Nghiên cứu bệnh lùn sọc đen (Rice Black Streaked Dwarf Virus) trên lúa tại Văn Lâm, Hưng Yên

Nghiên cứu bệnh lùn sọc đen trên lúa tại Văn Lâm, Hưng Yên, cung cấp thông tin quan trọng về virus và biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

• Tác giả: Đào Thị Lan Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Viết Cường
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu bệnh lùn sọc đen (Rice black streaked dwarf virus) trên lúa tại Văn Lâm – Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 8. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 9. GIỚI THIỆU VỀ CÂY LÚA
• 10. NGUỒN GỐC, PHÂN BỐ, PHÂN LOẠI, GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÂY LÚA
• 11. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LÚA TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 12. TÌNH HÌNH BỆNH HẠI TRÊN CÂY LÚA
• 13. NGHIÊN CỨU VỀ SOUTHERN RICE BLACK-STREAKED DWARF VIRUS (SRBSDV)
• 13.1. Lịch sử phát hiện, phân bố địa lý và thiệt hại gây ra trên lúa của SRBSDV
• 13.2. Phân loại và hình thái của SRBSDV
• 13.3. Triệu chứng và ký chủ
• 13.4. Phòng chống
• 13.5. Biện pháp phòng trừ bệnh lùn sọc đen ở Việt Nam
• 14. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 14.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 14.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 14.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 14.2. Đối tượng, vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 14.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 14.2.2. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 14.3. Nội dung nghiên cứu
• 14.3.1. Nghiên cứu bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên
• 14.3.2. Nghiên cứu phòng chống bệnh LSĐ bằng biện pháp hóa học trừ vector truyền bệnh
• 14.4. Phương pháp nghiên cứu
• 14.4.1. Điều tra diễn biến mật độ rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên
• 14.4.2. Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông, chuyển vụ
• 14.4.3. Phương pháp nghiên cứu mức độ nhiễm bệnh lùn sọc đen trên lúa và trên một số ký chủ phụ khác (cỏ)
• 14.4.4. Xác định hiệu quả của phương pháp xử lý hạt giống đối với rầy lưng trắng và bệnh LSĐ
• 14.4.5. Xác định hiệu quả phương pháp phun tiễn chân mạ ở Văn Lâm – Hưng Yên
• 14.4.6. Công thức tính
• 14.4.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 15. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 15.1. Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông năm 2018
• 15.1.1. Nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông năm 2018
• 15.1.2. Tỷ lệ rầy mang virus lùn sọc đen qua đông năm 2018
• 15.2. Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ chuyển vụ năm 2019
• 15.2.1. Nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ chuyển vụ năm 2019
• 15.2.2. Tỷ lệ rầy mang virus lùn sọc đen chuyển vụ năm 2019
• 15.3. Điều tra diễn biến sự phát sinh, phát triển của rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019
• 15.3.1. Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019
• 15.3.2. Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019
• 15.3.3. Giám định virus trên rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ xuân năm 2019
• 15.4. Điều tra diễn biến sự phát sinh, phát triển của rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019
• 15.4.1. Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019
• 15.4.2. Diễn biến tỷ lệ bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019
• 15.4.3. Giám định rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ mùa năm 2019
• 15.5. Đánh giá mức độ nhiễm bệnh lùn sọc đen trên lúa và trên một số ký chủ phụ cỏ dại bằng lây nhiễm nhân tạo
• 15.5.1. Lây nhiễm nhân tạo virus LSĐPN trên một số giống lúa
• 15.5.2. Lây nhiễm nhân tạo virus LSĐPN trên một số loài cỏ dại một lá mầm
• 15.6. Đánh giá hiệu quả của phương pháp xử lý hạt giống và phun tiễn chân mạ đối với rầy lưng trắng và bệnh LSĐ
• 15.6.1. Thí nghiệm xác định hiệu lực của một số loại thuốc BVTV đối với rầy lưng trắng khi xử lý hạt giống
• 15.6.2. Thí nghiệm đánh giá khả năng phòng chống bệnh LSĐ bằng phương pháp xử lý hạt giống
• 15.6.3. Thí nghiệm ngoài đồng đánh giá khả năng phòng chống bệnh LSĐ bằng phương pháp xử lý hạt giống
• 15.6.4. Xác định hiệu quả của phương pháp phun tiễn chân mạ đối bệnh LSĐ
• 15.6.5. Thí nghiệm trên đồng ruộng đánh giá khả năng phòng chống bệnh lùn sọc đen của biện pháp phun tiễn chân mạ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bệnh Lùn Sọc Đen Lúa tại Văn Lâm Hưng Yên

Bệnh lùn sọc đen lúa đang trở thành mối đe dọa lớn cho nông nghiệp Hưng Yên, đặc biệt tại Văn Lâm. Cây lúa, nguồn lương thực thiết yếu, đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh này. Việc nghiên cứu và tìm ra giải pháp phòng trừ hiệu quả là vô cùng cấp thiết. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn tác động đến chất lượng gạo, gây thiệt hại kinh tế lớn cho người nông dân. Theo nghiên cứu của Đào Thị Lan Hương, bệnh lùn sọc đen do virus gây ra và lây lan qua môi giới truyền bệnh là rầy lưng trắng. Tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc của các nhà khoa học, cơ quan quản lý và người dân để bảo vệ mùa màng. Các biện pháp phòng trừ cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố dịch tễ ảnh hưởng đến sự phát sinh và gây hại của bệnh, đồng thời đánh giá khả năng phòng chống bệnh bằng biện pháp hóa học trừ rầy lưng trắng.

1.1. Tầm quan trọng của cây lúa và thách thức từ bệnh lùn sọc đen

Cây lúa đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế và đời sống xã hội Việt Nam. Tuy nhiên, sự xuất hiện và lây lan nhanh chóng của bệnh lùn sọc đen đang đe dọa nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng lúa. Bệnh gây ra những thiệt hại đáng kể cho nông nghiệp Hưng Yên, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người nông dân. Việc nghiên cứu sâu rộng về bệnh và tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả là vô cùng quan trọng để bảo vệ sản xuất lúa gạo.

1.2. Dịch tễ học bệnh lùn sọc đen Rầy lưng trắng và virus gây bệnh

Bệnh lùn sọc đen lây lan chủ yếu qua rầy lưng trắng, môi giới truyền virus gây bệnh. Nghiên cứu của Đào Thị Lan Hương chỉ ra rằng, việc kiểm soát rầy lưng trắng là yếu tố then chốt trong phòng trừ bệnh. Các yếu tố như mật độ rầy, tỷ lệ rầy mang virus, và điều kiện môi trường đều ảnh hưởng đến sự phát triển và lây lan của bệnh. Hiểu rõ về dịch tễ học của bệnh là cơ sở để xây dựng các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

II. Vấn Đề Nghiêm Trọng Thiệt Hại do Bệnh Lùn Sọc Đen Gây Ra

Thiệt hại do bệnh lùn sọc đen gây ra cho lúa Hưng Yên là rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và thu nhập của người nông dân. Bệnh làm cây lúa còi cọc, giảm khả năng đẻ nhánh, và thậm chí gây chết cây. Năng suất lúa có thể giảm từ 30% đến 70% tùy thuộc vào mức độ nhiễm bệnh và giai đoạn sinh trưởng của cây. Ngoài ra, bệnh còn ảnh hưởng đến chất lượng gạo, làm giảm giá trị thương phẩm. Theo thống kê, bệnh lùn sọc đen đã gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho nông nghiệp Hưng Yên trong những năm gần đây. Tình hình này đòi hỏi các biện pháp phòng trừ khẩn cấp và hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại cho người nông dân. Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp mới, như sử dụng giống lúa kháng bệnh, là rất cần thiết.

2.1. Ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa tại Văn Lâm

Bệnh lùn sọc đen gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng lúa tại Văn Lâm, Hưng Yên. Cây lúa bị bệnh thường còi cọc, đẻ nhánh kém, và cho năng suất thấp. Chất lượng gạo cũng bị ảnh hưởng, làm giảm giá trị thương phẩm. Điều này gây thiệt hại lớn cho người nông dân, đặc biệt là những hộ gia đình có thu nhập chính từ trồng lúa.

2.2. Tác động kinh tế và xã hội đến cộng đồng nông dân Hưng Yên

Thiệt hại do bệnh lùn sọc đen không chỉ dừng lại ở khía cạnh kinh tế mà còn tác động đến đời sống xã hội của cộng đồng nông dân Hưng Yên. Mất mùa do bệnh gây ra có thể dẫn đến tình trạng thiếu lương thực, tăng gánh nặng kinh tế cho gia đình, và ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Do đó, việc phòng trừ bệnh hiệu quả là vô cùng quan trọng để đảm bảo cuộc sống ổn định cho người dân.

III. Cách Phòng Trừ Bệnh Lùn Sọc Đen Lúa Hiệu Quả tại Hưng Yên

Để phòng trừ bệnh lùn sọc đen hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm: sử dụng giống lúa kháng bệnh, quản lý rầy lưng trắng, và áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp. Việc sử dụng giống lúa kháng bệnh là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, cần thường xuyên theo dõi và đánh giá khả năng kháng bệnh của các giống lúa để kịp thời thay thế khi cần thiết. Quản lý rầy lưng trắng là yếu tố then chốt trong phòng trừ bệnh. Cần áp dụng các biện pháp như: vệ sinh đồng ruộng, sử dụng thuốc trừ sâu sinh học, và thả thiên địch để kiểm soát mật độ rầy. Ngoài ra, cần áp dụng các biện pháp canh tác như: bón phân cân đối, tưới nước hợp lý, và luân canh cây trồng để tăng cường sức đề kháng cho cây lúa. Theo nghiên cứu của Đào Thị Lan Hương, việc xử lý hạt giống và phun thuốc tiễn chân mạ có hiệu quả trong việc phòng trừ rầy lưng trắng và giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra.

3.1. Sử dụng giống lúa kháng bệnh Giải pháp bền vững

Việc sử dụng giống lúa kháng bệnh lùn sọc đen là một trong những giải pháp hiệu quả và bền vững nhất. Các giống lúa kháng bệnh có khả năng chống lại sự xâm nhập và phát triển của virus, giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khả năng kháng bệnh của các giống lúa có thể bị suy giảm theo thời gian do sự biến đổi của virus. Do đó, cần thường xuyên theo dõi và đánh giá khả năng kháng bệnh của các giống lúa để kịp thời thay thế khi cần thiết.

3.2. Quản lý rầy lưng trắng Kiểm soát môi giới truyền bệnh

Rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh lùn sọc đen, do đó việc quản lý rầy lưng trắng là yếu tố then chốt trong phòng trừ bệnh. Cần áp dụng các biện pháp như: vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy tàn dư cây trồng, sử dụng thuốc trừ sâu sinh học, và thả thiên địch để kiểm soát mật độ rầy. Ngoài ra, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến mật độ rầy để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

3.3. Biện pháp canh tác Tăng cường sức đề kháng cho cây lúa

Các biện pháp canh tác phù hợp có thể giúp tăng cường sức đề kháng cho cây lúa, giúp cây chống lại sự tấn công của bệnh lùn sọc đen. Cần áp dụng các biện pháp như: bón phân cân đối, tưới nước hợp lý, luân canh cây trồng, và làm cỏ thường xuyên. Ngoài ra, cần chú ý đến mật độ gieo sạ, đảm bảo khoảng cách giữa các cây lúa đủ rộng để cây có thể phát triển tốt.

IV. Nghiên Cứu Hiệu Quả Biện Pháp Hóa Học Trừ Rầy Lưng Trắng

Nghiên cứu của Đào Thị Lan Hương đã đánh giá hiệu quả của một số biện pháp hóa học trong việc trừ rầy lưng trắng và phòng chống bệnh lùn sọc đen. Kết quả cho thấy, việc xử lý hạt giống bằng các loại thuốc như Cruiser Plus 312,5FS, Kola Gold 660WP, và Enaldo 440FS có hiệu quả trong việc trừ rầy lưng trắng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, hiệu quả của các loại thuốc này giảm dần theo thời gian. Biện pháp phun thuốc tiễn chân mạ cũng cho thấy hiệu quả trong việc trừ rầy lưng trắng và hạn chế bệnh lùn sọc đen trên đồng ruộng. Trong số các loại thuốc thí nghiệm, Pexena 106SC cho thấy hiệu quả cao nhất trong việc trừ rầy lưng trắng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng thuốc trừ sâu cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và các quy định của cơ quan quản lý để đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường.

4.1. Xử lý hạt giống Bảo vệ cây lúa giai đoạn đầu

Việc xử lý hạt giống bằng các loại thuốc trừ sâu có tác dụng bảo vệ cây lúa khỏi sự tấn công của rầy lưng trắng ở giai đoạn đầu. Các loại thuốc như Cruiser Plus 312,5FS, Kola Gold 660WP, và Enaldo 440FS đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc trừ rầy lưng trắng khi xử lý hạt giống. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hiệu quả của các loại thuốc này giảm dần theo thời gian, do đó cần kết hợp với các biện pháp phòng trừ khác để đạt hiệu quả cao nhất.

4.2. Phun thuốc tiễn chân mạ Hạn chế bệnh lùn sọc đen trên đồng ruộng

Biện pháp phun thuốc tiễn chân mạ có tác dụng trừ rầy lưng trắng và hạn chế bệnh lùn sọc đen trên đồng ruộng. Các loại thuốc như Pexena 106SC đã được chứng minh là có hiệu quả cao trong việc trừ rầy lưng trắng khi phun tiễn chân mạ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng thuốc trừ sâu cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và các quy định của cơ quan quản lý để đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường.

V. Kết Luận và Đề Xuất Giải Pháp cho Bệnh Lùn Sọc Đen Lúa

Nghiên cứu về bệnh lùn sọc đen trên lúa tại Văn Lâm, Hưng Yên đã cung cấp những thông tin quan trọng về dịch tễ học, tác nhân gây bệnh, và các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc quản lý rầy lưng trắng là yếu tố then chốt trong phòng trừ bệnh. Cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm: sử dụng giống lúa kháng bệnh, quản lý rầy lưng trắng, và áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp. Ngoài ra, cần tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn cho người nông dân về các biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả. Các cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ người nông dân trong việc phòng trừ bệnh, như cung cấp giống lúa kháng bệnh, thuốc trừ sâu, và các dịch vụ kỹ thuật.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố dịch tễ ảnh hưởng đến sự phát sinh và gây hại của bệnh lùn sọc đen tại Văn Lâm, Hưng Yên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng các biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả, giúp giảm thiểu thiệt hại cho người nông dân.

5.2. Đề xuất các giải pháp phòng trừ bệnh lùn sọc đen bền vững

Để phòng trừ bệnh lùn sọc đen bền vững, cần áp dụng các giải pháp tổng hợp, bao gồm: sử dụng giống lúa kháng bệnh, quản lý rầy lưng trắng, áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp, và tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn cho người nông dân. Các cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ người nông dân trong việc phòng trừ bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐÀO THỊ LAN HƯƠNG NGHIÊN CỨU BỆNH LÙN SỌC ĐEN (RICE BLACK STREAKED DWARF VIRUS) TRÊN LÚA TẠI VĂN LÂM – HƯNG YÊN Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 8620112 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hà Viết Cường NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đào Thị Lan Hương i LỜI CÁM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Hà Viết Cường đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức tại Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Bắc đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày . năm 2019 Tác giả luận văn Đào Thị Lan Hương ii MỤC LỤC Lời cam đoan .Error! Bookmark not defined. ii Mục lục . iii Danh mục chữ viết tắt . vi Danh mục bảng . vii Danh mục hình . ix Trích yếu luận văn . xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích và yêu cầu của đề tài. Mục đích đề tài . Yêu cầu của đề tài . Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước . Giới thiệu về cây lúa . Nguồn gốc, phân bố, phân loại, giá trị dinh dưỡng của cây lúa . Tình hình sản xuất lúa trên Thế giới và Việt Nam . Tình hình bệnh hại trên cây lúa . Nghiên cứu về southern rice black-streaked dwarf virus (SRBSDV) . Lịch sử phát hiện, phân bố địa lý và thiệt hại gây ra trên lúa của SRBSDV. Phân loại và hình thái của SRBSDV . Triệu chứng và ký chủ . Phòng chống . Biện pháp phòng trừ bệnh lùn sọc đen ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu . Địa điểm và thời gian nghiên cứu . Địa điểm nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu . Đối tượng, vật liệu và dụng cụ nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu . Nghiên cứu bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên . Nghiên cứu phòng chống bệnh LSĐ bằng biện pháp hóa học trừ vector truyền bệnh . Phương pháp nghiên cứu . Điều tra diễn biến mật độ rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên. Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông, chuyển vụ . Phương pháp nghiên cứu mức độ nhiễm bệnh lùn sọc đen trên lúa và trên một số 1 số ký chủ phụ khác ( cỏ) . Xác định hiệu quả của phương pháp xử lý hạt giống đối với rầy lưng trắng và bệnh LSĐ . Xác định hiệu quả phương pháp phun tiễn chân mạ ở Văn Lâm – Hưng Yên . Công thức tính . Phương pháp xử lý số liệu . Kết quả nghiên cứu . Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông năm 2018 . Nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ qua đông năm 2018 . Tỷ lệ rầy mang virus lùn sọc đen qua đông năm 2018. Xác định nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ chuyển vụ năm 2019 . Nguồn rầy lưng trắng và bệnh LSĐ chuyển vụ năm 2019 . Tỷ lệ rầy mang virus lùn sọc đen chuyển vụ năm 2019. Điều tra diễn biến sự phát sinh, phát triển của rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Giám định virus trên rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ xuân năm 2019 . Điều tra diễn biến sự phát sinh, phát triển của rầy lưng trắng và tỷ lệ bệnh tại Văn Lâm- Hưng Yên Vụ mùa 2019 . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSĐ tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Giám định rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ mùa năm 2019 . Đánh giá mức độ nhiễm bệnh lùn sọc đen trên lúa và trên một số một số ký chủ phụ cỏ dại bằng lây nhiễm nhân tạo . Lây nhiễm nhân tạo virus LSĐPN trên một số giống lúa . Lây nhiễm nhân tạo virus LSĐPN trên một số loài cỏ dại một lá mầm . Đánh giá hiệu quả của phương phap xử lý hạt giống va phun tiễn chân mạ đối với rầy lưng trắng và bệnh LSĐ . Thí nghiệm xác định hiệu lực của một số loại thuốc BVTV đối với rầy lưng trắng khi xử lý hạt giống . Thí nghiệm đánh giá khả năng phòng chống bệnh LSĐ bằng phương pháp xử lý hạt giống . Thí nghiệm ngoài đồng đánh giá khả năng phòng chống bệnh LSĐ bằng phương pháp xử lý hạt giống . Xác định hiệu quả của phương pháp phun tiễn chân mạ đối bệnh LSĐ. Thí nghiệm trên đồng ruộng đánh giá khả năng phòng chống bệnh lùn sọc đen của biện pháp phun tiễn chân mạ . Kết luận và đề nghị . 68 Tài liệu tham khảo . 72 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTS7 Bắc thơm số 7 BVTV Bảo vệ thực vật KD18 Khang dân 18 LSĐ Lùn sọc đen LSĐPN Lùn sọc đen phương nam LXL Lùn xoắn lá RLT Rầy lưng trắng TL Tỷ lệ vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Mật độ RLT và tỷ lệ bệnh LSĐ qua đông trên lúa chét, cỏ dại tại Văn Lâm - Hưng Yên . Tỷ lệ rầy mang virus trên lúa chét, cỏ dại qua đông tại Văn Lâm - Hưng Yên . Mật độ RLT và tỷ lệ bệnh LSĐ chuyển vụ trên lúa chét, cỏ dại tại Văn Lâm - Hưng Yên. Tỷ lệ rầy mang virus trên lúa chét, cỏ dại chuyển vụ tại Văn Lâm- Hưng Yên . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Kết quả giám định virus LSĐPN trên RLT thu tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ xuân năm 2019 . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Kết quả giám định rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ mùa năm 2019 . Lây nhiễm nhân tạo virus LSĐPN trên một số giống lúa . Mức độ nhiễm lùn sọc đen trên các giống cỏ . Mật độ rầy lưng trắng trên các công thức thí nghiệm qua các kỳ điều tra . Hiệu lực của các loại thuốc xử lý hạt giống . Số lượng rầy lưng trắng tại các thời điểm điều tra. Hiệu lực trừ rầy lưng trắng của thuốc xử lý hạt giống Cruiser Plus 312,5FS ở các thời điểm thả rầy . Tỷ lệ bệnh lùn sọc đen trên công thức thí nghiệm tại thời điểm điều tra. Mật độ rầy lưng trắng trên các công thức thí nghiệm tại các kì điều tra . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSĐ trên các công thức thí nghiệm tại các kì điều tra . Số rầy lưng trắng còn sống tại các kỳ điều tra . Hiệu lực của thuốc đối với rầy trong thời gian thí nghiệm . Số lượng rầy lưng trắng trên các công thức tại các thời điểm điều tra . Hiệu lực trừ rầy lưng trắng của thuốc Pexena 106 SC. Tỷ lệ bệnh lùn sọc đen trên các công thức thí nghiệm . Mật độ rầy lưng trắng trên các công thức thí nghiệm tại các kì điều tra . Diễn biến tỷ lệ bệnh trên các công thức thí nghiệm tại các kì điều tra . Mật độ rầy lưng trắng trên các công thức thí nghiệm tại các kỳ điều tra . Tỷ lệ bệnh LSĐ trên các công thức thí nghiệm tại các kỳ điều tra . 66 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Phân bố vùng trồng lúa trên Thế giới năm 2017. Tổng diện tích và sản lượng lúa trên Thế giới từ 1994-2017 . Tổng sản lượng lúa tại các khu vực trên Thế giới từ 1994-2017 . 10 nước có sản lượng lúa cao nhất trên Thế giới . Hình diễn biến mật độ rầy lưng trắng qua đông trên lúa chét, cỏ dại tại Hưng Yên . Hình diễn biến bệnh LSĐ qua đông trên lúa chét, cỏ dại tại Hưng Yên. Biểu đồ phát hiện virus trên rầy qua đông thu thập trên lúa chét, cỏ dại tại Hưng Yên . Mật độ RLT chuyển vụ trên lúa chét, cỏ dại tại Hưng Yên . Tỷ lệ bệnh LSĐ chuyển vụ trên lúa chét, cỏ dại tại Hưng Yên . Tỷ lệ rầy mang virus trên lúa chét, cỏ dại chuyển vụ tại Văn Lâm - Hưng Yên . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ xuân 2019 . Kết quả giám định virus LSĐPN trên RLT thu tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ xuân năm 2019 . Diễn biến mật độ rầy lưng trắng tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Diễn biến tỷ lệ bệnh LSD tại Văn Lâm- Hưng Yên vụ mùa 2019 . Kết quả giám định rầy tại Văn Lâm - Hưng Yên vụ mùa năm 2019 . Mật độ rầy lưng trắng trên các công thức thí nghiệm qua các kỳ điều tra . Hiệu lực của các loại thuốc xử lý hạt giống . Số lượng rầy lưng trắng tại các thời điểm điều tra. Hiệu lực trừ rầy lưng trắng của thuốc xử lý hạt giống ruiser Plus 312,5FS ở các thời điểm thả rầy .