BỘ TU PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ | KHOA HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC HỘI THẢO KHOA HỌC THUC HIỆN PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI Đa: lì Khoa Hành chính - Nhà nước HỘI THẢO KHOA HỌC THYC HIEN PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN Hà Nội, ngày 26 tháng 10 năm 2008 DANH MỤC CÁC BAO CAO KHOA HOC TS. Nguyễn Thi HÀ: Bàn về khái niệm thực hiện pháp luật ThS Đoàn Thị Bạch Liên. Khái niệm thực hiện pháp luật TS Lê Vương Long Một số vin đỀ lý luận về thực hiện pháp luật TS. Nguyễn Thị Hỏi.
Khái niệm áp dụng pháp luật TAS. Một số suy nghĩ về thẩm quyền áp dụng pháp luật TAS. Nhận thức về vẫn đề chủ thể thực hiện pháp luật Thể Bùi Xuân Phái Các yếu tổ ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật TS. Nguyễn Minh Đoan.
Nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật ở Việt Nam hiện nay PGS.TS, Nguyễn Đăng Dung. Bàn về việc giải thích pháp luật ở Việt Nam TS. Lê Vương Long. Ap dụng pháp luật và hoạt động áp dụng pháp luật ở Việt Nam TS.
Nguyễn Minh Đoan. Ap dụng pháp luật trong tự và hoạt động áp dụng pháp luật tương tự ở Việt Nam TS. Đỗ Đức Hằng Hà. Áp dụng pháp luật trong lĩnh vực hình sự.
Phùng Trung Tập. Ap dung pháp Mặt rong lĩnh vực dân sự TS. Lê Vương Long. Van đề áp dụng tập quán trong giải quyết tranh chấp.
dân sự ở nước ta TS. Nguyễn Hằng Bắc. Áp dụng pháp luật nước ngoài tại Việt Nam TS, Bùi Ngọc Sơn. Tạo lâp thói quen thượng tôn pháp luật trong đời sống công quyền.
Phi Thị Thanh Tuyên. Lỗi sing theo pháp luật nhìn từ hoại động áp dung và thực hiện pháp luật ở Việt Nam hiện nay Dover f0 HỘI THẢO: THỰC HIỆN PHÁP LUAT 6 VIỆT NAM ~ LÝ LUẬN VA THỰC TIEN BAN VE KHÁI NIỆM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT Tién sỹ. Nguyễn Thị Hải Khoa Hành chính Nhà nước "rong thực tế cuộc sống hiện đại, thực hiện pháp luật là hoạt động không thể thiểu và thậm chí là hoạt động cực kỳ quan trọng vì nó có vai trò hiện thực hoá các quy định của pháp luật, biển các quy định Ấy từ trong vn bản thành cách xử sự thực tẾ hợp pháp cba các chủ thể khi tham gia các quan hệ pháp luật cp thể. Thông qua hoại động thực hiện pháp luật, mục đích của nhà nước khi ban hành pháp luật trở thành hiện thực, nhờ dé nhà nước có thể điều hành và quản lý xã hội, có thể thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội trong.
những lĩnh vựo nhất định. Do thm quan rọng như vậy mã thực hiện pháp luật trở thành một trong những khái niệm cơ bản của khoa học pháp lý, được đề cập đến trong các giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của các cơ sở đảo tạo luật học. Trong một số giáo trình, cách diễn đạt về khái niệm này hoàn toàn trùng khớp với nhau. lụ, cả Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Trường Đại học Luật Hà Nội lẫn Giáo trình.
Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đều. cùng một quan niệm rằng: *Thực hiện pháp luật là một quá tình hoạt động có mục dich làm cho những quy định của pháp luật di vào cuộc sống, tở thành những hành vi thực té lợp pháp của các chủ thé pháp luật", Quan niệm này gin như đã được cot là "chân lý" vì nó đã ồn tại và được sử dụng trong một thời gian khá dai. Tuy nhiên, chưa thé nói đây là một định nghĩa hoàn thiện về thực hiện pháp luật bởi bai lý do. Thứ nhất, không phải "hành vi thực hiện pháp luật nào cũng phái là một quá trình hoạt động.
Theo tiếng Việt, (qu tình có thể được biễu là “Trinh tự phát triển, diễn biển của một sự việc nào đố"), nếu nói quá trình hoạt động thì có nghĩa đó là một xâu chuỗi các hoạt động diễn ra theo một trình tự nhất định. Trong khí đó, có những trường hợp thực hiện pháp luật chỉ là những, hành vi đơn lẽ, vi dụ, hành vi dùng lại trước đèn đỏ khi đi đường, hành vi mua thức ăn "ngoài chợ. Thứ lai, không phải trong tit cả các trường hợp, chủ thể thực hiện pháp luật du nhằm mục dich đưa pháp luật vào cuộc sống mà da Số các chủ thé đều nhằm thực. hiện những mục dich riêng của mình, "Gio tỉnh Lý luận nhà nước và pháp luật, Trường Đi học Luật Hà NH:.
Công et nhân di, H Nội 2003,r Ấ463 và Giá tỉnh Lý luân chưng về nhà nước và pp luật Khoa Luật Đạ hoc Qube gia Hà Nội Nx. Đại bọc (Qube gia Nội ~ 2005,u. 484 ˆ Từ diễn dng Vi Viên hgôn nga bọc Nab. Đã Nẵng, Hã Nội ~ Đ Nẵng 200, tr 798 HỘI THẢO: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM ~LÝ LUẬN VẢ THỰC TIEN “Các tác giả của các giáo trinh trên hình như cũng đồng tình với điều đó nên họ đều sii tích rằng “Thye hiện pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động) của son người phủ hợp với những quy định của pháp luật.
Nói khác đi, tất cả những hoạt động. của các tổ chức mã thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật thi đều được coi là biểu hiện của việc thực hiện thực tế các quy phạm pháp luậ””; "Hành vi hợp pháp có thể được thực hiện trên cơ sở nhận thức sâu sắc của chủ thể là cin thiết phải Xử sự như vậy về do vậy ho ty giác làm theo. Cũng có thé chúng được thực hiện do ảnh hưởng của những người xung quanh (thdy người khác làm như thể thi cũng làm theo) chit bản thân người thực hiện hành vi đó chưa hoặc không nhận thức được đầy đủ tại sao phái làm như vậy. Còn có thể có những hành vi hợp pháp được thực hiện do kết quả của việc ‘ip dung các biện pháp cưỡng chế nha nước hoặc do sợ bƒ áp dụng những biện pháp 46", Có thể thấy, trong các trường hop được nêu trên thì chỉ hành vi hợp pháp được thực hiện trên cơ sở nhận thức sâu sắc của chủ thể là cn thide phải xử sự như vậy mới có thé được coi là có mục đích làm cho những quy định của pháp luật di vào cuộc sống, còn những hành vi hợp pháp được thực hiện trong trường hợp chủ thé chưa hoặc không nhận thức được tại sao phải làm như vậy boặc do kết quả của việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước hoặc do sợ bị áp dụng các biện pháp đó thì không thể được coi là só mục ‘dich đưa các quy định của pháp luật di vào cuộc sống.
Do vậy, định nghĩa thực hiện pháp, tật nêu trên chỉ phủ hợp với hình thức áp dụng pháp luật mà chưa hoàn toàn phủ hợp với ắc hình thức thực hiện pháp luật khác. Vậy nên quan niệm về thực hiện pháp luật như thé nào cho phủ hợp? Chúng tôi cho rằng có thể xây dựng khái niệm thực hiện pháp luật xuất phát từ nghĩa của từ thực hiện trong tiếng Việt. Ở Việt Nam, từ thực hiện được hiểu theo nghĩa là Lam cho thành ra sự thy", hoặc “I. Bằng hoạt động làm cho trở thành sự thật." “Trên cơ sỡ các quan niệm này thi có thé hiểu thực hiện pháp luật 1š làm cho pháp luật trở thành sự thực hay làm cho các quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc, sống, Vì thé, thục hiện pháp luật phải là hành vi hợp pháp, cc là hành vi hoàn toàn phi, hợp với các yêu cầu, đời hỏi của pháp luật.
Tuy theo yêu cầu của mỗi quy định pháp luật ma việc thực hiện nó có thé là bằng hành động hoặc bằng không hành động, ví dụ, việc. io thề Lý a ab aa phi tt Thường Dal Lo aN, 61-400 io ih Lý hận hung vỆ hà nước và pip lật Kho Luật Bai hoe Que ga Hà Nod 494 Giả tĩnh Lý lon ab nude và pháp lat, Trường Bal bọ Lat Hà Nội su. 46 và Giáo id Lý lun chung về hả ước và phập at, Khoa Lut, Đại họ Quốc wie Hà Nội, s8, tr 40L 2 Từ điện Việ. Do Duy Anb.
hồ, Var lo ~ Thông tnt. 474 “TW đi tổng Việ: Vigo ngôn ngỡ hoe, Nab. Di Nẵng Hạ Nội ` Đã Nẵng 200tr 975. ? HỘI THẢO: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM - LÝ LUẬN VA THỰC TIỀN thục hiện những quy phạm cắm đoán đương nhiên là bằng không hành động, song việc thực hiện các quy phạm bit buộc lại chủ yếu là bằng hành động.
“Tuy nhiên, nhà nước ban hành ra pháp luật không phái để điều chỉnh hành vi của sắc chủthể không cổ khả năng nhận thúc mà chỉ để điều chỉnh hành vi hay xử sự của ce chủ thể cố khả năng nhận tho, tức 18 các chủ thể có thể nhận thức được hành vĩ của mình và bậu quả của hành vi đỏ đối với xã hội, đồng thời điều khiển được hành vi của "mình. Bằng việc quy định quyền và nghĩa vụ pháp lý cho các chủ thể tham gia vào những quan hệ pháp luật nhất định, pháp luật tác động lên nhận thức của các chủ thể, giúp cho họ biết mình được làm gi, không dược làm gi, phải im gì và làm như thể nào kh ở vào một điều kiện, hoàn cảnh cụ thé nào đó. Trên cơ sở nhận thie đó, các chủ thể sẽ lựa chon và thực hiện các hành vi thự tế của mình. Bằng việc quy định các biện pháp bảo dim thực hiện pháp luật hay các bình thức khen thưởng đối với những chủ thé thực hiện tốt pháp luật và ác biện pháp trừng phạt đi với các chủ thé vi phạm pháp lut, pháp luật sẽ tác động lên nhận thức của các chủ th, giớp cho họ lựa chọn và thực hiện cách xử sự có thé được thưởng, đồng thời tránh hoặc không thực hiện những bành vi có thể bị phạt.
Do đó, đối với các chủ thể không có khả năng nhận thức thì các quy định của pháp luật hoàn oản vô tác dụng hay không có giá tị “Các hành vi hợp pháp được thực hiện bởi các chủ thể có khả năng nhận thức có thể vì nhiễu lý đo, có thé là vĩ chủ th ý hức được đồ à yêu cầu của pháp luật nên tự giác thực hiện, có thể là do bắt chước người kháe, có thé là đo bị bắt buộc, có thé 18 đo sợ bị trừng phạt.