Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng Ngân hàng thương mại Chương 2: Đánh giá chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đại chúng Việt Nam – chi nhánh Đông Đô. Chương 3: Đề xuất giải pháp để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đại chúng Việt Nam – chi nhánh Đông Đô. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Trong nền kinh tế chuyển đổi của Việt Nam, thị trường tài chính bị chi phối bởi khu vực ngân hàng nhưng các ngân hàng thương mại lại phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động cho vay có tài sản thế chấp. Đối với hoạt động tín dụng, tác động tiêu cực đáng kể của chất lượng tài sản thế chấp đến xác suất vỡ nợ của các khoản cho vay tiêu dùng, hỗ trợ ưu thế trong việc lựa chọn người đi vay và chuyển dịch rủi ro sang các hiệu ứng lựa chọn người cho vay.
Phát hiện này ngụ ý rằng tài sản thế chấp chất lượng cao không chỉ báo hiệu người đi vay đáng tin cậy hơn mà còn thúc đẩy hành vi tốt trong việc sử dụng khoản vay, cho phép ngân hàng giảm thiểu các vấn đề lựa chọn bất lợi và rủi ro đạo đức. Việc quản lý chất lượng tín dụng tốt là một chỉ báo tích cực trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Có khá nhiều nghiên cứu về chủ đề chất lượng tín dụng: Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã minh chứng cho việc các ngân hàng chấp nhận rủi ro quá mức có thể gây tổn hại đến sự ổn định tài chính (Grosse, 2012, Constâncio, 2014, Feldkircher, 2014). Jorda và cộng sự, 2013) đã đặc biệt chú ý đến tác động bất lợi của tăng trưởng tín dụng trước khủng hoảng đối với nền kinh tế thực sau khủng hoảng.
Cecchetti và Kharroubi (2015) cho rằng sự bùng nổ tín dụng có xu hướng làm giảm tốc độ tăng trưởng năng suất ngay cả khi không xảy ra khủng hoảng tiếp theo. Điều này là do khu vực tài chính đang phát triển sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho các khu vực có năng suất thấp và tài sản thế chấp cao, đồng thời đang thu hút lực lượng lao động có tay nghề từ các khu vực có năng suất cao. Kết quả thực nghiệm cho thấy tác động của việc phân bổ sai nguồn lực như vậy sẽ được khuếch đại trong các cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế (Borio và cộng sự, 2015, Cecchetti và Kharroubi, 2012). Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của các 5 tác động từ phía cung tín dụng, bên cạnh các tác động từ phía cầu, trong việc nắm bắt những biến động mang tính chu kỳ.
Nguồn cung tín dụng tích cực phụ thuộc vào một tập hợp phức tạp các yếu tố kinh tế vĩ mô, cơ cấu và cấp ngân hàng, ví dụ: tài chính hóa, đổi mới tài chính, tự do hóa tài chính, cạnh tranh liên ngân hàng, sàng lọc khách hàng, v. Những điều này có thể củng cố lẫn nhau làm tăng mức độ chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Vì kết quả của việc cho vay quá mức có thể phụ thuộc vào việc yếu tố cung hay cầu vay đang chiếm ưu thế (Keeton, 1999), việc nhận biết kịp thời nó đặt ra những thách thức đáng kể cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách. Các tài liệu thực nghiệm trước đây đã sử dụng các cách tiếp cận gián tiếp và trực tiếp khác nhau để giải quyết các tác động cung và cầu đối với tăng trưởng cho vay.
Các phương pháp tiếp cận gián tiếp liên quan đến việc sử dụng các chỉ số bảng cân đối kế toán (Matousek và Sarantis, 2009) hoặc các chỉ số nhu cầu vay khác nhau (Gambacorta, 2008). Các phương pháp tiếp cận trực tiếp dựa vào việc sử dụng khảo sát (ví dụ: dữ liệu khảo sát cho vay ngân hàng trong Del Giovane và cộng sự, 2011) hoặc sử dụng các kỹ thuật ước tính thay thế (ví dụ: phương trình đồng thời trong Sóvágó, 2011; phân tích biên ngẫu nhiên trong Fungáčová et al. Tín dụng ngân hàng là một thỏa thuận chuyển tài sản (tiền hoặc hàng hóa) từ ngân hàng cho vay sang người đi vay để sử dụng trong một thời gian nhất định, thường là trên cơ sở trả góp. Trên thực tế, chất lượng dịch vụ ngân hàng có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau.
Parasuraman và cộng sự (1985, 1988) cho rằng chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào sự khác biệt giữa sự mong đợi của khách hàng và cảm nhận của họ sau khi trải nghiệm dịch vụ. Lehtinen (1982) đánh giá chất lượng dịch vụ dựa trên quá trình cung cấp dịch vụ và kết quả dịch vụ. Đồng thời, theo Nguyễn Văn Tiến và Nguyễn Thu Thủy 6 (2014), chất lượng tín dụng ngân hàng được xác định là một chỉ tiêu kinh tế tổng thể phản ánh mức độ đáp ứng nhu cầu vay vốn hợp lý của khách hàng, tuân thủ chính sách tín dụng, đảm bảo an toàn và mang lại hiệu quả kinh tế. mang lại lợi ích cho ngân hàng, đồng thời thúc đẩy góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng, chất lượng tín dụng của ngân hàng cần phải đáp ứng hai mục tiêu cơ bản: thứ nhất, khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống tín dụng đối với nền kinh tế; thứ hai, đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng, an toàn và sinh lời về vốn kinh doanh phù hợp với các kế hoạch và quy định pháp luật trong từng giai đoạn cụ thể. Tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng từ các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng có nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của ngân hàng. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả tập trung vào các yếu tố nội bộ của ngân hàng, từ góc độ của nhà quản trị ngân hàng để đánh giá. Ngoài ra, tác giả cũng đề xuất thêm yếu tố "Quản lý rủi ro tín dụng", bởi vì để nâng cao chất lượng tín dụng, Ngân hàng cần phải nhận ra và đánh giá yếu tố rủi ro, đo lường mức độ rủi ro để hạn chế và loại trừ rủi ro trong quá trình cấp tín dụng.
Tín dụng ngân hàng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa ngân hàng và khách hàng trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, dựa trên nguyên tắc có hoàn trả. Trong lĩnh vực dịch vụ, chất lượng dịch vụ được định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào đối tượng nghiên cứu và môi trường nghiên cứu, như: theo Parasuraman và cộng sự (1985, 1988), chất lượng dịch vụ là khoảng cách giữa sự mong đợi của khách hàng và nhận thức của họ khi đã sử dụng qua dịch vụ; theo Lehtinen (1982), chất lượng dịch vụ phải được đánh giá trên hai khía cạnh, (1) quá trình cung cấp dịch vụ và (2) kết quả của dịch vụ; Nguyễn Văn Tiến, Nguyễn Thu Thủy (2014), đưa ra khái niệm, chất lượng tín dụng ngân hàng là các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh 7 mức độ đáp ứng yêu cầu vay vốn hợp lý của khách hàng, phù hợp với chính sách tín dụng, bảo đảm an toàn và mang lại hiệu quả kinh tế cho ngân hàng đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Nghiên cứu này tiếp cận dưới góc độ, chất lượng tín dụng của ngân hàng cần được quan tâm đến hai mục tiêu cơ bản: (1) khẳng định vai trò chủ đạo trong hệ thống tín dụng đối với nền kinh tế; (2) đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng, an toàn và sinh lời về vốn kinh doanh phù hợp với mục tiêu kế hoạch và các quy định pháp luật trong từng thời kỳ. Tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng trong các nghiên cứu trước đây cho thấy, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của ngân hàng, tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả tập trung vào các yếu tố thuộc về nội bộ ngân hàng, dưới góc độ nhà quản trị ngân hàng để đánh giá.
Bên cạnh đó, tác giả đề xuất thêm yếu tố “Quản lý rủi ro tín dụng”, bởi vì để nâng cao chất lượng tín dụng NHTM cần thiết phải nhận dạng, phân tích yếu tố rủi ro, đo lường mức độ rủi ro nhằm hạn chế và loại trừ rủi ro trong suốt quá trình cấp tín dụng Tín dụng ngân hàng là một thỏa thuận về việc chuyển giao tài sản (tiền hoặc hàng hóa) từ ngân hàng cho vay sang bên đi vay, để sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định, thường dựa trên nguyên tắc trả góp. Trên thực tế, chất lượng dịch vụ ngân hàng có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Theo Parasuraman và đồng nghiệp (1985, 1988), chất lượng dịch vụ được xác định bởi sự khác biệt giữa mong đợi của khách hàng và cảm nhận của họ sau khi trải qua dịch vụ. Lehtinen (1982) đánh giá chất lượng dịch vụ dựa trên quá trình cung cấp dịch vụ và kết quả của dịch vụ.
Trong khi đó, theo Nguyễn Văn Tiến và Nguyễn Thu Thủy (2014), chất lượng tín dụng ngân hàng được định nghĩa là các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh mức độ đáp ứng yêu cầu vay vốn hợp lý của khách hàng, phù hợp với chính sách tín dụng, bảo đảm an toàn và mang lại hiệu quả kinh tế cho ngân hàng, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. 8 Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng, chất lượng tín dụng của ngân hàng cần phải đáp ứng hai mục tiêu cơ bản: thứ nhất, khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống tín dụng đối với nền kinh tế; thứ hai, đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng, an toàn và sinh lời về vốn kinh doanh phù hợp với các kế hoạch và quy định pháp luật trong từng giai đoạn cụ thể. Tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng từ các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng có nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của ngân hàng. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả tập trung vào các yếu tố nội bộ của ngân hàng, từ góc độ của nhà quản trị ngân hàng để đánh giá.
Ngoài ra, tác giả cũng đề xuất thêm yếu tố "Quản lý rủi ro tín dụng", bởi vì để nâng cao chất lượng tín dụng, Ngân hàng cần phải nhận ra và đánh giá yếu tố rủi ro, đo lường mức độ rủi ro để hạn chế và loại trừ rủi ro trong quá trình cấp tín dụng.