnh tranh độc lập.

Có bao nhiêu nhóm hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm tuyệt đối theo Luật 2018? Luật Cạnh tranh 2018 quy định cấm tuyệt đối 6 nhóm hành vi thỏa thuận giữa các doanh nghiệp trên cùng thị trường liên quan (theo các Khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 Điều 11), bao gồm ấn định giá, phân chia thị trường, hạn chế sản lượng, thông đồng đấu thầu, ngăn cản gia nhập thị trường và loại bỏ doanh nghiệp khác.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích một cách có hệ thống những bất cập của Luật Cạnh tranh 2004 sau hơn một thập kỷ áp dụng, làm nổi bật tính tất yếu khách quan của việc ban hành Luật Cạnh tranh 2018.
• Làm rõ bản chất kinh tế và cơ sở pháp lý của các quy định mới về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, kiểm soát lạm dụng sức mạnh thị trường và thẩm định tập trung kinh tế.
• Khẳng định tính đột phá của việc thành lập Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và đưa chế định khoan hồng vào thực tiễn tư pháp cạnh tranh tại Việt Nam.
• Đóng góp hệ thống giải pháp toàn diện gồm 4 nhóm chính sách khả thi nhằm tối ưu hóa hiệu quả thực thi Luật Cạnh tranh 2018 trong lộ trình đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.
• Các doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần chủ động cập nhật những thay đổi pháp lý này để xây dựng chiến lược kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING FOREIGN TRADE UNIVERSITY MASTER THESIS NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES AND ENFORCEMENT SOLUTIONS Specialization: International Trade Policy and Law FULL NAME: Phan Thi Thu Huong Hanoi –2020 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING FOREIGN TRADE UNIVERSITY MASTER THESIS NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES AND ENFORCEMENT SOLUTIONS Major: Economics Specialization: International Trade Policy and Law Code: 8310106 Full name: Phan Thi Thu Huong Supervisor: Assoc. Nguyen Minh Hang Hanoi –2020 STATEMENT OF ORIGINAL AUTHORSHIP I declare that this thesis was composed by myself, that the work contained herein is my own and under the direction and supervision of Assoc. Nguyen Minh Hang, except where explicitly stated otherwise in the text, and that this work has not been submitted for any other degree or processional qualification except as specified. I am fully responsible for the content of this master thesis as well as this declaration.

Hanoi, 25 January 2019 Author Phan Thi Thu Huong ACKNOWLEDGEMENT During the completion of this master thesis, I received the guidance and valuable help from the lecturers, family and friends. With great respect and deep gratitude, I would like to express sincere thanks to: Assoc. Nguyen Minh Hang, Head of the Law Department of Foreign Trade University (FTU) who wholeheartedly helped, supported and encouraged me from the initial to the final level of this dissertation. She provided me with comprehensive guide from choosing the topic, outlining the thesis and editing this research.

Professors and lecturers from FTU as well as World Trade Institute in the Master of International Trade Policy and Law Intake Four, who not only spread profound knowledge and information in the fields of economy and law but also generated strong motivation for me while I was taking this course as well. Last but not least, I would like to express my sincere thanks to my family, my colleagues and my friends, who have always by my side encouraging, supporting, contributing valuable ideas and giving me favourable conditions for me to complete this scientific research. TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF ORIGINAL AUTHORSHIP ACKNOWLEDGEMENT. TABLE OF CONTENTS.

LIST OF FIGURES & TABLES. LIST OF ABBREVIATIONS. SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS .5 SCOPE OF RESEARCH. 6 CHAPTER 2: THE PRINCIPLE OF COMPETITION AND COMPETITION LAW .1 THE CONCEPT OF COMPETITION .2 FUNDAMENTALS OF COMPETITION LAW .1 INTRODUCTION OF COMPETITION LAW.2 OBJECTIVES OF COMPETITION LAW .3 BENEFITS OF COMPETITION LAW .3 DEFINITION OF ANTI-COMPETITIVE PRACTICES.

17 CHAPTER 3: NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI- COMPETITIVE PRACTICES .1 THE EVOLVEMENT OF VIETNAM’S COMPETITION LAW .1 VIETNAM ECONOMY REVIEW PRIOR TO THE INTRODUCTION OF COMPETITION LAW .2 OVERVIEW OF VIETNAM’S COMPETITION LAW .3 PROBLEMS EMERGING FROM THE 2004 COMPETITION LAW IN VIETNAM .2 NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES .1 NEW FEATURES ON ANTI-COMPETITIVE AGREEMENTS .2 NEW FEATURES ON ABUSE OF DOMINANT POSITION, ABUSE OF MONOPOLY POSITION .3 NEW FEATURES ON ECONOMIC CONCENTRATION .55 CHAPTER 4: ENFORCEMENT SOLUTIONS AND RECOMMENDATION FOR NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI- COMPETITIVE PRACTICES .1 ENFORCEMENT SOLUTIONS FOR NEW FEATURES OF 2018 COMPETITION LAW ON ANTI-COMPETITIVE PRACTICES.1 AIMS AND REQUIREMENTS. 86 LIST OF FIGURES & TABLES FIGURES Figure 3.1: Anti-competitive practices .2: Challenges and shortcomings implementing 2004 competition law .3: Market shares of telecommunications companies in 2011 .4: 2004 versus 2008 exemption review timelines .5: 2004 versus 2018 review timelines .1: Objectives in competition laws of selected east asian and asean countries .1: The economic freedom index of vietnam between 1995 and 2003 .2: 2004 versus 2008 competition law on provisions of the acts .3: 2004 versus 2008 competition law on restrictive agreements .4: 2004 versus 2018 competition law on scope of exemptions .5: 2004 versus 2008 defining dominance .6: 2004 versus 2018 prohibited acts of abuse .7: 2004 versus 2018 criteria for notification .8: 2004 versus 2018 prohibitions against economic concentration .1: Assignment of tasks on implementing competition law. 69 LIST OF ABBREVIATIONS AEC ASEAN Economic Community CPV Communist Party of Vietnam MIC Ministry of Information and Communications MOF Ministry of Finance MOIT Ministry of Industry and Trade MOJ Ministry of Justice NCC National Competition Commission OECD Organization for Economic Cooperation and Development R&D Research and Development SOE State-owned enterprise UNCTAD United Nations Conference on Trade and Development UNDP United Nations Development Programme VASEP Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers VCA Vietnam Competition Authority VCC Vietnam Competition Council VCCA Vietnam Competition and Consumer Authority VCCI Vietnam Chamber of Commerce and Industry VIAC Vietnam International Arbitration Center VOV Voice of Viet Nam VTV Viet Nam Television WTO World Trade Organization SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS The thesis “New features of 2018 Competition Law on Anti-competitive practices and enforcement solutions” focuses on identifying new features on anti- competitive agreements, abuse of dominant or monopoly position and economic concentration as compared to the 2004 Competition Law. In general, Vietnam enacted the first Competition Law to keep up with the trend of global economy.

In spite of the advantages that Competition Law has initially brought to Vietnam competitive market, it posed some limitations and shortcomings regarding scope of application, approaches to anti-competitive practices and unfair competition and regulatory body structure. Therefore, 2018 Competition Law was enacted to address the issues emerged. It supplemented, removed and introduced new concepts and provisions to correct from the experiences and to match the current situation. The thesis concludes with some enforcement solutions that require the coordination from various parts in the market to make the Competition Law effective.1 Research Rationale The transformation of the mechanism of economic management and international integration requires not only a complete and suitable legislation system for new economic activities, but also a basic knowledge on respective law areas.

The introduction of Competition Law has led to essential demand on equipping knowledge and raising awareness on Competition Law and Policy for people in relevant field. As being a new area of law, it is necessary to study carefully the knowledge of Competition Law and develop it to match the Vietnamese economy. As competition, ownership and freewill are three key elements in the market economy, the law that regulates the competitive activities is an indispensable condition to run that system. Law on Competition, which sets up principle rules for economic activities, has become the standard of the market economy.

If there is no Competition Law, there is no appropriate competition and the market cannot function properly. Besides, the risks of unfair competition acts without legal basis to prevent will damage the important objectives of the economic policy. Competition Law makes businesses aware of competitive behaviours and facilities, thereby building a suitable competitive strategy without violating the law. Understanding the need for this new area of law, on December 3rd 2004, the Competition Law was passed by the National Assembly of the Socialist Republic of Vietnam at its 6th session with the goal of meeting the requirements of regulating economic competition activities in Vietnam.

The promulgation of Competition Law is an important milestone in improving the legal documents, regulating the market economy in a new era of globalization and international economic integration. The improvement of the legal documents reflects the process of standardization and harmonization of Vietnamese law with the laws of developed countries. It is also one of the conditions for Vietnam to join and exercise our commitments in World Trade Organization (WTO). The introduction of the 2004 Competition Law is an important milestone in the process of creating a unified legal system for competitive activities of 1 enterprises in the market.

However, after more than 12 years of implementation, with the changes of the socio-economic context, the trend of international integration, as well as the occurrence of limitations, the 2004 Competition Law needs to be amended and supplemented to enhance performance, to meet the requirements and demands of practice in the new situation. Therefore, in June 2018, Vietnam passed a new Competition Law, replacing the 2004 version. This 2018 Competition Law is to (i) meet the requirements in the trend of economic integration and in accordance with international commitments; (ii) ensure the adaptation to the business environment and (iii) overcome the limitations of the Competition Law 2004. From the above reasons, the topic “New features of 2018 Competition Law on Anti-competitive practices and the enforcement solutions” is selected.

This thesis shall give information about general theory of Competition Law and further analyses the new features of 2018 Competition Law in Vietnam focusing on Anti-competitive practices. Finally, the thesis shall give information about the solutions for its enforcement.2 Literature Review In recent years, a number of researches including books, newspapers and reports have approached the topics related to Competition Law in general and in Vietnam, in particular. However, there are not many studies on 2018 Competition Law as this revised area of law was issued last year. Therefore, previous researches mostly covered 2004 Competition Law or proposed new law.

This section is to review some notable researches. Firstly, some books have focused primarily on the theory of Competition Law and mentioned some practical cases, namely Giao Trinh Phap Luat Canh Tranh by Tang Van Nghia (2013) and Giao Trinh Luat Canh Tranh by Le Danh Vinh, Hoang Xuan Bac and Nguyen Ngoc Son (2010). These books are must-have materials for studies on Competition Law. They provided fundamental concepts on all subjects of Competition Law so that readers can have an overall picture of what it is and how it works nationally and internationally.

Another book written by Massimo Motta (2009) titled Competition Policy: Theory and Practice, however, drew on important issues that were Anti-competitive practices and stated 2 out policy implications demanded for these issues. This book integrated theory and practice from case studies giving a clear and thorough way for anyone who desires to understand competition issues. Other sources such as ASEAN Regional Guidelines on Competition Policy published by ASEAN (2010), Study on Competition Laws for Developing Economies by Asia-Pacific Economic Cooperation (1999) or The Objectives of Competition Law written by Cassey Lee (2015) delivered detailed theory on objectives and benefits of Competition Law as reasons to why it is crucial to introduce this area of law worldwide. While the Guidelines released by ASEAN went on with information about scope of application and role and responsibilities of Competition regulatory body and enforcement powers, the Study done by Asia- Pacific Economic Cooperation discussed how the introduction of Competition Law would affect the world as well as the impact it would have on society and on developing countries with Competition Law in place.

It also illustrated some limits and risks when enacting Competition Law. Apart from some materials, which merely emphasize theories of Competition Law, there are some other papers apply those concepts on international scale and on Vietnam thereof. Competition Law Enforcement of Vietnam and the Necessity of a Transparent Regional Competition Policy by Phan Cong Thanh (2015), discussed the enforcement of Vietnam’s Competition Law and recommended a competition policy to Vietnam’s government and competition authorities. After the Competition Law in Vietnam is put in place, some recent materials approached by illustrating and analysing the problems and argued for a need for a new Competition Law.

Annual Report 2014 by Vietnam Competition Authority (VCA) (2014) provided details of investigation and settlement on competition cases which violated existing Competition Law. Another paper titled OECD Peer Reviews of Competition Law and Policy by OECD (2018) offered overall review of current Competition Law Framework and its existing problems then proposed new Competition Law. 3 As various problems, during enforcement, occurred in 2004 Competition Law, a new version of the law is demanded to promulgate. Several recent publications have then examined new key features of the 2018 Competition Law including scope of application, regulatory bodies restructure, competition restraining agreements, market dominance, economic concentration, and unfair practices.