Luận Văn Thạc Sĩ Về Chính Sách Phát Triển Nhà Giáo Giáo Dục Nghề Nghiệp Ở Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chính sách công thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố đà nẵng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Quang Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Trương Thị Như Yến
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ GIÁO GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Ý nghĩa và vai trò của phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp
• 1.3. Chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp
• 1.4. Nội dung chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp
• 1.5. Quy trình thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• 1.6. Nguồn lực thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng, tác động đến thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ GIÁO GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. Khái quát tình hình điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thành phố Đà Nẵng
• 2.2. Phát triển dạy nghề của thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010-2019
• 2.3. Thực trạng chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• 2.4. Thực trạng thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• 2.5. Đánh giá chung về thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ GIÁO GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. Dự báo đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
• 3.2. Quan điểm, định hướng phát triển đội ngũ nhà giáo thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
• 3.3. Mục tiêu phát triển đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
• 3.4. Nhiệm vụ phát triển đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
• 3.5. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp

Chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chính sách này không chỉ nhằm mục tiêu phát triển số lượng nhà giáo mà còn chú trọng đến chất lượng giảng dạy. Theo đó, việc nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo là điều cần thiết. Để thực hiện hiệu quả chính sách này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề cũng cần được chú trọng. Như vậy, chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục mà còn là nhiệm vụ chung của toàn xã hội.

1.1. Khái niệm chính sách công

Chính sách công được hiểu là các hoạt động do chính phủ thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề xã hội. Theo nhiều định nghĩa, chính sách công không chỉ bao gồm các quyết định hành động mà còn cả những quyết định không hành động. Điều này cho thấy rằng chính sách công có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống của công dân. Chính sách công cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của xã hội và phải có sự tham gia của các bên liên quan. Việc thực hiện chính sách công cần được giám sát và đánh giá thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.

1.2. Khái niệm giáo dục nghề nghiệp

Giáo dục nghề nghiệp là một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhằm đào tạo người lao động có kỹ năng nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu thị trường. Giáo dục nghề nghiệp không chỉ giúp người học có được kiến thức chuyên môn mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để tham gia vào thị trường lao động. Để phát triển giáo dục nghề nghiệp, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và đội ngũ giảng viên. Việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng.

II. Thực trạng thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng

Thực trạng thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng còn nhiều thách thức. Trong giai đoạn 2010-2019, thành phố đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như thiếu hụt giáo viên ở một số ngành nghề, chất lượng giảng dạy chưa đồng đều. Đặc biệt, việc thu hút giáo viên có trình độ cao vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng này, cần có các chính sách thu hút và đãi ngộ hợp lý cho đội ngũ nhà giáo.

2.1. Khái quát tình hình điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của thành phố Đà Nẵng

Đà Nẵng là một thành phố có điều kiện tự nhiên thuận lợi, với vị trí địa lý chiến lược và cơ sở hạ tầng phát triển. Kinh tế xã hội của thành phố trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, thành phố cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Việc phát triển giáo dục nghề nghiệp sẽ góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

2.2. Thực trạng chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng

Chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng đã được triển khai với nhiều nội dung phong phú. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách này còn gặp nhiều khó khăn. Một số nhà giáo chưa được đào tạo bài bản, kỹ năng nghề nghiệp còn hạn chế. Ngoài ra, việc kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp chưa được thực hiện đồng bộ. Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

III. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của thành phố Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng, cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để giảng dạy. Thứ hai, cần có các chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút giáo viên có trình độ cao vào làm việc tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Cuối cùng, cần tăng cường công tác kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp để đảm bảo chất lượng đào tạo.

3.1. Dự báo đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp đến năm 2025

Dự báo đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp đến năm 2025 cho thấy nhu cầu về giáo viên sẽ tăng cao, đặc biệt là trong các ngành nghề kỹ thuật và dịch vụ. Để đáp ứng nhu cầu này, cần có kế hoạch đào tạo và phát triển đội ngũ nhà giáo một cách đồng bộ và hiệu quả. Việc dự báo này sẽ giúp các cơ quan chức năng có cái nhìn tổng quan về nhu cầu nhân lực trong tương lai, từ đó có những chính sách phù hợp.

3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp bao gồm việc tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo giáo viên, áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và quản lý giáo dục. Ngoài ra, cần có các chương trình hỗ trợ tài chính cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới, thành phố Đà Nẵng xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong năm hướng đột phá theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XXI Đảng bộ thành phố và Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đến năm 2019, quy mô kinh tế thành phố đạt hơn 109 nghìn tỷ đồng, dân số chạm mốc 1.141,1 ngàn người với lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên ước khoảng 581,4 ngàn người. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ sang khu vực dịch vụ chiếm 64,35% và công nghiệp - xây dựng chiếm 22,41% GRDP. Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 53,01%, đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp trong việc cung ứng lực lượng lao động kỹ thuật cao.

Vấn đề cốt lõi hiện nay là chất lượng giảng dạy của 2.092 nhà giáo tại 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố chưa thực sự đồng đều, còn thiếu hụt kỹ năng thực hành công nghệ cao và kinh nghiệm thực tế tại doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận về chu trình thực thi chính sách, khảo sát toàn diện thực trạng giai đoạn 2010 - 2019, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2020 - 2025, định hướng đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ mạng lưới 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại 6 quận và 2 huyện của Đà Nẵng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học để chuẩn hóa 100% năng lực nhà giáo, tối ưu hóa quy mô đào tạo 54.353 học viên hàng năm và gia tăng năng suất lao động đạt mức trên 187,7 triệu đồng/lao động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý nguồn nhân lực hiện đại kết hợp với mô hình chu trình chính sách công của Kraft và Furlong (2004) cùng quan điểm của tác giả Nguyễn Khắc Bình về tổ chức thực hiện chính sách. Chu trình này bao gồm 6 giai đoạn chặt chẽ: xây dựng kế hoạch, phổ biến tuyên truyền, phân công phối hợp, duy trì chính sách, điều chỉnh giải pháp và tổng kết đánh giá. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng mô hình dạy học theo năng lực thực hiện do Tổng cục Dạy nghề phối hợp cùng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) ban hành nhằm xác định các tiêu chí đánh giá năng lực nghề nghiệp của nhà giáo.

Hệ thống khái niệm nền tảng được chuẩn hóa dựa trên Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014, Thông tư số 06/2017/TT-BLĐTBXH và Thông tư số 08/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Các khái niệm chính bao gồm: chính sách công, thực thi chính sách phát triển nhà giáo, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giáo dục nghề nghiệp. Khung pháp lý còn tích hợp Quyết định số 70/1997/QĐ-TTg về chế độ phụ cấp ưu đãi 35% cho giáo viên dạy nghề và Quyết định số 7678/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng về phê duyệt Đề án phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề giai đoạn 2013 - 2020.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng, Cục Thống kê thành phố và báo cáo thường niên của 65 cơ sở đào tạo nghề trong giai đoạn 10 năm (2010 - 2019). Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát toàn bộ tổng thể 2.092 nhà giáo và tiến hành phỏng vấn chuyên sâu 30 cán bộ quản lý, hiệu trưởng các trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cân bằng giữa 17 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập và 48 cơ sở ngoài công lập, cũng như bao quát đủ các cấp trình độ từ cao đẳng, trung cấp đến sơ cấp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả và so sánh liên thời gian là để lượng hóa chính xác biến động về số lượng, cơ cấu trình độ học vấn, kỹ năng thực hành qua từng mốc thời gian (2010, 2015, 2019). Phương pháp phân tích logic chu trình chính sách được triển khai nhằm chỉ rõ các điểm nghẽn ở từng khâu tuyển dụng, bồi dưỡng, đãi ngộ và kiểm định. Quá trình thu thập, xử lý và phân tích số liệu được thực hiện liên tục trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến đầu năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô đội ngũ nhà giáo tăng trưởng vượt bậc về số lượng và trình độ học vấn. Năm 2019, toàn thành phố có 2.092 nhà giáo giáo dục nghề nghiệp, tăng thêm 701 người so với các giai đoạn trước. Tỷ lệ nhà giáo có trình độ sau đại học tăng mạnh từ 9,35% (năm 2010) lên 46,56% (năm 2019, gồm 47 tiến sĩ chiếm 2,25% và 927 thạc sĩ chiếm 44,31%). Tỷ lệ trình độ đại học đạt 28,54% (597 người), cao đẳng đạt 4,06% (85 người) và trung cấp, công nhân kỹ thuật chiếm 20,84% (436 người).

Thứ hai, mức độ chuẩn hóa về nghiệp vụ sư phạm, ngoại ngữ và tin học đạt kết quả rất khả quan. Thống kê năm 2019 cho thấy có 1.918 nhà giáo đạt chuẩn nghiệp vụ sư phạm (chiếm 91,68%); 1.914 nhà giáo đạt chuẩn ngoại ngữ theo khung năng lực 6 bậc (chiếm 91,49%); và 1.939 nhà giáo đạt chuẩn kỹ năng công nghệ thông tin cơ bản (chiếm 92,69%).

Thứ ba, sự hạn chế về trình độ kỹ năng nghề thực tế là nút thắt nghiêm trọng nhất. Toàn thành phố chỉ có 505 nhà giáo sở hữu chứng chỉ kỹ năng nghề, bậc thợ hoặc tương đương (chiếm 24,14%). Trong đó, kỹ năng nghề quốc gia bậc III chỉ đạt 2,59% (70 người), chứng chỉ kỹ năng thực hành nghề đạt 3,35% (74 người), bậc thợ đạt 0,57% (12 người) và kỹ năng bậc I chiếm 16,78%.

Thứ tư, mạng lưới cơ sở đào tạo phát triển mạnh nhưng cơ cấu chưa cân đối. Đà Nẵng có 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp (20 trường cao đẳng, 5 trường trung cấp, 10 trung tâm và 30 cơ sở khác), phục vụ 54.353 học sinh sinh viên với 260 ngành nghề (gấp 3,1 lần quy mô năm 2010). Cơ sở ngoài công lập chiếm tới 70,7% (46 cơ sở), tập trung 68,38% chỉ tiêu vào nhóm ngành thương mại - dịch vụ, trong khi nhóm công nghiệp - xây dựng chỉ chiếm 29,22% và nông - lâm - ngư nghiệp chiếm 2,40%.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả trực quan qua biểu đồ cột kép so sánh giữa trình độ học vấn và kỹ năng thực hành, dữ liệu bộc lộ rõ nét nghịch lý: tỷ lệ thạc sĩ tăng vọt gấp 5 lần (từ 8,9% lên 44,31%), nhưng tỷ lệ kỹ năng nghề thực tế chỉ dừng lại ở mức 24,14%. Một bảng phân tích chéo giữa loại hình quản lý (công lập so với tư thục) cũng cho thấy các trường tư thục chiếm 69,23% tổng số cơ sở nhưng gặp khó khăn lớn trong việc duy trì đội ngũ giảng viên cơ hữu chất lượng cao do thiếu chính sách hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước.

Nguyên nhân chính xuất phát từ cơ chế tuyển dụng còn nặng về văn bằng học thuật, chưa có thang bảng lương đặc thù để thu hút nghệ nhân, kỹ sư giỏi từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy. Mức phụ cấp ưu đãi nghề 35% theo quy định hiện hành chưa đủ bù đắp chi phí tái tạo sức lao động trong môi trường kỹ thuật độc hại. So sánh với các công trình nghiên cứu của Ngô Thế (2018) về các trường cao đẳng công lập Đà Nẵng, kết quả luận văn này mang tính bao quát hơn khi đánh giá toàn diện cả hệ thống công lập và ngoài công lập, khẳng định yêu cầu cấp bách phải chuyển từ tư duy quản lý bằng cấp sang quản lý năng lực thực hiện theo chuẩn quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách tuyển dụng và cơ chế thu hút nhân tài. Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phối hợp cùng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cần ban hành chính sách đãi ngộ đặc thù, hỗ trợ thu nhập tăng thêm từ 20% đến 30% cho nghệ nhân, chuyên gia kỹ thuật cao và tiến sĩ chuyên ngành công nghệ mũi nhọn về công tác tại các trường nghề; phấn đấu giai đoạn 2021 - 2025 tuyển mới hơn 300 nhà giáo có trình độ tay nghề cao.

Thứ hai, đẩy mạnh chuẩn hóa và nâng cao năng lực kỹ năng nghề quốc gia. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nhà giáo có chứng chỉ kỹ năng nghề từ 24,14% lên tối thiểu 60% vào năm 2025 và 85% vào năm 2030. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải quy định bắt buộc 100% giảng viên giảng dạy thực hành cao đẳng phải hoàn thành thời gian thực tập định kỳ ít nhất 2 tháng sau mỗi chu kỳ 2 năm tại các doanh nghiệp trong khu công nghệ cao hoặc khu công nghiệp chế xuất.

Thứ ba, thiết lập mô hình đào tạo kép và liên kết ba bên giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp. Ban Quản lý Khu công nghệ cao phối hợp cùng các trường cao đẳng xây dựng quỹ tài trợ trang thiết bị dạy nghề hiện đại trị giá hàng chục tỷ đồng; triển khai chương trình liên kết với các doanh nghiệp logistics, công nghệ thông tin và du lịch để doanh nghiệp cùng tham gia xây dựng giáo trình, đánh giá kiểm định kỹ năng nghề và trả lương cho giáo viên thỉnh giảng.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá chính sách định kỳ. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì xây dựng bộ chỉ số KPI đo lường hiệu suất giảng dạy và năng lực nghiên cứu khoa học của nhà giáo; tiến hành kiểm định độc lập 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố theo định kỳ 3 năm một lần, làm căn cứ phân bổ ngân sách đào tạo và phê duyệt chỉ tiêu tuyển sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng và Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực chứng giai đoạn 2010 - 2019 để xây dựng các đề án quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chiến lược phát triển nguồn nhân lực thành phố đến năm 2030.

Nhóm thứ hai là Hội đồng trường, Ban Giám hiệu và cán bộ quản lý nhân sự tại 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tài liệu này là cẩm nang thực tiễn giúp các trường tái cấu trúc quy trình tuyển dụng, phân bổ kinh phí đào tạo bồi dưỡng chuyên môn, ngoại ngữ, tin học và xây dựng cơ chế khen thưởng gắn liền với hiệu quả công việc.

Nhóm thứ ba là giảng viên dạy nghề, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Chính sách công, Quản lý giáo dục và Kinh tế lao động. Luận văn cung cấp khung phân tích chuẩn mực về chu trình chính sách công và phương pháp luận khảo sát thực chứng trong lĩnh vực phát triển nhà giáo.

Nhóm thứ tư là các hiệp hội doanh nghiệp, nhà đầu tư tại Khu công nghệ cao Đà Nẵng và các doanh nghiệp du lịch, dịch vụ. Dữ liệu luận văn giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ cấu tay nghề của hơn 54.000 học viên, từ đó chủ động đặt hàng đào tạo và ký kết thỏa thuận chia sẻ chuyên gia kỹ thuật với các cơ sở đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng trình độ học vấn của đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp Đà Nẵng hiện nay phát triển ra sao? Trình độ học vấn của đội ngũ nhà giáo tăng trưởng ấn tượng trong 10 năm qua. Tính đến năm 2019, trong tổng số 2.092 nhà giáo, tỷ lệ sau đại học đạt 46,56% với 927 thạc sĩ và 47 tiến sĩ. Trình độ đại học chiếm 28,54% và trung cấp, công nhân kỹ thuật chiếm 20,84%, cơ bản đáp ứng chuẩn hóa văn bằng theo quy định nhà nước.

Tại sao tỷ lệ nhà giáo có chứng chỉ kỹ năng nghề thực tế chỉ chiếm 24,14%? Nguyên nhân chủ yếu do hệ thống kiểm định kỹ năng nghề quốc gia triển khai còn chậm, thiếu trung tâm đánh giá kỹ năng nghề độc lập tại miền Trung. Đồng thời, cơ chế chính sách tiền lương và phụ cấp hiện tại chưa gắn liền mức đãi ngộ với chứng chỉ kỹ năng nghề, khiến nhà giáo chưa có động lực tham gia thi đánh giá bậc thợ.

Mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Đà Nẵng phân bổ giữa công lập và tư thục như thế nào? Mạng lưới gồm 65 cơ sở đào tạo, trong đó cơ sở ngoài công lập chiếm ưu thế áp đảo với 46 cơ sở (chiếm 70,7%), bao gồm 45 trường tư thục và 1 cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài. Khối công lập có 17 cơ sở, đào tạo 260 ngành nghề khác nhau với quy mô tuyển sinh đạt 54.353 học viên vào năm 2019.

Luận văn đề xuất giải pháp nào để gắn kết nhà giáo với môi trường thực tế tại doanh nghiệp? Luận văn đề xuất mô hình bắt buộc 100% giảng viên thực hành phải tham gia thực tập tại doanh nghiệp tối thiểu 2 tháng định kỳ 2 năm một lần. Song song đó, thành phố cần ban hành cơ chế trả thù lao ưu đãi nhằm thu hút chuyên gia, kỹ sư trưởng từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy kiêm nhiệm tại các trường nghề.

Kết quả nghiên cứu hỗ trợ gì cho việc thực hiện Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị? Luận văn cung cấp giải pháp trực tiếp để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ 3 trụ cột (du lịch, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển) và 5 lĩnh vực mũi nhọn của Đà Nẵng. Việc chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo là nền tảng cốt lõi để nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên trên 65% vào năm 2025.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chu trình 6 bước thực thi chính sách phát triển nhà giáo giáo dục nghề nghiệp trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá thực chứng bức tranh phát triển của 2.092 nhà giáo tại 65 cơ sở giáo dục nghề nghiệp Đà Nẵng giai đoạn 2010 - 2019 với quy mô đào tạo 54.353 học viên.
• Nhận diện chính xác điểm sáng về chuẩn hóa văn bằng sau đại học đạt 46,56% và chỉ ra điểm nghẽn chiến lược khi kỹ năng nghề thực tế chỉ đạt 24,14%.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp đột phá về chính sách đãi ngộ, kiểm định kỹ năng nghề quốc gia, mô hình liên kết đào tạo kép và giám sát chính sách bằng KPI.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ quy hoạch nhân lực chất lượng cao của thành phố Đà Nẵng đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Lộ trình triển khai các giải pháp được xác định trọng tâm trong giai đoạn 2021 - 2025 và hoàn thiện thể chế đến năm 2030, gắn chặt với mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của cả nước. Các cơ quan quản lý nhà nước, ban giám hiệu các trường cao đẳng, trung cấp và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp tham khảo, ứng dụng các khuyến nghị của luận văn vào thực tiễn quản trị đào tạo nghề.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ GIÁO GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm chính sách công Cho đến hiện tại, có không ít định nghĩa khác nhau về chính sách công, trong đó có một số định nghĩa khá phức tạp và bao hàm tương đối rộng các chức năng và hoạt động. Có thể nêu ra một số định nghĩa sau: Chính sách công bao gồm các hoạt động thực tế do chính phủ tiến hành(Peter Aucoin, 1971).

Chính sách công là cái mà chính phủ lựa chọn làm hay không làm (Thomas R. Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan lẫn nhau của một nhà chính trị hay một nhóm các nhà chính trị gắn liền với việc lựa chọn các mục tiêu và các giải pháp để đạt các mục tiêu đó (William Jenkin, 1978). Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của nhà nước có ảnh hưởng một cách trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của mọi công dân (B. Chính sách công là một kết hợp phức tạp những sự lựa chọn liên quan lẫn nhau, bao gồm cả các quyết định không hành động, do các cơ quan nhà nước hay các quan chức nhà nước đề ra (William N.

Nói cách đơn giản nhất, chính sách công là tổng hợp các hoạt động của chính phủ/chính quyền, trực tiếp hoặc thông qua tác nhân bởi vì nó có ảnh hưởng tới đời sống của công dân (B. Thuật ngữ chính sách công luôn chỉ những hành động của chính phủ/chính quyền và những ý định quyết định hành động này; hoặc chính sách công là kết quả của cuộc đấu tranh trong chính quyền để ai giành được cái gì (Clarke E. Cochran, et al, 1999). Chính sách công là một quá trình hành động hoặc không hành động của chính quyền để đáp lại một vấn đề công cộng.

Nó được kết hợp với các 8 cách thức và mục tiêu chính sách đã được chấp thuận một cách chính thức, cũng như các quy định và thông lệ của các cơ quan chức năng thực hiện những chương trình (Kraft and Furlong, 2004). Từ các định nghĩa trên, chính sách công có thể được nhìn nhận qua các dấu hiệu nhận biết như sau: Trước hết, là một chính sách của nhà nước, của chính phủ (do Nhà nước, do Chính phủ đưa ra), là một bộ phận thuộc chính sách kinh tế và chính sách nói chung của mỗi nước. Thứ hai, về mặt kinh tế, chính sách công phản ánh và thể hiện hoạt động cũng như quản lý đối với khu vực công, phản ánh việc đảm bảo hàng hóa, dịch vụ công cộng cho nền kinh tế. Thứ ba, là một công cụ quản lý của nhà nước, được nhà nước sử dụng để: Khuyến khích việc sản xuất, đảm bảo hàng hóa, dịch vụ công cho nền kinh tế, khuyến khích cả với khu vực công và cả với khu vực tư; Quản lý nguồn lực công một cách hiệu quả, hiệu lực, thiết thực đối với cả kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường, cả trong ngắn hạn lẫn trong dài hạn.

Nói cách khác chính sách công là một trong những căn cứ đo lường năng lực hoạch định chính sách, xác định mục tiêu, căn cứ kiểm tra, đánh giá, xác định trách nhiệm trong việc sử dụng nguồn lực công như ngân sách nhà nước, tài sản công, tài nguyên đất nước. Theo tác giả Nguyễn Khắc Bình: “Chính sách công là những hành động ứng xử của Nhà nước với các vấn đề phát sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau, nhằm thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng nhất định”.2] Khái niệm trên vừa thể hiện đặc trưng của chính sách công là do nhà nước chủ động xây dựng để tác động trực tiếp lên các đối tượng quản lý một cách tương đối ổn định, cho thấy bản chất của chính sách công là công cụ định hướng cho hành vi của các cá nhân, tổ chức phù hợp với thái độ chính trị của nhà nước trong việc giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội. Điều kiện bảo đảm cho sự tồn tại được thể hiện bằng các nguồn lực con người, nguồn lực 9 tài chính, môi trường chính trị, pháp lý, văn hóa xã hội và cả sự bảo đảm bằng nhà nước. Khái niệm thực thi chính sách công Theo nguyên lý triết học, xung quanh chúng ta là các dạng vật chất tồn tại khách quan với những chức năng nhất định.

Về mặt bản chất, chính sách là kết tinh ý chí của chủ thể về phương thức tác động đến các đối tượng nên cũng được coi như những dạng thức vật chất đặc biệt, vì vậy chính sách cũng cần phải có những chức năng nhất định để tồn tại. Tuy nhiên, chức năng của chính sách chỉ được thực hiện hóa khi nó tham gia vào quá trình vận động, triển khai thực thi trong đời sống xã hội. Tổ chức thực thi chính sách công là yêu cầu tất yếu khách quan để duy trì sự tồn tại của chính sách với tư cách là công cụ vĩ mô theo yêu cầu quản lý của nhà nước và cũng là để đạt mục tiêu mà chính sách theo đuổi. Từ luận điểm trên tác giả Nguyễn Khắc Bình đã định nghĩa về tổ chức thực hiện chính sách công như sau: “Tổ chức thực hiện chính sách là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu định hướng của Nhà nước”.7] Tổ chức thực hiện chính sách công là một khâu hợp thành chu trình chính sách, nếu thiếu vắng công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồn tại.

Tổ chức thực thi chính sách công là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách công thành một hệ thống, nhất là với hoạch định chính sách. So với các khâu khác trong chu trình chính sách, tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng, vì đây là bước hiện thực hoá chính sách trong đời sống xã hội. Khái niệm giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp 1. Giáo dục nghề nghiệp Giáo dục nghề nghiệp là một bậc học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đào tạo trình độ sơ cấp, trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác cho người lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, được thực hiện theo hai hình thức là đào tạo chính quy và đào tạo thường xuyên.

10 Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là: Đào tạo trình độ sơ cấp để người học có năng lực thực hiện được các công việc đơn giản của một nghề; Đào tạo trình độ trung cấp để người học có năng lực thực hiện được các công việc của trình độ sơ cấp và thực hiện một số công việc có tính phức tạp của chuyên ngành hoặc nghề, có khả năng ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ vào công việc, làm việc độc lập, làm việc nhóm; Đào tạo trình độ cao đẳng để người học có năng lực thực hiện được các công việc của trình độ trung cấp và thực hiện một số công việc có tính phức tạp của chuyên ngành hoặc nghề; có khả năng sáng tạo, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại vào công việc, hướng dẫn và giám sát được người khác trong nhóm thực hiện công việc [24]. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được quy định tại Khoản 1 Điều 5 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, cụ thể: Cơ sở giáo dục nghề nghiệp bao gồm: a) Trung tâm giáo dục nghề nghiệp; b) Trường trung cấp; c) Trường cao đẳng. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được tổ chức theo các loại hình sau đây: a) Cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước, do Nhà nước đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất; b) Cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc sở hữu của các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế tư nhân hoặc cá nhân, do các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế tư nhân hoặc cá nhân đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất; c) Cơ sở giáo dục nghề nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gồm cơ sở giáo dục nghề nghiệp 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài; cơ sở giáo dục nghề nghiệp liên doanh giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Khái niệm nhà giáo giáo dục nghề nghiệp 1.

Khái niệm 11 - Nhà giáo trong cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp bao gồm nhà giáo dạy lý thuyết, nhà giáo dạy thực hành hoặc nhà giáo vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành. - Nhà giáo trong trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trường trung cấp được gọi là giáo viên; nhà giáo trong trường cao đẳng được gọi là giảng viên. - Chức danh của nhà giáo trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp bao gồm giáo viên, giáo viên chính, giáo viên cao cấp; giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp. - Nhà giáo trong cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây: Có phẩm chất, đạo đức tốt; đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn và nghiệp vụ; có đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; có lý lịch rõ ràng [24].

Nhiệm vụ và quyền hạn của nhà giáo giáo dục nghề nghiệp Nhà giáo giáo dục nghề nghiệp thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định tại Điều 55 Luật giáo dục nghề nghiệp và có thêm các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: - Phải thực hiện chế độ làm việc theo quy định do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành. - Phải chấp hành các quy chế, nội quy, quy định của nhà trường. - Được bố trí giảng dạy theo chuyên ngành, nghề được đào tạo; được đảm bảo trang thiết bị, phương tiện, điều kiện làm việc để thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật; được lựa chọn phương tiện, phương pháp giảng dạy nhằm phát huy năng lực cá nhân, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo; được cung cấp thông tin liên quan đến quyền hạn và nhiệm vụ được giao. - Được hưởng lương, phụ cấp, trợ cấp và các chính sách khác theo quy định của Nhà nước; nhà giáo công ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được hưởng phụ cấp và chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật.