BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG Trần Văn Dự PHÁT TRIÊN NÔNG NGHIỆP HUYỆN PHÚ NINH, TINH QUANG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ 2011 | PDF | 92 Pages buihuuhanh@gmail.com Đà Nẵng- Năm 2011 MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Huyện Phú Ninh là một huyện nông nghiệp, sau khi được thành lập theo Nghị định số 01/2005/NĐ-CP ngày 05/01/2005 của Chính phủ, trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính của Thị xã Tam Kỳ, kinh tế - xã hội đã có sự phát triển khá toàn diện và mạnh mẽ. Sản xuất nông nghiệp đa dạng hơn, đi vào thâm canh hơn, nhiều lĩnh vực dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống. người dân đã được quan tim phat triển; thu nhập và đời sống của nhân dân trên địa bàn đã được cải thiện rõ rệt Mặc dù vậy, cho đến nay kinh tế của huyện Phú Ninh phát triển chưa bền vững Sự phát triển chưa bền vững này, thể hiện rõ ở những điểm chủ yếu sau: (1) Với diện tích tự nhiên 25.116 ha, dân số 77.016 người, tổng diện tích tự nhiên 25.1 51,95, đất nông nghiệp chiếm 59,29% diện tích tự nhiên; dat sản xuất nông nghiệp chiếm 58,7% diện tích đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp chiếm 38%, còn lại đất khác.
Song điều đáng nói là hầu hết diện tích đất này đều bị chia cắt và được phân chia hết sức manh mún, việc quản Wy, sir dung chưa tốt, hiệu quả mang lại còn thấp. (2) Kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nói chung, phục vụ sản xuất nông nghiệp nói riêng vừa thiếu, vừa không đồng bộ, đặc biệt là hệ thống gao thông, thuỷ lợi, cung cấp điện, thông tỉ, thu hoạch, bảo quản, chế biến nông sản cũng như hệ thống lưu thông phân phối các loại vật tr nông. nghiệp và các sản phẩm do nông nghiệp tạo ra. Vì thế, huyện Phú Ninh vẫn chưa tạo ra được nền sản xuất nông nghiệp phát triển, có qui mô hợp Wy và phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá tập trung, đạt hiệu quả kinh tế - xã hội và môi trường cao.
(3) Quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp vẫn chưa đảm bảo. Thực hiện yêu cầu bảo vệ môi trường sinh thái, các nguồn tài nguyên cho sản xuất nông nghiệp như nguồn nước, đất đai, mặt nước đều chưa sử dụng đảm bảo yêu cầu của quá trình phát triển bền vững: trình độ canh tác, tập quán sản xuất còn nhiều lạc hậu và quá trình canh tác chịu tác động mạnh bởi cơ chế thị trường nên vẫn chưa đảm bảo tính an toàn trong sản xuất nông nghiệp, hiện tượng sử dụng vật tư hóa chất độc hại vẫn còn xảy ra phổ biến. () Trình độ dân trí của nông dân còn khá thất Cho đến nay, đã có nhiều tiến bộ so với trước, song nhìn chung sản xuất nông nghiệp của người dân vẫn theo phương thức quảng canh là chính. Để đây mạnh phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; đặc biệt phát triển nông nghiệp là một trong những tiêu chí để góp phần xây dựng thành công huyện nông thôn mới, giai đoạn 201 1-2020.
Chính vì thế, việc nghiên cứu để phát triển nông nghiệp ở huyện Phú Ninh được đặt ra hết sức cần thiết hiện nay. Trên tỉnh thần đó, chọn đề tài "Phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh, tinh Quảng Nam", làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài *“Muc tiéu chung Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp, đánh giá thực trạng tình hình phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh, từ đó đề ra những giải pháp khoa học nhằm phát triển nông nghiệp ở huyện Pha Nih, góp phần phát trên kinh tế - xã hội nâng cao đời sống người dân địa phương. *Mục tiêu cụ thể ~ Hệ thống hoá một số vấn đề về lý luận có liên quan đến phát trên nông nghiệp.
~ Đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh trong những năm vừa qua, đặc biệt là những hạn chế, tồn tại của quá trình phát trền và các nguyên nhân của nó. ~ Đề xuất các quan điểm, phương pháp và pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi nhằm đề phát triển nông nghiệp huyện Phú Nnh trong những năm sắp tới 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đi tượng nghiền cứu Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu sự phát triển ngành nông nghiệp. Tắt nhiên nông nghiệp cần được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp.
Tuy nhiên, Phú Ninh là huyện không có biễn, nên chỉ đề cập đến nông nghiệp và lâm nghiệp là chính.2 Phạm vỉ nghiên cứu ~ Về mặt không gian: Huyện Phú Ninh ~ Thời gian nghiên cứu: Về đánh thực trạng phát triển nông nghiệp chủ yếu từ năm 2005 đến 2010; định hướng. đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020. Phương pháp nghiên cứu Ngoài các phương pháp nghiên cứu kinh tế như: duy vật biện chứng và duy vật lich sir, phương pháp thống kê, phương pháp lịch sử, phương pháp tổng hợp, phân tích và so sánh, luận văn còn chúý các phương pháp su day: ~ Phương pháp kế thừa: Trong đó quan trọng nhất là hệ thống hoá các kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn mà các cơ quan, các nhà khoa học đã nghiên cứu. ~ Phương pháp tra khảo sát thực É, đặc biệt là điều tra các yếu tố có tác động đến phát triển nông nghiệp trên địa bàn nghiên cứu và thực trang sử dụng các yếu tố đó đề tạo ra sự phát triển cho ngành nông nghiệp huyện Phú Ninh.
~ Phương pháp chuyên gia: Tác giả luận văn có nhiều cách khác nhau để có thể gặp gỡ, tranh thủ ý kiến của các chuyên gia có am hiểu sâu sắc về lĩnh vực mà tác gả nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài Đề tài là một công trình khoa học, là ti liệu tham khảo cho những người học tập và nghỉ cứu trong lĩnh vực phát triên nông nghiệp. Đề tài có ý nghĩa quan trọng giúp cho lãnh đạo các địa phương có những giải pháp khoa học trong phát trên nông nghiệp góp phan phat trién kinh tế xã hội địa phương. Các kết quả chính của đề tài - Hệ thống hoá được những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát trên nông nghiệp; các nhân tố tác động đến phát triển nông nghiệp; kinh nghiệm một số nước trong việc giải quyết vấn đề này và những bài học kinh nghiệm bổ ích có thể rút ra - Đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh trong những năm vừa qua, những kết quả, hạn chế, tồn tại của huyện trong việc phát triển nông nghiệp và các nguyên nhân sầu xa dẫn đến tình hình đó.
~ Đề ra được các quan điểm, phương hướng và giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi nhằm phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh. Nội dung của luận văn Chương l: Cơ sở lý luận về phát triền nông nghiệp. Chương2: Thực trạng phát triên nông nghiệp huyện Phú Ninh. Chương 3: Những giải pháp chủ yếu để phát triển nông nghiệp huyện Phú Ninh.
CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VEPHAT TRIEN NONG NGHIỆP. Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội cung cấp nhiều loại sản phẩm thiết yếu cho đời sống xã hội, là thị trường rộng lớn của n kinh tế, cung cấp nguồn nhân lực và tạo nên tích luỹ ban đầu cho sự nghiệp phát triển của đất nước. Lý luận và thực tiễn đã chứng minh rằng, nông nghiệp đóng vai trò to lớn trong sự phát triển kih tế. Hầu hết các nước phải dựa vào sản xuất nông nghiệp để tạo sản lượng lương thực, thực phẩm cần thiết đủ để nuôi sống dân tộc mình và tạo nền tảng cho các ngành, các hoạt động kinh tế khác phát triển.
Là một trong những ngành kinh tế quan trọng và phức tạp. Nó không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần mà còn là hệ thống sinh học — kỹ thuật, bởi vì một mặt cơ sở đề phát triển nông nghiệp là việc sử dụng tiềm năng sinh học - cây trồng, vật nuôi. Chúng phát triển theo qui luật sinh học nhất định, con người không thể ngăn cản các quá trình phát sinh, phát triển và diệt vong của chúng, mà phải trên cơ sở nhận thức đúng đắn các qui luật để có những giải pháp tác động thíh hợp với chúng. Mặt khác, quan trọng hơn là phải làm cho người sản xuất có sự quan tâm thỏa đáng, gắn lợi ích của họ với quá trình sử dụng sinh học đó nhằm tạo mà ngày càng nhiều sản phẩm cuối cùng.1 Vai trò và đặc điểm sản xuất nông nghiệp.
'Nông nghiệp là ngành sản xuất có vai trò rất lớn ở tắt cả các nước đang phát trên, trong đó có Việt Nam. Với những địa phương ở huyện Phú Nhh thì ngành này càng có vai trò lớn. Trước hết hãy bắt đầu từ đặc điểm và vai trò của ngành này. Hoạt động sản xuât nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào điều kiện khách quan.
Trước hết nông nghiệp khác cơ bản với các ngành khác ở chỗ tư liệu sản xuất chủ yếu là đất đai, điều kiện tự nhiên. Ngành nào tiền hành sản xuất kinh doanh cũng cần đất đai nhưng không có ngành nào đất đai đóng vai trò chủ đạo như nông nghiệp. Gắn liền với vai trò của đắt đai là ảnh hưởng của thời tiết. Cũng không có ngành nào, ngoài nông nghiệp phụ thuộc vào sự biến đông thất thường của thời tiết như vậy.
Cùng với sự biến động của thời thiết, điều kiện hưởng, độ màu mở của đắt đai mỗi nơi mỗi khác nên việc lựa chọn cơ cấu cây trồng, vật nuôi và kỹ thuật canh tác cũng khác nhau. Trong nông nghiệp sự khác nhau vẻ chất lượng đắt trồng, khí hậu, nguồn nước sẵn có dẫn đến việc sản xuất chủng loại cây khác nhau và sử dụng các biện pháp canh tác khác nhau.1 Định nghĩa về nông nghiệp Nông nghiệp là một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng. của nền kinh tế quốc dân (còn là ngành duy nhất sản xuất được lrơng thực, thực phẩm). Hoạt động nông nghiệp có từ lâu đời, nên còn được coi là lnh vực sản xuất truyền thống; hoạt động này không những gắn lền với các yếu tố kinh tế, xã hội, mà còn gắn với các yếu tố tự nhiên.
Nông nghiệp nếu xét theo đối tượng sản xuất của nó sẽ bao hàm các ngành: trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thuỷ sản [25].2 Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp Nông nghiệp là một trong hai ngành sản xuất vật chất chủ yếu của xã hội [25].