Luận án tiến sĩ kinh tế: Các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu - Phan Văn Đàn

• Tác giả: Phan Văn Đàn
• Người hướng dẫn: Lê Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu

Phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu là chủ đề nghiên cứu quan trọng trong bối cảnh ngành thủy sản đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế tỉnh. Nghiên cứu của Phan Văn Đàn (2016) tại Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, phát triển bền vững doanh nghiệp cần đảm bảo ba trụ cột chính: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Tỉnh Bạc Liêu với lợi thế đường bờ biển dài, hệ thống kênh rạch chằng chịt là vùng trọng điểm nuôi trồng và chế biến thủy sản. Các doanh nghiệp thủy sản tại đây đóng góp đáng kể vào sản lượng xuất khẩu, tạo công ăn việc làm và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, ngành này đối mặt nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường, thiếu hụt nguồn nhân lực và biến động thị trường. Việc nghiên cứu các yếu tố tác động giúp xác định mô hình phát triển phù hợp, đảm bảo tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và nâng cao đời sống cộng đồng.

1.1. Khái niệm phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản

Phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản được hiểu là quá trình tăng trưởng kinh tế hiệu quả, gắn liền với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái. Theo các nghiên cứu quốc tế của Valentin và Spangenberg (2000), Williams và Siegel (2001), phát triển bền vững ở cấp độ vi mô đòi hỏi doanh nghiệp cân bằng giữa lợi nhuận ngắn hạn và mục tiêu dài hạn. Đối với doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu, khái niệm này bao gồm việc áp dụng công nghệ sản xuất thân thiện môi trường, quản lý chất thải đạt chuẩn và đảm bảo an sinh xã hội cho người lao động. Mô hình lý thuyết đề xuất bởi nghiên cứu sinh bao gồm yếu tố bên trong và bên ngoài tác động đến tính bền vững.

1.2. Tình hình phát triển doanh nghiệp thủy sản tỉnh Bạc Liêu

Tỉnh Bạc Liêu nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, là một trong những trung tâm thủy sản trọng điểm của Việt Nam. Các doanh nghiệp thủy sản tại đây hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu tôm, cá. Sản lượng và giá trị xuất khẩu thủy sản của doanh nghiệp Bạc Liêu tăng trưởng liên tục qua các năm, đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy 17 trên 17 doanh nghiệp được khảo sát phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm môi trường. Tình hình này phản ánh áp lực lớn về môi trường mà ngành thủy sản đang đối mặt, đồng thời cho thấy tính cấp thiết của nghiên cứu về phát triển bền vững.

II. Phân tích các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản

Nghiên cứu phân loại các yếu tố tác động thành hai nhóm chính: yếu tố bên ngoài và yếu tố bên trong doanh nghiệp. Nhóm yếu tố bên ngoài bao gồm xu hướng thị trường, nhu cầu các bên liên quan, chính sách hỗ trợ của Nhà nước và an sinh xã hội. Nhóm yếu tố bên trong gồm chủ sở hữu hoặc người quản lý, lực lượng lao động, trách nhiệm sản phẩm và phòng chống ô nhiễm môi trường. Mô hình lý thuyết được xây dựng dựa trên tổng hợp các nghiên cứu quốc tế về doanh nghiệp công nghệ cao tại Đài Loan, mô hình hợp nhất thực hiện tổ chức và mô hình doanh nghiệp vừa nhỏ tại Australia. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy tất cả các yếu tố đều có tác động có ý nghĩa thống kê đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu. Đặc biệt, yếu tố phòng chống ô nhiễm môi trường được bổ sung vào mô hình nhằm phù hợp với thực trạng ngành thủy sản địa phương.

2.1. Yếu tố bên ngoài tác động đến doanh nghiệp thủy sản

Yếu tố bên ngoài doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu bao gồm bốn nhóm thuộc tính chính. Xu hướng thị trường phản ánh biến động cung cầu thủy sản toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược kinh doanh. Nhu cầu các bên liên quan như nhà phân phối, người tiêu dùng và tổ chức chứng nhận tạo áp lực buộc doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn sản xuất. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước thông qua ưu đãi thuế, vốn vay và đào tạo nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi. An sinh xã hội đảm bảo đời sống ổn định cho người lao động, từ đó nâng cao năng suất và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

2.2. Yếu tố bên trong tác động đến doanh nghiệp thủy sản

Yếu tố bên trong doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu bao gồm chủ sở hữu hoặc người quản lý, lực lượng lao động, trách nhiệm sản phẩm và phòng chống ô nhiễm môi trường. Người quản lý có vai trò quyết định trong việc xây dựng chiến lược phát triển bền vững, áp dụng công nghệ mới và quản lý hiệu quả nguồn lực. Lực lượng lao động lành nghề giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu rủi ro sản xuất. Trách nhiệm sản phẩm đảm bảo thủy sản đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Phòng chống ô nhiễm môi trường là yếu tố then chốt, đòi hỏi doanh nghiệp thu gom xử lý nước thải, khí thải đạt chuẩn kỹ thuật quốc gia.

III. Giải pháp nâng cao phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu

Dựa trên kết quả phân tích các yếu tố tác động, nghiên cứu đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao tính bền vững cho doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu. Về phía doanh nghiệp, cần tăng cường năng lực quản lý, đầu tư công nghệ chế biến hiện đại và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Việc đào tạo nguồn nhân lực phải được thực hiện thường xuyên, tập trung vào kỹ năng kỹ thuật và ý thức bảo vệ môi trường. Về phía Nhà nước, cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hỗ trợ tài chính và xúc tiến thương mại cho doanh nghiệp thủy sản. Giải pháp về phòng chống ô nhiễm môi trường bao gồm đầu tư hệ thống xử lý nước thải, chất thải rắn và chương trình giám sát môi trường định kỳ. Sự kết hợp đồng bộ giữa yếu tố nội lực và ngoại lực sẽ tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững ngành thủy sản tỉnh Bạc Liêu trong dài hạn.

3.1. Giải pháp phát triển nội lực doanh nghiệp thủy sản

Giải pháp phát triển nội lực tập trung vào ba trụ cột chính. Thứ nhất, nâng cao năng lực quản lý thông qua đào tạo kỹ năng lãnh đạo chiến lược, quản trị rủi ro và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng như ISO, HACCP. Thứ hai, đầu tư công nghệ chế biến hiện đại nhằm tăng giá trị gia tăng sản phẩm, giảm thiểu lãng phí nguyên liệu và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe. Thứ ba, xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực bài bản, bao gồm kỹ năng kỹ thuật nuôi trồng, chế biến và ý thức bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp cũng cần tăng cường trách nhiệm sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

3.2. Giải pháp từ chính sách và môi trường bên ngoài

Giải pháp từ môi trường bên ngoài đòi hỏi sự phối hợp giữa Nhà nước và các tổ chức liên quan. Chính quyền tỉnh Bạc Liêu cần hoàn thiện cơ chế ưu đãi thuế, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn tín dụng lãi suất thấp cho doanh nghiệp thủy sản đầu tư công nghệ xanh. Chương trình xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa đối tác thương mại. Đầu tư hạ tầng giao thông, logistics giảm chi phí vận chuyển thủy sản. Xây dựng chương trình giám sát môi trường định kỳ, hỗ trợ kỹ thuật xử lý nước thải và chất thải nguy hại. An sinh xã hội cho người lao động cần được cải thiện qua bảo hiểm y tế, nhà ở công nhân và đào tạo nghề.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn mô hình phát triển bền vững

Nghiên cứu đã xây dựng và kiểm chứng mô hình lý thuyết về các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu. Kết quả cho thấy cả yếu tố bên trong và bên ngoài đều có tác động có ý nghĩa đến tính bền vững. Yếu tố bên ngoài gồm xu hướng thị trường, nhu cầu bên liên quan, chính sách hỗ trợ Nhà nước và an sinh xã hội. Yếu tố bên trong bao gồm năng lực quản lý, lực lượng lao động, trách nhiệm sản phẩm và phòng chống ô nhiễm môi trường. Mô hình nghiên cứu được tổng hợp từ các lý thuyết quốc tế và điều chỉnh phù hợp với thực trạng doanh nghiệp thủy sản địa phương. Đóng góp mới của luận án là bổ sung yếu tố phòng chống ô nhiễm môi trường vào mô hình phát triển bền vững, phản ánh đặc thù ngành thủy sản Bạc Liêu. Ứng dụng thực tiễn giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược phát triển hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm với cộng đồng.

4.1. Kết quả nghiên cứu chính về yếu tố tác động

Kết quả nghiên cứu chính chỉ ra rằng tám yếu tố được đề xuất trong mô hình đều có tác động có ý nghĩa thống kê đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính qua phỏng vấn chuyên gia và định lượng qua khảo sát bảng câu hỏi. Thang đo được xây dựng dựa trên tổng hợp lý thuyết và điều chỉnh qua phỏng vấn sâu. Phân tích hồi quy đa biến xác nhận mức độ ảnh hưởng của từng nhóm yếu tố. Đặc biệt, yếu tố phòng chống ô nhiễm môi trường có tác động mạnh mẽ, phản ánh thực trạng ngành thủy sản đang chịu áp lực lớn về vấn đề môi trường tại Bạc Liêu.

4.2. Ứng dụng và khuyến nghị cho doanh nghiệp thủy sản

Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu giúp doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu xây dựng chiến lược phát triển bền vững dựa trên bằng chứng khoa học. Doanh nghiệp nên ưu tiên đầu tư hệ thống xử lý môi trường, nâng cao năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Khuyến nghị cho chính quyền địa phương là hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và thị trường xuất khẩu. Nghiên cứu cũng gợi ý hướng phát triển tiếp theo như mở rộng mẫu khảo sát, áp dụng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM và so sánh với các tỉnh khác trong vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN VĂN ĐÀN CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DOANH NGHIỆP THỦY SẢN BẠC LIÊU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chính Minh - Năm 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN VĂN ĐÀN CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DOANH NGHIỆP THỦY SẢN BẠC LIÊU Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh Mã số : 62 34 01 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Lê Thanh Hà Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu”, đây là công trình nghiên cứu của nghiên cứu sinh. Kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và hiện nay chưa được công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào. Nghiên cứu sinh MỤC LỤC Chương 1 .1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP THỦY SẢN TỈNH BẠC LIÊU VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN .2 Tổng quan về tình hình phát triển doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu .1 Tình hình phát triển doanh nghiệp thủy sản .2 Tình hình đóng góp của doanh nghiệp thủy sản vào phát triển kinh tế .1 Sản lượng xuất khẩu thủy sản của doanh nghiệp .2 Giá trị xuất khẩu thủy sản của doanh nghiệp .3 Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu.4 Vấn đề nghiên cứu luận án .1 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .2 Khung nghiên cứu của luận án . Phạm vi và đối tượng nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu.1 Cơ sở thu thập dữ liệu .2 Phương pháp nghiên cứu.5 Kết quả thảo luận và đóng góp mới của luận án .6 Kết cấu của luận án .15 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH LÝ THUYỂT PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC DOANH NGHIỆP THỦY SẢN BẠC LIÊU .2 Khái niệm về phát triển bền vững .3 Tiếp cận khái niệm phát triển bền vững hướng đến khái niệm phát triển bền vững các doanh nghiệp .4 Khái niệm phát triển bền vững doanh nghiệp .5 Cách tiếp cận mô hình lý thuyết phát triển bền vững doanh nghiệp.1 Mô hình lý thuyết các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững doanh nghiệp công nghệ sản xuất cao tại Đài Loan………………………….2 Mô hình lý thuyết hợp nhất việc thực hiện của các tổ chức ảnh hưởng đến phát triển bền vững doanh nghiệp ………………………………………….3 Mô hình lý thuyết phát triển bền vững trong doanh nghiệp vừa và nhỏ ở khu vực Australia………………………………………………………….6 Sự hình thành mô hình lý thuyết phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu …………………………………………………………………….1 Yếu tố bên ngoài doanh nghiệp.2 Yếu tố bên trong doanh nghiệp .3 Yếu tố phát triển bền vững doanh nghiệp.7 Tóm tắt chương .57 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .2 Thiết kế nghiên cứu .1 Phương pháp định tính .1 Quá trình thực hiện phương pháp định tính .2 Kết quả nghiên cứu định tính .2 Phương pháp định lượng .1 Thiết kế và kích thước mẫu………………………………………….2 Phát triển các câu hỏi………………………………………………………64 3.3 Thiết kế bảng câu hỏi………………………………………………………64 3.4 Phân tích dữ liệu……………………………………………………………65 3.3 Xây dựng thang đo .1 Thang đo yếu tố bên ngoài .2 Thang đo yếu tố bên trong .3 Thang đo phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản .4 Mô hình lý thuyết phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu.5 Tóm tắt chương .86 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .2 Phân tích mô tả……………………………………………………………….1 Hình thức sở hữu doanh nghiệp ………………………………………….2 Ngành nghề hoạt động doanh nghiệp thủy sản …………………………….3 Trung bình của các biến quan sát…………….3 Kết quả mô hình lý thuyết đề nghị về phát triển bền vững các DN thủy sản.1 Kết quả phân tích thang đo Cronbach’s alpha…………………………….1 Kết quả phân tích thang đo yếu tố bên ngoài bằng Cronbach’s alpha….2 Kết quả phân tích thang đo yếu tố bên trong bằng Cronbach’s alpha….3 Kết quả phân tích thang đo yếu tố phát triển bền vững DN thủy sản….2 Kết quả phân tích thang đo yếu tố khám phá EFA……………….3 Kết quả mô hình lý thuyết phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu……………………………………….1 Kết quả kiểm định mô hình lý thuyết.2 Kết quả kiểm định sự khác biệt (ANOVA).4 Thảo luận kết quả nghiên cứu yếu tố tác động đến phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu……………….4 Tóm tắt chương.110 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHO VIỆC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC DOANH NGHIỆP THỦY SẢN BẠC LIÊU .1 Giới thiệu tổng quát.2 Kết quả chính và đóng góp mới của luận án .1 Kết quả đo lường mô hình.2 Về mô hình lý thuyết nghiên cứu .3 Hàm ý cho việc phát phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu.1 Quan điểm phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản……….2 Hàm ý cho phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu.1 Về an sinh xã hội .2 Về lực lượng lao động .3 Về chính sách hỗ trợ nhà nước .4 Về người quản lý/Chủ sở hữu .5 Về xu hướng thị trường .6 Về thiếu nhu cầu các bên liên quan.7 Về trách nhiệm sản phẩm .8 Về khách hàng .9 Về phòng chống ô nhiễm môi trường .4 Kết luận chung .5 Một số hạn chế nghiên cứu .127 iv DANH MỤC HÌNH, MÔ HÌNH, BIỂU ĐỒ 1. DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Khung nghiên cứu của luận án.1: Qui trình nghiên cứu. DANH MỤC MÔ HÌNH Mô hình 2.1: Các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc áp dụng phát triển bền vững doanh nghiệp…………………………………………………………….2: Mô hình khái niệm liên kết tất cả các biến tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp trong nghiên cứu……………………………………… 30 Mô hình 2.3: Khung lý thuyết phát triển bền vững doanh nghiệp nhỏ và vừa của Úc……………………………………………………….4: Đề nghị mô hình lý thuyết các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản…………………….1: Kết quả mô hình lý thuyết đề nghị cho phát triển bền vững các doanh nghiệp thủy sản.1: Kết quả biểu đồ tần số của phần dư chuẩn hóa.2: Biểu đồ hồi quy phần dư chuẩn hóa. 101 v DANH MỤC BIỂU BẢNG Bảng 1.1: Thực trạng doanh nghiệp thủy sản tỉnh Bạc Liêu.2: Sản lượng xuất khẩu thủy sản đông lạnh tỉnh Bạc Liêu…………….3: Giá trị xuất khẩu thủy sản tỉnh Bạc Liêu…………………….1: So sánh kết quả phát triển truyền thống và phát triển bền vững ở cấp độ vĩ mô…………………………………………………………………… 18 Bảng 2.2: So sánh kết quả phát triển doanh nghiệp truyền thống và phát triển bền vững doanh nghiệp……………………………………………………….3: Tóm tắt tiếp cận các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp………………………………………………………………………… 34 Bảng 3.1: Kết quả các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản……………………………………………………………………….2: Kích cỡ mẫu nghiên cứu chính thức……………………………….3: Thang đo khách hàng……………………………………………….4: Thang đo xu hướng thị trường…………………………………… 72 Bảng 3.5: Thang đo thiếu nhu cầu các bên liên quan……………………….6: Thang đo chính sách hỗ trợ nhà nước…………………….7: Thang đo an sinh xã hội………………………………………….8: Thang đo lực lượng lao động.9: Thang đo người quản lý/Chủ sở hữu.10: Thang đo trách nhiệm sản phẩm………………………….11: Thang đo phòng chống ô nhiễm môi trường……………….12: Thang đo phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản .13: Tổng hợp xây dựng thang đo phát triển bền vững doanh……….1: Hình thức sở hữu doanh nghiệp thủy sản………….2: Ngành nghề hoạt động doanh nghiệp thủy sản…………………….3: Trung bình của các biến quan sát về phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu…………………………………………………….4: Tổng hợp kết quả phân tích yếu tố bên trong và bên ngoài thang đo bằng Cronbach’s alpha…………….5: Kết quả phân tích thang đo yếu tố bên ngoài bằng Cronbach’s vi alpha….6: Kết quả phân tích thang đo yếu tố bên trong bằng Cronbach’s alpha….7: Kết quả phân tích thang đo yếu tố phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản bằng Cronbach’s alpha……………………………………………….8: Kết quả phân tích yếu tố bên trong và bên ngoài thang đo khám phá EFA…………………………………………………………………………….9: Kết quả phân tích yếu tố phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản thang đo khám phá EFA……………………………………….10: Trung bình và độ lệch chuẩn của các yếu tố tác động…………….11: Hệ số xác định mô hình (Model Summaryb).12: Phân tích phương sai (ANOVA).13: Hệ số hồi quy các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản.14: Kiểm định phương sai phần dư không đổi ……………………….15: Kết quả kiểm định ANOVA………………………………………….16: Kết quả kiểm định Post Hoc……………………………………….17: Tóm tắt kết quả giả thuyết các yếu tố tác động đến phát triển bền vững doanh nghiệp thủy sản Bạc Liêu………………………………………… 104 vii THỰC NGỮ TIẾNG ANH, TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT ASEAN: Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á Corporate Responsibility (CR): Trách nhiệm doanh nghiệp Corporate Social Performance (CPS): Hoạt động xã hội của doanh nghiệp Dow Jones Sustainability Indices (DJSI): Chỉ số Dow Jones bền vững European Union (EU): Liên minh châu Âu International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN):Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên Quốc tế International Labour Organization (ILO): Tổ chức Lao động Quốc tế Sustainable Enterprise Model (SEM): Mô hình doanh nghiệp bền vững Sustainable Development of Enterprise (SDE): Phát triển bền vững doanh nghiệp Socially responsible investment (SRI): Xã hội đầu tư chịu trách nhiệm The Club of Rome: Tổ chức câu lạc bộ Rome UBND: Ủy ban nhân dân VASEP: Theo Hiệp hội Chế biến Thủy sản Việt Nam WCED (nay là Ủy ban Brundtland): Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới viii 1 Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP THỦY SẢN TỈNH BẠC LIÊU VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN 1.1 Giới thiệu Ở Việt Nam cũng như nhiều nước đang phát triển khác, doanh nghiệp đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Với quan điểm phát triển doanh nghiệp là chiến lược lâu dài, nhất quán và xuyên suốt trong Chương trình hành động của Chính phủ, chính sách phát triển doanh nghiệp được coi là trọng tâm góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng vai trò quan trọng tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo và thực hiện tốt công tác an sinh xã hội. Tại các nước phát triển và đang phát triển, Chính phủ các nước này đều xác định vai trò quan trọng, lâu dài của doanh nghiệp trong nền kinh tế và công tác xúc tiến, phát triển doanh nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển kinh tế quốc gia. Các nước trong khu vực như Malaysia, Thái Lan, v.v… và cả Việt Nam đều xây dựng Chiến lược 10 năm và Kế hoạch 5 năm phát triển doanh nghiệp. Hiện nay, doanh nghiệp tại Việt Nam chủ yếu là loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm trên 97% số lượng doanh nghiệp trên địa bàn cả nước (Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2011). Rõ ràng, việc phát triển doanh nghiệp theo truyền thống có ổn định, lâu dài hoặc phát triển bền vững doanh nghiệp sẽ mang lại ổn định, lâu dài hơn tại nhiều địa phương trong một thời gian dài là một điểm của cuộc tranh luận và tranh cãi ở các nước đang phát triển nói chung, đặc biệt là Việt Nam.