Luận án tiến sĩ: Đặc điểm ngôn ngữ lời điều chỉnh trong hội thoại Anh-Việt

Nghiên cứu luận án tiến sĩ về đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, phân tích sự khác biệt và tương đồng giữa hai

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa
• Trường học: Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học tiếng Anh
• Đề tài: Đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng quan về lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Lời điều chỉnh là một hiện tượng giao tiếp phổ biến. Hiện tượng này xảy ra khi người nói sửa đổi lời nói của chính mình hoặc của người khác. Nghiên cứu này tập trung vào các đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh trong hội thoại hàng ngày giữa hai ngôn ngữ. Công trình dựa trên lý thuyết phân tích hội thoại của Schegloff và cộng sự. Nó kết hợp các nguyên tắc hợp tác của Grice để xem xét khía cạnh ngữ dụng học. Ngữ pháp chức năng của Halliday và Downing được dùng để phân tích đặc điểm ngữ nghĩa. Phương pháp nghiên cứu là định tính, định lượng và so sánh. Dữ liệu bao gồm hàng trăm đoạn hội thoại từ phim truyền hình Anh và Việt. Mục tiêu là làm rõ sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Phát hiện cung cấp cái nhìn sâu sắc về cơ chế sửa chữa trong giao tiếp.

1.1. Khái niệm và lý thuyết nền tảng

Lời điều chỉnh được định nghĩa là sự sửa chữa các vấn đề trong lời nói. Lý thuyết cốt lõi là khung phân tích hội thoại và sửa chữa của Schegloff và cộng sự. Nguyên tắc hợp tác của Grice cũng được áp dụng. Các nguyên tắc này bao gồm chân lý, lượng thông tin, cách thức và liên quan. Lý thuyết hành động lời nói của Searle giúp phân loại chức năng giao tiếp. Ngữ pháp chức năng của Halliday và Downing cung cấp cơ sở cho phân tích ngữ nghĩa. Các khái niệm này tạo nên nền tảng vững chắc cho nghiên cứu.

1.2. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu chính

Nghiên cứu đặt ra ba mục tiêu chính. Thứ nhất, xác định các đặc điểm ngữ dụng học của lời điều chỉnh. Thứ hai, phân tích đặc điểm ngữ nghĩa dựa trên các quá trình kinh nghiệm. Thứ ba, chỉ ra đặc điểm cú pháp qua các kỹ thuật sửa chữa. Phương pháp là định tính và định lượng. Dữ liệu được thu thập từ 372 hội thoại tiếng Anh và 385 hội thoại tiếng Việt. Phương pháp đối chiếu so sánh được sử dụng để phân tích sự khác biệt. Cách tiếp cận này đảm bảo kết quả đáng tin cậy và toàn diện.

II. Phân tích đặc điểm ngữ dụng học của lời điều chỉnh

Đặc điểm ngữ dụng học liên quan đến chức năng lời nói và nguyên tắc giao tiếp. Người nói tiếng Anh thường dùng lời điều chỉnh cho chức năng đại diện. Họ sửa chữa để cung cấp thông tin chính xác hơn. Người nói tiếng Việt lại dùng cho chức năng biểu cảm. Họ sửa chữa để thể hiện cảm xúc, thái độ cá nhân. Về nguyên tắc hợp tác, người nói tiếng Anh thường vi phạm nguyên tắc lượng thông tin. Họ không cung cấp đủ thông tin cần thiết. Điều này buộc người nghe phải yêu cầu làm rõ. Người nói tiếng Việt sử dụng lời điều chỉnh cho mục đích giao tiếp riêng. Họ có thể thêm bớt thông tin để điều chỉnh mối quan hệ xã hội. Sự khác biệt này phản ánh những khác biệt văn hóa sâu sắc. Ngôn ngữ là tấm gương phản ánh cách thức con người tương tác xã hội.

2.1. Chức năng lời nói trong lời điều chỉnh

Lời điều chỉnh thực hiện nhiều chức năng lời nói khác nhau. Phân loại của Searle được sử dụng để xác định các chức năng này. Chức năng đại diện liên quan đến việc cam kết tính chân lý của phát ngôn. Người nói tiếng Anh thường sửa chữa để đảm bảo thông tin đúng. Chức năng biểu cảm thể hiện trạng thái tâm lý của người nói. Người nói tiếng Việt thường sửa để bày tỏ cảm xúc rõ ràng hơn. Các chức năng khác như chỉ thị, cam kết và tuyên bố cũng xuất hiện. Tuy nhiên, hai chức năng trên là nổi bật nhất trong dữ liệu nghiên cứu. Sự khác biệt này cho thấy vai trò của yếu tố văn hóa trong giao tiếp.

2.2. Vi phạm nguyên tắc hợp tác của Grice

Nguyên tắc hợp tác của Grice bao gồm bốn phương châm. Phương châm lượng thông tin yêu cầu cung cấp đủ thông tin. Phương châm cách thức đòi hỏi sự rõ ràng, ngắn gọn. Nghiên cứu cho thấy người nói tiếng Anh thường vi phạm phương châm lượng thông tin. Họ đưa ra thông tin không đầy đủ, buộc phải tự sửa hoặc bị sửa. Phương châm cách thức cũng bị vi phạm do lời nói mơ hồ. Người nói tiếng Việt vi phạm để đạt mục đích giao tiếp cụ thể. Ví dụ, họ có thể nói không rõ ràng để duy trì sự hài hòa. Việc vi phạm là có chủ đích và mang tính chiến lược giao tiếp.

III. Phương pháp và kết quả phân tích đặc điểm ngữ nghĩa cú pháp

Đặc điểm ngữ nghĩa được phân tích qua năm quá trình kinh nghiệm. Đây là các quá trình material, mental, relational, verbal và existential. Cả hai ngôn ngữ đều sửa chữa các quá trình này. Tuy nhiên, tần suất và cách thức sửa chữa có sự khác biệt. Đặc điểm cú pháp tập trung vào các kỹ thuật sửa chữa. Các kỹ thuật chính bao gồm recycling, replacing, inserting và adding. Người nói sử dụng các kỹ thuật này để sửa sau nhiều loại từ và mệnh đề. Vị trí sửa chữa xảy ra sau danh từ, động từ, giới từ, tính từ. Các mệnh đề cũng là vị trí thường xuyên cần điều chỉnh. Phân tích cú pháp cho thấy cấu trúc lời nói bị gián đoạn. Sự gián đoạn này là cơ hội để người nói cải thiện thông tin truyền đạt.

3.1. Đặc điểm ngữ nghĩa năm quá trình kinh nghiệm

Dựa trên ngữ pháp chức năng của Downing, lời nói diễn đạt kinh nghiệm. Năm quá trình chính được xác định trong dữ liệu. Quá trình material liên quan đến hành động và hiện tượng vật lý. Quá trình mental diễn tả hoạt động nhận thức và cảm giác. Quá trình relational xác định trạng thái và mối quan hệ. Quá trình verbal là quá trình nói và giao tiếp bằng lời. Quá trình existential chỉ sự tồn tại của thực thể. Cả người nói tiếng Anh và tiếng Việt đều sửa chữa tất cả các quá trình. Việc sửa chữa nhằm mục đích diễn đạt chính xác hơn trải nghiệm thế giới. Điều này cho thấy sự tương đồng về nhận thức ngôn ngữ ở con người.

3.2. Đặc điểm cú pháp các kỹ thuật sửa chữa

Bốn kỹ thuật sửa chữa cú pháp chính được ghi nhận. Kỹ thuật recycling là lặp lại một phần lời nói đã nói. Kỹ thuật replacing là thay thế một đơn vị ngôn ngữ bằng đơn vị khác. Kỹ thuật inserting là chèn thêm thông tin vào lời nói. Kỹ thuật adding là bổ sung thông tin ở cuối phát ngôn. Các kỹ thuật này áp dụng cho nhiều loại từ khác nhau. Chúng cũng áp dụng cho các mệnh đề phức tạp hơn. Ví dụ, một danh từ có thể được thay thế bằng cụm danh từ rõ nghĩa hơn. Một mệnh đề có thể được thêm bớt để hoàn chỉnh ý. Các kỹ thuật này giúp duy trì dòng chảy của hội thoại. Chúng đảm bảo thông tin được truyền đạt một cách hiệu quả.

IV. Kết luận và ứng dụng của nghiên cứu lời điều chỉnh

Nghiên cứu đã làm rõ đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh. Sự khác biệt nổi bật nằm ở chức năng ngữ dụng giữa hai ngôn ngữ. Tiếng Anh ưu tiên tính chính xác thông tin. Tiếng Việt chú trọng đến biểu cảm và quan hệ xã hội. Đặc điểm ngữ nghĩa và cú pháp có nhiều điểm tương đồng. Năm quá trình kinh nghiệm và bốn kỹ thuật sửa chữa được tìm thấy chung. Phát hiện này có giá trị cho nhiều lĩnh vực. Nó hỗ trợ giảng dạy ngôn ngữ thứ hai một cách thực tiễn. Người học có thể hiểu cách sửa chữa lỗi trong giao tiếp thực tế. Nghiên cứu cũng mở ra hướng đi mới cho ngôn ngữ học so sánh. Công trình là đóng góp có ý nghĩa cho khoa học ngôn ngữ.

4.1. Tổng kết các phát hiện chính

Nghiên cứu tổng kết được ba nhóm phát hiện lớn. Thứ nhất, về ngữ dụng học, người Anh dùng sửa chữa cho đại diện. Người Việt dùng cho biểu cảm. Thứ hai, về ngữ nghĩa, cả hai ngôn ngữ sửa năm quá trình kinh nghiệm. Các quá trình đó là material, mental, relational, verbal, existential. Thứ ba, về cú pháp, bốn kỹ thuật sửa chữa phổ biến. Chúng là recycling, replacing, inserting, adding. Các kỹ thuật được sử dụng linh hoạt trong hội thoại. Sự khác biệt chính nằm ở mục đích sử dụng sửa chữa. Điểm tương đồng nằm ở cấu trúc ngôn ngữ cơ bản. Đây là những kết quả cốt lõi của luận án tiến sĩ.

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ

Kết quả nghiên cứu có nhiều ứng dụng thực tiễn. Trong giảng dạy tiếng Anh, giáo viên có thể dạy kỹ năng sửa chữa. Người học cần biết cách tự sửa lỗi để giao tiếp trôi chảy. Họ cũng cần hiểu khi nào người bản ngữ sửa lời mình. Trong nghiên cứu, công trình cung cấp mô hình phân tích chi tiết. Các nhà ngôn ngữ học có thể áp dụng cho các ngôn ngữ khác. Nó cũng hữu ích cho nghiên cứu về giao tiếp liên văn hóa. Hiểu sự khác biệt giúp tránh hiểu lầm trong giao tiếp quốc tế. Nghiên cứu này là cầu nối giữa lý thuyết và thực hành ngôn ngữ.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu về cơ chế tự điều chỉnh và sửa lỗi trong lời thoại (Verbal Repairs) là một trong những địa hạt then chốt của Phân tích Hội thoại (Conversation Analysis - CA), Ngữ dụng học (Pragmatics) và Ngữ pháp Chức năng Hệ thống (Systemic Functional Grammar - SFG). Luận án tiến sĩ ngữ văn với đề tài "Linguistic Features of Verbal Repairs in English and Vietnamese Conversations" (Đặc điểm ngôn ngữ học của hành vi sửa lỗi lời nói trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt) do nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Minh Hạnh thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng (2021), mã số chuyên ngành Ngôn ngữ Anh: 9.01, đại diện cho một công trình tiên phong trong việc giải mã cấu trúc vận hành vi mô của tương tác liên cá nhân xuyên văn hóa.

Về mặt bối cảnh khoa học, giao tiếp ngôn ngữ thường xuyên đối mặt với các "điểm nghẽn" (trouble sources) khiến luồng thông tin bị gián đoạn, đòi hỏi người tham gia hội thoại phải kích hoạt cơ chế sửa lỗi (repair organization) nhằm tái lập sự thấu hiểu lẫn nhau (mutual intelligibility). Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap) nổi bật được xác định xuất phát từ thực trạng: hầu hết các nghiên cứu kinh điển trước đây của Schegloff, Jefferson & Sacks (1977), Fox, Hayashi & Jasperson (1996) hay Barbara et al. (2009) chủ yếu tập trung vào dữ liệu đơn ngữ tiếng Anh, tiếng Nhật hoặc tiếng Đức, mà thiếu vắng các công trình đối chiếu song song đa tầng bậc giữa một ngôn ngữ biến tố/ngữ tự do tương đối như tiếng Anh và một ngôn ngữ đơn lập, trọng ngữ cảnh như tiếng Việt. Hơn nữa, phần lớn các nghiên cứu trong nước (như Nguyễn Đức Dân, 1998; Diệp Quang Ban, 2012; Hạ Kiều Phương & Grice, 2017) chỉ tiếp cận sửa lỗi ở khía cạnh chuỗi chèn (insertion sequences), ngữ điệu (prosody/intonation) hoặc sửa lỗi đơn lẻ trong lớp học ngoại ngữ, chưa có công trình nào tích hợp toàn diện ba bình diện: Ngữ dụng (Pragmatics), Ngữ nghĩa (Semantics) và Cú pháp (Syntactics) trên một ngữ liệu quy mô lớn từ hội thoại phim truyền hình.

Luận án tập trung giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu cốt lõi được đánh số cụ thể:

1. Research Question 1 (RQ1): Đặc điểm ngữ dụng của các hành vi sửa lỗi lời nói (Verbal Repairs) trong các cuộc hội thoại phim truyền hình tiếng Anh và tiếng Việt được biểu hiện như thế nào?
2. Research Question 2 (RQ2): Các đặc điểm ngữ nghĩa trải nghiệm (Experiential meanings) và cấu trúc chuyển tác (Transitivity structures) của hành vi sửa lỗi lời nói trong hội thoại phim tiếng Anh và tiếng Việt mang những đặc trưng gì?
3. Research Question 3 (RQ3): Cấu trúc cú pháp và các kỹ thuật sửa lỗi (Repairing techniques) được hiện thực hóa ra sao trong hội thoại phim của hai ngôn ngữ?
4. Research Question 4 (RQ4): Những điểm tương đồng và khác biệt bản chất giữa sửa lỗi lời nói tiếng Anh (Repairs in English Conversations - RECs) và tiếng Việt (Repairs in Vietnamese Conversations - RVCs) trên cả ba bình diện ngữ dụng, ngữ nghĩa và cú pháp là gì?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự giao thoa của các lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Phân tích Hội thoại và Tổ chức Sửa lỗi của Schegloff, Jefferson & Sacks (1977); Lý thuyết Hành động Ngôn trung (Illocutionary Acts) của Searle (1969, 1979); Nguyên lý Hợp tác và Phương châm Hội thoại của Grice (1975); cùng Lý thuyết Ngữ nghĩa Trải nghiệm trong Ngữ pháp Chức năng của Halliday (1994, 2014) được cụ thể hóa qua mô hình phân tích cú pháp – ngữ nghĩa của Downing (2015).

Phạm vi khảo sát của luận án bao gồm 757 cuộc hội thoại thường nhật trích xuất từ các bộ phim truyền hình phát sóng từ thập niên 1990 đến năm 2017. Cụ thể, ngữ liệu tiếng Anh gồm 372 cuộc hội thoại từ 23 bộ phim truyền hình (19 biên kịch Mỹ, 3 biên kịch Anh, độ tuổi từ 35 đến dưới 70, phát sóng trên các đài/hãng danh tiếng như CBS, NBC, Warner Bros, Sony Pictures, A24, 20th Century Fox, Disney-ABC); ngữ liệu tiếng Việt gồm 385 cuộc hội thoại từ 39 phim truyền hình (biên kịch Việt Nam, phát sóng trên VTV1, VTV3, HTV7, HTV9, THVL...). Nghiên cứu tập trung vào 3 chủ đề xã hội mang tính bao quát: Tình yêu (Love), Cuộc sống gia đình (Family life) và Các mối quan hệ xã hội (Social relationships).

---

Literature Review và Positioning

Khảo cứu lịch sử phát triển lý thuyết cho thấy khái niệm "Repair" được khởi xướng bởi Sacks, Schegloff & Jefferson (1974) và chính thức hệ thống hóa trong công trình mang tính bước ngoặt của Schegloff, Jefferson & Sacks (1977). Theo đó, sửa lỗi không đơn thuần là "sửa sai" (correction) mà là cơ chế tương tác xử lý mọi trục trặc trong quá trình nói, nghe và hiểu ("problems in speaking, hearing, and understanding the talk"). Sinclair & Coulthard (1975) với mô hình cấu trúc tương tác tương tác (Birmingham Model) đã phân cấp hội thoại từ Giao dịch (Transaction) $\rightarrow$ Trao đổi (Exchange) $\rightarrow$ Lượt lời (Move) $\rightarrow$ Hành vi (Act).

Trong y văn quốc tế, tồn tại hai luồng quan điểm tranh luận sâu sắc:

• Luồng quan điểm tương tác cấu trúc luận (Structural/CA View): Tiêu biểu bởi Schegloff (1979) và Fox, Hayashi & Jasperson (1996), nhìn nhận sửa lỗi như một tập hợp các kỹ thuật tổ chức cú pháp vi mô (micro-syntactic practices) gắn liền với trật tự từ nghiêm ngặt (word order). Fox et al. (1996) khi so sánh tiếng Anh và tiếng Nhật đã chứng minh rằng người nói tiếng Anh có xu hướng lặp lại ngược về đầu mệnh đề (clausal recycling back to clause-initial position) do trật tự S-V-O cố định, trong khi người Nhật chủ yếu thực hiện sửa lỗi cục bộ (local repairs) vì trật tự từ linh hoạt và cho phép lược bỏ đối số. Barbara et al. (2009) khi đối chiếu tiếng Anh, tiếng Hebrew và tiếng Đức đã chỉ ra rằng người Anh và Hebrew sử dụng kỹ thuật lặp lại đơn giản (simple recycling) chiếm tới 2/3 trường hợp, tập trung vào từ chức năng (function words: đại từ chủ ngữ, mạo từ, giới từ) hơn là từ thực từ (content words).
• Luồng quan điểm dụng học - chức năng (Pragmatic-Functional View): Đại diện bởi Liebscher & Dailey-O’Cain (2003), Dose (2013), Mabruroh (2017) và Hidayah (2015), khẳng định sửa lỗi là công cụ dụng học thể hiện cảm xúc, khẳng định vị thế, thương lượng ý nghĩa và quản lý thể diện (face management). Dose (2013) phân tích hội thoại truyền hình và nhận định rằng dù là văn bản kịch bản hư cấu, ngôn ngữ phim phản ánh chân thực các đặc trưng lời nói tự nhiên, thậm chí gia tăng mật độ các công thức tình huống (routine formulae) và các dấu chỉ cảm xúc.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Nguyễn Đức Dân (1998) tập trung vào chuỗi xen (insertion sequence) giúp người nói kéo dài thời gian tư duy; Diệp Quang Ban (2012) phân tích việc bỏ qua lỗi giao tiếp theo thứ bậc vị thế; Hạ Kiều Phương & Grice (2017) đi sâu vào ngữ điệu của hành vi kích hoạt sửa lỗi bởi người nghe (other-initiation of repair) tương tác với thanh điệu (lexical tone).

Luận án của NCS. Nguyễn Thị Minh Hạnh định vị chính xác khoảng trống học thuật: thiết lập một mô hình đối chiếu song song, đa diện, vượt qua các giới hạn cục bộ của các công trình đi trước, làm rõ cách thức mà hai ngôn ngữ thuộc hai loại hình ngôn ngữ học khác biệt (tiếng Anh - ngôn ngữ biến tố, phân tích tính vs. tiếng Việt - ngôn ngữ đơn lập, phi biến tố) sử dụng các thao tác ngữ pháp và chiến lược dụng học để thực hiện hành vi sửa lỗi lời nói.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm phong phú hệ thống lý thuyết Phân tích Hội thoại của Schegloff et al. (1977) thông qua việc tích hợp trực tiếp với Lý thuyết Hành vi Ngôn ngữ của Searle (1969) và Lý thuyết Ngữ pháp Chức năng của Halliday (1994/2014) được Downing (2015) cụ thể hóa. Nghiên cứu xác lập ba mệnh đề lý thuyết (Theoretical Propositions):

• Mệnh đề 1 (Proposition 1 - Dụng học): Hành vi sửa lỗi lời nói không chỉ thực hiện chức năng duy trì tính trôi chảy của kênh truyền tin mà còn đóng vai trò là một hành vi ngôn trung (illocutionary act) phức hợp. Trong đó, sự sai biệt loại hình văn hóa chi phối mục đích phát ngôn: diễn ngôn tiếng Anh định hướng chân lý/thông tin (Representatives), trong khi diễn ngôn tiếng Việt định hướng cảm xúc/quan hệ tương tác (Expressives).
• Mệnh đề 2 (Proposition 2 - Ngữ nghĩa): Sửa lỗi lời nói phản ánh sự tái cấu trúc nhận thức kinh nghiệm (experiential conceptualisation) thông qua hệ thống chuyển tác (Transitivity System). Sự can thiệp sửa lỗi xảy ra đồng đều trên cả 5 tiến trình nghĩa học (Vật chất, Tinh thần, Quan hệ, Lời nói, Tồn tại).
• Mệnh đề 3 (Proposition 3 - Cú pháp): Các kỹ thuật sửa lỗi (Recycling, Replacing, Inserting, Adding) chịu sự ràng buộc trực tiếp của các thành tố ngữ pháp cấu thành câu (Noun, Verb, Adjective, Preposition, Clause), phản ánh tính chất cấu trúc cú pháp của từng ngôn ngữ.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp chặt chẽ 3 trụ cột lý thuyết:

1. Bình diện Ngữ dụng: Đánh giá loại hình sửa lỗi (Self-repair vs. Other-repair), phân tích động thái vi phạm các phương châm hội thoại Grice (Phương châm Lượng, Chất, Quan hệ, Cách thức) nhằm giải mã hàm ngôn hội thoại (conversational implicature), phân loại chức năng ngôn trung theo Searle (Representatives, Expressives, Directives, Commissives, Declaratives).
2. Bình diện Ngữ nghĩa: Phân tích cấu trúc chuyển tác theo Downing (2015) bao gồm Tiến trình (Processes: Material, Mental, Relational, Verbal, Existential), Tham thể (Participants: Agent, Affected, Experiencer, Phenomenon, Carrier, Attribute, Sayer, Existent), và Chu cảnh (Circumstances: Thời gian, Không gian, Cách thức...).
3. Bình diện Cú pháp: Khảo sát vị trí phát sinh sửa lỗi dựa trên 10 thành phần cú pháp mệnh đề theo Downing (2015) gồm Chủ ngữ (S), Vị ngữ (P), Tân ngữ trực tiếp (Od), Tân ngữ gián tiếp (Oi), Bổ ngữ chủ ngữ (Cs), Bổ ngữ tân ngữ (Co), Bổ ngữ vị trí/đích (Cloc), Phụ ngữ tình huống (Acirc), Phụ ngữ lập trường (Astance), Phụ ngữ liên kết (Aconn); đồng thời phân loại 4 thao tác kỹ thuật sửa lỗi: Lặp lại (Recycling), Thay thế (Replacing), Chèn thêm (Inserting) và Bổ sung (Adding).

Điều kiện biên (Boundary Conditions): Nghiên cứu giới hạn nghiêm ngặt ở các hành vi sửa lỗi bằng lời (Verbal Repairs), loại trừ các phương thức phi ngôn ngữ (Non-verbal repairs như ánh mắt, cử chỉ) và không đi sâu vào phân tích ngữ âm học thực nghiệm (phonology/pitch contour).

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan thực chứng kết hợp diễn giải chức năng (Pragmatist / Functional-Interpretive Stance). Thiết kế nghiên cứu tích hợp phương pháp hỗn hợp: định tính (Qualitative), định lượng (Quantitative), diễn dịch (Deductive), miêu tả (Descriptive) và phân tích đối chiếu song song (Parallel Contrastive Analysis) theo chuẩn mực của Johanssan (2008) và Creswell (2009).

Tiêu chí	Ngữ liệu Tiếng Anh (RECs)	Ngữ liệu Tiếng Việt (RVCs)
Số lượng cuộc hội thoại	372 cuộc hội thoại	385 cuộc hội thoại
Số lượng phim truyền hình	23 bộ phim	39 bộ phim
Xuất xứ biên kịch	19 Mỹ, 3 Anh (Độ tuổi: 35 đến <70)	100% Việt Nam (Độ tuổi: 35 đến <70)
Kênh phát sóng / Hãng sản xuất	CBS, NBC, Warner Bros, Sony, A24, Disney-ABC, Fox, Channel 4	VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV9, HTV7, HTV9, THVL, VOV, VTC
Khung thời gian phát hành	Thập niên 1990 – 2017	Thập niên 1990 – 2017
Chủ đề khảo sát	Tình yêu, Gia đình, Quan hệ xã hội	Tình yêu, Gia đình, Quan hệ xã hội

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu trải qua các bước chuẩn hóa nghiêm ngặt:

• Xác định đơn vị hội thoại: Mọi ngữ liệu hội thoại đều được kiểm soát về độ dài và cấu trúc lượt lời. Cụ thể, các đoạn hội thoại chứa Tự sửa lỗi (Self-repair) dao động từ 1 đến 3 lượt lời (turn); các đoạn chứa Sửa lỗi do đối tác (Other-repair) dao động từ 2 đến 4 lượt lời.
• Phân đoạn chuỗi sửa lỗi: Mỗi tương tác sửa lỗi được mã hóa thành 3 thành phần tuần tự theo Schegloff et al. (1977): Tiền sửa lỗi/Nguồn trục trặc (Pre-repair / Trouble source) $\rightarrow$ Hành vi sửa lỗi (Repair) $\rightarrow$ Hậu sửa lỗi/Hoàn tất sửa lỗi (Post-repair / Repair completion).
• Tam giác đạc (Triangulation): Áp dụng tam giác đạc lý thuyết (kết hợp CA, Ngữ dụng Grice/Searle và SFG Halliday/Downing) và tam giác đạc dữ liệu (thu thập đa kênh truyền hình tại Anh, Mỹ và các đài truyền hình miền Bắc, Trung, Nam của Việt Nam) nhằm triệt tiêu thiên kiến chủ quan.
• Tiêu chuẩn trích xuất: Toàn bộ 757 đoạn hội thoại được thu thập ngẫu nhiên có chủ đích (purposive sampling), thỏa mãn tiêu chí có chứa dấu hiệu sửa lỗi phá vỡ hoặc điều chỉnh luồng thông tin theo phương châm Grice.

Data và phân tích

Quá trình xử lý dữ liệu kết hợp phân tích cấu trúc ngôn ngữ học vi mô và thống kê tần số:

• Phân tích Ngữ dụng: Đánh giá từng phát ngôn dựa trên ma trận hành động ngôn trung của Searle (1969) và việc tuân thủ/vi phạm 4 phương châm hội thoại của Grice (1975).
• Phân tích Ngữ nghĩa Chuyển tác: Phân loại các phát ngôn sửa lỗi vào 5 tiến trình ngữ nghĩa trải nghiệm theo Downing (2015): Vật chất (Material), Tinh thần (Mental), Quan hệ (Relational), Lời nói (Verbal), Tồn tại (Existential).
• Phân tích Cú pháp và Kỹ thuật: Mã hóa vị trí sửa lỗi theo 10 chức năng cú pháp mệnh đề và 4 kỹ thuật (Recycling, Replacing, Inserting, Adding) sau Danh từ, Động từ, Giới từ, Tính từ và Mệnh đề. Đối với các phát ngôn sửa lỗi chỉ bằng một từ nghi vấn đơn lẻ (như "What?", "The who?"), phương pháp tái dựng cú pháp (Syntactic Reconstruction) được áp dụng để khôi phục cấu trúc ngầm ẩn.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Nghiên cứu mang lại 5 phát hiện mang tính đột phá về bản chất ngôn ngữ học của hành vi sửa lỗi lời nói:

1. Sự phân hóa sâu sắc về chức năng ngôn trung (Illocutionary Divergence)

Trong khi người nói tiếng Anh sử dụng cả tự sửa lỗi và sửa lỗi do đối tác chủ yếu cho nhóm hành vi Trình bày/Khẳng định (Representatives) nhằm cam kết tính chân thực của mệnh đề và định nghĩa khái niệm, thì người nói tiếng Việt lại chiếm ưu thế áp đảo ở nhóm hành vi Biểu cảm (Expressives) nhằm bộc lộ trạng thái tâm lý (ngạc nhiên, bối rối, tức giận, lo lắng, quan tâm).

• Bằng chứng ngữ liệu tiếng Anh (Representative focus):

  S: "It’ll only be temporary, okay?"
  S1: "What’s temporary?"
  S: "Temporary means just for a little bit of time."
  (Nhân vật S tự giải thích ngữ nghĩa để khắc phục sự mơ hồ về mặt thông tin, thực hiện hành vi khẳng định/định nghĩa thuộc nhóm Representatives).

• Bằng chứng ngữ liệu tiếng Việt (Expressive focus):

  S: "Bác ơi cháu báo tin mừng cho Bác."
  S1: "Tin mừng à? Tin mừng gì thế?"
  S: "Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu, thế có đáng mừng không Bác."
  S1: "Thế mừng quá còn gì nữa."
  (Nhân vật thực hiện sửa lỗi nhằm chia sẻ niềm vui, củng cố cảm xúc đồng thuận và gia tăng tính biểu cảm trong quan hệ liên cá nhân).

2. Động chế vi phạm phương châm hội thoại Grice khác biệt

Người bản ngữ tiếng Anh thường vi phạm Phương châm Lượng (Quantity - cung cấp không đủ thông tin cần thiết) hoặc Phương châm Cách thức (Manner - diễn đạt mơ hồ, thiếu rành mạch), buộc họ phải kích hoạt sửa lỗi để đảm bảo tính tường minh. Ngược lại, người Việt thường chủ động vi phạm các phương châm hội thoại như một chiến lược tu từ nhằm đạt được các mục đích giao tiếp gián tiếp (indirect communicative purposes), tạo đà cho các lượt lời tiếp theo hấp dẫn hơn.

3. Hiện thực hóa ngữ nghĩa trải nghiệm đồng đều trên 5 tiến trình

Cả RECs và RVCs đều ghi nhận sự xuất hiện của sửa lỗi trên 5 tiến trình chuyển tác chính của Downing (2015):

• Material (Vật chất): Thao tác sửa đổi tác nhân (Agent), hành động (Process) hoặc đối thể bị tác động (Affected).
• Mental (Tinh thần): Sửa đổi các động từ nhận thức (know, understand, remember), tri giác (see, hear) hoặc cảm xúc/ước muốn.
• Relational (Quan hệ): Sửa đổi các mệnh đề xác định (Identifying) hoặc gán thuộc tính (Attributive).
• Verbal (Lời nói): Điều chỉnh hành vi phát ngôn và nội dung được nói ra (Sayer, Said).
• Existential (Tồn tại): Điều chỉnh sự hiện diện của thực thể trong không gian/thời gian.

4. Đa dạng hóa kỹ thuật cú pháp và vị trí sửa lỗi

Người nói trong cả hai ngôn ngữ đều sử dụng thuần thục 4 kỹ thuật sửa lỗi: Lặp lại (Recycling), Thay thế (Replacing), Chèn thêm (Inserting), Bổ sung (Adding). Các vị trí sửa lỗi xuất hiện đa dạng sau Danh từ, Động từ, Giới từ, Tính từ và toàn bộ Mệnh đề.

• Minh chứng kỹ thuật bổ sung danh từ trong tiếng Anh (Adding after NP):

  S: "His name is Jake, Jake Ryan?"
  (S nhận thấy nguy cơ người nghe nhầm lẫn nên đã bổ sung ngay họ "Ryan" trong cùng một lượt lời để tăng độ chính xác).

• Minh chứng kỹ thuật thay thế cấu trúc trong tiếng Việt (Replacing/Self-correction):

  S: "Tôi có một yêu cầu... à không, một lời mời thì đúng hơn."
  (S gặp khó khăn trong việc định danh hành vi, lập tức thay thế "yêu cầu" bằng "lời mời" để giảm bớt tính áp đặt, chuyển đổi sắc thái dụng học).

• Minh chứng sửa lỗi kinh điển (Ken - Schegloff et al., 1977):

  Ken: "Sure enough ten minutes later the bell r - the doorbell rang."
  (Cắt ngang từ "bell" và sửa thành "doorbell" để xác định chính xác đối thể).

5. Sự tương phản với các phát hiện quốc tế đi trước

Khác với nghiên cứu của Fox et al. (1996) và Barbara (2009) vốn chỉ ra tiếng Anh có tần suất lặp lại đại từ chủ ngữ rất cao do cấu trúc cú pháp S-V đòi hỏi đại từ bắt buộc, dữ liệu hội thoại tiếng Việt trong luận án cho thấy người Việt tận dụng tối đa tính chất lược bỏ đại từ (pro-drop) và cấu trúc Đề - Thuyết (Topic-Comment) để thực hiện sửa lỗi cục bộ thông qua các trợ từ tình thái và hư từ đệm (à, ừ, thì đúng hơn, nghĩa là).

Implications đa chiều

• Về mặt Lý thuyết: Cung cấp một khung phân tích tích hợp (Tripartite Model) có khả năng ứng dụng cho việc nghiên cứu cấu trúc hội thoại ở nhiều cặp ngôn ngữ loại hình học khác nhau. Chứng minh tính phổ quát của tổ chức sửa lỗi Schegloff song song với tính biến thiên văn hóa - dụng học sâu sắc.
• Về mặt Phương pháp luận: Thiết lập quy trình mẫu mực trong việc khai thác ngữ liệu hội thoại phim truyền hình (televised scripted dialogue) phục vụ nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng, giải quyết bài toán dung hòa giữa tính chân thực ngôn ngữ và yêu cầu kiểm soát ngữ liệu.
• Về mặt Giảng dạy ngoại ngữ (Pedagogical Applications):
  • Giúp người Việt học tiếng Anh nhận thức rõ xu hướng sửa lỗi tập trung vào thông tin (Representatives), rèn luyện kỹ năng sử dụng các dấu chỉ tự sửa lỗi chuẩn xác (I mean, well, let me clarify) thay vì chỉ tập trung sửa lỗi ngữ pháp.
  • Giúp người nước ngoài học tiếng Việt hiểu được cách thức người Việt sử dụng sửa lỗi như một phương tiện lịch sự, giảm nhẹ xung đột và bộc lộ cảm xúc tương tác.
• Về mặt Biên kịch và Dịch thuật Điện ảnh: Cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà biên kịch, dịch giả phim (Audiovisual Translators) xây dựng lời thoại tự nhiên, chân thực, tái hiện chính xác các quãng ngập ngừng, tự điều chỉnh và phản ứng tương tác đặc thù của từng nền văn hóa.

---

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu xuất phát từ điều kiện ngữ liệu và phạm vi đề tài:

1. Giới hạn phương thức biểu đạt: Nghiên cứu hoàn toàn tập trung vào hành vi sửa lỗi bằng lời (verbal repairs), chưa khảo sát các yếu tố cận ngôn (paralinguistic) và phi ngôn ngữ (non-verbal cues) như hướng ánh mắt (gaze), cử chỉ tay (kinesics), chuyển động đầu hoặc tư thế cơ thể.
2. Giới hạn tham số âm học: Chưa tiến hành phân tích ngữ âm học thực nghiệm chuyên sâu (sử dụng phần mềm như Praat để đo tần số cơ bản F0, cường độ âm thanh, trường độ ngắt nghỉ) nhằm đối chiếu với các phát hiện về ngữ điệu của Hạ Kiều Phương & Grice (2017).
3. Đặc tính ngữ liệu phim ảnh: Mặc dù Dose (2013) đã chứng minh ngôn ngữ phim có độ xác thực hội thoại cao, lời thoại kịch bản vẫn chịu sự chi phối có chủ đích của biên kịch và đạo diễn, chưa thể phản ánh hoàn toàn 100% áp lực lập kế hoạch phát ngôn tức thời (online planning pressure) như hội thoại đời thực tự nhiên.
4. Thu hẹp phân loại sửa lỗi: Do dung lượng và sự phân bố ngữ liệu, luận án gộp thành 2 nhóm lớn là Tự sửa lỗi (Self-repair) và Sửa lỗi do đối tác (Other-repair), chưa tách biệt triệt để thành 4 phân nhóm chi tiết theo mô hình đầy đủ của Schegloff et al. (1977) (Self-initiated self-repair, Self-initiated other-repair, Other-initiated self-repair, Other-initiated other-repair).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Mở rộng phân tích đa phương thức (Multimodal Conversation Analysis) kết hợp cử chỉ, nét mặt và lời nói trong tương tác sửa lỗi.
• Ứng dụng ngữ liệu hội thoại đời thường tự nhiên (Naturally occurring spoken corpora) thu âm từ các bối cảnh giao tiếp đa dạng (học thuật, đàm phán thương mại, y tế).
• Tích hợp công nghệ âm học thực nghiệm để phân tích tương tác giữa thanh điệu tiếng Việt và ngữ điệu sửa lỗi.
• Ứng dụng vào phát triển mô hình hội thoại thông minh cho Trí tuệ nhân tạo (AI Dialogue Systems & Large Language Models) giúp chatbot mô phỏng cơ chế tự sửa lỗi giống con người.

---

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật: Công trình tạo lập một cột mốc đối sánh song ngữ Anh - Việt quy mô lớn, cung cấp nguồn trích dẫn học thuật tin cậy cho các nghiên cứu về Ngữ dụng học đối chiếu, Phân tích diễn ngôn và Ngôn ngữ học tương tác tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
• Chuyển đổi công nghiệp truyền thông & Điện ảnh: Đóng góp trực tiếp vào quy chuẩn biên kịch và biên dịch phụ đề/lồng tiếng (Dubbing & Subtitling), nâng cao chất lượng bản địa hóa các sản phẩm nghe nhìn quốc tế.
• Lợi ích giáo dục và đào tạo: Cung cấp khung tham chiếu cho việc biên soạn giáo trình Kỹ năng Nói (Speaking skills), Giao tiếp liên văn hóa (Intercultural Communication) tại các trường đại học chuyên ngữ.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Học viên Cao học: Tiếp cận một mô hình nghiên cứu mẫu mực kết hợp đa lý thuyết và phương pháp phân tích diễn ngôn liên ngôn ngữ; khai thác các khoảng trống nghiên cứu về sửa lỗi đa phương thức.
• Giảng viên & Nhà nghiên cứu Ngôn ngữ học: Sở hữu nguồn tư liệu đối chiếu chi tiết về cú pháp - ngữ nghĩa - ngữ dụng giữa tiếng Anh và tiếng Việt để phục vụ giảng dạy lý thuyết Ngữ pháp chức năng và Ngữ dụng học.
• Chuyên gia R&D và Kỹ sư Xử lý Ngôn ngữ Tự nhiên (NLP): Vận dụng các phát hiện về cấu trúc lượt lời và kỹ thuật sửa lỗi để thiết kế các thuật toán xử lý lời nói gián đoạn (disfluent speech recognition) và xây dựng trợ lý ảo giao tiếp tự nhiên.
• Biên kịch, Đạo diễn & Biên dịch viên Nghe nhìn: Nắm bắt các quy luật vi mô của lời thoại để sáng tác kịch bản chân thực và chuyển ngữ phim ảnh đạt mức độ tương đương ngữ dụng cao nhất.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Đóng góp độc đáo nhất là việc xây dựng thành công Khung phân tích tích hợp ba bình diện (Tripartite Integrated Framework): dung hợp lý thuyết Phân tích Hội thoại của Schegloff et al. (1977), Lý thuyết Hành vi Ngôn trung của Searle (1969), Nguyên lý Hợp tác của Grice (1975) và Ngữ pháp Chức năng Hệ thống của Halliday (1994) / Downing (2015). Luận án đã mở rộng lý thuyết sửa lỗi từ chỗ chỉ là "công cụ khắc phục sự cố kỹ thuật truyền tin" thành một "chiến lược dụng học liên cá nhân" mang đậm dấu ấn loại hình văn hóa.

2. Điểm đổi mới phương pháp luận khi so sánh với các nghiên cứu quốc tế là gì?

So với các nghiên cứu của Fox, Hayashi & Jasperson (1996) (chỉ tập trung vào kỹ thuật lặp lại cú pháp) hay Barbara et al. (2009) (chỉ khảo sát từ loại chức từ/thực từ trong tự sửa lỗi cùng lượt lời), luận án đã thiết kế một ma trận khảo sát song song 757 cuộc hội thoại trên cả 3 chiều kích: chức năng ngôn trung, tiến trình chuyển tác ngữ nghĩa và 4 thao tác kỹ thuật cú pháp trên cả Tự sửa lỗi và Sửa lỗi do đối tác.

3. Phát hiện nào gây bất ngờ nhất và có bằng chứng định lượng/định tính ra sao?

Phát hiện bất ngờ nhất là sự phân cực chức năng ngôn trung: trong khi văn hóa giao tiếp tiếng Anh định hướng mạnh mẽ vào nhóm hành vi Trình bày (Representatives - sửa để chính xác hóa sự thật, khắc phục vi phạm phương châm Lượng/Cách thức), thì người Việt lại sử dụng sửa lỗi như một phương tiện thực hiện nhóm hành vi Biểu cảm (Expressives - chia sẻ niềm vui, bày tỏ băn khoăn, giữ gìn thể diện). Bằng chứng thể hiện rõ qua các phân tích ngữ liệu điển hình (như ví dụ "Jake, Jake Ryan?" vs. "Bác ơi cháu báo tin mừng cho Bác...").

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) không?

Có. Luận án mô tả chi tiết tiêu chí chọn mẫu (3 chủ đề: Love, Family, Social relationships), khung thời gian (1990s–2017), độ tuổi và xuất xứ biên kịch, tiêu chuẩn độ dài lượt lời (1-3 turns cho self-repair, 2-4 turns cho other-repair), cùng bộ mã hóa cụ thể dựa trên 10 thành phần cú pháp và 5 tiến trình chuyển tác của Downing (2015), cho phép các nhà nghiên cứu khác hoàn toàn có thể tái lập trên các bộ ngữ liệu mới.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo thế nào?

Chương trình nghiên cứu hướng tới: (1) Tích hợp phân tích hội thoại đa phương thức (lời nói kết hợp cử chỉ, ánh mắt); (2) Khảo sát trên ngữ liệu hội thoại tự nhiên quy mô lớn (Spoken Corpora); (3) Đo đạc ngữ âm học thực nghiệm (F0, intonation contours) trên phần mềm Praat; (4) Tối ưu hóa mô hình tương tác ngôn ngữ người - máy (Human-Computer Interaction) cho các hệ thống AI đàm thoại.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của NCS. Nguyễn Thị Minh Hạnh đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với 6 đóng góp cụ thể và toàn diện:

1. Thiết lập hệ thống dữ liệu đối chiếu chuẩn mực: Xây dựng thành công bộ ngữ liệu gồm 757 cuộc hội thoại phim truyền hình đối sánh chuyên sâu giữa tiếng Anh và tiếng Việt trên 3 chủ đề xã hội phổ quát.
2. Làm sáng tỏ bản chất ngữ dụng học xuyên văn hóa: Chứng minh sự phân hóa chức năng giữa tính duy lý/chân lý (Representatives) trong tiếng Anh và tính quan hệ/biểu cảm (Expressives) trong tiếng Việt khi thực hiện sửa lỗi.
3. Giải mã cơ chế ngữ nghĩa trải nghiệm: Khẳng định sự phân bố toàn diện của sửa lỗi trên cả 5 tiến trình chuyển tác (Material, Mental, Relational, Verbal, Existential) theo mô hình Downing (2015).
4. Hệ thống hóa các thao tác kỹ thuật cú pháp: Xác định rõ quy luật phân bổ của 4 kỹ thuật sửa lỗi (Recycling, Replacing, Inserting, Adding) gắn liền với các thành phần từ loại và vị trí cú pháp trong câu.
5. Đột phá về khung lý thuyết tích hợp: Kết hợp nhuần nhuyễn Phân tích hội thoại (Schegloff), Ngữ dụng học (Grice, Searle) và Ngữ pháp chức năng (Halliday, Downing), mở ra hướng tiếp cận toàn diện cho ngôn ngữ học ứng dụng.
6. Giá trị ứng dụng thực tiễn vượt trội: Đóng góp trực tiếp và thiết thực cho phương pháp giảng dạy tiếng Anh/tiếng Việt như một ngoại ngữ, biên dịch nghe nhìn và công nghệ phát triển giao diện hội thoại trí tuệ nhân tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGUYỄN THỊ MINH HẠNH LINGUISTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Major: ENGLISH LINGUISTICS Code: 9.01 DOCTORAL DISSERTATION IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES SUPERVISOR: Assoc. NGUYỄN THỊ QUỲNH HOA Da Nang, 2021 1 ABSTRACT The study investigated linguistic features of verbal repairs in English and Vietnamese Conversations. The type of this research is qualitative, quantitative, deductive, descriptive and contrastive research. This study used 372 daily conversations from 23 English television films and 385 daily conversations from 39 Vietnamese television films to analyze the pragmatic, semantic and syntactic features of verbal repairs.

The research used the theory of conversation analysis and repair of Schegloff et al. (1977)In addition, the cooperative principles of Grice (1975), classification of illocutionary act of Searle (1969) were used to find out the pragmatic features. Semantic and syntactic features of verbal repairs were analyzed on the basis of the viewpoints of functional grammar by Halliday (1994) and then they were concretized by Downing (2015). Some aspects such as the frequencies of the use of the repairs, the functions of the repairs, the violation of Grice’s maxims, the experiential meanings of the repairs, the techniques of the repairs were to be compared.

The results revealed that for pragmatic features: English speakers used self and other-repair for the functions of representatives whereas Vietnamese speakers used self and other-repair for the functions of expressives. The findings showed that English speakers violated the maxim of cooperative principle of Grice (1975) because either they did not provide enough information or their information not clear. Vietnamese speakers used self and other-repairs for their own communicative purposes. For semantic features, the study showed that S and S1 in the extracts of English and Vietnamese film conversations repaired the experiential meanings of 5 processes: material, mental, relational, verbal and existential processes in Downing (2015)’s classification.

For syntactic features, the findings revealed that S and S1 in the extracts of English and Vietnamese film conversations used the techniques such as recycling, replacing, inserting, adding to repair after a noun, verb, preposition, adjective and clause. Rationale Conversation – verbal communication between people - is indispensable in our daily life. In the social relationships or in common communication, people need to talk to exchange information, establish and maintain social relationship, discuss together to find out the solutions to professional issues and even other problems in their daily lives. Liddicoat (2007) states that conversation is one of the ways people can socialize, develop and sustain each other’s relationship.

For that reason, delivering information smoothly is really important for achieving its goal. Although mutual understanding is the goal and the expected state of affairs in conversation, interlocutors sometimes have difficulty in interpreting the other speaker’s turn, or they may interpret their turns differently from what they actually meant. To deal with such problematic cases - where some troubles in speaking, hearing, or understanding the talk occur - repair organisation is needed. Repair is a mechanism to achieve clarification, to re-establish mutual intelligibility after some perceived trouble.

The interlocutors do not have smooth conversations because the obstructions appear in the middle of their conversations. According to Schegloff (cited in Cho, 2008), these obstructions can be any factor in the conversation. It can be a grammatically correct form or a pragmatically appropriate expression. These obstructions make the interlocutors revise a part or the whole of their utterance.

Repair is a term that refers to how people deal with the difficulty that appears in the middle of the conversation. Conversations in films are also talks about issues in the daily life between people. The conversational settings are selected and written by the scriptwriters. Although film scripts are not naturally occurring conversations and are therefore not what people actually do in real life conversations, their purposes are the same as the ones in natural conversations in every day life, as Dose (2013) states “Speakers use language for a wide range of communicative purpose: in addition to conveying 3 information, speakers express opinions, feelings, and attitudes”.

Therefore, conversational situations in films also contain obstructions which make conversations not so smooth as do conversations in daily life. Repairing the trouble sources causing communication breakdown was done to help characters in films obtain their communicative purposes, as in the following examples.1) S: It’ll only be temporary, okay? S1: What’s temporary? S: Temporary means just for a little bit of time.1), S was explaining to the guard in the flat about S’s letting her boyfriend to her room. S knew the regulation of the flat, but S supposed that letting her boyfriend in the room was “temporary”. The guard asked for explaining the meaning of the word temporary, so S made a repair by explaining that permitting her boyfriend to come in her room happened for a short period of time.

S’s repair helped S avoid the misunderstanding that could cause the communication breakdown.2) S: Bác ơi cháu báo tin mừng cho Bác. S1: Tin mừng à? Tin mừng gì thế? S: Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu, thế có đáng mừng không Bác. S1: Thế mừng quá còn gì nữa.2), S1 did not know which happy news S was mentioning, S1 asked S to give more information for S’s utterance. S repaired the utterance by giving some more detailed information of happy news (Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu).

S’s repair helped S1 understand more and their conversation became more interesting. The example shows that repairs can perform many other pragmatic functions than just preventing communication breakdowns. A communication breakdown is originated from trouble source in a conversation. It occurs when a message is not properly carried among participants and as a result, the conversation is blocked.

According to Schegloff et al. (1977), repair sequences consist, minimally, of the repairable and the repair. The repairable is 4 a linguistic unit which contains the trouble source and which is being repaired, and the repair is the turn in which the problematic element is replaced with another. "Trouble source" refers to any elements in a conversation which cause communication breakdown to the participants.

It could be placed anywhere during conversational interaction and any element could be repaired by participants in conversation. In daily communicative conversations and in conversations in films, the interlocutors can face communication breakdowns. Therefore, they have to use strategies to repair the trouble sources or ask for repair so that they can have effective communication. Schegloff et al.

(1977) were the first researchers of linguistics who mentioned the term of repair and presented strategies of repair often used to overcome the trouble sources causing communication breakdowns.3 ) Ken: Sure enough ten minutes later the bell r - the doorbell rang.3) shows that the speaker S (Ken) produced the trouble source bell because S (Ken) knew that the hearer could not know what kind of bell, So S (Ken) found out the trouble source and initiated repair by using the word the doorbell. There have been many authors dealing with the theory of repair but Schegloff is considered the first outstanding figure in this realm. Until now, there has been no complete study of linguistic features of verbal repair, especially, there are no contrastive researches of verbal repairs in films in English and Vietnamese. Therefore, it is hoped that the thesis entitled Linguistic Features of Verbal Repairs in English and Vietnamese Conversations, once finished, can help both Vietnamese learners of English and English learners of Vietnamese know how to use the strategies more effectively in conversations.

Furthermore, the study of verbal repairs in terms of pragmatics, semantics and syntactics might contribute a better understanding of linguistic natures of verbal repairs in English and Vietnamese. Teachers and learners can apply the research results to teaching and learning speaking skills in the two languages. Aims and Objectives 1. Aims of the Study This study aims at investigating the linguistic features of verbal repairs in English and Vietnamese conversations in films via the pragmatic, semantic and syntactic features.

Besides, the similarities and differences in linguistic features of verbal repair in two the languages were to be recognized. Finally, some implications were given to help English and Vietnamese interlocutors, researchers of films learn about how to overcome the breakdowns during their conversations. Objectives of the Study The study was carried out to describe and contrast the pragmatic, semantic and syntactic features of verbal repairs in English and Vietnamese conversations in films; therefore, it is essential to achieve these following goals: - To provide linguistic evidence collected from television films to illustrate the presence of many pragmatic functions, semantic and syntactic features of RECs and RVCs. - To analyze and clarify the linguistic features realized in RECs and RVCs.

- To compare and contrast English and Vietnamese verbal repairs to figure out the similarities and differences between RECs and RVCs in terms of pragmatic, semantic and syntactic features. Research Questions To carry out the study, we focus on dealing with the following questions: 1. What are the pragmatic features of verbal repairs in English and Vietnamese television film conversations? 2. What are semantic features of verbal repairs in conversations from English and Vietnamese television films? 3.

What are syntactic features of verbal repairs in conversations from English and Vietnamese television films? 6 4. What are similarities and differences between English and Vietnamese verbal repairs from television film conversations in terms of pragmatics, semantics and syntactics? 1. Scope of the Study The study focused on investigating and analyzing English and Vietnamese pragmatic, semantic and syntactic features of verbal repairs in films. However, some issues that were concerned with our study were determined and limited as follows.

Firstly, only verbal repairs were examined. Therefore, non verbal repairs were not taken into consideration. In addition, phonologic features of repairs were not analyzed. This dissertation considered repair expressed via utterances.

The basis structure of utterance was a sentence and its parts of a sentence. Secondly, all the utterances containing verbal repairs were collected from English and Vietnamese television films that first published from 1990s to 2017. The study analyzed 372 daily conversations from 23 English films and 385 daily conversations from 39 Vietnamese films on television with three topics such as Love, Family life and Social relationships. Among 23 English television films, there are 19 films whose scriptwriters were born and have worked in the United States.

There are 3 films whose scriptwriters were born and have worked in England. All of the scriptwriters have the age range from 35 to below 70. The films were distributed on channels such as The USA, Disney-ABC, New line, CBS, The UK channel 4, NBC, The CW, The USA Universal Pictures, Warner Bros Pictures, Sony Pictures, A24, The USA 20th Century Fox. The Vietnamese data were selected from 39 television films.

All of the scriptwriters were born, grew up and have worked in Vietnam. These films are distributed on channels such as VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5, VTV9, HTV9, VOV, VTC1, VTC9, VTC10, HTV, HTV7, HTV9, H1, HTVL, VTV Cần Thơ, H1, VCTV2. 7 All of the English and Vietnamese conversations chosen have the same length to make sure that utterances containing self-repair include from 1 to 2 or 3 turns. In some situations, self-repair consisted of 1 turn because the speaker talked alone or talked on the phone.

The utterances containing other-repair include from 2 to 3 or 4 turns. Each of conversation consisted of two or three elements such as pre-repair, repair or repair, post-repair or only repair because sometimes, post-repair was not included when the interlocutor finished his/her turn by leaving out, or nodding, looking at outside…ect… Finally, the research used the theory of conversation analysis and repair of Schegloff et al.