Luận án tiến sĩ nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật nhầm nâng cao năng suất chất lượng quả giống xoài cát hòa lộc tại huyện phù cát tỉnh bình định

Luận án tiến sĩ nghiên cứu biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất và chất lượng quả giống xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát, Bình Định.

• Tác giả: Nguyễn Tấn Hưng
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Huy Cường
• Trường học: Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Biện Pháp Kỹ Thuật Nhằm Nâng Cao Năng Suất Và Chất Lượng Quả Giống Xoài Cát Hòa Lộc Tại Huyện Phù Cát, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC
• 1.1. Tình hình sản xuất, tiêu thụ và nghiên cứu cây xoài trên thế giới
• 1.1.1. Tình hình sản xuất, tiêu thụ xoài trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu cây xoài trên thế giới
• 1.2. Tình hình sản xuất, tiêu thụ và nghiên cứu cây xoài ở Việt Nam
• 1.2.1. Tình hình sản xuất, tiêu thụ xoài ở Việt Nam
• 1.2.2. Tình hình nghiên cứu cây xoài ở Việt Nam
• 1.3. Các nhận xét rút ra từ tổng quan nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Hiện trạng sản xuất và tiêu thụ xoài tại huyện Phù Cát
• 2.3. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác nâng cao năng suất và chất lượng giống xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát
• 2.3.1. Nghiên cứu xác định kỹ thuật tưới nước phù hợp
• 2.3.2. Đánh giá hiệu quả của kỹ thuật tưới nước kết hợp bón phân
• 2.3.3. Nghiên cứu xác định biện pháp quản lý dịch hại hiệu quả
• 2.3.4. Nghiên cứu xác định biện pháp xử lý ra hoa tập trung
• 2.3.5. Nghiên cứu xác định kỹ thuật cắt tỉa phù hợp
• 2.3.6. Đánh giá tổng hợp các kết quả nghiên cứu
• 2.4. Chỉ tiêu theo dõi
• 2.5. Kỹ thuật sử dụng trong các thí nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng sản xuất và tiêu thụ xoài tại huyện Phù Cát
• 3.1.1. Điều kiện khí hậu, đất đai của huyện Phù Cát
• 3.1.2. Hiện trạng sản xuất xoài tại huyện Phù Cát
• 3.1.3. Sự biến động về diện tích, năng suất, sản lượng xoài
• 3.1.4. Hiện trạng các yếu tố xã hội liên quan đến canh tác xoài ở Phù Cát
• 3.1.5. Hiện trạng các yếu tố sinh học liên quan đến canh tác xoài ở huyện Phù Cát
• 3.1.6. Hiện trạng các yếu tố kỹ thuật liên quan đến canh tác xoài ở huyện Phù Cát
• 3.1.7. Hiện trạng tình hình tiêu thụ xoài tại huyện Phù Cát
• 3.1.8. Chuỗi tiêu thụ sản phẩm xoài
• 3.2. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác nâng cao năng suất và chất lượng giống xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát
• 3.2.1. Đặc điểm khí hậu, thời tiết và tính chất vật lý, hóa học của đất ở vùng thí nghiệm
• 3.2.1.1. Đặc điểm thời tiết khu vực nghiên cứu
• 3.2.1.2. Đặc điểm đất đai khu vực nghiên cứu
• 3.2.2. Nghiên cứu xác định kỹ thuật tưới nước phù hợp
• 3.2.3. Đánh giá hiệu quả của kỹ thuật tưới nước kết hợp bón phân
• 3.2.4. Nghiên cứu xác định biện pháp quản lý dịch hại hiệu quả
• 3.2.5. Nghiên cứu xác định biện pháp xử lý ra hoa tập trung
• 3.2.6. Nghiên cứu xác định kỹ thuật cắt tỉa phù hợp
• 3.2.7. Kết quả áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật trên giống xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát
• 3.2.7.1. Tình hình sâu bệnh hại, năng suất và chất lượng quả trong mô hình áp dụng kết quả tổng hợp
• 3.2.7.2. Chất lượng quả và hiệu quả kinh tế của mô hình áp dụng kết quả tổng hợp
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Hình ảnh hoạt động của đề tài
• Phụ lục 2: Hiệu quả kinh tế của mô hình
• Phụ lục 3: Kết quả xử lý số liệu chỉ tiêu năng suất thí nghiệm 2 nhân tố Nước tưới + Phân bón
• Phụ lục 4: Kết quả xử lý một số chỉ tiêu trong phạm vi luận án

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu năng suất và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc

Nghiên cứu về năng suất xoài và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp. Xoài cát Hòa Lộc được biết đến là giống xoài có chất lượng tốt, nhưng việc nâng cao năng suất và chất lượng quả vẫn là một thách thức lớn. Đề tài này không chỉ giúp cải thiện sản xuất mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ xoài tại huyện Phù Cát

Huyện Phù Cát có diện tích trồng xoài cát Hòa Lộc đạt 210 ha, chiếm 17% diện tích xoài toàn tỉnh. Tuy nhiên, sản xuất xoài vẫn gặp nhiều khó khăn như dịch hại và biến đổi khí hậu. Việc nắm rõ tình hình sản xuất và tiêu thụ là cần thiết để đưa ra các biện pháp cải thiện.

1.2. Ý nghĩa của việc nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài

Nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường. Điều này có thể tạo ra cơ hội xuất khẩu và phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.

II. Những thách thức trong sản xuất xoài cát Hòa Lộc tại Phù Cát

Sản xuất xoài cát Hòa Lộc tại Phù Cát đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như dịch hại, biến đổi khí hậu và thiếu quy trình canh tác hoàn thiện đã ảnh hưởng đến chất lượng quả xoài. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất quan trọng.

2.1. Ảnh hưởng của dịch hại đến năng suất xoài

Dịch hại như bệnh thán thư và bọ trĩ đã gây thiệt hại lớn cho sản xuất xoài. Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả là cần thiết để bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất xoài

Biến đổi khí hậu đã gây ra hạn hán và mưa trái mùa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây xoài. Cần có các biện pháp thích ứng để giảm thiểu tác động này.

III. Phương pháp nghiên cứu nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài

Đề tài nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc. Các biện pháp này bao gồm tưới nước, bón phân và quản lý dịch hại. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất.

3.1. Kỹ thuật tưới nước hiệu quả cho cây xoài

Nghiên cứu đã xác định kỹ thuật tưới nước bằng ống dẫn nhỏ giọt kết hợp với bón phân hòa tan, giúp tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất. Phương pháp này đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện sinh trưởng của cây.

3.2. Biện pháp quản lý dịch hại hiệu quả

Quản lý dịch hại thông qua vệ sinh đồng ruộng và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có chọn lọc đã giúp giảm tỷ lệ nhiễm bệnh. Việc áp dụng các biện pháp này là cần thiết để bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật đã nâng cao đáng kể năng suất và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc. Những mô hình canh tác mới đã được xây dựng và áp dụng thành công tại địa phương.

4.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ mô hình canh tác mới

Mô hình canh tác mới đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương pháp truyền thống. Nông dân có thể thu được lợi nhuận cao hơn nhờ vào việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất

Kết quả nghiên cứu đã được áp dụng vào thực tiễn sản xuất tại huyện Phù Cát, giúp nông dân cải thiện năng suất và chất lượng quả. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào phát triển bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho sản xuất xoài

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc là khả thi thông qua việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Tương lai của sản xuất xoài tại Phù Cát có nhiều triển vọng nếu các biện pháp này được duy trì và phát triển.

5.1. Tương lai của sản xuất xoài cát Hòa Lộc

Với những biện pháp kỹ thuật đã được áp dụng, sản xuất xoài cát Hòa Lộc tại Phù Cát có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Điều này sẽ góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

5.2. Khuyến nghị cho nông dân và các cơ quan chức năng

Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng trong việc đào tạo và cung cấp thông tin cho nông dân về các biện pháp kỹ thuật mới. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Cây xoài (Mangifera indica) là loại cây ăn quả nhiệt đới có giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao. Quả xoài chín chứa 86,1% nước, 0,6% protein, 0,1% lipit, 0,3% chất khoáng, 1,1% xơ, 11,8% hydratcacbon, 0,01% Ca, 0,02% lân, 0,03% Cu, caroten (vitamin A) đạt 4.800 I.U, vitamin B1 đạt 40 mg/100 g, vitamin PP đạt 0,3 mg/100 g, vitamin B2 đạt 50 mg/100 g và vitamin C đạt 13 mg/100 g, cùng các loại đường saccaroza, glucoza, fructoza và maltoza. Theo số liệu của Cục Trồng trọt thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến năm 2022, diện tích trồng xoài cả nước đạt 114.000 ha, sản lượng đạt trên 850.000 tấn và kim ngạch xuất khẩu đạt 180 triệu USD. Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực định hướng đến năm 2025 diện tích xoài toàn quốc đạt 130.000 ha (sản lượng 1,1 triệu tấn) và đến năm 2030 đạt 140.000 ha (sản lượng 1,5 triệu tấn).

Tại tỉnh Bình Định, diện tích xoài năm 2022 đạt 1.263,8 ha, sản lượng đạt 5.480 tấn; quy hoạch phát triển đến năm 2025 đạt 2.000 ha (8.250 tấn) và năm 2030 đạt 2.200 ha. Trong đó, huyện Phù Cát có diện tích xoài đạt 210 ha (chiếm 17% diện tích xoài toàn tỉnh và chiếm 0,3% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của huyện). Cơ cấu giống tại địa phương có 90% là giống xoài cát Hòa Lộc. Mặc dù nông hộ đã tiếp cận một số khâu kỹ thuật, canh tác xoài tại Phù Cát vẫn đối mặt với các hạn chế: năng suất và chất lượng quả thiếu ổn định do chưa có quy trình thâm canh cải tiến phù hợp với điều kiện tự nhiên đất cát; dịch hại bùng phát (đặc biệt là bệnh thán thư và bọ trĩ); chế độ tưới nước và bón phân chưa chuẩn hóa; kỹ thuật xử lý ra hoa chưa đồng bộ; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (hạn hán, lũ lụt, mưa trái mùa) và tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch còn cao.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án gồm:

1. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá hiện trạng sản xuất xoài và xác định một số biện pháp kỹ thuật chủ yếu nhằm hoàn thiện quy trình thâm canh giống xoài cát Hòa Lộc trồng tại huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Đánh giá tiềm năng, thế mạnh và hạn chế trong chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị của cây xoài cát Hòa Lộc ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.
   • Xác định phương pháp tưới, chế độ dinh dưỡng đa lượng bón qua hệ thống tưới, phòng trừ một số sâu bệnh hại chính, kỹ thuật xử lý ra hoa tập trung, biện pháp cắt tỉa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của giống xoài cát Hòa Lộc, phù hợp với điều kiện tự nhiên của huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.
   • Xây dựng mô hình canh tác áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật mới cho năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao hơn so với đối chứng đại trà, làm cơ sở khuyến cáo và nhân rộng tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống xoài cát Hòa Lộc trồng bằng cây giống ghép.
• Loại đất nghiên cứu: Đất cát phổ biến tại các vườn xoài trên địa bàn huyện Phù Cát.
• Phạm vi điều tra hiện trạng: Thực hiện tại 4 xã (Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Lâm, Cát Sơn) thuộc huyện Phù Cát trong năm 2016.
• Phạm vi bố trí thí nghiệm: Bố trí trên vườn xoài ghép trồng năm 2010, mật độ 238 cây/ha (khoảng cách 6 m x 7 m) trên đất cát tại xã Cát Hanh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.
• Thời gian thực hiện: Thí nghiệm xác định kỹ thuật tưới nước thực hiện trong các vụ quả 2015, 2016, 2017; các thí nghiệm bón phân qua hệ thống tưới, quản lý dịch hại, xử lý ra hoa và cắt tỉa thực hiện trong các vụ quả 2018 và 2019; mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật thực hiện trong năm 2020.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các công trình nghiên cứu trên thế giới đã xác lập nhiều dẫn liệu khoa học về cây xoài:

• Điều kiện sinh thái: Singh (1960) xác định xoài thích nghi từ vĩ độ 23°30' Bắc đến 23°30' Nam, nhiệt độ thích hợp từ 24°C - 30°C, lượng mưa từ 600 - 4.000 mm (tối ưu khoảng 1.500 mm), độ dày tầng đất trên 2,0 m và mực nước ngầm sâu dưới 1,8 m.
• Mật độ và khoảng cách trồng: S. Par (2006) tổng hợp mật độ từ 64 đến 1.333 cây/ha tại Puerto Rico, Florida, Dashehari và Transvaal; Singh A.K và cộng sự (2012) tại Ấn Độ ghi nhận năng suất cá thể cao nhất ở mật độ 100 cây/ha (24,14 kg/cây) và năng suất quần thể cao nhất ở mật độ 222 cây/ha (4,1 tấn/ha). Tại Kenya, xoài trồng trên đất cát phổ biến ở khoảng cách 8 m x 10 m (125 cây/ha) và 10 m x 10 m (100 cây/ha).
• Quản lý nước tưới và bộ rễ: Mattar M. (2007) tại Ai Cập ghi nhận tưới nhỏ giọt tăng hiệu suất sử dụng nước 70,5% và năng suất 12,4% so với tưới rãnh; S. Sujatha và cộng sự (2006) tại Ấn Độ xác định áp lực tưới 0,75 Ep cho năng suất 44,9 kg/cây (14,9 tấn/ha); Choudhury và Soares (1992), Soares và Cost (1995), Coelho và cộng sự (2001), Oliveira (2001) xác định bộ rễ hấp thu của xoài phân bố chủ yếu ở độ sâu 0 - 0,8 m và bán kính cách gốc dưới 2,1 m. Osman (2000) và Agrawal và cộng sự (2005) chứng minh tưới nhỏ giọt kết hợp phủ nilon nâng cao hiệu quả sử dụng nước.
• Quản lý dinh dưỡng: Shakeel Ahmed và cộng sự (2001) tại Pakistan khuyến cáo tỷ lệ N : P2O5 : K2O là 2 : 2 : 1; Zhou Xiuchong và cộng sự (2001) tại Quảng Tây (Trung Quốc) xác định tỷ lệ 3 : 1 : 2,5 kết hợp bổ sung 40 g MgO và 800 g S/cây; Abdullah Al-Musabehi và cộng sự (2009) tại Ả Rập Xê Út xác định tỷ lệ 2 : 1 : 2; T.Dierol (2001) cung cấp định mức dinh dưỡng để tạo 1 tấn quả và chuẩn đoán dinh dưỡng lá thứ 5; Kadyampakeni và cộng sự (2015) phân tích lợi thế và thách thức của việc bón phân qua hệ thống tưới trên đất cát.
• Điều hòa sinh trưởng, bảo vệ thực vật và sau thu hoạch: Chutichudet Benjawan và cộng sự (2006) tại Thái Lan phun Paclobutrazol 1.000 ppm khi chồi hoa dài 5 cm; Mossler và Crane (2009) ghi nhận thành phần dịch hại tại Florida; J. Dirou (2004) chuẩn hóa quy trình thu hoạch, xử lý nấm và bảo quản lạnh ở 10 - 12°C tại Úc.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu tập trung vào quy chuẩn ngành TCN 487-2001 về mật độ và tỷ lệ bón phân; Nguyễn Đức Quý (2007), Lê Văn Sâm và cộng sự (2005), Hoàng Vinh và cộng sự (2017) nghiên cứu tưới nhỏ giọt theo chảo Mini-pan trên đất cát Bình Định giúp giảm 40 - 70% lượng nước và tăng trên 10% năng suất. Về dinh dưỡng và xử lý ra hoa, Nguyễn Thành Hiếu và Võ Thế Truyền (2005), Hồ Huy Cường và cộng sự (2006, 2009), Nguyễn Như Hà (2006), Bùi Quang Đãng (2006), Võ Thế Truyền và Nguyễn Thành Hiếu (2004, 2005) đã đánh giá tác động của Paclobutrazol, KNO3, GA3, NAA và Bo. Về dịch hại, Nguyễn Minh Châu và cộng sự (2004), Hoàng Chúng Lằm và cộng sự (2006), Lê Quốc Điền (2007), Nguyễn Thị Kim Thoa và cộng sự (2005), Hoàng Hữu Cư và cộng sự (2005), Lê Văn Tố và cộng sự (2006) đã nghiên cứu biện pháp phòng trừ và bảo quản sau thu hoạch. Riêng tại Bình Định, Nguyễn Văn Lâm (2001) ghi nhận 18 giống xoài; Nguyễn Thị Tố Trân (2002) xác định 54 loài sâu hại và 16 loại bệnh hại, trong đó bệnh thán thư do Colletotrichum gloeosporioides là đối tượng gây hại nguy hiểm nhất.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết: Các nghiên cứu trước đây tại Bình Định chủ yếu tiếp cận đơn lẻ từng yếu tố hoặc thực hiện trên các giống địa phương. Luận án giải quyết khoảng trống về việc nghiên cứu đồng bộ tổ hợp các biện pháp kỹ thuật thâm canh (tưới nhỏ giọt theo chảo bốc thoát hơi nước Mini-pan, bón phân hòa tan đa lượng qua hệ thống tưới, phòng trừ dịch hại IPM cho thán thư và bọ trĩ, xử lý ra hoa bằng PBZ phối hợp MKP và Thiourea, cắt tỉa cành) chuyên biệt cho giống xoài cát Hòa Lộc thời kỳ kinh doanh trên nền đất cát tại huyện Phù Cát.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích:

• Luận án dựa trên lý thuyết cân bằng dinh dưỡng khoáng cây trồng và định mức nhu cầu dinh dưỡng của xoài để tạo lập sản lượng (T.Dierol, 2001), kết hợp phương pháp chẩn đoán dinh dưỡng qua hàm lượng N, P, K, Ca, Mg, S trong lá thứ 5 kể từ gốc của cành mang quả sau thu hoạch.
• Lý thuyết về cân bằng nước trong đất và cơ chế bốc thoát hơi nước đo bằng chảo Mini-pan nhằm xác định lượng nước và chu kỳ tưới tối ưu.
• Cơ chế sinh lý về cảm ứng ra hoa và điều hòa sinh trưởng: ức chế sinh tổng hợp Gibberellin bằng Paclobutrazol kết hợp kích thích chuyển hóa carbohydrate, nâng cao tỷ lệ C/N thông qua MKP và Thiourea để thúc đẩy phân hóa mầm hoa đồng loạt.
• Nguyên lý quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và thực hành nông nghiệp tốt (GAP) kết hợp biện pháp canh tác, vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa tán và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc trị theo nguyên tắc 4 đúng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp điều tra, khảo sát: Điều tra hiện trạng kinh tế - xã hội, sinh học, kỹ thuật canh tác, chuỗi sản xuất và chuỗi tiêu thụ tại 4 xã (Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Lâm, Cát Sơn) thuộc huyện Phù Cát năm 2016 bằng phiếu điều tra chuẩn hóa.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm thực địa: Các thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) trên vườn xoài ghép 2010 (mật độ 238 cây/ha) tại xã Cát Hanh:
  • Thí nghiệm 1: Xác định phương pháp và chế độ tưới nước phù hợp (theo dõi diễn biến ẩm độ vùng rễ, lượng nước sử dụng và hiệu quả sử dụng nước).
  • Thí nghiệm 2: Nghiên cứu 2 nhân tố tương tác giữa lượng nước tưới và liều lượng bón phân đa lượng (NPKS + KCl) qua hệ thống tưới nhỏ giọt.
  • Thí nghiệm 3: Xác định biện pháp phòng trừ bệnh thán thư và bọ trĩ.
  • Thí nghiệm 4: Xác định kỹ thuật xử lý ra hoa tập trung bằng PBZ kết hợp MKP và Thiourea ở các thời điểm tuổi chồi 15 ngày và 45 ngày.
  • Thí nghiệm 5: Xác định kỹ thuật cắt tỉa cành tạo tán sau thu hoạch.
  • Xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật trên quy mô thực địa (năm 2020).
• Nguồn tư liệu và dữ liệu: Số liệu quan trắc khí tượng thủy văn, kết quả phân tích lý hóa tính đất tầng 0 - 20 cm, mẫu lá, mẫu quả; số liệu đo đếm trực tiếp về sinh trưởng, tỷ lệ ra hoa, tỷ lệ đậu quả, năng suất cá thể, tỷ lệ quả loại 1, các chỉ tiêu hóa sinh (độ Brix, vitamin C, hàm lượng đường, axit hữu cơ), chỉ tiêu an toàn thực phẩm (dư lượng thuốc BVTV, kim loại nặng, vi sinh vật) và số liệu hạch toán kinh tế (chi phí, lãi ròng, tỷ suất lợi nhuận).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan tài liệu và cơ sở khoa học

Chương I hệ thống hóa các cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất, tiêu thụ và nghiên cứu cây xoài trên thế giới và tại Việt Nam. Tác giả tổng hợp các định mức dinh dưỡng và quy chuẩn bón phân cho cây xoài thời kỳ kinh doanh:

Loại chất dinh dưỡng	N	P	K	Ca	Mg	S
Số lượng (kg) để tạo 1 tấn quả	3,0	0,4	3,3	0,7	0,4	0,2

Bảng: Lượng dinh dưỡng cây xoài hút để tạo một tấn quả (Nguồn: T.Dierol, 2001)

Hàm lượng dinh dưỡng chuẩn đoán trong lá thứ 5 từ gốc cành đã cho quả thời kỳ sau thu hoạch được xác định:

Loại chất dinh dưỡng	Nồng độ thiếu (% chất khô)	Nồng độ đủ (% chất khô)
Đạm (N)	< 1,5	2,0 - 3,0
Lân (P)	< 0,2	0,2 - 0,3
Kali (K)	< 3,0	3,0 - 4,0
Canxi (Ca)	< 2,0	2,0 - 4,0
Magiê (Mg)	< 0,2	0,2 - 0,4
Lưu huỳnh (S)	0,2	0,25 - 0,3

Bảng: Chuẩn đoán nhu cầu dinh dưỡng của cây xoài (Nguồn: T.Dierol, 2001)

Định mức bón phân khoáng đa lượng theo độ tuổi cây theo Tiêu chuẩn ngành TCN 487-2001:

Tuổi cây (năm)	Đạm nguyên chất (N) (g/cây)	Lân nguyên chất (P2O5) (g/cây)	Kali nguyên chất (K2O) (g/cây)
1	70	50	70
2	140	100	140
3	210	150	210
4	280	200	280
5	350	250	350
6	420	300	420
7	490	350	490
8	560	400	560
9	630	450	630
10	700	500	700
> 10	1.000 - 2.000	500 - 1.000	1.000 - 2.000

Bảng: Lượng phân cần bón cho cây xoài theo độ tuổi (Nguồn: TCN 487-2001)

Phân bổ lượng phân bón theo các giai đoạn sinh trưởng ở thời kỳ kinh doanh:

Thời gian bón	Tỷ lệ bón N (%)	Tỷ lệ bón P2O5 (%)	Tỷ lệ bón K2O (%)
Sau thu hoạch	35 - 50	30 - 50	20 - 50
Trước ra hoa	0 - 15	25 - 50	0 - 25
Sau đậu quả 20 - 30 ngày	20 - 50	0 - 25	25 - 50
Sau đậu quả 50 - 60 ngày	0 - 30	0 - 20	0 - 30

Bảng: Tỷ lệ phân bón cho cây xoài ở thời kỳ kinh doanh (Nguồn: Nguyễn Như Hà, 2006)

Chương I khẳng định việc nghiên cứu đồng bộ các biện pháp kỹ thuật trên đất cát Phù Cát là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng suất và chất lượng quả xoài cát Hòa Lộc.

Chương II: Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương II mô tả chi tiết vật liệu, nội dung và phương pháp triển khai:

• Vật liệu: Giống xoài cát Hòa Lộc ghép trồng năm 2010; các loại phân bón đa lượng (NPKS, KCl), hóa chất điều hòa sinh trưởng (Paclobutrazol, MKP, Thiourea) và thuốc bảo vệ thực vật đặc trị.
• Nội dung nghiên cứu: Điều tra hiện trạng tại 4 xã (Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Lâm, Cát Sơn); bố trí các thí nghiệm chuyên đề gồm kỹ thuật tưới nước, tưới nước kết hợp bón phân hòa tan, phòng trừ bệnh thán thư và bọ trĩ, xử lý ra hoa tập trung, kỹ thuật cắt tỉa cành và xây dựng mô hình áp dụng tổng hợp.
• Phương pháp theo dõi và xử lý số liệu: Theo dõi độ ẩm đất, các chỉ tiêu sinh trưởng cành lộc, chỉ tiêu phát hoa, tỷ lệ đậu quả, năng suất cá thể, tỷ lệ phân loại quả (loại 1: > 400 g/quả; loại 2: 300 - 400 g/quả; loại dạt: quả nhỏ, sẹo vết), phân tích phẩm chất quả và hiệu quả kinh tế; xử lý thống kê bằng phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định sai khác trung bình.

Chương III: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương III trình bày toàn bộ kết quả nghiên cứu thực nghiệm:

• Hiện trạng sản xuất và tiêu thụ tại huyện Phù Cát: Làm rõ điều kiện khí hậu, đất đai, diễn biến diện tích, năng suất, sản lượng xoài từ năm 2018 - 2021; thực trạng kỹ thuật sử dụng phân bón, thuốc BVTV, mật độ trồng và phương thức thu gom qua các vựa xoài.
• Đặc điểm đất đai và khí hậu vùng thí nghiệm: Đất cát tại điểm thí nghiệm xã Cát Hanh có thành phần cơ giới nhẹ, khả năng giữ nước và dinh dưỡng kém.
• Kỹ thuật tưới nước: Phương pháp tưới nhỏ giọt thông qua chỉ số chảo bốc thoát hơi nước (Mini-pan) duy trì độ ẩm vùng rễ ổn định, làm tăng tỷ lệ cành ra hoa, số quả/cây, năng suất và tỷ lệ quả loại 1, đồng thời tiết kiệm lượng nước tưới đáng kể và tăng hiệu quả kinh tế so với phương pháp tưới tràn truyền thống của nông dân.
• Tưới nước kết hợp bón phân hòa tan: Thí nghiệm 2 nhân tố xác định công thức tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân hòa tan liều lượng 3 kg NPKS + 0,75 kg KCl/cây cho sinh trưởng tốt, các yếu tố cấu thành năng suất cao, nâng cao năng suất bình quân 2 năm và đạt tỷ suất lợi nhuận vượt trội so với các công thức đối chứng.
• Quản lý dịch hại: Xác định công thức phòng trừ tổng hợp IPM kết hợp vệ sinh vườn, cắt tỉa cành thông thoáng và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học đặc trị đúng thời điểm đã khống chế hiệu quả tỷ lệ hại của bệnh thán thư và bọ trĩ trên lá non, phát hoa và quả.
• Xử lý ra hoa và cắt tỉa: Kỹ thuật xử lý ra hoa bằng tổ hợp PBZ + MKP + Thiourea tại 2 thời điểm tuổi chồi 15 ngày và 45 ngày làm tăng tỷ lệ chồi ra hoa, nâng cao chất lượng phát hoa và năng suất quả. Kỹ thuật cắt tỉa cành sau thu hoạch tạo tán thông thoáng, thúc đẩy ra đọt đồng loạt và tăng tỷ lệ quả loại 1.
• Kết quả mô hình áp dụng tổng hợp (năm 2020): Vườn xoài áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật đạt năng suất cao, tỷ lệ sâu bệnh hại giảm rõ rệt, tỷ lệ quả loại 1 tăng; chất lượng quả đạt tiêu chuẩn (độ Brix cao, hàm lượng vitamin C và đường ổn định); các chỉ tiêu tồn dư kim loại nặng, vi sinh vật và thuốc bảo vệ thực vật đều nằm trong ngưỡng an toàn vệ sinh thực phẩm; hiệu quả kinh tế và tỷ suất lợi nhuận cao hơn hẳn so với tập quán canh tác đại trà.

Kết quả và những đóng góp mới

Những đóng góp mới của luận án bao gồm:

1. Nhận diện và làm rõ các yếu tố hạn chế chủ yếu đối với sản xuất xoài tại huyện Phù Cát: sự bùng phát dịch hại (đặc biệt là bệnh thán thư và bọ trĩ) liên quan đến biến đổi khí hậu; chế độ bón phân và phòng trừ dịch hại chưa hợp lý; biện pháp xử lý ra hoa chưa chuẩn xác; nguồn nước tưới bấp bênh; tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch cao và thời gian bảo quản ngắn làm suy giảm lợi nhuận.
2. Xác định phương pháp tưới cho vườn xoài kinh doanh bằng ống dẫn nhỏ giọt điều khiển theo chảo bốc thoát hơi nước (Mini-pan), giúp nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nước và tăng lãi ròng so với tưới truyền thống.
3. Xác định quy trình bón phân hòa tan qua hệ thống tưới nhỏ giọt với liều lượng tối ưu 3 kg NPKS + 0,75 kg KCl/cây/năm, giúp năng suất tăng rõ rệt trên chân đất cát.
4. Hoàn thiện kỹ thuật phòng trừ tổng hợp sâu bệnh hại (IPM) bằng giải pháp vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa cành sau thu hoạch, bón phân cân đối kết hợp sử dụng thuốc hóa học đặc trị đúng phương pháp, giảm thiểu tỷ lệ nhiễm thán thư và bọ trĩ.
5. Xác định kỹ thuật xử lý ra hoa tập trung cho giống xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát bằng tổ hợp hóa chất PBZ + MKP + Thiourea tác động tại các thời điểm tuổi chồi 15 ngày và 45 ngày, nâng cao tỷ lệ ra hoa và năng suất thu hoạch.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Các thực nghiệm đồng ruộng được giới hạn trên nền đất cát và giống xoài cát Hòa Lộc tại xã Cát Hanh, huyện Phù Cát; số liệu thực nghiệm bón phân, quản lý dịch hại và xử lý ra hoa được theo dõi trong 2 vụ quả (2018 - 2019) và mô hình tổng hợp thực hiện trong năm 2020.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Tiếp tục theo dõi tác động lâu dài của việc bón phân hòa tan qua hệ thống tưới nhỏ giọt đến độ phì đất và tính đệm của đất cát qua nhiều chu kỳ sản xuất liên tiếp.
  • Mở rộng thử nghiệm hoàn thiện quy trình canh tác tổng hợp trên các nhóm đất khác và các tiểu vùng sinh thái khác thuộc vùng Duyên hải Nam Trung bộ.
  • Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ bảo quản sau thu hoạch nhằm kéo dài thời gian tồn trữ quả tươi phục vụ thị trường xuất khẩu.

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, giảng viên và sinh viên ngành Khoa học cây trồng, Trồng trọt, Nông học: Cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm về phản ứng của giống xoài cát Hòa Lộc đối với chế độ tưới nhỏ giọt, dinh dưỡng khoáng qua hệ thống tưới và cơ chế xử lý ra hoa bằng chất điều hòa sinh trưởng trên đất cát.
• Đối với cơ quan quản lý nông nghiệp, khuyến nông và hoạch định chính sách tại Bình Định và vùng Duyên hải Nam Trung bộ: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, ban hành và chuyển giao quy trình kỹ thuật thâm canh xoài cát Hòa Lộc theo hướng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), phục vụ mở rộng vùng chuyên canh hàng hóa.
• Đối với nông hộ, hợp tác xã và trang trại trồng xoài: Cung cấp định mức kỹ thuật cụ thể về liều lượng phân bón hòa tan (3 kg NPKS + 0,75 kg KCl/cây), kỹ thuật tưới nhỏ giọt theo chảo Mini-pan, phác đồ IPM trừ thán thư/bọ trĩ và công thức xử lý ra hoa (PBZ + MKP + Thiourea) để áp dụng trực tiếp nhằm nâng cao tỷ lệ quả loại 1 và tỷ suất lợi nhuận.

Câu hỏi thường gặp

1. Địa bàn điều tra hiện trạng sản xuất xoài của luận án được thực hiện tại những xã nào và vào năm nào? Điều tra hiện trạng sản xuất và tiêu thụ xoài được luận án thực hiện tại 4 xã gồm Cát Hanh, Cát Hiệp, Cát Lâm và Cát Sơn thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định vào năm 2016.

2. Thành phần dinh dưỡng có trong quả xoài chín được luận án ghi nhận cụ thể gồm những gì? Quả xoài chín chứa 86,1% nước, 0,6% protein, 0,1% lipit, 0,3% chất khoáng, 1,1% xơ, 11,8% hydratcacbon, 0,01% Ca, 0,02% lân, 0,03% Cu, caroten (vitamin A) 4.800 I.U, vitamin B1 40 mg/100 g, vitamin PP 0,3 mg/100 g, vitamin B2 50 mg/100 g, vitamin C 13 mg/100 g cùng các loại đường saccaroza, glucoza, fructoza và maltoza.

3. Đối tượng nghiên cứu và quy cách bố trí vườn thí nghiệm thực địa của luận án là gì? Đối tượng nghiên cứu là giống xoài cát Hòa Lộc trồng bằng cây giống ghép. Các thí nghiệm được bố trí trên vườn xoài trồng năm 2010 với mật độ 238 cây/ha (khoảng cách 6 m x 7 m) trên đất cát tại xã Cát Hanh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.

4. Công thức bón phân đa lượng hòa tan qua hệ thống tưới nhỏ giọt nào đạt hiệu quả cao trong thí nghiệm của luận án? Luận án xác định công thức tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân hòa tan với liều lượng 3 kg NPKS + 0,75 kg KCl/cây mang lại năng suất và tỷ suất lợi nhuận cao nhất cho vườn xoài thời kỳ kinh doanh trên đất cát tại Phù Cát.

5. Tổ hợp hóa chất và thời điểm xử lý ra hoa tập trung cho giống xoài cát Hòa Lộc được luận án xác định như thế nào? Luận án xác định kỹ thuật xử lý ra hoa hiệu quả bằng tổ hợp Paclobutrazol (PBZ) + MKP + Thiourea, áp dụng xử lý tại 2 thời điểm tuổi chồi 15 ngày và tuổi chồi 45 ngày.

Kết luận

Luận án đã đánh giá toàn diện hiện trạng sản xuất xoài cát Hòa Lộc tại huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định và xác lập cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện quy trình canh tác thâm canh trên đất cát. Các giải pháp kỹ thuật cốt lõi gồm tưới nhỏ giọt theo chảo bốc thoát hơi nước Mini-pan, bón phân hòa tan (3 kg NPKS + 0,75 kg KCl/cây), quản lý dịch hại tổng hợp (thán thư, bọ trĩ), xử lý ra hoa bằng PBZ + MKP + Thiourea và cắt tỉa cành sau thu hoạch đã chứng minh tính hiệu quả qua mô hình tổng hợp năm 2020. Kết quả nghiên cứu là tài liệu kỹ thuật có giá trị ứng dụng thực tiễn cho công tác khuyến nông và phát triển vùng chuyên canh xoài hàng hóa tại tỉnh Bình Định và khu vực Duyên hải Nam Trung bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC 1. Tình hình sản xuất, tiêu thụ và nghiên cứu cây xoài trên thế giới 1. Tình hình sản xuất, tiêu thụ xoài trên thế giới Xoài có tên khoa học là Mangifera indica thuộc họ Anacardiaceae (họ đào lộn hột). Trung tâm khởi nguyên của cây xoài là ở Ấn Độ và Đông Nam Á, vùng phân bố tự nhiên từ Ấn Độ - Malaisia đến Philipin và phía đông Tân Ghinê.

Xoài là cây ăn quả nhiệt đới có giá trị kinh tế và giá trị dinh dưỡng cao. Chính vì vậy tính đến hết năm 2019, xoài được trồng ở 100 quốc gia trên thế giới với diện tích đã cho thu hoạch là 5.716 ha, sản lượng 55,853 triệu tấn và năng suất bình quân đạt 9,99 tấn/ha (FAO statistics, 2019). Các quốc gia có sản lượng xoài lớn trên thế giới là Ấn Độ (18.000 tấn), Trung Quốc (4.038 tấn), Thái Lan (3. và năng suất cao được ghi nhận tại Samoa đạt 36,9 tấn/ha, Mali đạt 23,3 tấn/ha, Caboverde đạt 22,9 tấn/ha, Israel đạt 22,5 tấn/ha,.

Các quốc gia có diện tích xoài lớn trên thế giới cùng với năng suất bình quân là: Ấn Độ - 2.000 ha và năng suất bình quân đạt 8,39 tấn/ha; Trung Quốc - 588.027 ha và năng suất bình quân đạt 8,14 tấn/ha; Thái Lan - 410.694 ha và năng suất bình quân đạt 8,36 tấn/ha; Mexico - 206.423 ha và năng suất bình quân đạt 10,65 tấn/ha và Philippin - 195.958 ha và năng suất bình quân đạt 4,22 tấn/haInđônêxia - 167.785 ha và năng suất bình quân đạt 13,02 tấn/ha; Pakistan - 167.743 ha và năng suất bình quân đạt 9,58 tấn/ha; Bangladesh - 153.088 ha và năng suất bình quân đạt 7,59 tấn/ha. Hiện nay Mêxicô, Philipin, Ấn Độ, Indônêxia và Nam Phi là những nước xuất khẩu xoài nhiều nhất trên thế giới và thị trường nhập khẩu lớn là Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Canada (FAO statistics, 2016). Xoài được xếp hạng là trái cây nhiệt đới chiếm ưu thế với sản lượng 7 toàn cầu chiếm 50% tổng sản lượng trái cây nhiệt đới năm 2019. Ấn Độ là nước có sản lượng xoài lớn nhất thế giới, chiếm 38% tương đương 38 triệu tấn [61].

Năm 2019, Thái Lan vượt qua Mexico trở thành nước xuất khẩu xoài, măng cụt và ổi lớn nhất thế giới. Thái Lan tăng trưởng vượt bậc năm 2019 là do nhu cầu nhập khẩu tăng về các loại măng cụt, xoài và ổi của Trung Quốc với 289.000 tấn, tăng 265% với 2018. Xoài Mexico xuất khẩu tiếp tục tăng do nhu cầu nhập khẩu của Hoa Kỳ, chiếm gần 90% tổng lượng xoài xuất khẩu của Mexico. Đến tháng 9 năm 2019, Mexico đã báo cáo xuất khẩu 350.000 tấn xoài sang Hoa Kỳ, tăng 5% từ năm 2018.

Mexico dự kiến sẽ cung cấp 450.000 tấn xoài, ổi và măng cụt vào thị trường thế giới năm 2019, tăng 4% so năm 2018 và tương đương 24% tổng sản lượng toàn cầu. Peru, nhà cung cấp chính xoài cho Liên minh châu Âu, bị ảnh hưởng bởi các tác động bất lợi của mùa đông kéo dài từ đầu năm 2019 và ước tính sẽ giảm 52% trong năm 2019 [61]. Peru, trước đây đứng thứ hai về xuất khẩu xoài sau Mexico, năm 2019 giảm 8% và rơi xuống vị trí thứ ba trong xếp hạng toàn cầu. Nguồn cung mạnh từ Brazil, được hưởng lợi từ thời tiết thuận lợi trong suốt cả năm, kết quả tăng 32 % xuất khẩu năm 2019, đưa nước này lên vị trí thứ hai trong xuất khẩu xoài.

Khoảng 70% lượng xoài xuất khẩu của Brazil được xuất qua thị trường EU và 20% cho Hoa Kỳ [61]. Sản lượng xuất khẩu xoài toàn thế giới năm 2022 là 2.008 tấn, trong đó châu Á là 863. Tình hình nghiên cứu cây xoài trên thế giới * Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh của cây xoài.Singh (1960) [106] và một số tác giả khác, cây xoài thích nghi với điều kiện sinh thái: Vị trí địa lý từ 23030/vĩ độ Bắc đến 23030/ vĩ độ Nam; nhiệt độ tối thấp là 1oC - 2oC, tối cao là 500C và thích hợp nhất 240C - 300C; số giờ nắng trong năm trên 2.000 giờ; ẩm độ trung bình của không khí từ 70 - 80%, nếu ẩm độ cao và mưa phùn trong thời kỳ nở hoa sẽ ảnh hưởng 8 lớn đến quá trình thụ phấn thụ tinh của cây xoài; có 2 mùa mưa nắng rõ rệt để thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa; lượng mưa hằng năm biến động từ 600 - 4.000mm, tốt nhất là từ 1.500mm; cây xoài không kén đất, chịu được điều kiện pH đất từ 5,0 - 7,0; tầng đất có độ dày trên 2,0m và mạch nước ngầm dưới 1,8m; xoài có thể phát triển ở độ cao 1.000m, tuy nhiên, để đạt năng suất cao nên phát triển xoài ở độ cao thấp hơn 600m vì nếu cao hơn sẽ gặp điều kiện độ ẩm cao sẽ không có lợi cho sinh trưởng, phát triển của cây xoài. * Về giống xoài: Tại Thái Lan các giống xoài được trồng phổ biến với mục đích thương mại là Nam Dok Mai, Nam Dok Mai 04, Nam Dok Mai Si Thong, Maha Chanok, Falan, Chok Anma, Thong Dam, Kiew Sa Very.

Tại Mỹ, các giống được lựa chọn để mở rộng sản xuất tại Floriada là Tommy Atkins, Keitt, Palmer, Van Dyke, Kent, Turpentine và Number 11.000 giống xoài được ghi nhận, trong đó có khoảng 30 giống được dùng để trồng thương mại, bao gồm các giống xoài bản địa là Alphonso, Bangalora, Banganpalli, Bombai, Bombay Green, Dashehari, Fajri, Fernnadin, Himsagar, Kesar, Kishen Bhog, Langra, Mankurad, Mulgoa, Neelum, Chausa, Suvarnarekha, Vanraj, Zardalu và các giống xoài lai Amarapali, Mallika, Arka Aruna, Arka Puneet, Arka Anmol, Arka Neelkiran, Ratna, Sindhu, Au Rumani, Manjeera. Parr (2006) [97], các giống xoài chủ lực được trồng đại trà tại Úc là Banana, Haden, Irwin, Keitt, Kensington Pride, Kent, Palmer (Zillate), R2E2 và Tommy Atkins. * Về mật độ và khoảng cách trồng của cây xoài: Kết quả tổng hợp của S. Tại Puerto Rico và Nam Floria, trong điều kiện cung cấp đầy đủ nước tưới, quản lý dịch hại và tỉa cành hàng năm thì năng suất xoài ở khoảng cách trồng 4m x 6m (475 cây/ha) và 3m x 6,4m (528 cây/ha) đạt từ 20 - 30 tấn/ha.

Tuy nhiên một thử nghiệm dài hạn tại Dashehari cho thấy, sau 12 năm trồng năng suất bình quân hàng năm ở mật độ trồng 2,5m x 3,0m (1.333 cây/ha) đạt 18 tấn/ha/năm và chỉ cao hơn 2 tấn/ha/năm so với mật trồng 12m x 12m (64 cây/ha) đạt 16 tấn/ha. Tương tự, tại phía Đông Transvaal, năng suất tích lũy sau 6 năm trồng của giống xoài Tommy Atkins ở khoảng cách trồng 2m x 9m (550 cây/ha) đạt 85,4 tấn/ha và cao hơn 79% so với khoảng cách trồng 4,5m x 9m (247 cây/ha), nhưng năng suất quả/cây ở khoảng cách 2m x 9m lại thấp hơn 19%/năm so khoảng cách 4,5m x 9m và xu thế lợi nhuận từ năm thứ 6 trở đi ở khoảng cách 4,5m x 9m đạt cao hơn. Tại Ấn Độ, Singh A.K et al (2012) [105] đã tiến hành thử nghiệm ảnh hưởng của phương thức trồng đến năng suất vườn xoài 10 năm tuổi, kết quả cho thấy năng suất cá thể đạt cao nhất (24,14 kg/cây) ở phương thức trồng theo kiểu ô vuông với mật độ là 100 cây/ha và năng suất quần thể đạt cao nhất ở phương thức trồng hàng đôi (4,1 tấn/ha) với mật độ là 222 cây/ha. Par [97], ở những vùng có điều kiện khí hậu nóng ẩm thì mật độ trồng xoài khuyến cáo là cây cách cây 4,5 - 5m và hàng cách hàng 9 - 10m, sau thời gian cây chạm tán tiến hành tỉa bỏ bớt cây trong hàng theo đường chéo góc để duy trì các cây còn lại trong vườn theo hình tam giác, đối với những vùng có điều kiện khí hậu mát mẻ và khả năng sinh trưởng của giống vừa phải thì khoảng cách trồng được khuyến cáo giữa các hàng là 6 - 8m và giữa các cây trong hàng từ 2,5 - 3,5m; sau đó tỉa thưa cây trong hàng khi chạm tán.

10 Kenya là một trong những quốc gia đạt năng suất xoài cao nhất trên thế giới, xoài ở Kenya chủ yếu trồng trên đất cát với khoảng cách trồng phổ biến là 8m x 10m tương đương 125 cây/ha và 10m x 10m tương đương 100 cây/ha. [67] * Về quản lý nước tưới: Ở khu vực Darwin và Katherine của Úc, quản lý nước tưới đối với cây xoài dựa trên điều kiện khí hậu (lượng bốc thoát hơi nước), đất đai và đặc điểm sinh trưởng của cây trồng. Về thời điểm tưới, vườn trồng mới được duy trì tưới thường xuyên (ngoại trừ mùa mưa) với lượng 100 lít/tuần/cây và sử dụng phương thức tưới phun mưa. Đối với vườn xoài kinh doanh: Giai đoạn trước khi ra hoa (từ tháng 4 đến cuối tháng 6), không cần tưới để duy trì độ ẩm đất thấp nhằm hỗ trợ cho việc ra hoa đồng loạt; Giai đoạn ra hoa, đậu quả và quả phát triển (từ tháng 7 đến cuối tháng 10), cần tiến hành tưới nước liên tục kể từ khi trên cây xoài có khoảng 60% nụ hoa đến trước thu hoạch 2 - 3 tuần, phương thức tưới là phun mưa, lượng nước tưới dựa vào mật độ trồng và diện tích che phủ của tán lá trong vườn như trình bày ở Bảng 1.1; Giai đoạn thu hoạch và trước khi ra hoa của vụ sau (từ tháng 10 đến cuối tháng 4), trước khi thu hoạch 2 - 3 tuần không cần tưới nước, sau khi thu hoạch tiến hành cắt tỉa chồi và bón phân, trong thời điểm này cần tiến hành tưới cho cây xoài khi ẩm độ đất quá thấp đặc biệt trên các loại đất có thành phần cơ giới nhẹ [114].

Tương tự, trên cơ sở loại đất, điều kiện khí hậu, giống, mật độ và khoảng cách trồng, yêu cầu nước tưới cho cây xoài ở Pakistan được xác định từ 50 - 400 lít/ngày/cây [116]. Về phương pháp tưới, kết quả thực nghiệm ở Ai Cập của Mattar M. (2007) [75] đã cho thấy phương pháp tưới nhỏ giọt có hiệu suất sử dụng nước và năng suất quả khi thu hoạch cao hơn lần lượt là 70,5% và 12,4% so với phương pháp tưới rãnh. Đối với phương pháp tưới nhỏ giọt, kết quả nghiên cứu liên tục từ năm 2001 - 2003 trên vườn xoài 8 năm tuổi và khoảng cách 11 trồng là 6m x 5m (333 cây/ha) ở Ấn Độ của S.

Sujatha et al., (2006) [110] đã cho thấy, với áp lực nước tưới nhỏ giọt là 0,75Ep năng suất xoài bình quân qua 2 năm đạt 44,9 kg/cây (tương đương 14,9 tấn/ha) và cao hơn so với không tưới cũng như tưới với áp lực nước 0,25 và 0,50 Ep. Yêu cầu nước tưới của cây xoài ở khu vực Darwin và Katherine (lít/cây/tuần) dựa theo diện tích tán che phủ và mật độ cây. Diện tích tán Mật độ trồng (cây/ha) (m2/ha) 80 100 130 140 160 180 200 1.