Lợi Thế Cạnh Tranh Quốc Gia Của Việt Nam Trong Hội Nhập ASEAN

Khám phá lợi thế cạnh tranh quốc gia của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ASEAN hiện nay qua luận văn thạc sĩ chi tiết và sâu sắc.

• Tác giả: Mai Thị Hằng Nga
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Minh Văn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Lợi Thế Cạnh Tranh Quốc Gia Của Việt Nam Trong Hội Nhập ASEAN
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Lợi Thế Cạnh Tranh Quốc Gia Việt Nam ASEAN

Lợi thế cạnh tranh quốc gia là yếu tố then chốt quyết định sự thịnh vượng của một quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa. Câu hỏi đặt ra là: tại sao một số quốc gia thành công, trong khi những quốc gia khác lại tụt hậu? Lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia cung cấp công cụ nhận thức để giải thích vai trò của các yếu tố quyết định đến sự phát triển của một quốc gia. Trong đó, đặc biệt chú ý đến môi trường kinh tế, thể chế, chính sách vĩ mô, tạo điều kiện cho doanh nghiệp cạnh tranh thành công, mang lại mức sống cao, bền vững cho người dân dựa trên năng suất lao động cao và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia ở cấp doanh nghiệp. Không quốc gia nào có thể cạnh tranh trong mọi lĩnh vực, việc lựa chọn lĩnh vực tiềm năng là bài toán quan trọng trong nền kinh tế mạng toàn cầu. Các nước ASEAN, bao gồm cả Việt Nam, nhận thức rõ điều này.

1.1. Khái niệm và vai trò của Lợi Thế So Sánh Việt Nam

Lợi thế so sánh là nền tảng cho thương mại quốc tế, nhưng lợi thế cạnh tranh quốc gia vượt xa điều đó. Nó bao gồm năng lực đổi mới, nâng cấp sản phẩm, dịch vụ, và quy trình sản xuất. Lợi thế so sánh Việt Nam tập trung vào các nguồn tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ, tuy nhiên, để đạt được sự thịnh vượng, Việt Nam cần xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên năng suất cao, công nghệ tiên tiến, và lực lượng lao động có kỹ năng. Theo Porter (2008), “Sức cạnh tranh không còn bị giới hạn trong những quốc gia được thừa hưởng những điều kiện thuận lợi. Các quốc gia lựa chọn sự thịnh vượng nếu họ xây dựng chính sách, thể chế, luật pháp dựa trên năng suất, nâng cao năng lực của người dân và đầu tư vào cơ sở hạ tầng”.

1.2. Tầm Quan Trọng của Năng Lực Cạnh Tranh Quốc Gia Việt Nam

Năng lực cạnh tranh quốc gia Việt Nam không chỉ đơn thuần là khả năng xuất khẩu hàng hóa. Mà còn là khả năng thu hút đầu tư nước ngoài, tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi, và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững. Để đạt được điều này, Việt Nam cần cải thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Việc xác định rõ vị thế của Việt Nam so với các nước khác trong hội nhập ASEAN là vô cùng quan trọng. Với nhiều đặc thù tương đồng, việc tìm ra nét riêng và lợi thế cạnh tranh quốc gia sẽ là chìa khóa để đưa Việt Nam đến sự thịnh vượng.

II. Thách Thức và Cơ Hội Hội Nhập ASEAN với Việt Nam

Hội nhập ASEAN mang đến cả cơ hội và thách thức cho Việt Nam. Một mặt, Việt Nam có thể tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, thu hút đầu tư nước ngoài, và học hỏi kinh nghiệm từ các nước thành viên khác. Mặt khác, Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn từ các doanh nghiệp trong khu vực, đòi hỏi phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo TS. Võ Trí Thành, Việt Nam đang gặp "hạn chế đủ đường" về kết cấu hạ tầng, thể chế, nguồn nhân lực có chất lượng.

2.1. Cơ Hội từ Tăng Trưởng Xuất Nhập Khẩu Của Việt Nam Trong ASEAN

Việc tham gia vào các hiệp định thương mại tự do như thương mại tự do ASEAN (AFTA) và Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) giúp Việt Nam tăng cường xuất nhập khẩu của Việt Nam trong ASEAN. Điều này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, tăng doanh thu, và tạo thêm việc làm. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội này, các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến công nghệ, và xây dựng thương hiệu mạnh. Các nguồn viện trợ nước ngoài không phải làm từ thiện, luôn có cam kết, ràng buộc, và mặt trái, Việt Nam sẽ mất "tự do" nếu quá lệ thuộc.

2.2. Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Vào Việt Nam Trong ASEAN

Hội nhập ASEAN giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong ASEAN. Các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến Việt Nam vì thị trường tiềm năng, lực lượng lao động giá rẻ, và vị trí địa lý chiến lược. Tuy nhiên, để thu hút được nhiều vốn đầu tư hơn, Việt Nam cần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu thủ tục hành chính, và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

2.3. Thách Thức Cạnh Tranh từ Các Nước ASEAN

Hội nhập ASEAN cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho Việt Nam. Các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn từ các doanh nghiệp trong khu vực, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, và kinh nghiệm quản lý dày dặn. Để vượt qua thách thức này, các doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, và xây dựng chuỗi giá trị toàn cầu và Việt Nam.

III. Giải Pháp Phát Triển Nguồn Nhân Lực Việt Nam Hội Nhập ASEAN

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam. Hội nhập ASEAN đòi hỏi Việt Nam phải có lực lượng lao động có kỹ năng, kiến thức, và thái độ làm việc phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động khu vực và quốc tế. Việc đầu tư vào giáo dục, đào tạo, và phát triển kỹ năng là vô cùng quan trọng.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục và Đào Tạo Nghề

Để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, Việt Nam cần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nghề. Cần tập trung vào việc phát triển các kỹ năng mềm, kỹ năng tư duy sáng tạo, và kỹ năng làm việc nhóm. Cần tăng cường liên kết giữa các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề với các doanh nghiệp để đảm bảo chương trình đào tạo sát với thực tế. Bảng 5 trong tài liệu gốc so sánh số liệu về giáo dục đại học giữa Việt Nam và Thái Lan, cho thấy Việt Nam cần nỗ lực hơn nữa.

3.2. Đầu Tư vào Đào Tạo Lại và Nâng Cao Kỹ Năng Cho Người Lao Động

Thị trường lao động luôn thay đổi, đòi hỏi người lao động phải liên tục học hỏi và nâng cao kỹ năng. Việt Nam cần có chính sách hỗ trợ người lao động tham gia các khóa đào tạo lại và nâng cao kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của công việc mới. Cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nhân viên để nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Quốc Gia

Chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Việt Nam cần có chính sách đồng bộ, hiệu quả, và phù hợp với bối cảnh hội nhập.

4.1. Cải Thiện Môi Trường Kinh Doanh và Giảm Thủ Tục Hành Chính

Môi trường kinh doanh thuận lợi là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu thủ tục hành chính, và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Điều này bao gồm việc đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh, giảm thuế và phí, và tạo điều kiện tiếp cận vốn.

4.2. Khuyến Khích Đổi Mới Sáng Tạo và Phát Triển Công Nghệ

Đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Việt Nam cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo, và tạo điều kiện cho chuyển giao công nghệ. Cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, và chính phủ.

V. Phát Triển Bền Vững Kinh Tế Việt Nam Trong Hội Nhập ASEAN

Phát triển kinh tế bền vững là mục tiêu quan trọng của Việt Nam trong hội nhập ASEAN. Phát triển bền vững đòi hỏi phải cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, và đảm bảo công bằng xã hội. Cần có chính sách khuyến khích sử dụng năng lượng sạch, giảm thiểu ô nhiễm, và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

5.1. Ưu Tiên Các Ngành Công Nghiệp Tiềm Năng Của Việt Nam Trong ASEAN

Việt Nam cần xác định và ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp tiềm năng có lợi thế cạnh tranh, như nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, và công nghệ thông tin. Cần tập trung vào việc nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, phát triển thương hiệu, và mở rộng thị trường xuất khẩu. Các ngành công nghiệp tiềm năng của Việt Nam trong ASEAN cần được đầu tư và phát triển bài bản.

5.2. Xây Dựng Cơ Sở Hạ Tầng Việt Nam Trong Hội Nhập ASEAN

Cơ sở hạ tầng Việt Nam trong hội nhập ASEAN cần được đầu tư và nâng cấp để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Cần tập trung vào việc xây dựng đường cao tốc, cảng biển, sân bay, và hệ thống điện, nước, viễn thông. Cần khuyến khích đầu tư tư nhân vào cơ sở hạ tầng.

VI. Kinh Tế Số và Đổi Mới Sáng Tạo Của Việt Nam Trong ASEAN

Kinh tế số đang trở thành xu hướng chủ đạo của nền kinh tế toàn cầu. Việt Nam cần tận dụng cơ hội này để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, và hội nhập sâu rộng vào khu vực và thế giới. Cần có chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng số, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, và đào tạo nguồn nhân lực số.

6.1. Thúc Đẩy Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và tăng doanh thu. Cần hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, khuyến khích sử dụng các giải pháp công nghệ như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, và internet of things (IoT).

6.2. Phát Triển Thương Mại Điện Tử và Thanh Toán Trực Tuyến

Thương mại điện tử và thanh toán trực tuyến đang phát triển mạnh mẽ. Việt Nam cần tạo điều kiện cho thương mại điện tử phát triển, khuyến khích sử dụng thanh toán trực tuyến, và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Điều này sẽ giúp tăng cường kinh tế số và hội nhập ASEAN cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 2 chƣơng, 5 tiết.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI 1. Khái lƣợc các cách tiếp cận lý thuyết “Lợi thế cạnh tranh quốc gia” 1. Cách tiếp cận kinh tế học về Lợi thế cạnh tranh quốc gia của M. Porter Sức cạnh tranh cũng nhƣ lợi thế cạnh tranh quốc gia là một trong những mối quan tâm chính đối với chính phủ và nền kinh tế của bất kỳ quốc gia nào.

Có nhiều lý thuyết trong lịch sử lý giải hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của một quốc gia, bắt đầu từ thời Adam Smith đã nổi lên lý thuyết lợi thế tuyệt đối. Lợi thế tuyệt đối của mỗi nƣớc sẽ đƣợc củng cố bằng lợi thế tự nhiên nhƣ giàu tài nguyên thiên nhiên, nhân công dồi dào, giá rẻ. cũng nhƣ những lợi thế có đƣợc nhờ tiến bộ trong khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý để bù đắp những thiếu hụt về tài nguyên. Với lập luận tƣơng tự, David Ricardo triển khai lý thuyết lợi thế tuyệt đối thành lợi thế so sánh, khi các nƣớc phải nhƣờng bớt những công đoạn dù đang chiếm lợi thế tuyệt đối cho nƣớc khác để tập trung làm những gì đem lại lợi ích nhiều nhất cho họ, để tận dụng tác động của chi phí cơ hội.

Mục tiêu kinh tế chính của một quốc gia là mang lại cho ngƣời dân một mức sống cao, tăng dần và bền vững. Khả năng làm điều đó phải dựa vào năng suất sử dụng các nguồn lực (nhân công và vốn). Bất kỳ lý thuyết mới nào về lợi thế cạnh tranh quốc gia phải bắt nguồn từ các tiền đề: thứ nhất, các doanh nghiệp có thể lựa chọn những chiến lƣợc khác nhau. Thứ hai, các đối thủ cạnh tranh thành công trên trƣờng quốc tế thƣờng tham gia cạnh tranh với những chiến lƣợc toàn cầu trong đó kết hợp cả thƣơng mại và đầu tƣ nƣớc ngoài, phải vƣợt ra khỏi lợi thế so sánh thông thƣờng để hƣớng tới lợi thế cạnh tranh quốc gia, phải bắt đầu từ tiền đề cạnh tranh có tính động và phát triển, phải biến sự cải tiến và đổi mới trong các phƣơng pháp và công nghệ trở 8 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thành một yếu tố trung tâm.

Cuối cùng, các doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo ra lợi thế cạnh tranh, hành vi của doanh nghiệp là bộ phận không thể thiếu đối với lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia [9, tr. Thực tế phát triển kinh tế ở nhiều nƣớc đã giúp hình thành các lý thuyết khác, mà gần đây nhất là lý thuyết về lợi thế cạnh tranh của Michael Porter. Để đạt đƣợc lợi thế cạnh tranh, các nƣớc và doanh nghiệp phải chủ động trong xây dựng các yếu tố, trong đó có một yếu tố gần gũi với chủ đề Việt Nam đang đề cập – các nền công nghiệp phụ trợ. Từ việc nhận ra nhu cầu của thị trƣờng, trƣớc tiên là thị trƣờng trong nƣớc, kết hợp với các lợi thế trong lao động, tài nguyên, vốn liếng, kỹ thuật, một ngành công nghiệp sẽ có lợi thế cạnh tranh nếu có thêm những ngành công nghiệp liên quan hỗ trợ.

Lợi thế cạnh tranh này càng củng cố nếu đƣợc sự hỗ trợ của chính quyền trong việc tháo bỏ những rào cản hành chính, xây dựng một môi trƣờng kinh doanh bình đẳng, tiên liệu đƣợc để doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện mình qua cạnh tranh, nâng cao năng suất tổng thể [7, tr. Dĩ nhiên, toàn cầu hóa đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các yếu tố này; chẳng hạn, nhu cầu thị trƣờng không nhất thiết đến từ trong nƣớc mà từ xuất khẩu, vốn hay công nghệ vẫn có thể mua hay thu hút từ nhà đầu tƣ nƣớc ngoài và công nghiệp phụ trợ phải hiểu trên qui mô toàn khu vực hay toàn cầu – linh kiện có thể nhập dễ dàng để cung ứng cho sản xuất trong nƣớc. Các tập đoàn đa quốc gia chọn nơi để làm căn cứ sản xuất cho thị trƣờng toàn cầu của họ cũng dựa vào toan tính trên những yếu tố cạnh tranh này. Cái gốc của sức cạnh tranh quốc gia là gì? Đó là câu hỏi không nhỏ để giải bài toán phát triển.

Chẳng hạn, một số quốc gia tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách trợ giúp cho khu vực xuất khẩu nhƣ phá giá đồng bản tệ hay trợ cấp xuất khẩu. Thực ra đây là một sự nhầm lẫn bởi vì: thứ nhất, biện pháp trợ giúp này của chính phủ chỉ có tác động làm tăng xuất khẩu 9 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong một số ngành, chứ không hề làm cho ngành trở nên cạnh tranh hơn, nhất là về công nghệ và gia tăng hàm lƣợng lao động sáng tạo; thứ hai, một sự điều tiết nhƣ vậy còn tiết lộ một điều nữa là những ngành đƣợc trợ giúp thiếu khả năng cạnh tranh trên thị trƣờng quốc tế nên các ngành đó không thể đứng vững bằng đôi chân của mình; thứ ba, việc trợ giúp của chính phủ đối với một số ngành đã tạo ra sự cạnh tranh không bình đằng giữa các ngành bên trong nền kinh tế trong việc sử dụng nguồn lực khan hiếm của quốc gia. “Việc ƣu ái cho ngành này có thể đẩy các ngành khác vào thế bất lợi và hậu quả có thể là nguồn lực trong nền kinh tế bị sử dụng lãng phí một khi chính phủ ƣu ái cho những ngành thiếu khả năng cạnh tranh. Thực ra mậu dịch quốc tế chỉ đề cập đến vấn đề trao đổi có lợi cho cả các bên tham gia giao dịch.

Vấn đề tăng năng suất của các doanh nghiệp mà cuối cùng nó dẫn đến sự thịnh vƣợng của một quốc gia không phải chỉ phụ thuộc vào thặng dƣ mậu dịch. Dƣờng nhƣ không có giới hạn từ sự thịnh vƣợng hay tăng trƣởng mang lại từ sự cạnh tranh của một quốc gia. Một số quốc gia vẫn có tốc độ tăng trƣởng cao, mức sống của ngƣời dân đƣợc nâng lên đáng kể cho dù tỷ trọng ngoại thƣơng của họ không đáng kể và ngay cả khi mà cán cân mậu dịch của họ âm” [7, tr. Có thể nói rằng nguồn gốc của mức sống tăng lên không những đƣợc quyết định bởi năng suất mà nó phụ thuộc vào giá trị sản phẩm liên quan đến chất lƣợng và sự khác biệt sản phẩm và hiệu quả hoạt động sản xuất.

Năng suất của một quốc gia không phải chỉ thể hiện ở các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu mà quan trọng hơn nó còn đƣợc thể hiện trong tất cả các doanh nghiệp cung ứng sản phẩm thị trƣờng trong nƣớc [7, tr. Vấn đề quan trọng của tăng năng suất là làm thế nào để các doanh nghiệp trong ngành cạnh tranh với nhau và doanh nghiệp nào có năng lực thực sự có thể đứng vững đƣợc trên thị trƣờng. Để trả lời câu hỏi lợi thế cạnh tranh của một ngành hay quốc gia có phải chủ yếu dựa vào giá lao động rẻ không? Câu trả lời có thể thông qua việc 10 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] so sánh sự khác nhau giữa lợi thế cạnh tranh và lợi thế so sánh. Lợi thế so sánh dựa vào mậu dịch nhƣ là một cách thay thế cho sự di chuyển các yếu tố sản xuất nhƣ vốn, lao động giữa các quốc gia.

Lợi thế cạnh tranh tập trung vào phía cung của nền kinh tế. Điều kiện nhƣ giá nhân công rẻ thể hiện chỉ một phần đặc trƣng của lợi thế cạnh tranh. Năng suất cao là một khái niệm bao quát nhất liên quan đến lợi thế cạnh tranh của quốc gia, khái niệm này bao gồm không những là giá nguồn lực rẻ mà nó còn bao gồm chất lƣợng của các yếu tố sản xuất, cơ sở hạ tầng và cả việc lựa chọn các địa điểm đầu tƣ của các doanh nghiệp. Năng suất của quốc gia cũng đƣợc thể hiện ở chỗ các doanh nghiệp trong nƣớc và nƣớc ngoài chọn lựa vị trí để tiến hành hoạt động kinh doanh (lựa chọn vị trí đầu tƣ).

Nhƣ vậy, cạnh tranh đề cập không những mậu dịch mà nó còn đề cập đến đầu tƣ. Qua cách tiếp cận kinh tế Việt Nam có thể hiểu hơn về lợi thế cạnh tranh quốc gia chính là đem lại lợi thế kinh tế tối ƣu nhất cho một quốc gia. Cách tiếp cận của chính trị học về lợi thế cạnh tranh quốc gia của M. Porter Cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh vốn là khái niệm kinh tế học, trong khuôn khổ của luận văn này sự chuyển dịch sang khung lý thuyết của chính trị học của đối tƣợng nghiên cứu này đƣợc thể hiện ở việc vấn đề năng lực cạnh tranh quốc gia đƣợc xem xét từ góc độ ảnh hƣởng của các định vị chiến lƣợc, các thể chế, các chính sách và giải quyết các quan hệ liên quan đến môi trƣờng phát triển trên phạm vi quốc gia và thực thi chủ quyền nhà nƣớc.

Trƣớc đây đã có rất nhiều luận thuyết quy giản nguồn gốc của những cách biệt giàu nghèo hay sự phát triển chỉ do yếu tố nhƣ địa lý, văn hóa, sự thiếu hiểu biết, tuyệt đối hóa các yếu tố trên nhƣ định mệnh là những giả thuyết có sức thuyết phục, nhƣng quá trình toàn cầu hóa cùng với sự phát triển về khoa học và công nghệ đã làm thay đổi mạnh mẽ quan niệm và thực tiễn phát triển của xã hội hiện đại.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trên phƣơng diện vĩ mô, và từ những nghiên cứu so sánh các mẫu theo chiều lịch đại và đồng đại, Michael E. Porter đƣa lý giải có thể tham khảo, về đại thể, ông lập luận rằng: (1) Thịnh vƣợng hay đói nghèo không phải là vận mệnh, mặc định cho bất cứ quốc gia hay dân tộc nào. Việc xác định và xây dựng đƣợc lợi thế cạnh tranh quốc gia sẽ mạng lại sức mạnh cho đất nƣớc và muốn thực hiện đƣợc điều đó cần xây dựng một nền kinh tế và một nền chính trị thích hợp;(2) Trƣờng hợp của Ai Cập trong sự kiện “cách mạng màu” cho thấy tham nhũng và bất lực của chính quyền, con ngƣời không đƣợc tôn trọng và trọng dụng là những vấn đề chính trị đang cản trở sự phát triển. Khi quyền lực chính trị bị kiểm soát bởi một nhóm nhỏ, nó sẽ tạo ra tài sản khổng lồ cho những ngƣời nắm giữ, trong khi ngƣời phải trả giá, chịu thiệt thòi là đại đa số quần chúng nhân dân; (3) Sự thất bại ở một số quốc gia cho thấy tính vấn đề của thể chế, trong đó sự chi phối của thể chế khai thác (chiếm đoạt), Michael E.

Porter coi đây là nhân tố kìm hãm quan trọng đối với sự phát triển.