Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải tạo nâng cấp nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt thành phố phan rang tháp chàm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải tạo nâng cấp nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, đảm bảo hiệu quả xử lý và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Việt Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thuận An
• Trường học: Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu cải tạo nâng cấp nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt thành phố Phan Rang – Tháp Chàm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu về thành phố Phan Rang – Tháp Chàm
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.1. Vị trí địa lý
• 1.2.2. Đặc điểm địa hình
• 1.2.3. Đặc điểm khí hậu
• 1.2.4. Đặc điểm thuỷ văn
• 1.2.5. Địa chất thuỷ văn
• 1.3. Đặc điểm kinh tế, xã hội
• 1.3.1. Về kinh tế
• 1.3.2. Về Giáo dục và đào tạo
• 1.3.3. Về dịch vụ du lịch
• 1.3.4. Về công nghiệp
• 1.3.5. Về nông nghiệp - thủy sản
• 1.4. Hiện trạng hệ thống nước của thành phố
• 1.4.1. Hiện trạng cấp nước
• 1.4.2. Hiện trạng hệ thống thu gom và xử lý nước thải
• 1.5. Các phương pháp xử lý nước thải sinh hoạt
• 1.5.1. Xử lý bằng phương pháp cơ học
• 1.5.2. Xử lý bằng phương pháp sinh học
• 1.5.2.1. Trong điều kiện tự nhiên
• 1.5.2.2. Xử lý sinh học hiếu khí trong điều kiện nhân tạo
• 1.5.2.3. Xử lý sinh học kỵ khí trong điều kiện nhân tạo
• 1.5.3. Xử lý nước thải bằng phương pháp hóa học và hóa lý
• 1.5.3.1. Phương pháp khử trùng
• 1.5.4. Công trình xử lý bùn cặn
• 1.5.5. Một số công trình xử lý nước thải sinh hoạt trong thực tế
• 1.5.5.1. Trạm xử lý nước thải sinh hoạt thị trấn Maryland, Virginia: Công suất Q= 750 m3/ngđ
• 1.5.5.2. Nhà máy xử lý nước thải Bắc Giang, Công suất: Q=10 000 m3/ngđ
• 1.5.5.3. Nhà máy xử lý nước thải Nha Trang (Công suất Q = 40000 m3/ngđ)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ CẢI TẠO HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI
• 2.1. Đánh giá hiện trạng hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt hiện có
• 2.2. Cơ sở đề xuất phương án thiết kế
• 2.3. Đề xuất phương án nâng cấp hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt
• 2.3.1. Phương án 1: Sử dụng Công nghệ bể SBR
• 2.3.2. Phương án 2: Sử dụng công nghệ Mương oxy hóa
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ CẢI TẠO NÂNG CẤP HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI SINH HOẠT
• 3.1. Tính toán công suất thiết kế
• 3.2. Tính toán công trình
• 3.2.1. Sân phơi bùn
• 3.2.2. Tính toán lượng hóa chất khử trùng
• 3.3. Tổng hợp các hạng mục công trình
• 3.3.1. Tính toán cao trình
• 3.3.1.1. Cao trình hồ khử trùng
• 3.3.1.2. Cao trình bể lắng 2
• 3.3.1.3. Cao trình mương oxy hóa
• 3.3.1.4. Cao trình cụm xử lý cơ học
• 3.3.2. Khái toán kinh tế cho hệ thống
• 3.3.2.1. Chi phí phần xây dựng và thiết bị
• 3.3.2.1.1. Cụm xử lý cơ học
• 3.3.2.1.2. Sân phơi bùn
• 3.3.2.1.3. Trạm bơm nước tuần hoàn
• 3.3.2.1.4. Thiết bị phòng thí nghiệm
• 3.3.2.1.5. Hạng mục khác
• 3.3.2.2. Chi phí vận hành
• 3.3.2.2.1. Chi phí hóa chất
• 3.3.2.2.2. Chi phí năng lượng
• 3.3.2.2.3. Chi phí nhân công
• 3.3.2.2.4. Chi phí bảo dưỡng và sửa chữa
• 3.3.2.2.5. Chi phí xử lý 1m3 nước thải
• 4. CHƯƠNG 4: KẾ HOẠCH VẬN HÀNH, BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG
• 4.1. Hướng dẫn vận hành và bảo dưỡng hệ thống
• 4.1.1. Cụm xử lý cơ học
• 4.2. Bảo trì hệ thống
• 4.2.1. Bảo trì an toàn
• 4.2.2. Bảo trì đường ống
• 4.2.3. Bảo trì các công trình
• KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của Đề tài

Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và xử lý nước thải sinh hoạt. Sự gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên hệ thống xử lý nước thải hiện tại. Nhà máy xử lý nước thải hiện có với công suất 5000 m3/ngđ không còn đáp ứng đủ nhu cầu, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường. Việc cải tạo nhà máy là cần thiết để nâng cao hiệu quả xử lý, đảm bảo chất lượng nước thải trước khi xả ra môi trường. Theo dự báo, dân số thành phố sẽ tăng gấp 2.8 lần trong vòng 10 năm tới, điều này càng làm tăng thêm tính cấp thiết của việc nâng cấp hệ thống xử lý nước thải. Việc nâng cấp nhà máy không chỉ giúp cải thiện vệ sinh môi trường mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của thành phố.

II. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu chính của nghiên cứu là thiết kế và cải tạo nâng cấp hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm. Đề tài hướng đến việc đạt tiêu chuẩn loại A theo QCVN 14:2008/BTNMT. Nghiên cứu sẽ đánh giá hiện trạng hệ thống xử lý hiện tại, từ đó đưa ra các phương án nâng cấp phù hợp. Việc tính toán công suất thiết kế và các hạng mục công trình sẽ được thực hiện để đảm bảo hệ thống có thể đáp ứng nhu cầu xử lý nước thải trong tương lai. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sẽ xây dựng kế hoạch vận hành và bảo trì cho hệ thống, nhằm đảm bảo hiệu quả lâu dài của nhà máy.

III. Nội dung của đề tài

Nội dung nghiên cứu bao gồm việc đánh giá hiện trạng hệ thống xử lý nước thải hiện có, phân tích hiệu quả xử lý và công tác quản lý, vận hành. Đề tài sẽ dự báo nhu cầu thải nước đến năm 2025 và từ đó đưa ra phương án nâng công suất cho nhà máy. Các phương pháp xử lý nước thải hiện tại sẽ được xem xét, bao gồm công nghệ bể SBR và mương oxy hóa. Việc thiết kế cải tạo sẽ được thực hiện dựa trên các tiêu chuẩn môi trường hiện hành, nhằm đảm bảo chất lượng nước thải sau xử lý đạt yêu cầu. Cuối cùng, nghiên cứu sẽ khái toán kinh tế cho các chi phí xây dựng và vận hành hệ thống, giúp đưa ra cái nhìn tổng quan về tính khả thi của dự án.

IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là nước thải sinh hoạt tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm và công nghệ xử lý hồ sinh học có thổi khí. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt của thành phố, bao gồm các công trình hiện có và các phương án cải tạo, nâng cấp. Nghiên cứu sẽ áp dụng các phương pháp thu thập, phân tích tài liệu, thống kê và so sánh để đưa ra các kết luận chính xác về hiện trạng và nhu cầu xử lý nước thải trong tương lai.

V. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn bao gồm thu thập và phân tích tài liệu, thống kê số liệu về điều kiện khí tượng, thủy văn và kinh tế xã hội của khu vực. Phương pháp so sánh sẽ được sử dụng để đối chiếu với các tiêu chuẩn hiện hành và các dự án tương tự. Cuối cùng, phương pháp tính toán thiết kế sẽ giúp xác định các thông số kỹ thuật cần thiết cho việc cải tạo nâng cấp nhà máy. Các phương pháp này sẽ đảm bảo tính chính xác và khả thi của các giải pháp đề xuất trong nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, với dân số dự kiến tăng từ khoảng 170.720 người năm 2014 lên 461.000 người năm 2025, đang đối mặt với áp lực lớn về xử lý nước thải sinh hoạt do tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh chóng. Hiện tại, nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt của thành phố có công suất 5.000 m³/ngày đêm, không đáp ứng được nhu cầu gia tăng và chất lượng nước thải sau xử lý chưa đạt tiêu chuẩn loại A theo QCVN 14:2008/BTNMT. Các chỉ tiêu như BOD₅ và SS sau xử lý vượt quá mức cho phép lần lượt gấp hơn 2 lần và 1,2 lần, với hiệu suất xử lý chỉ đạt khoảng 40-45%. Hệ thống thu gom nước thải còn hạn chế, tỷ lệ đấu nối thấp, gây ô nhiễm môi trường và ngập úng tại nhiều khu vực.

Mục tiêu nghiên cứu là cải tạo, nâng cấp nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt thành phố Phan Rang – Tháp Chàm nhằm nâng cao công suất và hiệu quả xử lý, đảm bảo nước thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn loại A theo QCVN 14:2008/BTNMT, đồng thời xây dựng kế hoạch vận hành, bảo dưỡng phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt hiện có của thành phố, với dự báo nhu cầu xử lý đến năm 2025. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững cho thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình xử lý nước thải sinh hoạt, bao gồm:

• Lý thuyết xử lý sinh học hiếu khí và kỵ khí: Áp dụng các công nghệ bùn hoạt tính, bể Aeroten, bể SBR, mương oxy hóa tuần hoàn và bể UASB nhằm phân hủy các chất hữu cơ trong nước thải.
• Mô hình công nghệ xử lý nước thải bằng hồ sinh học có thổi khí: Sử dụng hồ sục khí kết hợp khuấy trộn để tăng cường oxy hòa tan, thúc đẩy hoạt động vi sinh vật hiếu khí.
• Khái niệm về hiệu suất xử lý và tiêu chuẩn nước thải: Đánh giá hiệu quả xử lý dựa trên các chỉ tiêu BOD₅, SS, tổng Nitơ, tổng Photpho và Coliform theo QCVN 14:2008/BTNMT loại A.
• Mô hình quản lý vận hành và bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải: Bao gồm các quy trình vận hành tự động và thủ công, bảo trì thiết bị, kiểm soát chất lượng nước đầu vào và đầu ra.

Phương pháp nghiên cứu

• Thu thập và phân tích tài liệu: Tổng hợp số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, hiện trạng hệ thống xử lý nước thải và các công nghệ xử lý nước thải hiện hành.
• Phương pháp thống kê: Xử lý số liệu về lưu lượng, chất lượng nước thải, dân số và dự báo nhu cầu xử lý đến năm 2025.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá hiệu quả công nghệ hiện tại so với các tiêu chuẩn Việt Nam và các nhà máy xử lý nước thải tương tự trong nước.
• Phương pháp tính toán thiết kế: Tính toán công suất, kích thước các công trình, lượng hóa chất khử trùng, chi phí đầu tư và vận hành dựa trên số liệu thu thập được.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Số liệu được thu thập từ nhà máy xử lý nước thải hiện tại, các trạm bơm, hệ thống cống thoát nước và các điểm quan trắc nước thải đầu vào, đầu ra.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 2015-2017, bao gồm khảo sát hiện trạng, phân tích số liệu, đề xuất phương án thiết kế và xây dựng kế hoạch vận hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng công suất và hiệu quả xử lý: Nhà máy xử lý nước thải hiện có công suất 5.000 m³/ngày đêm, không đáp ứng nhu cầu dự kiến tăng lên khoảng 10.000 m³/ngày đêm vào năm 2025. Hiệu suất xử lý BOD₅ và SS chỉ đạt 40% và 45%, với nồng độ sau xử lý lần lượt là 120 mg/l và 120 mg/l, vượt tiêu chuẩn cho phép (BOD₅ ≤ 50 mg/l, SS ≤ 100 mg/l).

2. Chất lượng công trình và thiết bị xuống cấp: Lớp chống thấm HDPE của hồ hiếu khí bị phồng rộp khoảng 50 m², các đầu đo DO và đồng hồ lưu lượng hỏng, hệ thống mương phân phối nước chưa hợp lý, gây khó khăn trong vận hành và phân phối nước đều giữa các bể.

3. Hệ thống thu gom nước thải chưa đồng bộ: Tỷ lệ thu gom nước thải thấp, hệ thống cống thoát nước chung chưa hoàn chỉnh, nhiều khu vực chưa có hệ thống thu gom, dẫn đến tình trạng nước thải chưa được xử lý xả trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm.

4. Đề xuất công nghệ nâng cấp: Hai phương án chính được đề xuất là sử dụng công nghệ bể SBR và công nghệ mương oxy hóa tuần hoàn. Phương án SBR phù hợp với quy mô vừa và nhỏ, hiệu quả xử lý BOD₅ có thể đạt dưới 20 mg/l, trong khi mương oxy hóa có ưu điểm chi phí vận hành thấp, hiệu quả xử lý BOD₅ đạt 85-95%, khả năng khử nitơ đạt 40-80%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hiệu quả xử lý thấp là do công nghệ hồ sinh học có thổi khí hiện tại sử dụng diện tích lớn, thiết bị sục khí và đo lường bị hỏng, vận hành chủ yếu thủ công, không đáp ứng được tải lượng nước thải tăng nhanh. So sánh với các nhà máy xử lý nước thải Bắc Giang và Nha Trang, công nghệ bể SBR và mương oxy hóa cho hiệu quả xử lý cao hơn, đồng thời tiết kiệm diện tích và chi phí vận hành.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh hiệu suất xử lý BOD₅, SS trước và sau xử lý giữa các công nghệ, bảng tổng hợp chi phí đầu tư và vận hành, cũng như sơ đồ mặt bằng nhà máy hiện trạng và đề xuất. Việc nâng cấp hệ thống không chỉ cải thiện chất lượng nước thải mà còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường, góp phần phát triển bền vững thành phố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp công nghệ xử lý nước thải: Áp dụng công nghệ bể SBR hoặc mương oxy hóa tuần hoàn để tăng công suất xử lý lên khoảng 10.000 m³/ngày đêm, đảm bảo nước thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn loại A theo QCVN 14:2008/BTNMT. Thời gian thực hiện dự kiến trong 2-3 năm, do UBND thành phố phối hợp với Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên Môi trường.

2. Cải tạo, sửa chữa công trình hiện hữu: Khắc phục sự cố lớp chống thấm HDPE, thay thế các thiết bị đo DO, đồng hồ lưu lượng, lắp đặt van lật tại cống xả để ngăn nước tràn ngược. Thực hiện trong vòng 12 tháng, do Ban quản lý nhà máy và đơn vị thi công chịu trách nhiệm.

3. Xây dựng hệ thống thu gom nước thải đồng bộ: Mở rộng mạng lưới cống thu gom, tăng tỷ lệ đấu nối nước thải sinh hoạt lên trên 80% đến năm 2025, giảm thiểu xả thải trực tiếp ra môi trường. Thời gian triển khai 3-5 năm, phối hợp giữa UBND thành phố và các đơn vị quản lý hạ tầng.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực vận hành: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho công nhân vận hành về kỹ thuật vận hành tự động, bảo trì thiết bị, giám sát chất lượng nước liên tục. Thực hiện định kỳ hàng năm, do trường đại học và các chuyên gia môi trường phối hợp thực hiện.

5. Khái toán kinh tế và quản lý chi phí: Lập kế hoạch chi tiết về chi phí đầu tư xây dựng, thiết bị, vận hành, bảo dưỡng nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế và bền vững. Thời gian chuẩn bị trong 6 tháng, do Ban quản lý dự án và các chuyên gia tài chính thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và đô thị: Sử dụng luận văn để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển hệ thống xử lý nước thải, đảm bảo tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững.

2. Các đơn vị vận hành và quản lý nhà máy xử lý nước thải: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật, quy trình vận hành và bảo dưỡng được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả xử lý và giảm thiểu sự cố kỹ thuật.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kỹ thuật môi trường: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích số liệu và thiết kế công trình xử lý nước thải trong điều kiện thực tế đô thị Việt Nam.

4. Nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực xử lý nước thải: Đánh giá tiềm năng đầu tư, lựa chọn công nghệ phù hợp và xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống xử lý nước thải tại các đô thị tương tự.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần nâng cấp nhà máy xử lý nước thải Phan Rang – Tháp Chàm?
   Do dân số tăng nhanh và lượng nước thải sinh hoạt vượt công suất thiết kế hiện tại, đồng thời chất lượng nước thải sau xử lý chưa đạt tiêu chuẩn, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

2. Công nghệ bể SBR có ưu điểm gì so với công nghệ hồ sinh học hiện tại?
   Bể SBR có hiệu quả xử lý cao, khử được nitơ và photpho, vận hành linh hoạt, không cần bể lắng thứ cấp, tiết kiệm diện tích và dễ dàng tự động hóa, phù hợp với quy mô vừa và nhỏ.

3. Phương án mương oxy hóa có hạn chế gì?
   Mương oxy hóa yêu cầu diện tích đất lớn, phù hợp với khu vực có quỹ đất rộng và giá thành đất thấp, không thích hợp cho các đô thị có mật độ xây dựng cao.

4. Làm thế nào để đảm bảo vận hành nhà máy hiệu quả sau khi nâng cấp?
   Cần đào tạo nhân viên vận hành, trang bị hệ thống giám sát tự động, bảo trì định kỳ thiết bị và xây dựng quy trình vận hành chuẩn, đồng thời có kế hoạch quản lý chất lượng nước liên tục.

5. Chi phí đầu tư và vận hành nâng cấp nhà máy có cao không?
   Chi phí đầu tư ban đầu có thể lớn do cải tạo công trình và mua thiết bị mới, nhưng chi phí vận hành giảm nhờ công nghệ hiện đại và hiệu quả xử lý cao, góp phần tiết kiệm chi phí xử lý môi trường lâu dài.

Kết luận

• Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm cần nâng cấp nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt để đáp ứng nhu cầu tăng dân số và tiêu chuẩn môi trường.
• Hiệu suất xử lý hiện tại thấp, công trình và thiết bị xuống cấp, hệ thống thu gom nước thải chưa đồng bộ.
• Đề xuất áp dụng công nghệ bể SBR hoặc mương oxy hóa tuần hoàn nhằm nâng cao hiệu quả xử lý và công suất.
• Cải tạo, sửa chữa công trình hiện hữu và xây dựng kế hoạch vận hành, bảo dưỡng chuyên nghiệp là cần thiết.
• Các bước tiếp theo bao gồm lập dự án đầu tư, triển khai thi công và đào tạo nhân lực vận hành, nhằm đảm bảo phát triển bền vững hệ thống xử lý nước thải thành phố.

Hành động ngay để bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng tại Phan Rang – Tháp Chàm!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN 1. Giới thiệu về thành phố Phan Rang – Tháp Chàm Phan Rang - Tháp Chàm từng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ. Ngày 26 tháng 2 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 252/QĐ- TTg công nhận thành phố Phan Rang - Tháp Chàm là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Ninh Thuận. Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm là đô thị tỉnh lỵ, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và khoa học công nghệ của tỉnh Ninh Thuận.

Nằm trong hệ thống đô thị của vùng Duyên hải Nam Trung bộ là một trong những trọng điểm du lịch của miền Trung và của cả nước. Thành phố là đầu mối giao thông liên vùng có tuyến đường sắt Bắc – Nam chạy qua, đồng thời là trung tâm giao lưu kinh tế với vùng Tây Nguyên, vùng duyên hải miền Trung, khu kinh tế trọng điểm phía Nam và miền Đông Nam bộ. Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm có 16 đơn vị hành chính gồm 15 phường (Đô Vinh, Bảo An, Phước Mỹ, Phủ Hà, Mỹ Hương, Thanh Sơn, Kinh Dinh, Đài Sơn, Đạo Long, Tấn Tài, Mỹ Hải, Mỹ Đông, Đông Hải, Mỹ Bình, Văn Hải) và 1 xã Thành Hải. Với tổng diện tích đất tự nhiên 79 1708 km2.

Đất xây dựng đô thị hiện trạng: 15 359 km2 (bao gồm các loại đất: đất ở đô thị, đất công trình công cộng, đất cây xanh, TDTT, đất giao thông khu vực nội thành). Bản đồ hành chính thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là đô thị đồng bằng ven biển nam trung bộ, nằm ở phía Nam tỉnh ninh Thuận, có tọa độ địa lý từ 11031’32’’ đến 11040’08’’ Vĩ độ Bắc, từ 108054’50’’ đến 108003’26’’ Kinh độ Đông; 5 - Phía Bắc giáp Huyện Ninh Hải - Phía Nam giáp Huyện Ninh Phước - Phía Tây giáp Huyện Ninh Sơn – Bác Ái - Phía Đông giáp Biển Đông Thành phố Phan Rang có vị trí là đầu mối tại khu vực ngã ba giữa trục giao thông quốc lộ 1A với quốc lộ 27 đi Đà Lạt, đồng thời có tuyến đường sắt thống nhất Bắc - Nam đi qua ga Tháp Chàm, rất thuận lợi cho vận chuyển hành khách và hàng hoá bằng đường bộ và đường sắt, cách cảng biển và cảng hàng không Quốc tế Cam Ranh 60km và Thành phố Nha Trang 100km về phía Bắc, cách thành phố Hồ Chí Minh 350km về phía Nam, cách thành phố Đà Lạt 110km về phía Tây, hình thành tam giác phát triển Đà Lạt- Phan Rang - Nha Trang [13] 1.

Đặc điểm địa hình Địa hình và đất đai tương đối bằng phẳng, độ cao trung bình từ 3m-5m so với mặt nước biển, thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam, có thể chia làm 3 loại: + Dạng địa hình đồi thấp: tập trung tại khu vực Tháp Chàm có độ cao từ 15 - 55m, độ dốc sườn đồi 10% - 30%. + Dạng địa hình bằng phẳng: bao gồm khu vực phù sa ven sông và các khu ruộng cao, có độ cao từ 3 - 15m, độ dốc địa hình 1% - 10%. + Địa hình thấp trũng: bao gồm các khu ruộng trũng, ao hồ xen kẽ, cao độ dưới 2.5m, thường bị ngập nước. Đặc điểm khí hậu Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm có khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc trưng gió nhiều và khô nóng, nhiệt độ cao quanh năm, trung bình 27oC- 32oC, số giờ nắng 2.000 giờ; lượng mưa trung bình 900-1100mm/năm; chế độ gió theo 2 hướng: Đông Bắc và Tây Nam, tốc độ trung bình 2,7m/s.

Thời tiết có 2 mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 8 năm sau. 6 Với khí hậu đặc trưng khô nắng quanh năm, Phan Rang-Tháp Chàm sẽ là điều kiện tốt để phát triển du lịch tắm biển, nghỉ dưỡng kết hợp các loại hình giải trí trên biển, trên không; thuận lợi phát triển sản xuất nông nghiệp với các đặc sản của địa phương như nho, hành, tỏi,… phát triển chăn nuôi gia súc như bò, dê, cừu,… [1] [2] [13] 1. Đặc điểm thuỷ văn Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm chịu ảnh hưởng trực tiếp của chế độ thuỷ văn sông Dinh. Sông Dinh còn gọi là sông Cái Phan Rang bắt nguồn từ dãy núi cao E Lâm Thượng giáp với tỉnh Lâm Đồng đổ ra biển Đông ở vịnh Phan Rang.

Sông Dinh chịu ảnh hưởng của cả hai yếu tố triều và lũ. Sông có chiều dài 119 km với diện tích lưu vực 3.000 km2, lưu lượng trung bình 39 m3/s do thủy điện Đa Nhim xả để phục vụ tưới cho 12. Ở vùng thượng nguồn của sông có dạng bậc thềm có độ cao 800m ÷ 1000m, lòng sông dốc và có đá tảng, lưu vực các nhành sông phân bố hình rễ cây. Từ Tân Mỹ về xuôi sông chảy qua vùng đồi thấp là đồng bằng Phan Rang, chế độ dòng chảy của sông phù hợp với phân bố mùa của khu vực.

Dòng chảy có lớn và có lũ về mùa mưa (Tháng 10 đến tháng 12) và lưu lượng thấp về mùa khô (tháng 1 đến tháng 8). Mực nước ở Phan Rang bị ảnh hưởng bởi thủy triều (thủy triều ngày lẻ) với biên độ 0.3cm, mực nước cao nhất với tần suất lũ 1% là 6.05m, cao hơn nhiều khu vực trũng của thành phố. Mực nước cao nhất tại sông Dinh (m) là 6.05 ứng với các tần suất lũ (%) 1, 5, 10, 20, 50 và 100. + Mùa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 + Mùa cạn từ tháng 1 đến tháng 8.

Dòng chảy phụ thuộc vào việc xả nước tới của thủy điện Đa Nhim cho hạ du + Tháng 10 thường xuất hiện mức nước cao nhất trong năm và cũng là tháng có mức nước bình quân cao nhất. 7 Các sông đều có 2 thời kỳ lũ, lũ tiểu mãn và lũ chính vụ. Lũ tiểu mãn thường cũng khá lớn, chiếm từ 10-30% số trận lũ lớn. Thời gian xảy ra lũ lớn thường kéo dài trong khoảng 4 tháng, từ tháng 9 đến tháng 12.

Do Sông Dinh có độ dốc lớn nên thời gian lũ lên và lũ xuống diễn ra nhanh, thời gian lũ ngắn và thường có 1 đỉnh. Những trận lũ tần suất dưới 10% thường là lũ không lớn, tuy nhiên trên 10% thường là lũ lớn. Trận lụt lịch sử ngày 17-12-1964 cũng do chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão. Cầu Đạo Long ngập sâu 0.

Cao độ mực nước Sông Dinh được đo tại 2 trạm là Tân Mỹ và Phan Rang (chân cầu Đạo Long). Cấp báo động lũ cấp I, II, và III tại trạm Sông Dinh là 1.1: Mực nước sông Dinh lớn nhất khi có mưa lũ ứng với các tần suất Tần suất P(%) 1 5 10 20 50 100 Mực nước H max (mm) 605 548 518 479 407 205 (Nguồn: [1]) Mực nước tại Phan Rang có ảnh hưởng thủy triều (nhật triều không đều) với biên độ 0. Địa chất thuỷ văn Mực nước ngầm thay đổi theo mùa. Mùa mưa một số nơi mực nước bằng mực nước mặt, nước ngầm màu hơi vàng và hơi lợ vì chịu ảnh hưởng của nước biển 1.

Đặc điểm kinh tế, xã hội 1. Dân số Dân số toàn Thành phố: Năm 2015, tổng dân số trung bình của thành phố khoảng 165.76 người, mật độ dân số là 1147.04 người/km2 Dân cư phân bố không đều, mật độ dân cư cao nhất tại phường Kinh Dinh (19 550 người/km2), sau đến phường Đông Hải (9 790 người/km2), phường Mĩ Hương (9 520 người/km2) và thấp nhất tại phường Đô Vinh (444 người/km2) 8 Dân số và đặc điểm dân cư: Theo Niên giám thống kê thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tính đến cuối năm 2014, toàn thành phố có 170,720 nhân khẩu. Sự phân bố dân cư trong năm 2015 theo các đơn vị hành chính của thành phố được trình bày ở bảng dưới đây: Bảng 1.2: Diện tích và phân bố dân cư thành phố Phan Rang – Tháp Chàm Tên phường, xã Diện tích (km2) Dân số (nghìn người) Mật độ Phường Bảo An 3.12 Phường Kinh Dinh 0.55 Phường Mĩ Bình 4.63 Phường Mĩ Hương 0.52 Phường Mĩ Hải 2.22 Phường Mĩ Đông 2.15 Phường Phước Mĩ 5.91 Phường Phủ Hà 1.82 Phường Thanh Sơn 0.76 Phường Tấn Tài 2.85 Phường Văn Hải 9.50 Phường Đài Sơn 1.52 Phường Đô Vinh 30.44 Phường Đông Hải 2.79 Phường Đạo Long 2. Về kinh tế Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm được thủ tướng chính phủ phê duyệt là đô thị loại II theo quyết định số 252/QĐ-Ttg ngày 26/2/2015.

Việc công nhận thành phố Phan Rang - Tháp Chàm là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Ninh Thuận phù hợp với 9 định hướng phát triển chung của quốc gia và phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển của tỉnh Ninh Thuận. Mặc dù tình hình kinh tế chung của cả nước còn khó khăn, nhưng Thành phố vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong 3 năm qua. Thành phố có thu nhập bình quân đầu người/năm gấp 1.45 lần so với cả nước; mức tăng trưởng kinh tế trung bình giai đoạn 2012 - 2014 đạt 14. Thành phố có một số lĩnh vực phát triển như chế biến gỗ, vật liệu xây dựng, thủ công mỹ nghệ phục vụ du lịch và xuất khẩu có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội cho tỉnh Ninh Thuận và khu vực lân cận.

Thành phố đã có những bước đi quan trọng và chuẩn bị cơ sở hạ tầng cho việc phát triển hai nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận và phát triển năng lượng sạch Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm năm 2015 đạt khoảng 1.328 tỷ đồng, chiếm 73% tổng thu ngân sách của toàn tỉnh, thu nhập bình quân đầu người đạt 40.3 triệu đồng, cao hơn so với bình quân đầu người của tỉnh Ninh Thuận là 28. Tốc độ tăng trường bình quân đạt 13. Theo kế hoạch phát triển kinh tế xã hội thành phố PR-TC năm 2016-2020, thành phố sẽ duy trì mức độ tăng trưởng khoảng 13-14%, trong đó tâp trung phát triển Thương mại dịch vụ (60%), Xây dựng (35%) và Nông nghiệp, thủy sản (5%). [12] Lực lượng lao động trong độ tuổi của Thành phố có khoảng 104200 người chiếm gần 60% dân số của Thành phố, với đội ngũ khoảng 5280 cán bộ khoa học - kỹ thuật có trình độ từ cao đẳng trở lên với độ tuổi trẻ cần cù, ham học hỏi và được đào tạo khá tốt, có khả năng tiếp cận nhanh các tiến bộ khoa học kỹ thuật; trong thời gian tới trên địa bàn Thành phố sẽ xây dựng một số sơ sở đào tạo chất lượng, sẽ thu hút một lực lượng lớn lao động trẻ có trình độ cao đến học tập và làm việc.

Đây là một trong thế mạnh, là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.