TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HA NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ ‘TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU LUAT LAO ĐỘNG, THƯƠNG MẠI VẢ ĐẦU TU KỶ YẾU HỘI THẢO MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ THỂ CHẾ HỖ TRỢ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG {PHONG sọc. HÀ NỘI THÁNG 12 NĂM 2006 MỤC LỤC TS Nguyễn Hữu Chi GD Trung tam Nghién cứu LD, TM&BT Khoa PLKT, Trường Đại học Luật HN TAS. Phạm Trọng Nghĩa Bé Lao động — Thương bình và Xã hội QUAN ĐIỂM VA MỘT SỐ GIẢI PHÁP. TS Nguyễn Trung Tin Viện Nhà nước va Pháp luật NANG CAO VAI TRÒ CUA NHÀ NƯỚC 4 ‘TRONG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở VIỆT CUNG CẤU LAO BONG VÀ VẤN ĐỀ PAO Ths Trấn Anh Ta TẠO TRONG THỊ TRƯỜNG LAO DONG Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội ‘Ths Nguyễn Thị Diệu Hồng MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUAN HỆ LAO.
= Việc lim “Chuyên vin chính Vụ Lao động 23 ĐÔNG TRONG THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG “Bộ Lao động ~ Thương bình va Xa hội TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN - ĐẠI DIỆN TAP TS. Lê Thị Châu THỂ LAO ĐỘNG VỚI VAI TRÒ BẢO VỆ Trường Đại học Công đoàn. VÀ LIÊN KẾT QUAN HỆ LAO ĐỘNG. Phạm Công Trit CO CHẾ 3 BEN: HỢP TÁC ĐỂ PHÁT TRIEN Bo Tự pháp 3 TS Trân Văn Thang MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CƠ CHẾ BA BEN NXB Giáo dục ~ Bộ Giáo due 4 “THỰC TRẠNG VỀ GIẢI QUYẾT TRANH TS Lé Hoài Thu CHAP LAO ĐỘNG HIỆN NAY Khoa Luật gia Hà Nội - Đại học Quốc TÁC ĐỘNG CUA VIỆC GIẢI QUYẾT Ths Nguyễn Việt Cường “TRANH CHẤP LAO ĐỘNG TỚI VIỆC Chánh toà Lao động TANDTC CUNG CỐ VÀ 6N ĐỊNH QUAN HỆ LAO ĐỘNG TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG THIỆN NAY 'YAI TRÒ, VỊ TRÍ, CONG TÁC TƯYẤN, Trấn Thị Thuý Hằng ~ Trang tâm TVPL PHÁP LUAT CUA CONG DOAN TRONG Tầng Liên đoàn Lao động Việt Nam “XÂY DUNG VÀ ON ĐỊNH QUAN HỆ LAO ĐỘNG LANH MẠNH TẠI DOANH NGHIỆP, THE CHẾ HỖ TRO THỊ TRƯỜNG LAO “Nguyễn Xuân Tạo ĐỘNG NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI CV Cue Quản lí Lao động nước ngoat 6i LAM VIỆC 6 NƯỚC NGOÀI 'VAI TRÒ CUA NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC PGS ~TS Nguyễn Nhu Phát “HOẠCH ĐINH, XÂY DỤNG CÁC CHƯỚNG.
Viện Nhà nước và Pháp luật TRÌNH PHÁT TRIEN KINH TẾ - XÃ HỘI LIỀN VỚI CHÍNH SÁCH VIECLAM VÀ LAO ĐỘNG. 'VAI TRÒ CỦA NHÀ NUSC TRONG VIỆC PGS —TS Nguyễn Mạnh Kháng. DAM BẢO CÔNG BANG TRONG LINH Viện Nhà nước và Pháp luật 7 VUE VIỆC LẶM 'VAI TRÒ CUA NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC. TS Ngô Huy Cương XAY DUNG, TẠO LẬP CÁC CÔNG CỤ, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nói 7 THE CHẾ HỖ TRỢ TRƠNG LĨNH VỰC TAO 'VÀ GIẢI QUYẾT VIECLAM MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QU BAO TS Le Thị Thu Thuỷ HIỂM XÃ HỘI.
Khoa Luật - Dav học Quốcgia Hà Nội CAC QUY ĐỊNH CUA PHAPLUAT VỀ TẠO. TS Nguyễn Việt Hương LẬP, BẢO TỔN, PHÁT TRIEN QUY BAO Vien Nhà nước và Pháp luật 88 BIỂM XÃ HỘI THLC TRANG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ TS Đặng Vũ Huan "ĐỔI MỚI QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VỀ. Bộ Từ pháp 9Ị BẢO TỒN, PHAT TRIEN QUÝ BẢO HIỂM 3Ã nội XÂY DỰNG THỂ CHE HỖ TRỢ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG: BO SUNG, DOI MỚI, LIEN KẾT VÀ CẠNH TRANH. 'TS Nguyễn Hữu Chí GB Trung tâm Nghiên cứu Luật LD, TM & DT Khoa PLKT,Trường Đại học Luật Hà Nội.
‘Thi trường lao động - một bộ phận quan trọng, cơ bản cấu thành của nén kinh tế thị trường. Tuy nhiên, khác với nhiều nước trên thế giới, ở nước ta do phát triển kinh tế thị trường trên cơ sở của nén kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp. mà ở đó trong một thời kỳ đài các quan hệ kinh tế, xã hội trong đó có quan hệ lao động (cho nên: việc làm, tiên lương, phúc lợi.) được nhà nước bao cấp toàn bộ. Từng quen với quan niệm coi lao động là một giá trị xã hội và tỉnh thần cao nhất, một giá trị tự thân, thoát ra ngoài sự trao đổi, từng quen với quan niệm giải quyết việc làm cho mọi công dan là trách nhiệm của nhà nước, nhiều người không khỏi bỡ ngỡ khi phải thay đổi cách nhìn của mình.
Bởi vì từ nay, lao động cũng không thể nằm bên ngoài các quan hệ thị trường. Dù có coi sức lao động mang những phẩm chất đặc biệt như thế nào di chăng nữa, thì nó vẫn là một thứ hàng hóa để mua bán. theo giá trị của nó trên thị trường, xét trong mối tương quan với hàng hóa khác và ngay cả với chính nó. Mặt khác, do được thừa nhận tương đối muộn hơn, nên có thể nói rằng, hơn ở bất cứ lĩnh vực nào, thị trường lao động nói chung và quan hệ lao động nổi riêng hình thành chậm và yếu hơn'.
Hơn nữa, mo hình kinh tế thị trường ở nước ta là nên kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tat cả những điều đó tạo ra những nét đặc trưng của quan hệ lao động ở Việt Nam. Ngoài ra, với tư cách là thành viên chính thức của WTO, dưới góc độ lao động và việc làm đã tạo ra nhiều cơ hội hơn cho người lao động khi tham gia thị trường nhưng áp lực vẻ yêu. cầu của thị trường lao động cũng ngày càng lớn hơn.
Lam rõ những vấn đẻ này và mối tương quan giữa chúng có ý nghĩa rất quan trọng, bởi nó là cơ sở để chúng ta hoạch định chính sách lao động và việc làm, đồng thời là căn cứ để xây dựng thể chế pháp lý điều chỉnh quan hệ lao động trong thị trường lao động, "Tung lao động wong kin tế ị ường, NXB Thong tn khoa học Xã hội, Hà Nội năm 1999, 7 1 1. Thể chế, hiểu theo nghĩa rộng là các quy tắc, cơ chế thi hành và các tổ chức. Khác với chính sách gồm những mục tiêu về kết quả mong muốn, thé chế là những quy tắc, kể cả các chuẩn mực, vé hành vi mà dựa vào đó các tác nhân tương tác với nhau. Thể chế còn là các tổ chức để thực hiện các quy tắc và quy phạm dao đức nhằm đạt các kết quả mong muốn, Các chính sách ảnh hưởng tới việc thể chế nào sẽ thay đổi, còn thể chế ảnh hưởng tới việc chính sách nào sẽ được áp dụng Cau trúc thể chế có thể ảnh hưởng tới hành vi, nhưng hành vi cũng có thế thay đổi trong khuân khổ cấu trúc thé chế đang tồn tại.
Như vay, dui góc độ thị trường lao động, hiểu theo nghĩa rộng thể chế hỗ trợ thị trường lao động bao gồm nhiễu bo phan hợp thành. Tuy nhiên, trong phạm vỉ hội thảo này chúng ta xem xét một số vấn để về thể chế hỗ trợ thị trường lao động dưới góc độ pháp luật lao động, 2. Hơn 20 năm xây dựng và phát tiển thị trường lao động đã dem lại nhiều hiệu quả tích cực không thể phủ nhận. Trong đó, có thể nói mot trong những điểm thành công lớn nhất là quyển tự do việc làm, tự do tuyển dụng lao động của các chit thể quan hệ lao động trong thị trường đã thực sự được tôn trọng và hiện thực hóa trên thực tế.
Để có những thành công nói trên không thể không nói đến sự phù hợp và tương thích của hệ thống chính sách, pháp luật về lao động với điều kiện kinh tế = xã hội nước ta trong những thời điểm khác nhau của quá trình đổi mới. Đó là những quan điểm, chính sách, quy định pháp luật vẻ việc làm, giải quyết việc là quan hệ lao động; tiền lương, tiễn công; an sinh xã hội; tranh chấp lao động. Nói cách khác, thể chế hỗ trợ thị trường lao động ở nước ta không chỉ thể hiện trong chủ. trường, chính sách ma còn được ghi nhận trong các quy định của pháp luật va được thực hiện, phát huy tác dụng trên thực tế, 3.
Thị trường nói chung, thị trường lao động nói riêng có những quy luật rigng của nó mà cung cách hành động tự do cửa con người không phải và cũng không thể là tuyệt đối. Hai mươi năm đổi mới, bên cạnh những kết quả đạt được, thị trường lao động ở nước ta cũng bắt đâu bộc lộ những bất cập, hạn chế, quy m6 phát triển chưa tương xứng với tiểm năng, những yếu tố tự phát, manh mún, không cân. đối, thiếu bên vững của thị trường đã bắt đẩu xuất hiện và có nguy cơ làm rạn nứt các tương tác mới hình thành và phát triển trong thị trường. Có rất nhiều lý do 2 khách quan, chủ quan khác nhau giải thích cho hiện tượng nói trên, nhưng đưới góc .độ thể chế hỗ trợ thị trường lao động mà chúng ta quan tâm ở đây rõ rằng có những.
vấn để của tính thích ứng, linh hoạt, minh bạch và hiệu quả. Điều đổ thể hiện ở một số khía cạnh chính sau đây: ~ Vai trò điều tiết của nhà nước trong thị trường lao động: Ở Việt Nam, mối quan hệ giữa nhà nước và xã hội trải qua những xu thế tương phản nhau. Chủ nghĩa duy ý chí được tôi luyện trong lich sử đấu tranh giải phóng dan tộc là đặc trưng lớn của đường lối chính trị Việt Nam nhưng trong bối cảnh kinh tế thị trường chủ nghĩa duy ý chí có thé dẫn đếp những hậu quả khôn lường nhất là đôi khi nó lại được mượn danh của những tín điều thiêng liêng. Có thể thấy rat rõ vai trò tích cực của.
nhà nước Việt Nam trong việc điểu tiết, thúc đẩy sự phát triển của thị trường lao động trong những năm qua, nhưng có cần can thiệp quá sâu bằng các biện pháp. hành chính vào thị trường hay không? (như quy định một cách chỉ tiết những thủ tue đơn lễ trong quan Hệ lao dong: thiết lap quan hệ, thủ tục kỷ luật lao động.), hạn chế sự tham gia thị trường (ví du: sự tham gia của Khu vực tư nhân trong Tinh ‘vue dich vụ việc làm), trong khi đó vai trò của nhà nước trong việc bảo vệ lao dong Việt Nam ở nước ngoài lại rất hạn chế. âu hỏi dat ra ở day là: Vai trò của nhà nước trong thị trường lao dong là kiểm soát vàihoặc hỗ trợ thị trường? Yếu tố nào. quan trong kon? - Việc làm và giải quyết việc làm: Theo điều tra Lao động - Việc làm 1,7.2005, lực lượng lao động cả nước là 44.000 người, bình quẩn hàng năm tăng 844.000 người với tốc độ tương đương 1,7⁄6/năm (giai đoạn 1996-2005); năm, 2005 lực lượng lao động trong độ tuổi lao động chiếm 94,2%, trên độ tuổi lao động.
chiếm 5,8%; nhóm lực lượng lao động trẻ chiếm 45,44%, hàng nam có khoảng 1 triệu lao động bước vào độ tuổi lao động (Tạp chí Lao động và Xã hội số 293, tháng 8/2006, tr 11) tạo sức ép rất lớn về việc làm đối với xã hội.