Chương 1. Cở sở lý luận về việc lựa chọn công nghệ xử lý CTRSH Chương 2. Hoạt động quản lý chất thải và các công nghệ xử lý CTRSH tại Thành phố Hà Nội Chương 3. Đề xuất quy trình lựa chọn công nghệ xử lý CTRSH Hà Nội Xanh cho Thành phó Hà Nội Kết luận và Khuyến nghị 13 CHUONG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VE LỰA CHỌN CÔNG NGHỆ XU LY CTRSH 1. Công nghệ xử lý CTRSH 1. Tổng quan về CTRSH 1. Một số khái niệm cơ bản “Chất thải là sản phẩm được sinh ra trong quá trình sinh hoạt của con người, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, dịch vụ, thương mại, sinh hoạt gia đình, trường học, các khu dân cư, nhà hàng, khách sạn.
Ngoài ra, chất thải còn phát sinh trong giao thông vận tải như khí thải của các phương tiện giao thông, chất thải là kim loại hoá chất và từ các vật liệu khác ”. Xét về trạng thái tồn tại, chất thai có ba dạng: + Chất thải ở trạng thái rắn (thường gọi là CTR), bao gồm chất thải sinh hoạt, chất thải từ các cơ sở chế tạo máy, các khu xây dựng (kim loại, da, hóa chất, nhựa, thủy tinh, vật liệu xây dung. + Chất thải ở trạng thái lỏng, gồm phân bùn từ cống rãnh, bé phốt; nước thải từ các nhà máy lọc dầu, nhà máy bia rượu, từ nhà máy sản xuất giấy, dệt nhuộm và vệ sinh công nghiệp. + Chất thải ở trạng thái khí, bao gồm các khí thải từ các động cơ đốt trong của các máy động lực, giao thông, ô tô, máy kéo, tàu hoả, nhà máy nhiệt điện, sản xuất vật liệu.
“CTR bao gốm tất cả các chất thai ở dạng rắn, phát sinh do các hoạt động của con người và sinh vật, được thải bỏ khi chúng không còn hữu ích hay khi con người không muốn sử dụng nữa; Thuật ngữ CTR bao gồm tắt cả các chất rắn hôn hợp thải ra từ cộng dong dân cư đô thị cũng như các CTR đặc thà từ các ngành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, khai khoáng. Phan lớn CTR hiện nay là các loại chất thải sinh ra từ các hoạt động sản xuất và các hoạt động sống của con người ở các đô thị, người ta gọi loại CTR 14 này là CTR đô thị. CTR đô thị là loại CTR mà người tạo ra ban đầu vứt bỏ trong khu vực đô thị mà không được đòi hỏi bất kỳ sự bồi thường cho sự vứt bỏ đó; xã hội nhìn nhận CTR đô thị như một thứ mà thành phố phải có trách nhiệm thu gom và tiêu hủy. CTR đô thị bao gồm: CTRSH, CTR xây dựng và đập phá (xà ban), bùn thải từ các bé tự hoại, từ các hoạt động nạo vét cống rãnh và kênh rach, CTR của các nha máy xử lý (nhà máy xử lý nước cấp, nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt), lò đốt CTRSH.
CTRSH (còn gọi là rác sinh hoạt) là CTR được thai ra từ sinh hoạt cá nhân, các khu nhà ở (biệt thự, hộ gia đình riêng lẻ, chung cư.), khu thương mại và dịch vụ (cửa hàng, chợ, siêu thị, quán ăn, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, trạm dịch vụ.), khu cơ quan (trường học, viện và trung tâm nghiên cứu, các cơ quan hành chánh nhà nước, văn phòng công ty.), từ các hoạt động dịch vụ công cộng (quét dọn và vệ sinh đường phố, công viên, khu giải trí, tỉa cây xanh,.), từ sinh hoạt (ăn uống, vệ sinh.) của các khoa, bệnh viện không lây nhiễm, từ sinh hoạt của cán bộ, công nhân trong các cơ sở công nghiệp (khu công nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất vừa và nhỏ). CTRSH chiếm tỷ trọng cao nhất trong thành phần CTR đô thị. Trong phạm vi của luận văn này, tác giả xin thu hẹp nội dung nghiên cứu của mình vào CTRSH tại các đô thị. Phân loai CTRSH Thông thường, CTRSH được phân loại theo mức độ nguy hại đối với con người và sinh vật.
Việc phân loại CTRSH theo mức độ nguy hại nhằm phục vụ việc nghiên cứu, sử dụng, kiểm soát và quản lý chất thải có hiệu quả. Theo cách phân loại này, CTRSH bao gồm: + CTRSH thông thường (sau đây sẽ gọi là CTRSH): là những CTRSH không chứa các chất và các hợp chất có một trong các đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc gián tiếp. Chúng thường là các chất thải phát sinh trong sinh hoạt gia đình, ở các khu đô thi. + Chất thải nguy hại (CTNH) trong sinh hoạt: là những CTNH bi thai lẫn vào CTRSH mang đến bãi chôn lấp, tỷ lệ từ 0,02 - 0,82%.
CTNH bao gồm 15 các chat dé gây phan ứng, dê cháy nô, ăn mòn, các chat nhiễm khuân độc hại, chất thải sinh học dễ thối rữa, các chất thải phóng xạ, các kim loại nặng. Các CTNH này tiêm ân khả năng gây sự cô rủi ro, nhiễm độc, đe doa tới sức khoẻ con người và sự phát triên của các loài động thực vật, đông thời là nguôn lan truyền gây ô nhiễm môi trường đât, nước và không khí. Nguồn phát sinh và thành phần CTRSH vẻ nguồn phát sinh: CTRSH được thải ra mọi nơi, mọi lúc trong phạm vi thành phó, từ các khu dân cư, các hộ gia đình, đến các khu thương mại dịch vụ, tô hợp vui chơi - giải trí, các khu chợ, nha hàng, khách san, các viện, trường học, các cơ quan đoàn thê. Nguồn phát sinh CTRSH Nguồn Nơi Các thành phần chất thải phát sinh phát sinh Thực pham dư thừa, bao bì hàng hóa (bang giấy, 20, vải, da, cao su, thiếc, nhôm, thủy tinh.), tro, đồ điện tử, vật dụng hư hỏng (đồ gia dụng, bóng Khu Hộ gia đình, chung đèn, đồ nhựa, thủy tinh.) và CTNH (pin, ac- dân cư cư, biệt thự quy, thuốc chuột; bao bì thuốc BVTV và hóa chất; bóng đèn neon; dau thải từ phương tiện giao thông cơ giới; bơm kim tiêm của người nghiện ma túy; bình xỊt côn trùng.) Khu Nhà kho, nhà hàng, Giấy, nhựa, thực phẩm thừa, thủy tinh, kim loại thương khách sạn, nhà trọ, và CTNH (pin, ac-quy, bóng đèn neon.) mại các trạm sửa chữa, bảo hành và dịch vụ Dich vu Hoạt động dọn rác Rác, cành cây cắt tỉa, lá cây, chất thải chung tại cong vệ sinh đường phô, các khu vui chơi giải trí, bùn công rãnh.
cộng đô công viên, vườn thị hoa, khu vui chơi 16 giả trí, công rãnh, bùn thải. Cơ quan, Giấy, nhựa, thực phâm thừa, thủy tinh, kim loại, công sở CTNH (pin, ac-quy, bóng dén neon.) Nguôn: Tap chí Môi trường tong hợp (2016) Về thành phan: Thành phan của CTRSH là thuật ngữ dùng dé mô ta tính chất và nguồn gốc các yêu tô riêng biệt cau thành nên dòng chất thải. Các thông tin về thành phần CTRSH đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn các quy trình để xử lý, những công nghệ và thiết bị thích hợp, cũng như trong việc hoạch định các hệ thống, chương trình và kế hoạch quản lý CTRSH. Thành phan cơ ban của CTRSH bao gồm: + Chất hữu cơ: các chất có nguồn gốc hữu cơ như cây cỏ loại bỏ, lá rụng, các loại thực phẩm hư hỏng, chat thải từ các lò giết mé, từ các hộ chăn nuôi cho đến các dung môi, dầu mỡ và các loại thuốc bảo vệ thực vật.
+ Chất vô cơ: bao gồm các loại phế thải thủy tinh, sành sứ, kim loại, giấy, cao su, nhựa, túi nilon, vải, đồ điện, đồ chơi. Minh họa các thành phần của CTRSH Thành phần Định nghĩa Ví dụ 1. Các chất cháy được Giấy Các vật liệu làm từ giấy bột Các túi giấy, mảnh bìa, và giấy giấy vệ sinh Hàng dệt Các nguôn gốc từ các sợi Vai, len, nilon. Thuc pham Các chat thải Cọng rau, vỏ quả, thân cây, từ đồ ăn thực phẩm lối ngô.
Cỏ, gô, cui, rom ra | Các sản phâm và vật liệu được | Do dùng bang go như ban, chế tạo từ tre, gỗ, rơm. ghế, đồ chơi, vỏ dừa. Chất déo Các vật liệu và sản phâm được |Phim cuộn, túi chất déo, chai, chế tạo từ chất dẻo lọ, dây điện. 17 Da và cao su Các vật liệu và sản phâm được | Bóng, giày dép, túi xách, ví, chê tạo từ da và cao su vật dụng băng cao su.
Các chất không cháy Các kim loại sắt Các vật liệu và sản pham Vỏ hộp, dây điện, được chế tạo từ sat dé bị hàng rào, dao, nắp lọ. nam châm hút Các kim loại Các vật liệu không bị Vỏ nhôm, giấy bao gói, phi sắt nam châm hút đồ đựng. Thủy tinh Các vật liệu và sản phâm được Chai lọ, đồ đựng băng chế tạo từ thủy tỉnh thủy tinh, bóng đèn. Da và sành sứ Các vật liệu không cháy Vỏ chai, Ốc, Xương, ngoài kim loại và thủy tinh gạch, đá, gốm.
Các chất Tat cả các vật liệu khác không | Đá cuội, cát, đất, tóc. hỗn hợp được phân loại trong bảng này. Loại này có thể chia thành hai phần: kích thước > 5 mm và loại < 5 mm. Nguồn: Tac giả tổng hợp Xét về thành phần lý, hóa học của CTRSH ở mỗi địa phương rất khác nhau tùy thuộc vào các đặc điểm riêng của từng nơi và từng mùa khí hậu, tùy vào điều kiện kinh tế và rất nhiều yếu tố khác.
Có rất nhiều thành phần CTRSH trong các rác thải có khả năng tái ché, tái sinh. Việc nghiên cứu thành phần CTRSH là rat cần thiết bởi từ đó con người có cơ sở dé tận dụng những thành phan có thé tái chế, tái sinh với mục đích BVMT và phát triển kinh tế. Quản lý CTRSH Quản lý CTRSH là hoạt động của các tổ chức và cá nhân nhằm giảm bớt ảnh hưởng của CTRSH đến sức khỏe con người, môi trường hay mỹ quan. Giống như công tác quản lý CTR nói chung, quản lý CTRSH cũng có năm mục đích trọng yêu, đó là: 18 - Bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
- Su dung tối đa vật liệu, tiết kiệm tai nguyên và năng lượng. - _ Tái chế và sử dụng tối đa rác hữu cơ. - Giảm thiểu CTRSH. Quản lý CTRSH bao gồm các hoạt động: Quy hoạch, quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở quản lý CTR, giảm thiểu tại nguồn, phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý CTRSH.
Trong công tác quản lý CTRSH, thứ tự được sắp xếp ưu tiên là: Giảm thiểu phát thải - Tái sử dụng - Tái chế - Xử lý - Tiêu hủy. Mối liên hệ giữa các hoạt động quản lý CTRSH Nguồn phát sinh chât thải Gom nhặt, tách và lưu trữ tại nguén Trung chuyển và Tach, xử lý và vận chuyển tái chế Nguồn: Giáo trình Quản lý và xử lý CTR, Nguyễn Văn Phước (2013) Hệ thống quản lý CTRSH ngày nay không ngừng phát triển, đặc biệt là ở các nước công nghiệp lớn mạnh như Mỹ, Đức, Nhật.