Luận án tiến sĩ về quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại khu vực trung tâm thành phố Hà Nội

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quản lý xây dựng hạ ngầm cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Hà Nội, đề xuất giải pháp hiệu quả cho hạ tầng đô thị hiện đại.

• Tác giả: Lê Trần Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hồng Tiến
• Trường học: Đại học Kiến trúc Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
• Đề tài: Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• I. PHẦN MỞ ĐẦU
• I.1. Tính cấp thiết của đề tài
• I.2. Mục đích nghiên cứu
• I.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• I.4. Các phương pháp nghiên cứu
• I.5. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn
• I.6. Đóng góp mới của luận án
• I.7. Giải thích thuật ngữ khoa học
• I.8. Cấu trúc của luận án
• II. PHẦN NỘI DUNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG HẠ NGẦM CÁC ĐƯỜNG DÂY, CÁP ĐI NỔI TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 1.1. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Liên Xô cũ
• 1.2. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Trung Quốc
• 1.3. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Nhật Bản
• 1.4. Tổng quan về công tác quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại một số Thành phố ở Việt Nam
• 1.4.1. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.4.2. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại TP Đà Nẵng
• 1.4.3. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại TP Vũng Tàu
• 1.4.4. Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Thành phố Hạ Long – tỉnh Quảng Ninh
• 1.5. Thực trạng về công tác quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội
• 1.5.1. Giới thiệu về đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội
• 1.5.2. Thực trạng về quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội
• 1.5.3. Những khó khăn, bất cập của quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội
• 1.6. Tổng quan về những công trình khoa học có liên quan đến luận án
• 1.7. Những vấn đề tồn tại cần nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG HẠ NGẦM CÁC ĐƯỜNG DÂY, CÁP ĐI NỔI
• 2.1. Vai trò và tầm quan trọng của việc hạ ngầm đường dây, cáp đi nổi với phát triển đô thị
• 2.2. Các nguyên tắc xây dựng và quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.3.2. Điều kiện kinh tế
• 2.3.3. Điều kiện địa chất công trình đến việc xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội
• 2.4. Phân loại đường đô thị phục vụ cho công tác xây dựng hạ ngầm đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm thành phố Hà Nội
• 2.5. Đặc điểm của các đường dây, cáp đi nổi
• 2.6. Các hình thức hạ ngầm đường dây, cáp đi nổi
• 2.6.1. Chôn ngầm hệ thống các đường dây, đường ống một cách riêng lẻ
• 2.6.2. Bố trí đường dây, cáp trong cống, bể cáp kỹ thuật
• 2.6.3. Bố trí các đường dây và đường ống chung trong cống một hào
• 2.6.4. Bố trí hệ thống dây và đường ống vào chung trong một tuyến kỹ thuật
• 2.7. Tổ chức quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.7.1. Yêu cầu đối với cơ cấu tổ chức quản lý
• 2.7.2. Nguyên tắc cơ bản tổ chức quản lý hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.7.3. Phương pháp phân chia cơ cấu tổ chức quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây
• 2.7.4. Các hình thức tổ chức quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.7.5. Các công cụ hỗ trợ để quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 2.7.5.1. Các văn bản pháp luật do Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ban, ngành ban hành
• 2.7.5.2. Các văn bản do thành phố Hà Nội ban hành
• 2.8. Kinh nghiệm quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi trong nước và thế giới
• 2.8.1. Kinh nghiệm quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi của Thế giới
• 2.8.2. Kinh nghiệm quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi của Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG HẠ NGẦM CÁC ĐƯỜNG DÂY, CÁP ĐI NỔI TẠI ĐÔ THỊ TRUNG TÂM THÀNH PHỐ HÀ NỘI – BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quan điểm quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.2. Đề xuất quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.2.1. Đề xuất bổ sung các nguyên tắc quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.2.2. Đề xuất định hướng hệ trục để hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi đô thị trung tâm của Hà Nội
• 3.3. Đề xuất quy trình quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.4. Đề xuất một số giải pháp về quản lý nhà nước và các cơ chế khuyến khích các thành phần tham gia đầu tư, xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi của thành phố Hà Nội
• 3.5. Nâng cao năng lực quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.5.1. Đề xuất tổ chức bộ máy để quản lý công tác xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.5.2. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.5.3. Đề xuất quản lý cơ sở dữ liệu các đường dây, cáp đi nổi
• 3.6. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 3.6.1. Bàn luận về định hướng hệ trục để hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi đô thị trung tâm của Hà Nội
• 3.6.2. Bàn luận về quy trình quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• 3.6.3. Bàn luận về tổ chức bộ máy quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi
• III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại trung tâm Hà Nội

Luận án tập trung vào việc quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại khu vực trung tâm Hà Nội, một vấn đề cấp thiết trong quá trình phát triển đô thị. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc ngầm hóa các đường dây, cáp điện nổi để cải thiện mỹ quan đô thị, giảm thiểu tai nạn giao thông và tăng cường an toàn điện. Luận án cũng phân tích thực trạng quản lý hiện tại, chỉ ra những bất cập trong việc thiếu quy trình quản lý đồng bộ và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

1.1. Thực trạng quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi

Thực trạng quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại Hà Nội cho thấy sự thiếu đồng bộ trong quy trình từ khâu lập kế hoạch đến thi công và vận hành. Các đường dây, cáp điện nổi chằng chịt trên các tuyến phố gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thiếu bản đồ hiện trạng các công trình ngầm và cơ sở dữ liệu cập nhật là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả thấp trong công tác ngầm hóa.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng hạ ngầm

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi bao gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế, và địa chất công trình. Đặc biệt, điều kiện địa chất tại trung tâm Hà Nội đòi hỏi các giải pháp kỹ thuật phù hợp để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình thi công. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân loại đường đô thị để xác định phương án ngầm hóa phù hợp.

II. Cơ sở khoa học và đề xuất giải pháp

Luận án đưa ra cơ sở khoa học cho việc quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi, bao gồm các nguyên tắc xây dựng và quản lý, cũng như các yếu tố kỹ thuật cần được xem xét. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể như bổ sung quy trình quản lý, định hướng hệ trục kỹ thuật, và cơ chế khuyến khích đầu tư. Những đề xuất này nhằm nâng cao hiệu quả công tác ngầm hóa, đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong quản lý.

2.1. Đề xuất quy trình quản lý xây dựng hạ ngầm

Nghiên cứu đề xuất một quy trình quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi bao gồm các bước từ lập kế hoạch, thiết kế, thi công đến vận hành và bảo trì. Quy trình này nhằm đảm bảo tính thông suốt và hiệu quả trong quá trình ngầm hóa, đồng thời giảm thiểu tình trạng đào lên lấp xuống. Quy trình cũng đề cao vai trò của việc lưu trữ và cập nhật cơ sở dữ liệu công trình ngầm.

2.2. Định hướng hệ trục kỹ thuật và cơ chế khuyến khích

Luận án đề xuất định hướng hệ trục kỹ thuật phục vụ cho việc xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại trung tâm Hà Nội, bao gồm các tuyến đường chính và vành đai. Nghiên cứu cũng đề xuất cơ chế khuyến khích các thành phần tham gia đầu tư, xây dựng hạ ngầm, nhằm tăng cường nguồn lực và hiệu quả công tác ngầm hóa.

III. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Luận án không chỉ mang lại giá trị khoa học trong việc hoàn thiện lý thuyết về quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi, mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao. Các đề xuất trong nghiên cứu giúp cải thiện mỹ quan đô thị, tăng cường an toàn điện, và giảm thiểu các vấn đề liên quan đến đào lấp đường phố. Nghiên cứu cũng góp phần nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại Hà Nội.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Luận án góp phần hoàn thiện nội dung văn bản quản lý nhà nước về quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi, đồng thời cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các nghiên cứu tiếp theo. Nghiên cứu cũng đề cao vai trò của việc đổi mới và nâng cao năng lực quản lý trong lĩnh vực xây dựng ngầm.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Các đề xuất trong luận án có thể áp dụng trực tiếp vào công tác quản lý xây dựng hạ ngầm cáp điện nổi tại trung tâm Hà Nội, giúp giải quyết các vấn đề hiện tại như mất mỹ quan, tai nạn giao thông, và đào lấp đường phố. Nghiên cứu cũng hỗ trợ các cơ quan quản lý trong việc nâng cao chất lượng tư vấn, thiết kế và quản lý công trình ngầm.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công tác quản lý không gian đô thị ngầm (KGĐTN) và hạ tầng kỹ thuật (HTKT) ngầm tại các đô thị lịch sử đang đối mặt với những thách thức phức tạp về mặt thể chế và kỹ thuật. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý Đô thị và Công trình (Mã số: 62.06) của Nghiên cứu sinh Lê Trần Phong, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Hồng Tiến tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (2017), với đề tài "Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội", là một công trình nghiên cứu tiên phong giải quyết bài toán xung đột không gian hạ tầng đô thị trong quá trình hiện đại hóa.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định rõ: Mặc dù quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ rất cao, bức tranh cảnh quan Hà Nội bị suy giảm nghiêm trọng bởi mạng lưới dây cáp chằng chịt, trong khi các công trình ngầm bị phân mảnh thể chế sâu sắc với sự tham gia của khoảng 20 đơn vị chủ sở hữu riêng biệt hoạt động theo cơ chế manh mún, thiếu quy hoạch tổng thể và thiếu một quy trình liên ngành thống nhất. Tình trạng "mạnh ai nấy làm" và điệp khúc "đào lên, lấp xuống" diễn ra liên tục, làm phá hủy kết cấu mặt đường, gián đoạn giao thông và đe dọa an toàn cộng đồng.

Luận án thiết lập 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và 2 giả thuyết khoa học (Hypotheses - H) chính:

• RQ1: Cơ sở khoa học nào quyết định việc phân loại, lựa chọn hình thức hạ ngầm (cống bể, hào kỹ thuật, tuy nen kỹ thuật) tương thích với cấu trúc nền địa chất công trình (ĐCCT) và phân loại mặt cắt đường đô thị trung tâm Hà Nội?
• RQ2: Quy trình phối hợp đa ngành và mô hình tổ chức bộ máy nào có thể khắc phục triệt để tình trạng phân mảnh quản lý giữa các chủ sở hữu công trình ngầm?
• RQ3: Các cơ chế chính sách tài chính và xã hội hóa đầu tư nào có tính khả thi để huy động các nguồn lực ngoài ngân sách tham gia xây dựng HTKT ngầm dùng chung?
• H1: Nếu chuẩn hóa được hệ trục hạ tầng kỹ thuật dùng chung dựa trên sự tích hợp giữa bản đồ phân vùng địa chất công trình và cấp hạng mặt cắt ngang đường phố, tình trạng đào bới lặp lại sẽ giảm thiểu tối đa, đồng thời nâng cao tuổi thọ công trình ngầm lên hơn 50 năm.
• H2: Việc thiết lập một tổ chức quản lý chuyên trách thống nhất (Trung tâm Quản lý HTKT ngầm) vận hành trên nền tảng cơ sở dữ liệu số hóa GIS/GPR sẽ đồng bộ hóa quy trình cấp phép, thi công và khai thác đa ngành.

Khung lý thuyết của nghiên cứu được neo vào Lý thuyết Quản trị Hạ tầng Đô thị (Public Infrastructure Management Theory) kết hợp với Lý thuyết Không gian ngầm Bền vững (Sustainable Urban Underground Space Theory). Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ Đô thị trung tâm Thành phố Hà Nội với diện tích tự nhiên khoảng 756 km² (chia thành 6 phân vùng kiểm soát phát triển A, B, C, D, E, F theo Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2050), tập trung vào đối tượng quản lý xây dựng hạ ngầm các mạng lưới cáp điện lực, chiếu sáng, thông tin viễn thông và truyền dẫn tín hiệu.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về hạ tầng ngầm kỹ thuật cho thấy sự tiến hóa qua ba dòng nghiên cứu chính:

1. Dòng nghiên cứu quy hoạch không gian ngầm (Urban Underground Space Planning): Khởi xướng bởi Carmody & Sterling (1993), Sterling & Godard (2000), và phát triển bởi Bobylev (2009), dòng nghiên cứu này nhấn mạnh việc chuyển đổi không gian ngầm từ cách tiếp cận kỹ thuật thuần túy sang quy hoạch tài nguyên đa mục tiêu nhằm giải tỏa áp lực mặt đất.
2. Dòng nghiên cứu công nghệ tuy nen và hào kỹ thuật (Multi-utility Tunnels / Common Utility Ducts): Canto-Perello & Curiel-Esparza (2003, 2013) đã chứng minh tính ưu việt vượt trội về chi phí vòng đời (Life-Cycle Cost - LCC) của tuy nen kỹ thuật so với việc chôn cáp trực tiếp, dù chi phí vốn ban đầu rất cao.
3. Dòng nghiên cứu thể chế quản trị mạng lưới hạ tầng (Network Infrastructure Governance): Hood (1991) với trường phái New Public Management và Rhodes (1996) với Network Governance Theory chỉ ra rằng sự phân mảnh quyền sở hữu tài sản công tạo ra điểm nghẽn nghiêm trọng trong chia sẻ chi phí hạ tầng.

Các cuộc tranh luận học thuật ghi nhận hai quan điểm đối lập:

• Quan điểm thứ nhất (Trường phái phân tán/Ngắn hạn): Ưu tiên chôn ngầm trực tiếp hoặc sử dụng cống bể cáp chuyên ngành riêng lẻ do chi phí ban đầu thấp, tiến độ thi công nhanh, phù hợp với ngân sách hạn hẹp của các nước đang phát triển.
• Quan điểm thứ hai (Trường phái tích hợp/Dài hạn): Bắt buộc xây dựng hào hoặc tuy nen kỹ thuật dùng chung ngay từ đầu để triệt tiêu vĩnh viễn việc đào đường, giảm thiểu chi phí xã hội gián tiếp (ùn tắc, ô nhiễm, sự cố kỹ thuật).

Luận án định vị nghiên cứu tại điểm giao thoa giữa kỹ thuật địa chất công trình và quản lý thể chế đô thị chuyển đổi. Nghiên cứu tiến xa hơn các công trình đi trước bằng cách không chỉ xem xét giải pháp kết cấu thuần túy mà thiết lập một khung quản lý tích hợp "Quy hoạch - Kỹ thuật - Thể chế - Dữ liệu".

So sánh với các kinh nghiệm quốc tế:

• Nhật Bản: Thực hiện lộ trình ngầm hóa 4 giai đoạn (1986-2003) bài bản từ việc bố trí cáp điện lực, viễn thông trong cống riêng (1986-1994) tiến tới phương pháp máng ống dẫn linh hoạt và tuy nen kỹ thuật tích hợp đồng bộ với mạng lưới tàu điện ngầm Metro tại Tokyo, giải quyết bài toán chống chịu thảm họa thiên tai.
• Trung Quốc: Chiến lược hạ ngầm gắn liền với các sự kiện chỉnh trang quy mô lớn; điển hình như công trình tuy nen kỹ thuật đường kính 20m tích hợp đa hệ thống đường dây, đường ống phục vụ World Expo 2010 tại Thượng Hải, xây dựng hình mẫu "thành phố không dây" tiết kiệm năng lượng.
• Liên Xô cũ / Liên bang Nga: Bề dày lịch sử phát triển hệ thống tuy nen kỹ thuật (collector) phức hợp ngầm đa tầng tại Quảng trường Arbat (Moskva) với 4 tầng hầm kết nối giao thông đi bộ, ô tô, tàu điện ngầm và hệ thống đường ống cấp thoát nước, cấp khí đốt, cấp nhiệt, cáp điện lực, viễn thông.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Quản trị Mạng lưới Hạ tầng Đô thị trong bối cảnh các đô thị lịch sử có mật độ xây dựng cao tại các nền kinh tế đang phát triển. Bằng việc chứng minh sự thất bại của cơ chế phân tán sở hữu hạ tầng ngầm, nghiên cứu đưa ra 4 mệnh đề lý thuyết:

• Mệnh đề P1: Tính tích hợp của công trình hạ ngầm tỷ lệ thuận với hiệu quả sử dụng không gian ngầm và tỷ lệ nghịch với chi phí xã hội phát sinh trong giai đoạn vận hành.
• Mệnh đề P2: Độ phức tạp của cấu trúc địa chất công trình và chiều dày lớp đất lấp nhân tạo quy định giới hạn an toàn của chỉ giới xây dựng công trình ngầm đặt nông.
• Mệnh đề P3: Mô hình tổ chức quản lý trực tuyến - chức năng có thẩm quyền điều phối liên ngành tập trung là điều kiện tiên quyết để triệt tiêu các xung đột lợi ích giữa các doanh nghiệp tiện ích công cộng.
• Mệnh đề P4: Giá trị của cơ sở dữ liệu ngầm số hóa (GIS-GPR) tỷ lệ thuận với mức độ chính xác của hồ sơ hoàn công và tần suất cập nhật dữ liệu vận hành.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trụ cột lý thuyết: Lý thuyết Hệ thống (Ludwig von Bertalanffy), Thể chế học Mới (New Institutionalism) và Lý thuyết Địa kỹ thuật Đô thị.

Mô hình phân tích xác định các điều kiện biên rõ ràng: Áp dụng cho vùng đô thị trung tâm Hà Nội với cấu trúc địa chất sông Hồng - sông Đáy, lớp đất lấp hữu cơ không đồng nhất từ 0,5m đến 4,0m, mực nước ngầm nông (0,8 - 2,5m), và cấu trúc không gian đô thị đan xen giữa khu nội đô lịch sử bảo tồn với các chuỗi đô thị mở rộng mới.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đứng trên lập trường triết học Hiện thực có phê phán (Critical Realism), kết hợp giữa tiếp cận định lượng thống kê thực chứng và phân tích định tính thể chế. Thiết kế nghiên cứu đa tầng (Multi-level design) được triển khai qua 3 cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô: Đánh giá thể chế quản lý nhà nước, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, các Bộ ngành và UBND TP Hà Nội (Quyết định 56/2009/QĐ-UBND, Quyết định 26/2014/QĐ-UBND).
• Cấp độ trung mô: Phân tích cấu trúc mạng lưới giao thông (trục xuyên tâm, vành đai) và phân vùng địa chất công trình đô thị.
• Cấp độ vi mô: Khảo sát chi tiết cấu tạo mặt cắt hào, tuy nen, cống bể cáp, thiết bị đầu cuối và phụ tải rẽ nhánh tại các tuyến phố cụ thể.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu áp dụng kỹ thuật tam giác giác hóa đa nguồn (Data & Method Triangulation):

• Khảo sát thực địa: Thu thập số liệu từ 20 cơ quan, doanh nghiệp quản lý đường dây, cáp (EVN Hà Nội, VNPT Hà Nội, Viettel, MobiFone, Hapulico, các công ty truyền hình cáp).
• Điều tra địa chất công trình: Phân tích cấu trúc địa tầng dọc theo các tuyến mặt cắt ĐCCT tiêu biểu (như tuyến IV-IV), đánh giá tính chất cơ lý của các lớp đất nền phục vụ xây dựng công trình ngầm nông.
• Khảo sát xã hội học và tham vấn chuyên gia: Lấy ý kiến các chuyên gia đầu ngành thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Giao thông Vận tải, Sở Xây dựng, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cùng các đơn vị tư vấn thiết kế và doanh nghiệp hạ tầng như Busadco.

Data và phân tích

Cơ sở dữ liệu của luận án phản ánh toàn diện hiện trạng kỹ thuật:

• Toàn thành phố Hà Nội có tổng cộng 143.715 km đường dây, cáp các loại bố trí trên các đường phố.
• Tỷ lệ đi nổi chiếm 87%, trong khi tỷ lệ hạ ngầm chỉ đạt 13%.
• Khoảng 30% đường dây, cáp đi nổi trên các cột treo đã bị hư hỏng hoặc hoàn toàn không còn sử dụng nhưng không được thu hồi.
• Chiều dài lưới điện cao áp (110kV & 220kV) là 301,8 km, với tỷ lệ ngầm hóa rất khiêm tốn: 6% (18,4 km). Trong đó, cáp 220kV ngầm đạt 7,2 km / 60,4 km (12%); cáp 110kV ngầm đạt 7,8 km / 240,8 km (5%). Lưới điện trung áp có tỷ lệ hạ ngầm trên 33%.
• Tổng chiều dài tuyến chiếu sáng công cộng đạt 21.613 km (chiếu sáng đường phố chiếm 87,78% với 18.972 km; chiếu sáng ngõ xóm chiếm 12,22% với 2.641 km).
• Về công trình dùng chung: Có 363 km hệ thống HTKT sử dụng chung trên 162 tuyến phố đô thị trung tâm. Số liệu điều tra chi tiết trên 72/162 tuyến có hào và cống bể kỹ thuật cho thấy:
  • Hào kỹ thuật: 21 tuyến với tổng chiều dài 85,8 km (85.800 m), phân bố gồm 12 đường bố trí hai bên hè, 7 đường một bên hè, 1 đường dưới lòng đường và một bên hè.
  • Cống bể kỹ thuật: 43 tuyến với tổng chiều dài 115,8 km (115.800 m), phân bố gồm 21 đường bố trí hai bên hè, 9 đường một bên hè, 5 đường dưới lòng đường/đê, 3 đường dưới lòng đường và một bên hè, 1 đường dưới lòng đường và hai bên hè.
• Sử dụng các phần mềm chuyên ngành và giải pháp số hóa GIS để lập sơ đồ định hướng tuyến và trắc dọc kỹ thuật.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       HIỆN TRẠNG MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG DÂY, CÁP                     |
|                                                                               |
|  Tổng chiều dài: 143.715 km                                                   |
|                                                                               |
|  Lưới điện cao áp (301,8 km):                                                 |
|                                                                               |
|  HTKT dùng chung đô thị trung tâm (363 km trên 162 tuyến):                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Phân mảnh thể chế sâu sắc (Institutional Fragmentation): Sự hiện diện của khoảng 20 đơn vị sở hữu độc lập mà không có cơ quan đầu mối thống nhất tạo ra tình trạng "vô chủ trách nhiệm". Điển hình là việc kéo chui cáp viễn thông, tiện đâu móc đấy, thậm chí luồn cáp vào cống thoát nước gây tắc nghẽn dòng chảy và ngập úng đô thị.
2. Khiếm khuyết trong thiết kế kết nối phụ tải rẽ nhánh: Việc xây dựng hào kỹ thuật kích thước nhỏ (1,0 - 1,2m) tại các tuyến phố như Nguyễn Trãi, Lạc Long Quân trước đây thiếu hoàn toàn phương án đấu nối phụ tải vào từng hộ dân dọc tuyến. Hậu quả là khi người dân phát sinh nhu cầu sử dụng dịch vụ mới, vỉa hè vẫn tiếp tục bị đào bới cục bộ, triệt tiêu hiệu quả đầu tư của hào kỹ thuật.
3. Sự bất cập trong công nghệ chôn ngầm trực tiếp: Cáp ngầm 220kV Hà Đông - Thành Công được luồn trong ống nhựa xoắn cách điện chôn trực tiếp trong hào đất giữa dải phân cách đường Lê Văn Lương - Tố Hữu, thiếu hào bê tông kiên cố bảo vệ, gây nguy cơ mất an toàn cao khi nâng cấp các công trình giao thông bên trên.
4. Mâu thuẫn giữa quy hoạch mặt cắt đường và bố trí hào ngầm: Khảo sát cho thấy phần lớn hào và cống bể kỹ thuật hiện hữu bị ngập nước, bùn cặn do thiếu hệ thống thoát nước cưỡng bức và quy trình bảo dưỡng định kỳ.

Implications đa chiều

• Về mặt kỹ thuật quy hoạch: Luận án đề xuất mạng lưới khung gồm 4 trục hướng tâm và 2 trục vành đai ưu tiên ngầm hóa:
  • Trục hướng tâm 01: Phùng Hưng - Giải Phóng - Ngọc Hồi.
  • Trục hướng tâm 02: Tôn Đức Thắng - Nguyễn Lương Bằng - Tây Sơn - Nguyễn Trãi - Trần Phú (Hà Đông).
  • Trục hướng tâm 03: Văn Cao - Nguyễn Chí Thanh - Trần Duy Hưng.
  • Trục hướng tâm 04: Nguyễn Thái Học - Kim Mã - Cầu Giấy - Xuân Thủy.
  • Trục vành đai 01 (Vành đai 2 / R4): Lạc Long Quân - Đường Láng - Trường Chinh - Đại La - Minh Khai - Cầu Vĩnh Tuy.
  • Trục vành đai 02 (Vành đai 3 / R3): Phạm Văn Đồng - Phạm Hùng - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Xiển - Nghiêm Xuân Yêm.
• Về quy trình quản lý xây dựng: Thiết lập quy trình 4 bước chuẩn hóa khép kín:
  • Bước 1 - Công tác lập kế hoạch: Tích hợp kế hoạch ngầm hóa của các ngành điện lực, viễn thông, cấp thoát nước vào kế hoạch cải tạo chỉnh trang đô thị hàng năm của Thành phố.
  • Bước 2 - Công tác thiết kế: Chuẩn hóa mặt cắt ngang theo cấp đường (2 khối, 3 khối, 4 khối) và tích hợp hệ thống ống ngách đấu nối phụ tải rẽ nhánh vào nhà dân.
  • Bước 3 - Chuẩn bị, cấp phép và thi công: Cấp phép đào đường đồng bộ một lần; ứng dụng hào bê tông cốt thép đúc sẵn thành mỏng để rút ngắn thời gian thi công ban đêm.
  • Bước 4 - Vận hành khai thác và quản lý CSDL: Số hóa toàn bộ hồ sơ hoàn công trên hệ thống GIS, bắt buộc các đơn vị cập nhật dữ liệu định kỳ.
• Về tổ chức bộ máy: Đề xuất thành lập Trung tâm Quản lý Hạ tầng Kỹ thuật Ngầm Hà Nội trực thuộc UBND Thành phố hoạt động theo mô hình trực tuyến - chức năng, có quyền tài phán trong việc điều phối dùng chung hạ tầng, kiểm tra, cấp phép và giám sát thi công ngầm.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu thẳng thắn thừa nhận các giới hạn:

1. Dữ liệu lịch sử phân tán: Dữ liệu hoàn công các công trình ngầm cũ trước năm 2000 bị thất lạc hoặc thiếu tọa độ chuẩn xác, gây khó khăn cho việc lập bản đồ 3D ngầm tuyệt đối.
2. Phạm vi không gian: Mới tập trung sâu vào khu vực đô thị trung tâm (756 km²), chưa khảo sát chi tiết các đô thị vệ tinh như Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên, Sóc Sơn.
3. Định lượng tài chính: Chưa xây dựng mô hình kinh tế lượng chi tiết để tính toán mức thu phí hoàn vốn tối ưu cho từng loại hình doanh nghiệp tham gia đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Chương trình nghiên cứu tương lai cần tập trung vào 4 hướng:

• Ứng dụng công nghệ Mô hình thông tin công trình ngầm (Underground BIM / CIM) kết hợp Trí tuệ nhân tạo (AI) và Radar xuyên đất (GPR) để tự động cập nhật bản đồ số hóa không gian ngầm thời gian thực.
• Nghiên cứu mô hình tài chính - thể chế đối tác công tư (PPP) trong xây dựng tuy nen kỹ thuật lớn dọc các tuyến đường sắt đô thị (Metro).
• Đánh giá khả năng chống chịu biến đổi khí hậu và ngập lụt đô thị của hệ thống hào, tuy nen kỹ thuật kết hợp thu gom nước mặt.
• Mở rộng khung quản trị sang các đô thị vệ tinh và các siêu đô thị khác tại Việt Nam như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật: Công trình đặt nền móng lý luận cho chuyên ngành Quản lý Đô thị và Công trình tại Việt Nam trong lĩnh vực không gian ngầm kỹ thuật, là tài liệu tham khảo cốt lõi cho các chương trình đào tạo sau đại học và các viện nghiên cứu quy hoạch đô thị.
• Tác động đến chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho UBND TP Hà Nội trong việc ban hành và sửa đổi các văn bản pháp quy quản lý công trình ngầm đô thị, hỗ trợ triển khai thực thi Biên bản ghi nhớ hợp tác ngày 4/6/2016 giữa UBND TP Hà Nội với 4 tập đoàn viễn thông, điện lực (VNPT, Viettel, MobiFone, EVN Hà Nội).
• Lợi ích kinh tế - xã hội:
  • Xóa bỏ tình trạng "mạng nhện rác cáp" trên 162 tuyến phố trung tâm, phục hồi cảnh quan kiến trúc ngàn năm văn hiến của Thủ đô.
  • Tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng ngân sách thành phố thông qua việc chấm dứt việc đào xới lặp lại mặt đường và vỉa hè.
  • Giảm thiểu tai nạn điện giật, cháy nổ đường dây trong mùa mưa bão, đảm bảo độ tin cậy cung cấp điện và an toàn thông tin liên lạc quốc gia.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận khung phân tích liên ngành giữa kỹ thuật ĐCCT và quản trị thể chế đô thị; kế thừa phương pháp khảo sát và dữ liệu thực chứng chuyên sâu.
• Các nhà hoạch định chính sách (UBND TP Hà Nội, Bộ Xây dựng, Bộ TTTT, Bộ Công Thương): Sử dụng các quy trình 4 bước và đề xuất cơ chế chính sách để ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về hào và tuy nen kỹ thuật dùng chung.
• Doanh nghiệp hạ tầng và tiện ích (EVN, VNPT, Viettel, MobiFone, Busadco): Sở hữu tiêu chuẩn kỹ thuật thiết kế hào lắp ghép thành mỏng, giảm chi phí đầu tư và chi phí vận hành mạng lưới truyền dẫn.
• Cộng đồng dân cư đô thị: Thụ hưởng không gian sống văn minh, an toàn, không bị gián đoạn sinh hoạt bởi các công trình đào bới mặt đường kéo dài.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc xây dựng Khung quản trị tích hợp đa chiều Kỹ thuật - Thể chế - Dữ liệu cho HTKT ngầm, mở rộng Lý thuyết Quản trị Mạng lưới Hạ tầng Đô thị (Network Infrastructure Governance Theory) của Rhodes sang bối cảnh đô thị chuyển đổi có mật độ xây dựng cao. Luận án chỉ ra rằng sự tối ưu hóa kỹ thuật (hào/tuy nen) chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm với cấu trúc thể chế trực tuyến - chức năng có quyền tài phán tập trung và hệ thống CSDL số hóa đồng bộ.

2. Đột phá về phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì? Trả lời: Khác với các nghiên cứu thuần túy kiến trúc - quy hoạch hoặc kỹ thuật kết cấu đơn lẻ, luận án sử dụng phương pháp luận phức hợp: tích hợp phân tích trắc diện địa chất công trình (đánh giá lớp đất lấp 0,5 - 4m và mực nước ngầm) với phân loại chức năng mặt cắt đường đô thị (2 khối, 3 khối, 4 khối) và khảo sát thực địa toàn diện 143.715 km đường dây, cáp cùng 162 tuyến HTKT dùng chung.

3. Phát hiện nào trong dữ liệu gây bất ngờ và có ý nghĩa phản biện thực tiễn mạnh nhất? Trả lời: Phát hiện về việc 30% khối lượng cáp đi nổi trên các cột treo thực chất là "cáp rác" đã chết hoặc vô chủ nhưng không đơn vị nào thu hồi do thiếu chế tài và chi phí tháo dỡ; đồng thời, các hào kỹ thuật ngầm đầu tiên xây dựng tại Hà Nội bị vô hiệu hóa công năng vì thiếu hoàn toàn thiết kế rẽ nhánh phụ tải đến các hộ dân hai bên đường.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) cụ thể không? Trả lời: Luận án cung cấp đầy đủ sơ đồ quy trình 4 bước chuẩn hóa (Lập kế hoạch $\rightarrow$ Thiết kế tích hợp $\rightarrow$ Cấp phép & Thi công đồng bộ $\rightarrow$ Vận hành & CSDL GIS) kèm theo các bảng khoảng cách an toàn kỹ thuật giữa các đường ống, đường dây ngầm, chi tiết cấu tạo mặt cắt hào kỹ thuật bê tông đúc sẵn, hoàn toàn có thể chuyển giao áp dụng cho TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng và các đô thị loại I trên toàn quốc.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào? Trả lời: Lộ trình 10 năm tới tập trung vào: (1) Số hóa 3D toàn diện không gian ngầm đô thị tích hợp AI/Underground BIM; (2) Hoàn thiện cơ chế kinh tế nhượng quyền khai thác (Concession) và định giá thuê hạ tầng ngầm dùng chung; (3) Tích hợp tuy nen kỹ thuật đa năng khẩu độ lớn kết hợp thoát lũ ngầm cho các đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của NCS. Lê Trần Phong đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu nghiên cứu với 5 đóng góp cốt lõi:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở khoa học, tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế (Nhật Bản, Trung Quốc, Liên Xô) về hạ ngầm cáp đô thị.
2. Cung cấp bức tranh thực trạng chân thực với số liệu định lượng chính xác về 143.715 km đường dây cáp, 301,8 km lưới điện cao áp và 363 km HTKT dùng chung tại Hà Nội.
3. Đề xuất quy hoạch hệ mạng lưới hạ ngầm chiến lược gồm 4 trục hướng tâm và 2 trục vành đai chính cho đô thị trung tâm Hà Nội.
4. Xây dựng quy trình quản lý xây dựng 4 bước khép kín và đề xuất mô hình Trung tâm Quản lý HTKT Ngầm chuyên trách theo cơ cấu trực tuyến - chức năng.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp chính sách, cơ chế tài chính khuyến khích xã hội hóa đầu tư và cấu trúc cơ sở dữ liệu số hóa GIS/GPR quản lý công trình ngầm.

Công trình đánh dấu bước tiến quan trọng trong tư duy quản lý đô thị hiện đại: chuyển từ phương thức quản lý hành chính cục bộ, phân tán sang mô hình quản trị hạ tầng ngầm tích hợp, bền vững và thông minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG HẠ NGẦM CÁC ĐƯỜNG DÂY, CÁP ĐI NỔI TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC. Tổng quan về quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại các nước trên thế giới. Trong những năm vừa qua cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, hạ tầng kỹ thuật đô thị được đầu tư xây dựng, nhiều tuyến đường đô thị được xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp theo định hướng quy hoạch phát triển đô thị. Sự phát triển kinh tế gắn kết với sự phát triển của kết cấu hạ tầng giao thông đô thị mà ở đó các công trình hạ tầng kỹ thuật bao gồm: đường dây, cáp (đi nổi, ngầm) các ống cấp nước, thoát nước, cấp năng lượng… là một phần không thể tách rời của giao thông đô thị.

Tuy nhiên, hình ảnh thường thấy ở nhiều đô thị tại các nước đang phát triển và ở Việt Nam – mạng lưới đường dây, cáp đi nổi được lắp đặt lộn xộn, đan xen chằng chịt làm mất mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nguy hiểm đến an toàn tính mạng con người và tài sản do các sự cố chập, cháy, nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trong khi đó, nhiều nước phát triển cảnh quan của các đô thị khang trang và hiện đại, Chính quyền các đô thị đã có chiến lược, chương trình đầu tư xây dựng đồng bộ ngay từ khi quy hoạch xây dựng thành phố đặc biệt tại các thành phố cũ, cải tạo và xây dựng mới. Việc kết hợp xây dựng các công trình giao thông với xây dựng một hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung như hào, tuy nen kỹ thuật được thực hiện từng bước để bố trí lắp đặt các đường dây, cáp đi nổi và các đường ống kỹ thuật trong quá trình cải tạo, xây dựng các thành phố. Việc ngầm hóa các đường dây, cáp đi nổi được cho là yêu cầu bắt buộc, mặt khác, việc làm này đem lại hiệu quả lâu dài cả về quản lý và mỹ quan đô thị, nhưng chi phí đầu tư xây dựng lại khá cao, chính vì vậy việc ngầm hóa cần phải được thực hiện theo một lộ trình nhất định.

Việc hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi trong cống cáp, hào hoặc tuy nen kỹ thuật sẽ kéo dài thời gian phục vụ của chúng, tạo ra điều kiện thuận lợi trong công tác lắp đặt, khai thác và quản lý, đồng thời sẽ làm giảm đáng kể các hiện tượng đào 9 lòng đường, hè phố, không gây trở ngại cho các phương tiện giao thông trên đường và người đi bộ. Chính vì lẽ đó, nhiều thành phố trên thế giới đã nêu khẩu hiệu “Vì một thành phố không bị đào bới” để kêu gọi sự quan tâm của mọi người về lĩnh vực thiết kế - thi công các loại hào, tuynen kỹ thuật này, nhằm sắp xếp, bố trí các đường dây, cáp đi nổi cùng với các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm trong đô thị.1 Quản lý xây dựng hạ ngầm tại Liên Xô cũ[22][65]: Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay là đất nước phát triển và có bề dày lịch sử trong phát triển đất nước. Đặc biệt là phát triển đô thị nói chung và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm nói riêng, việc quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây cáp đi nổi được quan tâm và triển khai song song cùng các dự án làm đường. Ngày nay đã có nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm nổi tiếng dưới lòng đất, đặc biệt hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm là các tuy nen, hào kỹ thuật phục vụ công tác ngầm hóa hệ thống các đường dây, cáp đi nổi.

Tại quảng trường Arơbat có bốn tầng hầm: tầng trên cùng dành cho người đi bộ, tầng hai cho ô tô nối với đường vành đai Matxcơva, tầng ba dành cho tầu điện ngầm nối với các ga Kalinin và Arơbát, tầng bốn dành cho tầu điện ngầm sâu hơn và hệ thống các đường ống cấp thoát nước, cấp khí đốt, cấp nhiệt, điện thoại, cáp điện, cáp thông tin… vv. Tại các công trình vượt ngầm ở nút giao thông, thường gồm hai bộ phận: phần hầm kín và phần đường đào hở, thường kết hợp làm luôn hầm cho người đi bộ ở phía trên trần của đường hầm kín, phần dưới làm đường ống kỹ thuật (collector) tuy nen phục vụ cho việc hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm hiện đại, đặc biệt là các đường dây, cáp đi nổi được hạ ngầm đưa vào hệ thống HTKT ngầm ( có thể là tuy nen, hào, cống cáp.) của Thành phố ở Liên Xô cũ đã góp phần đưa công tác sửa chữa, bảo dưỡng, khai thác và sử dụng an toàn, thuận tiện và tránh việc đào lên lấp xuống tại các đô thị.2 Quản lý xây dựng hạ ngầm tại Trung Quốc [16] Trung Quốc đã đạt được những bước đại nhảy vọt về phát triển kinh tế, trong đó đặc biệt là việc phát triển cơ sở hạ tầng. Đi kèm theo đó việc chỉnh trang cảnh quan kiến trúc các tuyến phố đô thị.

Đặc biệt hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại 10 các tuyến phố cổ và cũ. Hiện nay nhiều thành phố của Trung Quốc đã không còn những bó dây trên các cột điện, mà thay vào đó là hệ thống hào, tuy nen, cống cáp hiện đại để bố trí các đường dây, cáp đi nổi. Để đạt được những thành tựu phát triển to lớn trong phát triển kinh tế cũng như cơ sở hạ tầng, Trung Quốc đã có những chiến lược, chính sách quy hoạch phát triển các trọng điểm kinh tế phù hợp nhằm tập trung nguồn lực đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ. Trung Quốc khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các vùng khó khăn ở miền Trung và miền Tây của Trung Quốc.

Chính phủ tập trung xây dựng các đặc khu kinh tế và các thành phố duyên hải. Nhà nước cho phép địa phương tự khai thác mọi khả năng để có vốn đầu tư xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi, khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào quy trình tái cơ cấu, đổi mới doanh nghiệp nhà nước nhằm tạo ra nguồn vốn thực hiện một trong những việc chỉnh trang đô thị là hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi. Để chuẩn bị cho sự kiện Triển lãm Thế giới ở Thượng Hải, tổ chức vào năm 2010 (World Expo 2010 , một hệ thống tuy nen kỹ thuật kết hợp để bố trí các đường dây, cáp đi nổi với đường kính khoảng 20 mét đã được đề xuất xây dựng. Mục đích là tạo dựng hình ảnh mới về thành phố Thượng Hải, đảm bảo không gian sống cho cư dân đô thị sạch sẽ hơn, nâng cao chất lượng sống của người dân; xây dựng thành một thành phố không dây điển hình của Châu với mục tiêu tiết kiệm năng lượng giảm nh tối đa sự ảnh hưởng của hệ thống cơ sở hạ tầng đối với môi trường [16].3 Quản lý xây dựng hạ ngầm tại Nhật Bản[8][12][37]: Ở Nhật Bản chương trình ngầm hóa nội đô được thực hiện theo từng giai đoạn.

Năm 1986 là năm khởi đầu cho chương trình hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại nội đô của các đô thị Nhật. Có 4 giai đoạn là: Giai đoạn 1986-1990 kế hoạch ngầm hóa của giai đoạn này tập trung chủ yếu vào các Thành phố lớn có nhu cầu cao về điện. Giai đoạn đầu mỗi tuyến điện lực hoặc viễn thông đi trong một cống cáp riêng. Giai đoạn 1991-1994 kế hoạch ngầm hóa của giai đoạn này mở rộng thêm ra các Thành phố khác và các khu tham quan du lịch.

Xây dựng trước hệ thống ngầm tại những nơi có nhu cầu sử dụng điện cao. Ở giai đoạn này vẫn sử dụng giải pháp mỗi tuyến điện lực hoặc viễn thông đi trong 1 cống cáp riêng. Giai đoạn 1995-1998 kế hoạch ngầm hóa của giai đoạn này tiếp tục mở rộng ra các Thành phố, các khu du lịch khác và những khu xây dựng trước, có nhu cầu sử dụng điện cao. Phương pháp ngầm hóa của giai đoạn này là sử dụng máng ngầm dẫn điện một cách linh hoạt, gọi là phương pháp máng ống dẫn.

Ở giai đoạn này sử dụng phương thức thế hệ mới. Sử dụng nhiều tuyến điện lực hoặc tuyến viễn thông đi chung trong một loại hào hoặc tuy nen kỹ thuật.4 Sơ ồ lộ trình ngầm hóa tại Nh t B n[12] 12 Giai đoạn 1999 - 2003 kế hoạch ngầm hóa của giai đoạn này tiếp tục mở rộng tới những khu nhà, khu trung tâm dịch vụ, thương mại. Phương pháp ngầm hóa của giai đoạn này là sử dụng phương pháp máng ống dẫn. Giải pháp ngầm hóa của giai đoạn này sử dụng phương pháp nhiều tuyến điến lực hoặc viễn thông đi chung trong một loại ống dẫn.5 Đ ng trục chính công trình ngầm Tokyo, Nh t B n[37] Việc xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi được Chính phủ Nhật Bản đặc biệt quan tâm, cụ thể bằng việc tích hợp cùng với hệ thống Metro.

Mở đầu là 13 việc xây dựng các tuyến Metro ở khu vực trung tâm thành phố, việc thực hiện theo lộ trình đã được phê duyệt trước. Tuy nhiên cũng xuất hiện nhiều khó khăn cần phải giải quyết như: vấn đề huy động vốn đầu tư xây dựng, thông gió, hạn chế rủi ro thiên tai, thảm họa. Để tránh tình trạng xây dựng không có quy hoạch tập trung, người Nhật đã phải xem xét kế hoạch sử dụng theo các lớp, tầng đất ngầm.6 B trí các công trình HTKT ngầm ên ng ph tại Nh t B n[nguồn:internet] Như vậy kế hoạch ngầm hóa khu vực nội đô của Nhật Bản đi trước Việt Nam tới hơn 20 năm. Những bài học của việc ngầm hóa khu vực nội đô của Nhật Bản sẽ là những kinh nghiệm quý báu để các đô thị, các khu vực nội thành, nội thị ở Việt Nam tham khảo và áp dụng.

Tổng quan về quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại một số Thành phố ở Việt Nam.1 Quản lý xây dựng hạ ngầm các đường dây, cáp đi nổi tại Thành phố Hồ Chí Minh [15] [37] 14 Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đô thị lớn và phát triển nhanh của cả nước, thành phố có bề dày lịch sử xây dựng và phát triển, như nhiều Thành phố khác tại Việt Nam, TP Hồ Chí Minh có hệ thống đường dây, đường cáp (dây điện, dây thông tin, dây chiếu sáng, cáp truyền hình …. chủ yếu đi nổi, được treo trên cột điện hoặc cây làm mất mỹ quan, cảnh quan của thành phố và gây mất an toàn giao thông cho người dân. Chính vì thế, bắt đầu từ những năm 1996 - 2000, ngành điện TP.